T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/404 Esas
KARAR NO: 2024/822
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/05/2023
NUMARASI: 2022/537 Esas, 2023/466 Karar
DAVANIN KONUSU: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 02/05/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı takip alacaklısı ... tarafından diğer davalı takip borçlusu ... Tic. Ltd. Şti. aleyhine bir adet senede dayalı olarak İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığını, takip borçlusu olan ...Tic. Ltd. Şti. 'nin müvekkili şirketten alacağı olduğu iddiası ile 247.614,44 TL'lik alacak için müvekkili şirkete İİK.nun 89. maddesine göre birinci haciz ihbarnameleri gönderildiğini, tebligatın müvekkili şirkette yetkili olmayan kişiye tebliğ edildiğini, usulsüz tebligat sebebiyle süresinde itiraz edilemediğini, süresinde itiraz edilmemesi üzerine (alacak miktarı olarak 254.151,78 TL yazılarak) ikinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, yine tebligatın müvekkili şirkette yetkili olmayan kişilere tebliğ edildiğini, bu nedenle bu ihbarnameye de usulsüz tebligat sebebiyle süresinde itiraz edilemediğini, sonrasında üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmiş, üçüncü haciz ihbarnamesi de müvekkili şirkette yetkili olmayan kişilere tebliğ edildiğini, müvekkilinin üçüncü haciz ihbarnamesinden bir şekilde haberdar olması üzerine 15 günlük yasal süre içerisinde huzurdaki davayı açtığını, müvekkili şirketin takip borçlusuna ve takip alacaklısına borcu bulunmadığını, davalı takip alacaklısı tarafından İİK.nun 89. Maddesi uyarınca haciz ihbarnamesi düzenlenmesi şartlarının oluştuğunun ispatlanması gerektiğini, iş bu nedenlerle davanın kabulü ile İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamındaki haciz ihbarnameleri nedeni ile müvekkili şirketin İİK 89. madde çerçevesinde borçlu olmadığının tespitini, müvekkili şirketin İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası borçlusu davalı ... Ltd. Şti’ ye İİK 89. madde çerçevesinde borçlu olmadığının tespitine, müvekkil şirketin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası alacaklısı davalı ...’ ya İİK 89. madde çerçevesinde borçlu olmadığının tespitine, İİK.m.89/3 uyarınca İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyasında davacı müvekkil şirket hakkında yürütülen cebri icra işlemlerinin işbu menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar teminatsız olarak durdurulmasına dair tedbir kararı verilmesini, davalıların %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"... davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının haciz ihbarnamelerinin tebliğ tarihleri itibariyle icra takibinin borçlusu davalı ... Ltd. Şti'ye borcunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından gönderilen haciz ihbarnamesi sebebiyle takip borçlusu ve alacaklısına karşı borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş, davacının tazminat talebi bakımından ise; davalı alacaklının haciz ihbarnamesi gönderilmesini talep etmekte kötüniyetli olduğu anlaşılamadığından davacının tazminat talebi reddedilmiş, usulüne uygun tebliğ edilmiş birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz etmeyerek üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderilmesine davacı sebebiyet verdiğinden ve iş bu davanın açılmasına davalı alacaklı tarafından sebebiyet verilecek bir delil veya bulgu bulunmadığı anlaşıldığından yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmış, İİK 89/3. Maddesi gereğince açılan menfi tespit davalarında karar ve ilam harcının maktu olduğu\" şeklindeki gerekçe ile neticeten;\"-Davanın KABULÜ ile; davacının İstanbul Anadolu ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine,- Davacı tarafın kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE, -Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, -492 sayılı harçlar yasasına göre alınması gerekli 179,90-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı tarafça başlangıçta yatırılan 80,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 99,20 TL harcın davacıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;Davanın kabulü ile borçlu olmadığının tespitine ilişkin verilen karar usul ve yasaya uygun olduğunu, ancak Yerel Mahkeme tarafından davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri ile kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin yerinde olmadığını, İcra İflas Kanunu 89.maddenin amaç ve yorumlamasına bakıldığında; Alacaklının talebi üzerine 3.kişiye, birinci haciz ihbarnamesi gönderilip, 7 günlük itiraz süresi tanındığı, Talep üzerine ikinci haciz ihbarnamesi gönderilip, 7 günlük itiraz süresi tanındığı, Yine talep üzerine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilip, 15 gün içinde zimmetinde sayılan borcun ödenmesini veya aynı süre içinde borcu yoksa menfi tespit davası açma süresi tanındığını, itiraz ve dava açmak için kanun tarafından 3.kişiye tanınan haklar doğrultusunda dava açma hakkını kullandığını,Yargıtay Hukuk Genel Kurul'unun 2022/11-62, 2023/464 K. ve 17.05.2023 tarihli ilamında; \"Üçüncü kişinin, birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde ya da usulüne uygun olarak itiraz etmemiş olması hâlinde, kendisine gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde menfi tespit davası açma hakkı bulunmaktadır. Birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz etmemiş olması dolayısıyla kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilen üçüncü kişinin, 2004 Sayılı Kanun'un 89/3. maddesi hükmü uyarınca açtığı menfi tespit davasının tamamen ya da kısmen kabulüne karar verilmesi durumunda, sırf birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde ya da usulüne uygun olarak itiraz etmediği, kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilmesine ve dava açılmasına sebebiyet verdiği gerekçesiyle yargılama giderlerinden sorumlu olacağı yönünde bir kabul, 6100 Sayılı Kanun'un 326. maddesine aykırı olduğu gibi 2004 Sayılı Kanun'un 89/3. maddesi hükmünde açıkça tanınan dava hakkının kullanılmasına bir kısıtlama oluşturacaktır. ...O hâlde; menfi tespit davası davacı taraf lehine sonuçlandığından davacı yararına yargılama giderleri ile vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekir.\" gerekçesi ile hüküm tesis edildiğini, Bilirkişi raporuyla da davacı müvekkilin, davalı borçlu ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı açıkça ortaya konulduğunu, belirterek hükmün bu yönlerden kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, İİK 89/3.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı İİK 89/3 maddesi gereğince süresi içerisinde menfi tespit davası açmış ve dava kabul edilmiştir. Davalılar süresi içinde cevap dilekçesi sunmamışlardır. İİK'nun 89/3. maddesi hükmü uyarınca açılan menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi durumunda, davacının sırf birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine süresi içinde ya da usulüne uygun olarak itiraz etmediği gerekçesiyle yargılama giderlerinden sorumlu olacağı yönünde bir kabul, 6100 sayılı Kanun'un 326. maddesine aykırı olduğu gibi 2004 sayılı Kanun'un 89/3 üncü maddesi hükmünde açıkça tanınan dava hakkının kullanılmasına bir kısıtlama oluşturacaktır. Bu durumda dava, davacı taraf lehine sonuçlandığından, davalıların da davayı kabul beyanları olmadığından davacı yararına yargılama giderleri ile vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması yerinde görülmemiştir. (Aynı yönde Y.3HD, 2023/1822,2024/84, 09.01.2024 Tarihli ilamı; Yargıtay 3HD, : 2023/1662, 2023/3809K sayılı ilamı)İİK 89/3.maddesine göre açılan dava, İİK 89/5.maddesi gereğince maktu harca tabi ise de; davanın konusu bedele ilişkin olduğundan mahkemece hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT’nin üçüncü kısmına göre takdir edilmesi gereken nispi vekâlet ücretidir. (Yargıtay HGK'nun 29.04.2021 T, 2017/(19)11-946 E. 2021/540 K. sayılı kararı)Davacı vekili kötüniyet tazminat talebinin reddinin de yerinde olmadığını ileri sürmüş ise de; dava İİK 89/3 maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davası olup koşulları oluşmadığından tazminat isteminin reddi yerindedir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile kararın HMK 353.1.b.2 maddesi gereğince kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE,2- 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 23/05/2023 gün ve 2022/537 Esas - 2023/466 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,3-Davanın KABULÜ ile; davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine,- Davacı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine, -Alınması gerekli 427,60-TL maktu karar ve ilam harcından, davacı tarafça başlangıçta yatırılan 80,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,-Davacı yanca yapılan 1.773,25-TL yargılama giderlerinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,- Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince 32.105,63TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 220,00-TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.389,40-TL'nin davalılardan alınıp davacıya verilmesine,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 02/05/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.