T. C.
K A Y S E R İ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/943
KARAR NO: 2024/705
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 07/03/2023
NUMARASI: 2022/590 Esas, 2023/152 Karar
DAVA: Trafik Kazasından Kaynaklanan Maddi Tazminat
DAVA TARİHİ: 30.06.2022
İSTİNAF KARARININ
VERİLDİĞİ TARİH: 29.04.2024
YAZILDIĞI TARİH: 29.04.2024
Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/590 Esas, 2023/152 Karar sayılı kararına karşı davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Dava konusu 23/02/2022 tarihinde ... sevk ve idaresindeki, ... adına kayıtlı ... plakalı aracın ... Melikgazi Kayseri adresinde müvekkili ... 'un sahibi olduğu ve dava dışı ... yönetimindeki ... plaka sayılı araca çarptığını, maddi ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, sürücü ... 'in kusurlu olduğunu, davalının kırmızı ışıkta geçerek müvekkilinin aracına çarptığını, Kayseri CBS'nin 2022/16775 soruşturma sayıl dosyasından alınan 24/03/2022 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, müvekkilinin aracını kaza sonrasında servise yaptırdığını, toplamda 28.600,00-TL hasar meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinin yarısı olan 14.300,00-TLsini ödediğini, kalan tutarın müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkilinin aracında değer kaybı oluştuğunu, sigorta şirketine başvuru sonucunda 9.382,50-TL ödeme yapıldığını, sigorta şirketinden açıklama olarak değer kaybının 18.765,00-TL hesaplandığını kusur durumuna göre yarısının ödendiğinin beyan edildiğini, kazaya karşılan ... plakalı aracın ... kaza tarihinde ... A.Ş tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, ... plaka sayılı aracın ticari bir araç olduğunu, kaza tarihinde ... A.Ş'ne bağlı otobüs seferleri yaptığını, müvekkilinini kendi ticari işi kapsamındaa aracı kullandığını, kazananın davalının ticari faaliyeti esnasında meydana geldiğini, bu sebeple temerrüt faizi olarak (ticari ) avans faizi talep ettiklerini, ayrıca dava sonuna kadar ... plaka sayılı aracın satılmasını engellemek amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, fazlaya dair istem saklı kalmak kaydıyla 14.300,00-TL'nin ve değer kaybı yönünden 9.382,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacının dava esas değeri ve ayrı ayrı kalemleri dava açılmadan önce müvekkili tarafından 14.307,20-TL maddi hasar ödemesi, 9.832,50-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, hasar ve değer kaybı iddiasının Genel Şartlara göre hesaplama yapılmasını, ödenen bedellerin faizi ile birlikte tenzili gerektiğini, fahis miktarda fark olmaması halinde taleplerin reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin temerrüt tarihinin esaslara göre uygun olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Davanın kabulü ile 14.300,00-TL hasar bedeli ve 9.382,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 23.682,00-TL maddi tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği görülmüştür.Taraflarca İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı ... A.Ş. vekili, süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; İlk derece mahkemesince verilen kararın usule aykırı olduğunu, mahkeme tarafından verilen kararın eksik inceleme sebebiyle hatalı olduğunu, dava dosyasında almış olunan bilirkişi raporu ile SBM bilirkişi heyeti tarafından belirlenen raporlar arasında çelişki bulunup dosyanın ATK trafik ihtisas dairesine gönderilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğunun tespiti açısından öncelikle araçların kusur oranlarının Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, kusur oranı belirlenmeden şirketin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber her halükarda müvekkili şirketin ancak ZMMS genel şartlarında öngörülen şekilde belirlenecek gerçek zarar miktarından sorumlu tutulabileceğini, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkili şirketin sorumlu olduğu tutarın da yanlış hesaplandığını, açıklanan nedenler ve emsal kararlar kapsamında ve davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla aleyhlerine tazminata hükmedilmesi halinde ıslah edilmemiş tutar için tazminat faiz sorumluluğunun dava tarihinden itibaren ıslah edilmiş tutara ilişkin, tazminat ve faiz sorumluluğunun ise ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davalı ...Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği tespit edilmiştir.6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, incelemesini kamu düzenine ilişkin hususlar hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapması gerektiği hususu düzenlenmiştir. HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve hasar bedeli nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda: Davacının davasının kabulü ile 14.300,00-TL hasar bedeli ve 9.382,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 23.682,00-TL maddi tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine dair karar verilmiştir. Bu karara karşı sadece davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Bilindiği üzere, trafik kazasında sürücünün kusurlu olması halinde zarar gören maddi zararını 6098 sayılı TBK'nun 49 maddesi uyarınca sürücüden (somut olayımızda davalı ... ... plaka sayılı aracın sürücüsüdür) isteyebilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Aynı Kanun md. 3 uyarınca aracın maliki işleten sayıldığından araç malikinden (somut olayımızda davalı ... ... plaka sayılı aracın malikidir) de maddi zararın tazmini talep edilebilir. Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir. Dolayısıyla davacının, maddi zararını ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... A.Ş.'den isteme hakkı da vardır.İlk derece mahkemesince temin edilen 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporundaki tespit ve açıklamalar, taraflarca kendi aralarında hazırlanan kaza tespit tutanağındaki bilgiler, kaza anına ilişkin video görüntülerinde davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığının görülmesi ile dosya kapsamındaki diğer deliller bir bütün olarak dikkate alındığında; ilk derece mahkemesince, dava konusu trafik kazasında davalı tarafın %100 oranında kusurlu, davacı tarafın ise kusursuz kabul edilmesinin dosya kapsamı ve olayın gelişim şekliyle uyumlu ve doğru olduğu, Sigorta Bilgi Merkezi tarafından kusur tespitinin kaza anına ilişkin video görüntüleri temin edilmeden sadece taraflarca kendi aralarında hazırlanan kaza tespit tutanağındaki bilgilere göre eksik bilgi ve belgeyle yapıldığı dolayısıyla kusur tespiti noktasında çelişkili bir durumun olmadığı kanaatine ulaşılarak davalı sigorta vekilinin kusur oranı bakımından yaptığı istinaf itirazlarının yerinde olmadığı ve reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince görevlendirilen makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait araçtaki hasar bedeli 28.614,39 TL belirlenmiştir. Bu tespitin dosya kapsamındaki delillerle ve ayrıca sigorta eksperi tarafından hazırlanan raporla uyumlu olduğu anlaşıldığından mahkemece bu rapora itibar edilerek davalı sigorta şirketi tarafından yapılan kısmi ödeme mahsup edildikten sonra belirlenen sonuç tazminata hükmedilmesi doğru olup aksi yöndeki davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf itirazları haklı bulunmamıştır.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. İlk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda da bu yöntemle değer kaybının doğru şekilde belirlendiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı ... A.Ş. vekilinin, değer kaybı zararının hatalı hesaplandığı ve hesaplamanın Genel Şartlarda belirtilen yöntem uygulanarak yapılması gerektiği yönündeki istinaf itirazları yerinde bulunmamıştır. Ancak bilirkişi raporunda değer kaybı 18.000,00 TL olarak hesaplandığına ve dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 9.382,50 TL değer kaybı ödemesi yapıldığına göre davacının karşılanmayan değer kaybı zararının 8.617,50 TL olduğu anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince değer kaybı zararının 8.617,50 TL üzerinden kabul edilmesi gerektiği halde hatalı değerlendirme sonucunda taraflar yönünden bağlayıcı olduğu kabul edilemeyecek eksper raporundaki rakam üzerinden hareketle bakiye değer kaybı zararının 9.382,50 TL kabul edilerek karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu haliyle; davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun bu yöne münhasır olmak üzere kısmen kabul edilmesi ve hükmün istinaf eden davalı ... A.Ş. yönünden düzeltilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Diğer iki davalı ... ve ... tarafından istinaf başvurusu yapılmadığı için davacı lehine oluşan usuli kazanılmış hak nedeniyle davalılar ... ve ... aleyhine hükmedilen değer kaybı tazminatı bakımından bir değerlendirme ve değişiklik yapılması imkanı olmadığı açıktır.Davacı tarafça dava açılmadan önce davalı ... A.Ş.'ye usulünce başvuru yapılıp davalı sigorta şirketi tarafından 17/06/2022 tarihinde 9.382,50 TL, 20/04/2022 tarihinde 14.307,20 TL'lik ödemelerin yapıldığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davalı sigorta şirketinin kısmi ödeme tarihi olan 20/04/2022 tarihinde temerrüte düştüğü kabul edilerek faizin 20/04/2022 tarihinden başlatılması doğru bulunmuş davalı ... A.Ş. vekilinin faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğu yönündeki istinaf itirazı yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b-2 uyarınca yargılamada bir eksiklik bulunmamakla birlikte kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı veya yargılamada bulunan eksikler duruşma yapılmadan tamamlanacak nitelikte ise Bölge Adliye Mahkemesince düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi mümkündür. Bu yasal düzenleme ve imkan doğrultusunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b-2 uyarınca davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusu kısmen kabul edilip davalı ... A.Ş.'nin 8.617,50 TL değer kaybı zararından sorumlu tutulması noktasında gerekli düzeltme duruşma açılmaksızın yapılarak karar verilmesi suretiyle Dairemizce yeniden esas hakkında hüküm kurulması gerektiği anlaşılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere)
A-) Davalı ... A.Ş.'nin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, 6100 sayılı HMK md. 353/1-b-2 uyarınca hükmün düzeltilerek yeniden tesisi amacıyla Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07.03.2023 tarihli, 2022/590 Esas, 2023/152 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, hükmün yeniden tesisi ile
B-) 1-) DAVANIN KABULÜ ile, 14.300,00-TL hasar bedeli ve 9.382,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 23.682,00-TL maddi tazminatın (davalı ... A.Ş.'nin hasar bedelinin tamamından değer kaybı tazminatının ise 8.617,50 TL'lik kısmından dolayısıyla toplam tazminatın 22.917,50 TL'lik bölümünden sorumlu olması kaydıyla) 20.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-) Alınması gereken 1.617,72-TL karar ve ilam harcından dava açılırken davacı tarafından yatırılan 404,43-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.213,29-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, (davalı ... A.Ş.'nin alınması gereken nispi harcın 1.174,10 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla)
3-) Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 404,43-TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-) Davacı tarafından yargılama boyunca yapılan; 402,25-TL posta, müzekkere, tebligat gideri, 800,00-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 1.202,25-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,(davalı ... A.Ş.'nin 1.163,41 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla)
5-) Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. maddesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-) Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde avansı yatıran ilgili tarafa iadesine,
7-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
C-) 1-) İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından AAÜT md. 2/2 hükmü dikkate alınarak davalı ... A.Ş. lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
2-) Davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verildiği nazara alınarak; istinaf kanun yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan 405,00 TL istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davalı ... A.Ş.ne iadesine, bu davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının ise Hazineye irad kaydına,
3-) Davalı tarafından yapılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı masrafı, 10,00 TL e-tebligat gideri ve 222,00 posta gideri olmak üzere toplamda 724,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalı ... A.Ş.ye verilmesine,
4-) İstinaf yargılaması bakımından taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümlerine göre yatırana İADESİNE,
5-) Kararın kesin olması nedeniyle taraflara tebliği, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin HMK m. 302/5 ve 359/3 uyarınca ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; tarafların yokluğunda, 6100 sayılı HMK md. 353/1-b-2 uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK md. 362/1 - a uyarınca uyuşmazlık miktarı itibariyle Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu kapalı (kesin) olmak üzere oybirliği ile karar verildi.29/04/2024