T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ \t\t\t \t\t\t
\t \t\t (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
\t\t\t E S A S T A N R E D D İ)
\t\t\t D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
\t\t\t E S A S H A K K I N D A K A R A R)
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t: 2020/931
KARAR NO\t: 2024/634
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN \t: ... ...
ÜYE \t: ...\t ...
ÜYE \t: Doç. Dr. ... ...
KATİP \t: ... ...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t\t: Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t\t\t: 27.01.2020
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2016/291 E., 2020/33 K.
DAVACI\t\t\t:
VEKİLİ\t\t\t:
DAVALI\t\t\t: ...
VEKİLİ\t\t\t:
\t
\tDavacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
\tDavacı vekili, müvekkilinin 28/07/2010 tarihinde davalı kooperatife üye olduğunu, üyelik karşılığında 35.000,00-TL ödeme yaparak kooperatif kaşesi ve dönemin yönetim kurulu başkanının imzasının yer aldığı 4 adet makbuzu aldığını, karar defterinin ilgili sayfasında bu tutar karşılığı üye kaydının yapıldığı bilgisinin yer aldığını, kooperatifin yeni yönetimi tarafından, kooperatif banka hesaplarında herhangi bir ödemeye rastlanmadığı gerekçesiyle müvekkilinden 59.000,00-TL borç ve 93,50-TL ihtarname ücretinin ödenmesi için iki kez ihtarda bulunulduğunu, ihtarnamelere noter kanalıyla verilen yanıtta, davalı kooperatife hiçbir borcu bulunmadığını, kooperatife üyelik karşılığında 35.000,00-TL tutarında ödeme yaptığını, ödeme makbuzlarını ise daha önce davalıya ibraz ettiğini belirttiğini, buna rağmen kooperatifin noterden keşide ettiği ihtarname ile müvekkilini kooperatif üyeliğinden usulsüz olarak ihraç ettiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesine aykırı hareket edildiğini, kararın müvekkili tarafından 1 yıl sonra öğrenildiğini, 10.10.2011 tarihli noter ihtarnamesi ile karara itiraz edildiğini ve ihraç kararının iptali için açılan davada, Ankara 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/169 E. ve 2015/594 K. sayılı ilamı ile ihraç kararının iptali ve davanın kabulüne karar verildiğini, dosyada müvekkilinin yaptığı ödemelerin banka hesaplarında görülmediğinden bahisle savunma yapıldığını, ödemelerin eski yönetime yapıldığının ikrar edildiğini beyan ederek müvekkilinin davalıya 35.000,00-TL borcu olmadığının, ayrıca davalı kooperatife başkaca herhangi bir borcu bulunmadığının ve kooperatif üyeliğinin devam ettiğinin tespitine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı vekili, kooperatif üyesi olan kişilerin kooperatifin en büyük organı olan genel kurul kararlarına uymak ve bu doğrultuda işlem yapmakla mükellef olduklarını, davacının 35.000,00-TL ödeme yaptığını kabul etmediklerini, kayıtlarında böyle bir ödeme görülmediğini, delil olarak ibraz edilen makbuzların kooperatif adına kayıtlı makbuzlar olmadığını, davacının ihtar edilen bedeli ödememesi nedeniyle 27.09.2011 tarihinde kooperatif ortaklığından ihraç edildiğini, karara karşı Ankara 15. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada, ihraç kararın iptal edildiğini, dosyanın şu anda Yargıtay'da olduğunu ve kararın kesinleşmediğini, kooperatiflerde hisse satma veya alma yetkisinin yasalar ve ana sözleşmeler gereği kooperatif genel kurullarına ait olduğunu, müvekkili kooperatife üye olma şartı olarak 2010 tarihli genel kurul kararı ile asgari 59.000,00-TL nakit para ödenmesi gerektiğini, davacının bu parayı ödemediğini, bu tutarın altında bir ödeme yapılmasının mümkün olmadığını, yönetim kurulunun bu karara uyması gerektiğini, yönetim kurulunun verilen yetki ile bağlı olduğunu, iddia edilen üyeliğin geçerliliği bulunmadığını, tek imza ile verilen belgeler ile genel kurul kararları aksine alınan kararların baştan itibaren yok hükmünde olduğunu, 06.02.2011 tarihinden önce yönetim kurulu başkanı ve üyesi olan kişilerin, kooperatif paralarını zimmete geçirmekten dolayı birçok mahkeme tarafından suçlu bulunduklarını, açılan kamu davalarının devam ettiğini, ana sözleşmenin 21. maddesi gereği davacının genel giderlere iştirak etmek zorunda olduğunu, ihraç kararının mahkemece iptal edilmesinin usulü eksiklikten ileri geldiğini, davacının borcu olmadığı gerekçesine dayanmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
\tİlk derece mahkemesince \"...Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporu, genel kurul tutanakları, üye kayıt defteri, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacının 28.07.2010 tarihinde Kooperatif Karar Defterine üye kaydı yapılmak suretiyle kooperatife üye olduğu, kooperatifin 28.03.2010 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulunda yeni üye kayıtlarının minimum 59.000,00-TL bedelle yapılacağının kararlaştırıldığı halde davacının 4 adet makbuzla 35.000,00TL ödeme yaptığı, davacının üye olurken ödemesi gereken miktarı eksik yatırdığı gibi üye olduğu tarihten dava tarihine kadar da kooperatife herhangi bir aidat ödemesi yapmadığı, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca davacının üyeliğinin devam ettiği, bu hususun davalı tarafın kayıtları ile de sabit olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
\tİstinaf yasa yoluna başvuran davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle:
\tTaleplerinin sadece müvekkilinin davalı kooperatife 35.000,00-TL borcu olmadığının tespitine ilişkin olduğunu, taleple bağlılık ilkesi gereğince, yerel mahkemenin sadece talepleri doğrultusunda karar vermesi gerekirken talepleri olmayan bir konuda da karar vermesinin hukuken mümkün olmadığını, dolayısıyla yerel mahkemece de müvekkilinin davalı kooperatife 35.000,00-TL borcu olmadığı tespit edilmiş olmasına rağmen davacının davalı kooperatife aidat borcunun da olduğunun belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu;
\tDavalı tarafından müvekkilinden talep edilen bir aidat borcu olmadığı gibi borcun varlığından bahsedilecek olunsa bile bu borcun zamanaşımına uğradığını;
\tDavalının, 59.000,00-TL üyelik ücreti dışında bugüne kadar müvekkilinden ödenmemiş aidatının olması nedeniyle ücret talep etmediğini, hiçbir şekilde müvekkiline ihtar çekmediğini, dolayısıyla müvekkilinin gecikme cezası ödemesi gibi bir durumu kabul etmelerinin mümkün olmadığını beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t\t:
1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına; göre; davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan istinaf itirazları yerinde görülmediğinden diğer hususlara yönelik istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir. \t
2-Dava, davacının davalı kooperatife üyeliğe kabulde 35.000,00 TL borcu olmadığının ve ayrıca kooperatif üyeliğinin devam ettiğinin ve kooperatife başkaca herhangi bir borcu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Dosyanın Tetkikinde;
Bilirkişi raporu ve dosyaya sunulan delil ve belgelere göre, davalı kooperatifin 28.07.2010 tarih ve 05 sayılı kararı ile davacının 24 nolu üye kaydedildiği, davacının davalı kooperatif başkan ve yardımcısının imza ve kaşesinin olduğu makbuzlara göre 35.000,00 TL ödemesi olduğu ancak davalı kooperatifin 28.03.2010 tarihli olağan Genel Kurulunun 7. Gündem maddesi ile yeni üye kayıtlarına minimum 59.000,00 TL alt sınır konulduğu, kararın oybirliği ile alınıp bu konuda yönetim kuruluna yetki verildiği anlaşılmıştır.
Davacının üyeliğe girişte 35.000,00 TL ödemesi olduğu ve bu kısımdan borçlu olmadığı sabit olmakla birlikte, eşitlik ilkesi gereğince, üyeliğe kabulden önceki genel kurul kararı gereğince kalan 24.000,00 TL'lik kısımdan borçlu olmadığının tespiti yönündeki davacı itirazı yerinde değildir. Bilirkişi raporu ile davacının üyelikten kaynaklı aidat ve gecikme cezası borcu olduğu tespiti yapılmış ise de davacı tarafça dava konusu edilmeyen davacının üye olduğu tarihten dava tarihine kadar ki dönem için aidat borcu ve gecikme cezasının belirlenerek ayrıca davacı aleyhine borçlarının tespiti yönünde hüküm kurulması doğru olmamış, taleple bağlı kalınarak ve davacının üyelikten kaynaklı başkaca borcu olmadığı yönündeki talebi ile ilgili davanın reddine karar vermekle yetinilmesi gerekmiştir. Yanılgılı gerekçe ile davacı talebini aşar şekilde davacının üyelik aidat borcunun ve gecikme cezası borcunun da tespitine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM \t\t\t:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:\t
\tI-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan hususlara ilişkin sair istinaf sebeplerinin reddine.
\tII-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
\tHMK m. 353/1,b,2 gereğince, Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/291 E., 2020/33 K. sayılı dava dosyasında verdiği 27.01.2020 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.
\tBuna göre:
\t\"1-Davanın kısmen kabulüne, davacının üyeliğe kabulden kaynaklı başlangıçta yatırması gereken 24.000,00 TL borcu dışında, 35.000,00 TL borcu bulunmadığının tespitine,
Davacının kooperatif üyeliğinden kaynaklı başkaca bir borcu olmadığı yönündeki talebinin reddine,
\t2-Alınması gereken 2.390,85TL harçtan peşin alınan 597,72TL harcın mahsubu ile bakiye 1.793,13 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; AÜT gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT md. gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-a)Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 597,72TL peşin harç, 29,20TL başvurma harcı, 4,30TL vekalet harcı olmak üzere toplam 631,22TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
b) Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 700,00TL bilirkişi ücreti, 187,40TL yargılama gideri olmak üzere masraf toplamı 852,90TL'nin kabul / red oranına göre 505,96 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,\"
\tIII-Peşin alınan istinaf karar harcının istek halinde iadesine.
\tIV- Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde gideri içerisinden karşılanarak iadesine.
\tV-HMK m. 359/4 gereğince kararın taraflara resen tebliğine; tebliğ, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemlerinin Dairemiz tarafından yapılmasına.
\t25/04/2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,\tHMK m. 361 gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine veya ilk derece mahkemesine verilebilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 25/04/2024
\t\t\t\t
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...