T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 23/05/2023
NUMARASI\t\t: Esas Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t: Av.
DAVALI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: İtirazın İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 29/04/2024
YAZIM TARİHİ\t: 30/04/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 23/05/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 2019 yılında müvekkili şirketin yetkilisi ile ... Sanayi Ticaret A.Ş'nin ortakları ...., .... ve diğer %20 ortağı ...'ın, müvekkiline ait şirketin ofisinde 5 adet şirketin ve .... Üretim A.Ş.'ye ait 4 Adet GES'in, şirket devri yoluyla satın alınmasına ilişkin müvekkili şirketin aracılık yapacağı ve bu devirlerin gerçekleşmesini sağlayacağı, karşılığında ise 100.000,00 USD davalı şirketten, 100.000,00 TL ise devrolan şirketten komisyon alınacağı hususunda anlaştıklarını, buna istinaden davalı şirket ortaklarından ....'un, müvekkili şirket yetkilisine 08.10.2020 tarihli kendi imzasını taşıyan ve Antalya'da bulunan tüm gayrimenkullerin satışı ile ile ilgili her türlü görüşme, pazarlama ve yer gösterme yetkisine haiz olduğunu kabul eder belgeyi teslim ettiğini, bu belge ile birlikte diğer ortak ...'ın ...'a verdiği Konya ..Noterliği'nin 26/07/2007 tarih ve ... yevmiye sayılı vekaletnamenin bir örneğinin de müvekkil yetkilisine teslim edildiğini, akabinde şirket yetkilisinin, kendisine verilen belgeye istinaden gayrimenkul satışları ile ilgilenmek için Alanya'ya gittiğini, oradan da Fethiye'ye geçerek GES'leri satacak olan şirketten randevu alıp davalı şirket ortaklarını çağırdığını, devrolan şirketin davacıya ödeyeceği komisyon ücreti olan 20.000,00 USD'nin 5.000,00 USD'lik kısmının müvekkiline ödendiğini, 2.000,00 USD'lik kısmı için indirim yapıldığını ve geri kalan 13.000,00 USD'lik kısmının 100.000,00 TL olarak ödeneceği hususunda anlaşıldığını, müvekkili şirket yetkilisi ve davalı şirket ortaklarının bu süreci yürüttüğü ..... isimli şahsın bu durumu kabul eden bir evrak imzaladıklarını, devrolunan şirketin bu hususu muhasebeleştirerek devri gerçekleştirdiğini, yapılan görüşmeler sonucunda şirket devirleri hususunda anlaşıldığını, ... Elektrik Üretim A.Ş.,... Elektrik Üretim A.Ş., ....Elektrik Üretim A.Ş., .... Üretim A.Ş., .... Üretim A.Ş.'nin davalı şirkete devrinin sağlandığını, ancak müvekkilinin üzerine düşeni yerine getirmesine karşın davalı şirketin anlaşılan komisyonu ödemeye yanaşmadığını, bunun üzerine Konya.. İcra Dairesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını ve takibe yasal süresi içerisinde itiraz edildiğinden takibin durduğunu, öncelikle Konya .. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazın iptaline karar verilerek takibe devam olunmasına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak şartıyla davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin davacı ... Enerji Ltd.Şti. ile hiçbir dönemde sözlü de olsa hiçbir anlaşma yapmadığını, taahhütte bulunmadığını, tek bir sözleşme de imzalanmadığını, dolayısıyla müvekkili şirketin davacı şirkete hiçbir borcunun bulunmadığını, davacı şirkete müvekkili şirket adına verilmiş hiçbir belge veya vekaletnamenin bulunmadığını, ...'un müvekkili şirketin ortaklarından olduğunu, ancak şirket adına imzaya yetkili olmadığını, ... tarafından bir belge verilmiş ise bu belgenin müvekkili şirketi bağlamadığını, davacının müvekkili şirkete karşı fatura alacağına dayanarak icra takibi yaptığını, ancak müvekkili şirkete tebliğ edilmiş herhangi bir faturanın bulunmadığını, böyle bir fatura var ise kabul etmediklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; \"....Konya Ticaret Sicil müdürlüğünden davacı ve davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarının getirtildiği, dava dışı ... ve ...'un davalı şirketlerin ortaklarından olduğu, davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre faaliyet alanında tellallık( simsarlık ) bulunmadığı, davacı tarafın delil olarak dayandığı, 08/10/2020 tarihli \"İLGİLİNİN DİKKATİNE\" başlıklı ve ... tarafından düzenlenen belgede \" .....TC kimlik nolu ..., Antalya ili sınırları içerisinde bulunan tüm gayrimenkullerimizin satışı ile ilgili her türlü görüşme, pazarlama, yer gösterme yetkisine sahip olduğu tasdik ederim.\" şeklinde düzenlendiği, yine Konya .. Noterliği'nin 26/07/2007 tarih ve ... yevmiye nolu \"DÜZENLEME GENEL VEKALETNAME\" başlıklı vekaletnameye göre; ... tarafından dava dışı ...'a genel yetkili vekaletname düzenlendiği, davacı tarafça dosyaya sunulan taşınmaz tapu senedi fotokopilerinden Antalya da bulunan taşınmazların dava dışı ... adına kayıtlı oldukları, yine davacı şirket yetkilisi ... ile ... isimli kişi arasında düzenlenen 17/12/2020 tarihli belgede \" özyer finans ait Konya Çayırbağında bulunan 4 MGW GES tesisinin satış komisyonu olan 20.000 USD ve 5.000 USD elden tahsil ettim. Kalan 15.000 USD ...bey tarafından 2.000 USD ceza kesmesi sonucu kalan 13.000 USD ben şahsım ve ... olarak .....okullarından tahsil edilecektir. Söz konusu prim alacağım özyer gruptan almış kabul edilmiştir.(Toplam 100.000) TL bedel olarak kabul edilmiştir.\" şeklinde düzenlendiği, Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .... sor. Sayılı dosyasından dava dışı ... ve ..... ifadesinde; ...'i ... vasıtasıyla tanıdıklarını, ...'ın ges danışmanı olduğunu, ges şirketlerinin işletme müdürü olduğunu, ges alım satım işlerinin onun vasıtasıyla yapıldığını, ... ile herhangi bir sözleşmelerinin olmadığını beyan ettikleri, dava dışı ...'ın Konya ..Asliye Ceza Mahkemesinin.... Es. sayılı dosyasından 28/09/2022 tarihli ifadesinde; ...'in ges santrali alımı konusunda yardımcı olacağını söylediğini, kendisine 20.000 dolar civarında para verebileceklerini söylediğini, 14.000 doları elden verdiğini, 6.000 doları sonradan vereceğini söylediğini ancak kabul etmediğini beyan ettiği, mahkememiz dosyasının SMMM Bilirkişisi Prof.Dr....'ya tevdi edilerek; Tarafların 2019, 2020, 2021 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde iddia ve savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesinin istenildiği; SMMM Bilirkişisi Prof.Dr... tarafından düzenlenen 15.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda; Davacı şirketin 2021 yılı defterinde; dava konusu fatura 120.01 Alıcılar-.... Eğitim ve Yayıncılık Sanayi Ticaret Anonim Şirketi Hesabında kayıtlı bulunduğunu, bu kayda göre, davacı şirket davalı müşterisinden 856.878,24 TL alacaklı bulunduğunu, kayıtlara göre bu alacağın 31.12.2021 tarihli kapanış kaydında da devam ettiğini, dava konusu alacağın dayanağı faturanın, E - Arşiv fatura olup, davacı tarafından davalıya mail olarak gönderildiğinin belirtildiğini, davalı şirketin 2019, 2020 ve 2021 yılları defterlerinde yapılan incelemede davacı şirket ve dava konusu fatura ile ilgili herhangi bir kayda rastlanmadığının bildirildiği, mahkememiz dosyasının SMMM Bilirkişisi Prof.Dr....'ya tevdi edilerek; Davalı tarafın itirazları doğrultusunda ek rapor düzenlenmesinin istenildiği, SMMM Bilirkişisi Prof.Dr..... tarafından düzenlenen 04.04.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davalı tarafın itirazının, dava konusu alacağa ilişkin faturanın teslimine ilişkin olduğunu, davalı vekilinin itiraz dilekçesinde, davalının e-fatura mükellefi olmadığını, e-Arşiv uygulaması kapsamında düzenlenen faturanın kağıt ortamında teslim edilmesinin esas olduğunu, davacının faturayı gönderdiğini iddia ettiği e-mail adresinin davalı şirketin velilerle yazıştığı mail adresi olduğunu, mali işleri için kullandığı mail adresinin farklı olduğunu, davacının, faturayı fiziki olarak (kağıt ortamında) teslim etmek zorunda olduğunu, davacının faturayı kağıt ortamında teslim etmediği gibi, zaten mail adresine de göndermediğini, belirtildiğini, kök raporunda, mahkememizin 01.11.2022 tarihli celsesindeki bilirkişi görevlendirmesinde verilen karar çerçevesinde, tarafların ticari defterlerinde uyuşmazlık konuları ile sınırlı olmak kaydıyla bilirkişi incelemesi yapılması görevi verildiğinden, defterlerdeki durumun tespiti ile yetinildiğini, davalının itirazı kapsamında yapılan tespit ve değerlendirmelere göre; Taraflardan birinin e-fatura mükellefi olmaması durumunda, e-fatura mükellefinin elektronik ortamda düzenleyebileceği fatura e-Arşiv Faturası olduğunu, davalı şirketin e-fatura mükellefi olmadığının belirtildiğini, bu nedenle davacının düzenlediği faturanın e-Arşiv fatura olarak düzenlendiğini, buradaki sorunun, e-Arşiv faturanın davalıya iletilmesine ilişkin olduğunu, davacı vekili tarafından, e-arşiv faturanın davalıya mail olarak gönderildiği belirtilerek, görüntüsü paylaşıldığının, 19 Ekim 2019 tarihli 30923 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 509 nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre, e-Arşiv Faturanın; kağıt ortamda tesliminin gerektiğini, alıcının talebi doğrultusunda elektronik ortamda da tesliminin mümkün olduğunun, dava dosyası kapsamında, dava konusu e-Arşiv Faturanın, VUK Tebliğinde belirtildiği üzere, davalıya kağıt çıktı olarak teslim edildiğine ya da elektronik ortamda yapıldığı iddia edilen teslimin alıcının talebi doğrultusunda yapıldığına dair bir bilgi veya belgenin bulunmadığının bildirildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun denetime elverişli olması nedeniyle hükme esas alındığı, her iki tarafın tacir olduğu, defter kayıtlarının HMK'nun 222. maddesi gereğince tarafların lehine ve aleyhine delil vasfında olduğu, her ne kadar şirket devri sözleşmesi kurulmasına aracılık faaliyeti nedeniyle simsarlık ücreti talebi için sözleşmenin yazılı olması geçerlilik koşulu değil ise de (İstanbul Bölge adliye Mahkemesi 13.Hukuk Dairesi'nin 01/06/2022 tarih ve 2020/811 Es.2022/903 Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır), davacı tarafça dosyaya sunulan 08/10/2020 tarihli ... tarafından düzenlenen belge ile Konya .. Noterliği'nin 26/07/2007 tarih ve ... yevmiye nolu ...'a ait vekaletnamenin taşınmaz alım satımına ilişkin olduğu, dava dışı ...' davalı şirketin ortaklarından veya yetkililerinden olmadığı, ... ile birlikte davacı şirket yetkilisi ... tarafından düzenlenen 17/12/2020 tarihli belgenin davalı şirketi bağlamayacağı, yine davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre tellalık faaliyetinin şirketin faaliyet konularından olmadığı, tarafların ticari defterlerinde bilirkişi vasıtasıyla yapılan incelemede takip konusu faturanın davacı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olmasına rağmen davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davalı tarafın açıkça muvafakati olmaması nedeniyle miktar itibariyle davacı tarafın tanık dinletme talebinin mahkememizce reddedildiği,(Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesi'nin 09/06/2021 tarih ve 2018/2255 Es.2021/948 Kar.sayılı ilamı benzer doğrultudadır.) davacı tarafın; taraflar arasında tellallık(Simsarlık) sözleşmesinin varlığı ile ücret alacağının dolayısıyla takip konusu alacağın varlığını ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin davalı tarafından davacının kötüniyetinin varlığının ispat edilemediği İİK.67/2. maddesi gereğince şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiştir...\" gerekçesiyle davanın reddine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin dosya kapsamındaki belgeleri hatalı değerlendirdiğini, dosya kapsamında davalı şirket ortaklarının müvekkile vermiş olduğu vekaletname ve aracılık işlerini üstlenmesi için yetkilendirmesine rağmen mahkeme tarafından bu hususların yeterli görülmediğini ve davanın reddine karar verildiğini, hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; faturaya dayalı ilamsız takibe yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.
İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Davacı şirket tarafından davalı şirkete karşı Konya .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla 94.800,00 USD'nin tahsili için ilamsız takip yapıldığı, takip dayanağının, enerji santrali satışında verilen danışmanlık hizmetine istinaden düzenlenmiş 94.800,00 USD'lik fatura olduğu, davalının takibe itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmaktadır.
Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez. Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini ispatla mükelleftir. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması ve faturayla ilgili olarak Vergi Dairesi'ne BA-BS bildirimi verilmesi faturaya konu malın teslim edildiğine veya hizmetin gerçekleştirildiğine karine teşkil etmektedir.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz (HMK 222/3). Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Somut olayda davacı, davalı şirketin ortakları olan ....., ... ve ... ile, davalı şirkete adet şirket ile ... Elektrik Dağıtım A.Ş'e ait 4 adet Ges'in devrinin sağlanması konusunda simsarlık sözleşmesi yaptıklarını, edimlerini ifa etmelerine rağmen davalı şirketin sözleşmeden kaynaklı bakiye borcun ödenmediğini, yaptıkları ilamsız takibe davalının yaptığı itirazın haksız olduğunu iddia etmekte; davalı, davacının sözleşme imzaladığını iddia ettiği kişilerin şirketin ortakları olduğunu, ancak bu kişilerin şirketi temsil yetkisi bulunmadığını, yapıldığı iddia edilen sözleşmenin davalı şirketi bağlamayacağını savunmaktadır.
Davacı, davalı şirket ile enerji şirketlerinin alım satımı konusunda aracılık yaptığını iddia ederek simsarlık alacağı bulunduğunu iddia etmekte ise de, davacı dosyaya taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme sunmadığı, 6098 Sayılı TBK'nın 520/1. Maddesinde simsarlık sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmasının geçerlilik şartı olarak düzenlendiği, dosyaya sunulan 17/12/2020 tarihli belgenin ... ile ... arasında düzenlendiği, ilgili belgede ismi bulanan ... davacı şirketin ortağı ve temsilcisi ise de ...'ın davalı şirket ortak ve temsilcilerinden olmadığı, bu şahsa davalı şirketçe verilmiş bir yetkinin de bulunmadığı, tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılarak bilirkişi raporu aldırıldığı, Dairemizce de usul ve yasaya uygun düzenlendiği görülen bilirkişi kök ve ek raporlarına göre, icra takibine konu fatura davacının ticari defterlerinde kayıtlı ise de davalının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının, davalı şirket adına verildiğini iddia ettiği taşınmazların devrine ilişkin vekaletnamenin ... tarafından ...'a verildiği, davalı şirket tarafından davacıya verilmiş bir vekaletnamenin de bulunmadığı, davacının davalı ile aralarında simsarlık sözleşmesi yapıldığı ve alacağı olduğuna ilişkin iddiasını yazılı delillerle ispatlayamadığı, yemin deliline de dayanmadığı, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davanın reddine ilişkin kararda kamu düzenine aykırı bir hususun da bulunmadığı anlaşılmakla davacının istinaf başvuru talebinin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
2- Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,70 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4- İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına,
6- Dava dosyasının temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince; taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 29/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t\t
Başkan.
e-imzalıdır
Üye .
e-imzalıdır
Üye .
e-imzalıdır
Katip .
e-imzalıdır