T.C.
ANTALYA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2023/393 Esas
KARAR NO\t\t: 2024/288
DAVA\t\t: Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ\t\t: 08/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 24/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile karşı tarafın aralarında yaptığı ticaret sonucunda mahkemelik olduklarını, yargılama sonucu ... Amerikan Doları olan asıl alacak ile ... tarihinden itibaren asıl alacağa uygulanacak ... Bankasının %0,1 günlük faiz miktarının ... Amerikan Doları Cayma Bedeli ile ... ... vergi ödeme masraflarının karşı tarafça ödenmesine karar verildiğini, gerekçeli kararın T.C Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü tarafından tebliğ edildiğini, davanın ... tarihinde kesinleştiğini, karşı tarafın cevap dilekçesinde belirttiği ... Amerikan Dolarını ödemeyi kabul ettiklerini ancak bugüne kadar hiçbir ödeme yapmadıklarını, bu sebepten dolayı ilgili kararın Türkiye Cumhuriyetinde geçerlilik kazanabilmesi için yabancı mahkeme kararının icrai nitelikli hüküm içeriğinden tenfizi gerektiğini, davalının Antalya'da ticaret ile uğraşan bir şirket olduğunu, müvekkiline borçlu olan şirketin mal kaçırma ihtimaline karşın alacağının sürüncemede kalmaması ve yapılacak icra takibinin sonuçsuz kalmaması açısından borçlunun menkul, gayrimenkul ve 3. Şahıslardaki hak ve alacakları üzerine İİK'da ihtiyati haciz koşulları bulunduğundan ilam niteliği taşıyan bu karar için teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini bildirerek ... Mahkemesi'nin Dava No: ... nolu ... tarihli kararının tanınmasına ve tenfizine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçisinde özetle; müvekkili ile davacı arasında yapılan ... tarihli sözleşme uyarınca davacı 5.000 kg ... transfer etmeyi taahhüt ettiğini, taraflar arasında ... USD meblağa anlaşma sağlandığını, söz konusu sözleşme uyarınca mal tesliminden hemen sonra ... kalitesinde bozulma meydana geldiğini, davacı tarafa bu durumun bildirildiğini, sözlü yapılan görüşmeler sonucunda davacı tarafa ... tarihinde yazılı olarak e-mail yoluyla bildirimde bulunulduğunu, söz konusu ... yetkili mahkemenin duruşma günü tebliğinden önce ... tarihinde tercümeli bir şekilde cevap sunmamıza rağmen dikkate alınmadan karar verildiğini, söz konusu ... tarihli ... yetkili mahkemesi tarafından verilen kararın mahkemeniz tarafından tanınma ve tenfizine itiraz ettiklerini bildirerek davacının davasının reddi ile yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; Yabancı mahkeme Kararının tanıma ve tenfizi istemine ilişkindir.
Tenfiz, MÖHUK'un 50/1. maddesinde \"Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Tanıma, MÖHUK'un 58. maddesinde; \"(1) Yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 54 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
(2) İhtilâfsız kaza kararlarının tanınması da aynı hükme tâbidir.
(3) Yabancı mahkeme ilâmına dayanılarak Türkiye'de idarî bir işlemin yapılmasında da aynı usul uygulanır.\" şeklinde düzenlenmiştir.
MÖHUK'un 54. maddesinde, \"(1) Yetkili mahkeme tenfiz kararını aşağıdaki şartlar dâhilinde verir:
a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilâmın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilâmların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiilî uygulamanın bulunması.
b) İlâmın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilâmın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı hâlde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması.
c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması.
ç) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.\" hükmü düzenlenmiştir.
MÖHUK'un 55. maddesinde, \"tenfiz istemine ilişkin dilekçe, duruşma günü ile birlikte karşı tarafa tebliğ edilir. İhtilâfsız kaza kararlarının tanınması ve tenfizi de aynı hükme tâbidir. Hasımsız ihtilâfsız kaza kararlarında tebliğ hükmü uygulanmaz. İstem, basit yargılama usulü hükümlerine göre incelenerek karara bağlanır.
(2) Karşı taraf ancak bu bölüm hükümlerine göre tenfiz şartlarının bulunmadığını veya yabancı mahkeme ilâmının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğunu öne sürerek itiraz edebilir.\" Hükmü düzenlenmiştir.
MÖHUK'un 56. maddesinde, \"(1) Mahkemece ilâmın kısmen veya tamamen tenfizine veya istemin reddine karar verilebilir.\" hükmü düzenlenmiştir.
Türk mahkemeleri, yabancı mahkeme kararlarının tanınması veya tenfizi davasında sadece tanıma veya tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığı hususunda incelemede bulunabilir. Türk mahkemelerinde yabancı mahkeme kararında uygulanan usulün ya da kararda yer alan maddi ve hukuki tespitlerin doğruluğu incelenemez.
Somut olaya bakıldığında, davacı vekili yabancı mahkeme ilamının çevirisini, onayını, apostil şerhini sunmuştur.
Tenfiz şartlarından birisi Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma veya o devlette Türk Mahkemeleri'nden verilmiş ilamların tenfizini mümkün kılan bir anlaşma veya kanun hükmünün veya fiili uygulamanın bulunmasıdır.
Tenfizi istenen kararın verildiği ... ile Türkiye Cumhuriyeti arasında, yabancı ilamların tenfizine ilişkin iki veya çok taraflı bir milletlerarası anlaşma mevcut değildir. Bu anlamda Türkiye ile ... arasında \"akdi karşılıklılık\" bulunmamaktadır.
Taraf devletler arasında fiilli uygulamanın bulunup bulunmadığı yönünden yapılan incelemede ise ilgili devletle Türkiye arasında tenfizde karşılıklığın sağlanmasına dair bir anlaşma bulunmasa da, ilgili devletin kanunları Türk Mahkeme kararlarının o ülkede tenfizini sağlıyorsa ya da bu konuda fiili bir uygulama varsa karşılıklılık sağlanmış demektir.
Yargıtay'ın tespit edilen bazı kararlarında ... Mahkemelerine ait kararların kamu düzeni, usulsüz tebligat ve kesinleşme şerhinin bulunmamasından dolayı bozulduğu görülmektedir. MÖHUK' un 54.maddesinin a bendinde düzenlenen ve tenfizin birinci kriteri olan iki ülke arasındaki mütekabiliyet kriterinin sağlanmadığı durumlarda aynı maddenin devamında sayılan ve ikincil kriterlerin incelenmesi mümkün görünmemektedir ( bkz. Yargıtay 11.HD, 29/05/2014 tarih, 2014/2883 Esas, 2014/10015 Karar sayılı kararı). Dolayısıyla Yargıtay'ın bu kararlardan da ... ile Türkiye Cumhuriyeti arasında fiili mütekabiliyetin varlığının bulunduğunu kabul ettiği sonucuna varılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, dava dilekçesi ve dosyadaki bilgi ve belgeler ışığında, tanıma ve tenfizin hukuki koşullarının oluştuğu, davalı vekili tarafından her ne kadar davaya konu yabancı mahkeme kararınına ilişkin alacaktan davacı tarafın feragat ettiğini belirtmişse de; mahkeme huzurunda davacı tarafın feragat hakkını kullandığına ilişkin bir beyanının olmadığı gözetilerek davalı vekilinin bu savunmalarına itibar edilmeyerek davanın kabulüne karar verilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27/06/2019 tarih, 2017/19-930Esas, 2019/812 Karar Sayılı ilamı uyarınca maktu harç ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 07/09/2020 tarih, 2018/2196 Esas, 2020/917 Karar sayılı ilamı uyarınca da maktu vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi Yukarıda açıklanacağı üzere;
1-... Mahkemesi'nin Dava No:... nolu ... tarihli kararının TANINMASI VE TENFİZİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca belirlenen karar harcı olan 427,60-TL'nin, peşin alınan ...-TL harçtan mahsubu ile eksik harç olan ...-TL'nin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harcı, ...-TL ihtiyati haciz harcı ile ...-TL tebligat giderinin toplamı ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
5-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa İADESİNE,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/04/2024
Katip ...
¸(e-imzalı)
Hakim ...
¸(e-imzalı)