T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: ... Esas - ...
\tT.C.
\tKONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO:
HAKİM\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t: Hasımsız
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali )
DAVA TARİHİ\t:
KARAR TARİHİ\t:
KARAR YAZMA TARİHİ\t:
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilininin meşru hamili olduğu; ... Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 250.000-TL Bedelli 31.01.2020 Vade Tarihli Çek, ... Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 150.000-TL Bedelli 31.03.2020 Vade Tarihli Çek ve ... Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 350.000-TL Bedelli 30.04.2020 Vade Tarihli Çek olmak üzere toplam 750.000,00 TL' bedelli üç adet çekin müvekkilinin uhdesinde kaybolduğunu, yapılan yoğun aramalara rağmen çeklerin bulunamadığını, zayi olan çeklerin üçüncü şahısların eline geçmesi ve müvekkilinin maddi zarara uğraması muhtemel olduğundan öncelikle zayi olan çekler hakkında TTK 757 Madde hükmü uyarınca tedbiren ödeme yasağı konulmasını, akabinde kayıp sebebiyle zayi olan çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ
Davanın; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle adı geçen kanunun 757 ila 763 maddelerine dayanan keşideci tarafından açılan çek iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
II.HÜKME EMSAL ALINAN YÜKSEK MAHKEME İLAMLARI
(1)T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
\"Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; dava, kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, 6102 sayılı TTK'nin 818/1-s maddesi uyarınca çekler hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 757. ve devam eden maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptal davası açma hakkının hamile tanınmış bir hak olduğu, keşidecinin bu hükme dayanarak iptal davası açma hakkı bulunmadığı, davacı da ihtilaf konusu çeklerin keşidesi olduğundan 6102 sayılı TTK'nin 757 vd. maddelerine dayanarak çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.\" denilmiştir.
(2)T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
\"Zayi nedeniyle senet ve çek iptali davası TTK 651, 652 ve 757 maddeleri ve (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddeleri gereğince ancak hamil tarafından açılması gerektiği Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin 18/04/2016 tarih ... Esas ... Karar ve 21/03/2016 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamlarında da bu hususun belirtildiği, bu nedenle ilk derece mahkemesince keşideci tarafından açılan davanın davacının aktif dava ehliyeti bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin bu nedenle kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak HMK'nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" denilmiştir.
(3) T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 23/12/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında;
\" İlk Derece Mahkemesince hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı ,Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 06/06/2022 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının da benzer mahiyette olduğu, dava şartlarının davanın her aşamasında resen gözetileceği, 6100 sayılı HMK'nın hakime dava şartlarına ilişkin olarak hangi aşamada karar verilmesi noktasında takdir hakkı tanıdığı, hakimin tarafların dinlenmesine ihtiyaç duymaması halinde gerekli gördüğü takdirde dosya üzerinden de karar verebileceği, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11/04/2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının da bu yönde olduğu, bu sebeple duruşma açılmadan dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilebileceği kanaatiyle, tarafların istinaf başvuru taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" denilmiştir.
III.DEĞERLENDİRME VE NETİCE
Dava konusu olan çeklerin keşidecisinin davacı olduğu yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 30/10/2017 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 18/10/2022 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamında açıkça ifade edildiği üzere çek iptali davalarını açma hakkının çek üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilerek Mahkememizde oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-h maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından sarfedilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 25/04/2024
Katip \t\t\t\t\tHakim