T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ\t\t TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ\t\t İSTİNAF KARARI
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ : ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 28/09/2020
DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ\t: 16/04/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/04/2024
Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlular hakkında Antalya 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla ilamsız takiplerde ödeme emri gönderildiğini, davalı borçluların itirazı üzerine 23/10/2015 tarihinde takibin durdurulduğunu, müvekkilin yolcu taşımacılığında kullanmak amacıyla sahibi olduğu ... plaka sayılı aracın 09/05/2015 tarihinde gerçekleşen kaza neticesinde hasara uğraması nedeniyle yeni alınan araç bedeli farkı olan 3.700,00-TL ve aracın hasar görmesi nedeniyle 09/05/2015-11/07/2015 tarihleri arasında çalışamamış olduğundan 7.000,00-TL kazançtan mahrum olduğundan davalılar hakkında 10.700,00-TL icra takibi başlatıldığını, müvekkilin maliki olduğu aracını taşımacılık işiyle uğraşan dava dışı ... Şti. ile 10/03/2015 tarihinde taşımacılık sözleşmesi imzaladığını, müvekkilin bu sözleşme gereğince aracını 10/03/2015-31/12/2015 tarihleri arasında aylık 3.500,00-TL karşılığında kiraya verdiğini, davalı ... Şti.'ne ait ... plaka sayılı aracın sürücüsü olan diğer davalı ... asli kusurlu olduğunu, müvekkile ait araç kaza nedeniyle 2 ay kullanılamadığını ve 2 aylık araç kira bedeli 7.000,00-TL'den mahrum kaldığını, ayrıca müvekkil kazaya ... plaka sayılı aracı 27/02/2015 tarihinde 96.396,49-TL'ye satın aldığını, aracın hasara uğraması nedeniyle müvekkil dava dışı şirket ile imzalamış olduğu taşımacılık sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirebilmek adına 24/06/2015 tarihinde ... plakalı yeni araç satın aldığını ve bu araç için 3.700,00-TL fazladan para ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin davalıdan itirazın iptalinden kaynaklanan alacağı olduğunu beyan ederek haksız yapılan itirazın iptaline, takip konusu alacağın %20 'den aşağı olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini, talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalılar vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının tamamen kendi kusurlu davranışı sonucu hasara sebebiyet verdiğini ve kazada tarafların kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, davalı sürücüye izafe edilebilecek kusur saptanırsa talep edilen değer kaybı tutarı ile çalışmayan sürelere ilişkin istenen bedelin abartılı olduğunu, davacının aracının çalışmadığı süre için talep ettiği bedeli vergilendirilmiş resmi kayıt ile kanıtlaması gerektiğini, müvekkiline ait ...plaka sayılı aracın kaza tarihi itibari ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin olduğunu, bu nedenlerle davanın ... A.Ş.'ne ihbarını talep ettiği görülmüştür.
İhbar olunan ... A.Ş. vekili cevap/beyan dilekçesinde özetle; ... nolu poliçeden dolayı sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 29.000,00-TL ile sınırlı olduğunu ve teminat limitini bildirmeleri davayı kabul ettikleri anlamına gelmediğini, iş bu poliçe kapsamında dava konusu 07/05/2015 tarihli kaza sonucu davacı aracında meydana gelen hasarın davacının kasko şirketi olan ... A.Ş. Tarafından tespit edildiğini ve onarımının yapıldığını, devamında müvekkil şirkete rücu edildiğini ve 01/07/2015 tarihinde ... nolu hasar dosyasının açıldığını, bu dosya kapsamında 24/07/2015 tarihinde 28.634,00-TL hasar bedeli müvekkil şirketçe ödendiğini, müvekkil şirketin poliçeden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkil şirketinin ... nolu ZMMS poliçesi kapsamında 376,00-TL teminat limiti kaldığını ve davanın kabulü halinde dahi müvekkilin sorunlu tutulacağı bedelin bu miktarı aşamayacağını, davacının talep ettiği zararların teminat dışı haller olduğunu, kaza tarihi ile ihbar tarihi arasında araç mülkiyet değişikliği olan araçlar ile ilgili değer kaybı taleplerinin teminat dışı olduğunu ve davacının yeni aldığı aracı daha yüksek bir bedelle satın alması değer kaybı tazminatı olarak değerlendirilemeyeceğini, uğramış olduğu zararlardan 3. Kişilerin sorumlu tutulamayacağını, davacının 09/05/2015-11/07/2015 tarihleri arasında çalışamamasından kaynaklı mahrum kalınan kazancının da karşılanmasını istediğini ve gelir kaybı, kar kaybı, iş durması ve kira mahkumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan veya dolaylı zararlar nedeni ile yöneltilecek tazminat taleplerinin de teminat dışı hal olarak sayıldığını, davacının müvekkil şirketten talep ettiği kaza nedeni ile gelir kaybı ve araç mahrumiyet bedeli dolaylı zarar olduğunu ve KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında teminat altına alınmadığını, müvekkil şirketin söz konusu talepten sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle davacının talep edilebilir olmayan değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli taleplerinin reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen karar ile; davanın kısmen kabulü ile, davalıların Antalya 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 2.977,56.-TL alacak üzerinden devamına, davacının fazlaya ve icra inkar tazminatına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazadan sonra yeni araç almak zorunda kaldıklarını, bu nedenle 3.700,00 TL fazladan para ödediklerini, davalının bundan sorumlu tutulması gerektiğini, yeni bir araç alımına kadar geçen 2 ay süreyle aracın taşıma işinde kullanılmaması nedeniyle sözleşme gereği aylık 3.500,00 TL olmak üzere toplam 7.000,00 TL kazanç kaybının oluştuğunu, bu taleplerinin de hatalı değerlendirilerek eksik tazminata hükmedildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
TBK. 49 md. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların TBK. 54 md. maddesi gereğince maddi tazminat ve TBK. 56 md maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu otomobil, davacının aracına çarparak aracının hasarlanmasına sebebiyet vermiştir. Davacı yeni araç alımından dolayı ödediği fazla bedel ve kazanç kaybından dolayı maddi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda yeni araç alımından dolayı ödediği fazla bedel talebinin reddine, kazanç kaybı talebinin kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davacı taraf davaya konu kazadan sonra aracın perte ayrılması nedeniyle yeni bir araç almak zorunda kaldıklarını beyan ederek yeni araç alımından dolayı ödedikleri fazla bedelin kazaya sebebiyet veren davalılardan tahsilini talep etmiştir. Somut dosya kapsamı incelendiğinde; davacının 09/05/2015 tarihli kaza sonrasında ... plakalı aracı kendi adına satın alarak 02/07/2015 tarihinde tescil ettirdiği anlaşılmıştır. Davacının kaza sonrasında satın aldığı bu araç 0 km, yeni bir araçtır. Her ne kadar davacı taraf kaza nedeni ile yeni bir araç almak zorunda kaldığını ve bu nedenle zarara uğradığını iddia etmiş ise de, davacının kazaya karışan aracının bir süredir kullanmakta olduğu ve ikinci el konumunda olduğu, satın alınan yeni aracın ise 0 km araç olduğu, dolayısıyla davacının 0 km bir araç almakla yeni bir araca kavuştuğu, yeni bir araç satın alındığı dikkate alındığında aradaki bedel farkı olduğu iddia edilen 3.700,00 TL'nin makul bir fiyat farkı olduğu, yapılan bu ödemenin zarar olarak değerlendirilemeyeceği, keza davacının iddiasının aksine aracın pert olmasından dolayı sigorta şirketi tarafından 99.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacının satın aldığı yeni aracın ise 100.096,49 TL olduğu, bu haliyle davacının fazladan yaptığı ödemenin, aradaki fark olan 1.096,49 TL olarak kabulünün gerektiği, belirlenen bu miktarın da, yeni bir araç elde edildiği dikkate alındığında, makul fiyat farkı olduğu kanaati ile davacı tarafın yeni araç alımından kaynaklanan zarar istemi açısından davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, davacının istinaf talepleri bu nedenle kabul görmemiştir.
2-Somut dosyada hükme esas alınan makine bilirkişisi raporunda, davacı tarafın ticari defterleri incelenerek kaza tarihinden itibaren, yeni bir araç alımına kadar geçen süre için 2.997,56 TL zararı olduğu yönünde tespit yapılmıştır. Davacı taraf ise zararının, aracın kaza öncesi kazancı olan kira getirisi üzerinden hesaplanarak tespit edilmesi gerektiğini savunmuştur.
Haksız fiillerde gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Davacıya ait aracın davaya konu kaza öncesinde davacı tarafından, dava dışı ... Şti'ne 10/03/2015 -31/11/2015 tarihleri arasında, aylık 3.500,00 TL bedel ile taşımacılık için kullanılması amacıyla taşımacılık sözleşmesi ile devredildiği, dava dışı ... alınan yazı cevabında da davacının aracının 08/03/2015 -09/05/2015 tarihleri arasında taşımacılık amacıyla şirketleri tarafından kullanıldığı, 09/05/2015 tarihinden sonra ise herhangi bir kullanım olmadığının bildirildiği görülmüştür. O halde, davaya konu aracın kaza tarihinden önce yaklaşık iki ay süre ile taşımacılık sözleşmesi gereğince dava dışı şirket tarafından kullanıldığı, kaza tarihinden sonra ise araç onarım nedeniyle kullanılamadığından sözleşme gereği herhangi bir kullanımın söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, davacı aracını kazadan kaynaklı olarak dava dışı şirkete teslim edememiş, dosyada makine bilirkişilerinden alınan raporlarda da davacının makul yeni araç temin süresinin, yeni aracın satın aldığı tarih olan 02/07/2015 tarihine kadar olduğu belirlenmiştir. O halde, davacı tarafın yeni araç almak için gerekli olan makul süre boyunca, aracını kaza tarihine kadar taşımacılık sözleşmesi gereğince kullanan ...'e teslim edememesi nedeni ile sözleşme gereğince elde edeceği gelirden mahrum kaldığı sabittir. Bu nedenle, somut dosyada görevsizlik kararından önce alınan 14/11/2018 havale tarihli, bilirkişi ... raporunda belirlenen 6.183,00 TL zarar miktarının davacının gerçek zararı olduğu kanaatine varılmıştır. İlk derece mahkemesince, davacının bu gerçek zararı yönünden kazanç kaybına hükmedilmesi gerekirken, ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak belirlenen kazanç kaybına hükmedilmesi hatalıdır. Ancak bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Dairemizce karar verilmesi yoluna gidilmiştir.
3- Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacı vekilinin istinaf isteminin kazanç kaybına ilişkin talep yönünden kabulüyle 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, sair istinaf taleplerinin reddine, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yukarıda 2 nolu bentte gösterildiği şekilde kararın düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Açıklanan gerekçeyle;
I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve fıkrası uyarınca aşağıdaki şekilde YENİDEN TESİSİNE,
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davalıların Antalya 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 6.183,00-TL alacak üzerinden devamına,
Davacının fazlaya ve icra inkar tazminatına ilişkin talebinin reddine,
2-Alınması gerekli 422,36 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 182,73.-TL harcın mahsubu ile bakiye 239,63 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 27,70.-TL başvurma harcı, 182,73.-TL peşin harcın toplamı 210,43.-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı tarafından yapılan (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri olmak üzere) toplam 1.763,50.-TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 1.019,03 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı ... tarafından yapılan (davetiye, müzekkere gideri olmak üzere) toplam 20,00.-TL yargılama giderinden, davanın kabul ve red oranı gözetilerek hesaplanan 8,44 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak adı geçen davalıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı vekille temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 6.183,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
7- Davalılar... Şti ve ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen kısım üzerinden belirlenen ve karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 4.517,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara ÖDENMESİNE,
III-İstinaf başvurusu yönünden,
1-Başvuran davacı tarafından yatırılan peşin harcın istemi halinde kendisine iadesine,
2-Davacının peşin yatırdığı 148,60 TL istinaf başvuru harcı ile yaptığı 54,50 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 203,10 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Kullanılmayan avansların ilgililere iadesine,
4-Avans iadesi, tebligat, kesinleştirme ve benzeri işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 16/04/2024 gününde, oy birliğiyle ve HMK'nın 362/1-a madde ve fıkrası uyarınca kesin olarak karar verildi. \t\t\t\t\t\t
...