T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/745 Esas
KARAR NO: 2024/668
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 19/11/2020
NUMARASI: 2015/73 E. - 2020/211 K.
DAVANIN KONUSU: Patent (Manevi Tazminat İstemli)|Patent (Maddi Tazminat İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 04/04/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin kurulduğu tarihten itibaren her türlü makine ve parçalarının alımı, imali, imal ettirilmesi, yurt içinde toptan ve perakende pazarlamasını gerçekleştirmesi, yurt dışında birçok ülkeye üretmiş olduğu patentli makineleri ihraç ettirmesiyle ve TPMK nezdinde tescilli bulunan birçok patent ve marka hakkı sahibi olmakla beraber, kendi ticaret alanında öncü ve lider firma haline geldiğini, ... başvuru numaralı \"Kablo Paketleme İçin Otomatik Makine\" buluş başlıklı patent için TPMK nezdinde 25.12.2014 tarihinde tescil başvurusunda bulunduğunu, davalıların müvekkilinin eski çalışanları olduğunu, işten ayrıldıktan kısa bir süre sonra ... adı altında davacı şirkete ait olan patentli makinenin üretimi, alımı, imali, imal ettirilmesi, yurt içinde toptan ve perakende pazarlamasını gerçekleştirdiğini, davalıların bu eyleminin müvekkilinin patent hakkına tecavüz oluşturduğunu, davalı ...'ye söz konusu eylemlerini durdurması için Beşiktaş ... Noterliğinin 22.01.2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiklerini, ... ise Kartal ....Noterliğinin 02.02.2015 tarih, ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile eylemlerinin tecavüz teşkil etmediğini bildirdiğini, davalıların 551 sayılı KHK'nın 136.maddesini ihlal ettiğini, ayrıca eyleminin TTK'nun 55.maddesi kapsamında haksız rekabet oluşturduğunu, davalılar tarafından kullanılan ve satışa konu edilen ürünlerin resimlerinin davalılara ait http:/www...com internet adresi üzerinde de yer aldığını, davalıların söz konusu eylemlerinin müvekkilini maddi ve manevi zarara uğrattığını belirterek, bu sebeplerle davalıların haksız rekabet ve patent haklarına tecavüz sayılan eylemlerinin durdurulmasına ve ortadan kaldırılmasına (giderilmesine) ve haksız rekabetin önlenmesine, 551 sayılı KHK'nin 137/1-b. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 25/12/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 551 sayılı KHK'nin 137/1-b maddesi uyarınca 10.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 25/12/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline,haksız rekabetten ve patentten doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlere, bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçlara ve patente bağlı bir usulün kullanımını sağlayan araçlara el konulmasına, el konulan ürün ve araçlar üzerinde davacıya mülkiyet hakkı tanınmasına, tecavüzün devamının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmasına, kararın ilgililere ve kamuoyuna duyurulmasına (hükmün ilanına), 551 sayılı KHK'nin 140/b maddesi uyarınca hesaplanacak olan yoksun kalınan kar kazancının haksız fiil tarihi olan 25/12/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı ... işletmesinin yetkilisi olmadığını, olayla ilgisinin bulunmadığını, tek imza yetkilisinin ... olduğunu, bu nedenle ... husumet yöneltilemeyeceğini, davacı tarafın müvekkiline Beşiktaş ....Noterliği'nin 22.01.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderilerek patent hakkını ileri sürerek üretimin ve satışın durdurulmasını talep ettiğini, müvekkilinin ise Kartal ....Noterliği'nin 02.02.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile iş bu davaya konu makinenin davacı tarafın TPMK başvurusundan önce davalılar tarafından üretildiğini ve davacıya ait makine ile tamamen farklı olduğunu, herhangi bir taklidin söz konusu olmadığını bildirdiğini, davacı tarafın patent haklarını iddia ettiği makinenin 551 sayılı KHK kapsamında patent verilmeye elverişli olmadığını, KHK'nın aradığı şartları taşımadığını, davaya konu patentin yenilik unsurunu taşımadığını, tekniğin bilinen durumunu aşmadığını, buluş niteliğini ve patent verilebilirlik şartlarına haiz olmadığını, dava konusu patente konu makinenin dünyanın birçok yerinde kablo paketleme piyasasında halen kullanıldığını, davacının da davaya konu makineyi 2003 yılında Avrupa'daki şirketlerin üretimi olan kablo paketleme makinelerinden her bir parça ve aksamını birebir aynısıyla kopyalamak suretiyle meydana getirdiğini, müvekkilinin 05.08.2015 tarihinden itibaren çizim ve tasarımlarının ... tarafından yapılan otomatik kablo kangallama - sarma makinelerinin üretimini yaptığını, müvekkili tarafından imal edilen makinenin 07.04.2015 tarihli, ... numaralı müracaatı ile \"kablo sarma makinesinde geliştirme\" olarak TPMK nezdinde faydalı model olarak tescil başvurusunda bulunulduğunu, TPMK tarafından incelemelerin tamamlandığını, resmi yayın kararının beklendiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asli müdahale talep eden ... TİC. LTD. ŞTİ vekili 22.06.2015 tarihli müdahale talebi dilekçesinde; dava tarihinden sonra davacı tarafından müvekkiline gönderilen Beşiktaş ....Noterliği'nin 12.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kablo paketleme için otomatik makine adı altında satılan ürün hakkında patent almak üzere 25.12.2014 tarihinde başvuruda bulunulduğunu ve belirtilen ürünün müvekkili şirket tarafından davalı firmadan satın alındığını ve kullanıldığını, ürünün patentli olması nedeniyle yasal yollara başvuracaklarının ihtar edildiğini, müvekkili tarafından Kartal ....Noterliğ'inin 19.06.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamesi ile davacını başvurusunun geçersiz olduğunu, söz konusu ürünü davacının uzun süredir üreterek kullandığını, patente konu ürünün kamuda çokça bulunan 551 sayılı KHK'nın 7.maddesine uygun olmayan tekniğin bilinen durumunu aşan bir ürün olmadığını, piyasada çokça bu makineden yapılmış olduğunu ve kamuya sunulduğunu belirttiğini, davacı tarafça ikame edilen bu davanın müvekkili açısından büyük önem taşıdığını ve bu nedenle dosyaya müdahil olma zorunluluğu doğduğunu, davaya müdahil olarak katılma taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Feri müdahale talep eden ... LTD. ŞTİ vekili 22.06.2015 tarihli müdahale talebi dilekçesi ile davaya müdahil olarak katılma talebinde bulunmuş ve İlk Derece Mahkemesinin 23.10.2018 tarihli duruşma ara kararı ile müdahale talebinin kabulüne karar verilmiş olup, müdahale talep eden vekili 20.08.2019 tarihli dilekçesi ile vekillikten istifa ettiğini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davalıların davacıya ait ... tescil numaralı \"KABLO PAKETLEME İÇİN OTOMATİK MAKİNE\" başlıklı patentinin koruma kapsamında kalan ürünlerin üretimini yapmak suretiyle davacının patentten kaynaklanan haklarına tecavüz ettiklerinin ve haksız rekabette bulunduklarının tespitine, 10.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiilin gerçekleştiği 25/12/2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Haksız rekabetten ve patentten doğan haklara tecavüz suretiyle üretilen veya ithal edilen ürünlerin, münhasıran bunların üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araçların ve patente bağlı olan bir usulün kullanımını sağlayan araçların toplatılmasına, karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınarak imha edilmelerine, Karar kesinleştiğinde masrafı davalılardan alınmak suretiyle Türkiye'de yayın yapan tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilamına, 551 sayılı KHK'nın 137/1-b maddesi uyarınca talep edilen 5.000,00 TL maddi tazminat talebinin reddine, 551 sayılı KHK'nın 140/2-b maddesi uyarınca açılan maddi tazminat davasının açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; müvekkil ... , ... gerçek şahıs işletmesinin yetkilisi olmayıp, huzurdaki dava itibariyle davalı sıfatı taşımaması nedeniyle müvekkili ...’a husumet yöneltilemeyeceğinden, husumet itirazında bulunduklarını, huzurdaki davanın ... yönünden davalı sıfat yokluğu sebebiyle husumetten reddi gerektiğini, Mahkeme kararında, davacı patentinin koruma altına aldığı makinenin davalılar tarafından üretildiği gerekçesiyle tecavüzün tespiti ve buna bağlı olarak imha kararı verildiğini, mahkeme kararında davacı patentinin korma altına aldığı makinenin müvekkilleri tarafından üretildiğine ilişkin kanaatin hiç bir somut dayanağı bulunmadığını, zira dosyada müvekkiller tarafından üretilen makine üzerinde hiç bir inceleme yapılmadığını, hangi dayanaklar ve hangi sebeplerle davacı makinesi ile aynılığın tespit edilmiş olduğu, hatta ve hatta hangi makinenin aynı olduğunun dahi tamamen belirsiz olduğunu, mahkeme kararına göre internette yer alan videoların dikkate alındığını, video içeriklerinin nerede çekildiğinin belirsiz olduğunu, videodaki makine görsellerinin teknik hiç bir incelemesi yapılmaksızın hareket edildiğini, bahse konu makinelerin ciddi teknik özellik arzettiğini, video kayıtları üzerinden inceleme yapılarak sonuca gidilmesinin kati suretle kabul edilemez olduğunu, dosyada yargılamanın hiç bir aşamasında makinenin tekniği çalışma prensiplerinin karşılaştırılmamış ve uzmanlarca incelenmemiş olduğunu, Bilirkişi raporunun usul ve yasaya açıkça aykırı, eksik ve hatalı incelemeye dayalı olup, dosyada mübrez belgeler üzerinde tetkik yapılmaksızın hukuki denetimden uzak suretle hazırlandığını, Raporun sonuç kısmı incelendiğinde, yalnızca internet linklerine yönelik tespit yer aldığını, youtube ve facebook sayfalarına ilişkin linkler yönünden sonuç bildirilmiş olup kök rapordaki tespitlere yönelik hiç bir itirazın esaslı bir suretle tetkik edilmediğini, bilirkişi raporunda, kablo sarma mekanizmasının patent belgesinin koruma kapsamına tecavüz oluşturduğunu tespit ettiğini buna karşın diğer taraftan kablo sarma mekanizmasının müvekkili tarafa ait faydalı model kapsamında koruma altında olduğunun tespit edildiğini, sarma mekanizmasının makineden ayrı ve müstakil bir unsur olmadığını, makinenin koruma altında olması tüm unsur ve parçaları ile birlikte bütün olarak makinenin tüm mütemim cüzleri ile birlikte korunduğunu gösterdiğini, bu yönüyle yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu,Davacı tarafa ait olduğu iddia edilen makine; 551 s. Pat. KHK hükümlerine göre yenilik unusuru taşımamakta, tekniğin bilinen durumunu aşamamakta olup buluş niteliğini haiz olmadığını, bu bakımdan dava konusu makine 551 sayılı Pat. KHK’ nin sağladığı korumaya tabi olmadığını, Bilirkişi raporunda, dünya ölçekleri yönünden hiçbir tetkik yapılmamasının açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiğini,Davacıya ait dava konusu makinenin tüm dünya ile birlikte 2003 yıllından bu yana Türkiye’de de kullanılmakta olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde mahkemeye ibraz ettiği faturalardan da anlaşıldığı üzere her bir parçasının bire bir sökülerek kopya edildiğini, 2003 tarihinden itibaren davacı şirket tarafından Türkiye’ de ilgili makinenin kopya edildiği haliyle yurt içi ve yurt dışında satışa arz edilmekte ve kullanılmakta olduğunu, raporda 2004 tarihli faturaya ilişkin bir inceleme yapılmadığını, ayrıca dosyada mübrez 05/10/2015 tarihli bilirkişi raporu ile 17/01/2019 tarihli bilirkişi raporu arasında tamamen çelişki söz konusu olduğunu,Davacı tarafa ait olduğu iddia edilen makinenin; 551 S. Pat. KHK hükümlerine göre yenilik unusuru taşımamakta, tekniğin bilinen durumunu aşamamakta olup buluş niteliğini haiz olmadığını, bu bakımdan dava konusu makinenin 551 sayılı Pat. KHK’ nin sağladığı korumaya tabi olmadığını, Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dosyada mübrez hiç bir belge incelenmediğini, tekniğin bilinen durumu ve yenilik vasfı yönünden itirazların dikkate alınmadığını, on iki ay içerisinde başvuru zorunluluğu yönünden değerlendirme ve 2004 tarihli faturaya ilişkin davacı taraf ikrarının hiç bir suretle değerlendirilmediğini, Müvekkil üretimindeki ve TPE’ ye müracaatı söz konusu makinenin kablo paketleme sektöründe hiçbir şirket tarafından üretilmediğini, ilgi makine üretiminin yalnızca müvekkili tarafından üretilmekte ve KHK ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak TPE’ye müracaatları gerçekleştirilmiş olup, tescil altına alındığını,Ayrıca davacı tarafın patent dosyasında teknik olarak belirtilmelidir ki, davacı taraf tarifnamesindeki şekil -11 ve şekil -10 çalışma prensibi olarak birbiriyle çelişen iki parça olduğunu, bu hususun dahi davacı tarafın hukuki koruma altına olmasının mümkün olmadığını ortaya koyduğunu, raporda bu yönüyle de hiç bir tetkik söz konusu olmadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; patenten doğan haklara tecavüz ile haksız rekabetin tespiti ile maddi ve manevi tazminat talebinden kaynaklanmaktadır.Davacı; kendisine ait ... başvuru numaralı \"Kablo Paketleme İçin Otomatik Makine\" buluş başlıklı patentin koruma kapsamında kalan ürünün, davalılar tarafından üretilmesi ve pazarlanması nedeniyle haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, yukarıda belirtilen nedenlerle davalı yanca istinaf edilmiştir.Davalı yan her ne kadar davalı ... için husumet itirazında bulunulmuşsa da, dava açıldıktan sonra 23/06/2015 tarihinde ticaret sicile tescil ettirilen ve ticaret sicil dosyası dosya içine getirtilen ... Limited Şirket'inin ortaklarının ... oldukları,... birlikte faaliyet gösterdikleri anlaşıldığından, husumet itirazının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları incelendiğinde; ... başvuru numaralı \"kablo paketleme için otomatik makine\" buluş başlıklı patentin 22.01.2018 tarihinde 25/12/2014 tarihinden itibaren koruma sağlayacak şekilde incelemeli olarak davacı ... adına tescil edildiği anlaşılmıştır. ... numaralı \"kablo sarma makinesinde geliştirme\" buluş başlıklı patentin ise yargılama sırasında 21.07.2016 tarihinde 07/04/2015 tarihinden itibaren koruma sağlayacak şekilde davalı ... adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Her ne kadar Mahkemece davanın esasına girilerek karar verilmiş ise de; kararın istinaf edilmesinden sonra dosyaya sunulan 25.11.2021 tarihli dilekçe incelendiğinde, taraflar arasında dava konusu patent nedeniyle Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/375 Esas sayılı dosyasında açılan bir hükümsüzlük davası bulunduğunun anlaşıldığı, söz konusu davada verilecek olan kararın eldeki davanın sonucunu etkileyeceği anlaşılmakla, bu davanın bekletici mesele yapılması ve sonucuna göre yargılamanın yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından, davalı yanın istinaf isteminin kabulü ile kararın belirtilen nedenlerle kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.Kaldı ki kabule göre de; İlk Derece Mahkemesince davalı eylemi, ürün üretimi olarak değerlendirildiğine göre, ürünler üzerinde inceleme yaptırılarak sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı şekilde video kayıtları üzerinden inceleme yapılarak sonuca gidilmiş olması yerinde görülmemiştir.Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalının istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2- İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 19/11/2020 tarih, 2015/73 E. 2020/211 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 04/04/2024