T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2182
KARAR NO: 2024/564
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/376
KARAR NO: 2023/692
KARAR TARİHİ: 21/09/2023
DAVA: Ticaret Sicil Müdürlüğü Kararına İtiraz
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul Havalimanının açılması nedeniyle ... personellerinin havalimanına yakın konumda konut ihtiyacını karşılamak amacıyla kurulmuş bir yapı kooperatifi olduğunu, müvekkilinin 06/05/2023 tarihinde 2022 yılı olağan genel kurulunu yaptığını, yönetim ve denetim kurulunun görev süresi 28/05/2023 tarihinde dolacağı için bu genel kurulda hem yönetim kurulu hem denetim kurulu için seçim yapıldığını, yapılan oylamada oybirliğine yakın bir çoğunlukla yönetim ve denetim kurulunun iki yıllığına seçildiğini, bu değişikliklerin 6102 SK m.31 uyarınca tescili gerektiğinden davalıya tescil işlemleri için 15/05/2023 tarihinde başvuru yapıldığını, davalı tarafından denetim kurulu üyelerinin dört yıllığına seçilmesinin ana sözleşmeye göre zorunlu olduğunu ve seçilenlerin ortak olduğuna dair bir kanıt sunulamadığını ileri sürerek tescilden kaçındığını, davalı ... sicil müdürlüğüne 23/05/2023 tarihinde ek dilekçe verilerek bu gerekçenin hukuken hatalı olduğu belirtilerek tescil işlemlerinin yapılması ve tescil işlemleri yapılana kadar TTK m.32/4 hükmünde yer alan geçici tescil kurumunun çalıştırılmasının talep edildiğini, buna karşın davalı tarafından ret kararı verildiğini, önceki yıllarda bir yıllığına ve üç yıllığına seçilen bütün denetim kurulu üyelerinin tescilinin davalı tarafça yaptığını, kooperatifin süresi 2024 yılında sona ereceği için dört yıllık seçim yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, esas sözleşmenin yorumlanmasında hata yapıldığını, genel kurul iradesinin yok sayıldığını, denetim kurulu üyesi seçilenlerin kooperatif ortağı olduklarına dair kayıtlar sunulmasına rağmen kanıt olmadığından bahisle ret kararı verildiğini, denetim kurulunun tescil edilmemesi nedeniyle yönetim kurulunun da tescil edilmediğini, toplu değerlendirmenin hatalı olduğunu beyan ederek; ...'nün 02/06/2023 tarih ve ... sayılı tescil ret kararı iptali ile 06/05/2023 tarihli genel kurul kararlarının öncelikle 6102 SK m.32 uyarınca dava sonuna kadar tesciline, mahkemece denetim kurulu yönünden davalıyı haklı görmesi halinde uyuşmazlık olmayan ve kooperatifin yeni denetçilerinin seçimini sağlamakla yükümlü olan yönetim kurulunun öncelikle geçici tesciline, tahkikat sonunda kesin tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili müdürlüğün dava konusu tescil işleminin reddine dair verdiği kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğunu, müvekkili Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün Türk Ticaret Kanunu madde 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği madde 34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, davacı kooperatifin esas sözleşmesinin \"Denetim Kurulu Seçimi\" başlıklı 52. Maddesine aykırı olarak dava konusu edilen 12/05/2023 tarihli genel kurulun 12. maddesi ile denetim kurulu asil ve yedek üyeliklerine iki yıl için üye seçimi yapıldığını ayrıca esas sözleşme gereğince kooperatif ortağı olması şart olan denetim kurulu üyelerinin ortak olduğuna ilişkin belge sunulamadığını, müvekkili müdürlüğün inceleme mükellefiyetinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği madde 34'te düzenlendiğini, anılan hükümler gereğince Ticaret Sicili Müdürleri tescil edilecek hususların şirket/kooperatif esas sözleşmesine uygun olup olmadığını da incelenmekle yükümlü olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; \"...Kooperatif ana sözleşmesi 5. Maddesinde kooperatifin süresi 10 yıl olarak belirlenmiştir. Buna göre davacı kooperatifin tüzel kişiliği 20.11.2024 tarihinde sona erecektir. Kooperatif ana sözleşmesinin 52. Maddesinde denetim kurulu üyelerinin 4 yıl için seçileceği düzenlemesine yer verilmiş ise de, kooperatifin tüzel kişiliği 20.11.2024 tarihinde sona ereceğinden denetim kurulu üyelerinin 2 yıl için seçilmesinde anasözleşmeye aykırılık bulunmamaktadır. Yine seçilen denetim kuru üyelerinin kooperatife ortak olduklarının ispatlanamadığı red kararına gerekçe yapılmış ise de, denetim kurulu üyeleri ... kooperatif üyesi oldukları sunulan yönetim kurulu kararları ve karar defteri ile ispatlanmış olmakla, davalı ... Sicil Müdürlüğü'nün, 02.06.2023 tarihli red kararına karşı davacı tarafça yapılan itirazın kabulüne, davacı kooperatifin 06.05.2023 tarihli 2022 yılına ait olağan genel kurul toplantı tutanağının tescil ve ilan edilmesine\" dair karar verilmiştir
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki açıklamalarını tekrar ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki \"İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz\" kuralı nazara alınmıştır.Dava, kooperatifin 06/05/2023 tarihinde yapılan 2022 hesap yılı olağan genel kurul toplantısında alınan kararların ana sözlemeye aykırı olduğu gerekçesiyle tescil ve ilan isteminin ... tarafından reddedilmesi sebebiyle, red kararının iptali, genel kurul kararlarının tescil ve ilan edilmesi istemiyle açılmıştır. Dava konusu 06/05/2023 tarihli genel kurulda alınan kararların tescil ve ilanı talebine ilişkin, ...'nün 02/06/2023 tarihli kararında; kooperatif esas sözleşmesinin \"Denetim Kurulu Seçimi\" başlıklı 52. maddesinde, \"Denetim kurulu üyelerinin genel kurulca, ortaklar arasından seçilecek 3 denetim kurulu üyesi ile bir o kadar da yedeğinin 4 yıl için seçileceği\" hususu düzenlenmiş olmasına rağmen, tescili talep edilen 12/05/2023 tarihli genel kurulun 12.maddesi ile denetim kurulu asil ve yedek üyeliklerine iki yıl için üye seçimi yapıldığı ve yine seçilen denetim kurulu üyelerinin kooperatife ortak olduğu ispat edilemediğinden tescil başvurusunun iade edildiği, iade kararının mevzuata uygun olduğu belirtilmiş ve 06/05/2023 tarihli 2022 yılı olağan genel kurulunun tescili talebinin reddine karar verilmiştir.6102 sayılı TTK'nın 32.maddesinde; \"(1) Sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. (2) Tüzel kişilerin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, emredici hükümlere aykırı olup olmadığı ve söz konusu sözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü hükümleri içerip içermediği incelenir. (3) Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır. (4) Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır.\" TTK'nın 34.maddesinde; \"(1) İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler. (2) Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir.\" hükümleri yer almaktadır. Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 34.maddesine göre ise; tescil edilecek olgunun şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgu bir ticaret şirketinin organ kararına dayanmakta ise, kararın şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine uygun alınıp alınmadığı, tescil edilecek olguların gerçeği tam olarak yansıtıp yansıtmadığı, üçüncü kişilerde yanlış bir izlenim yaratacak nitelik taşıyıp taşımadığı ve kamu düzenine aykırı olup olmadığı Ticaret Sicili Müdürlüğünce incelenecek hususlar arasındadır.06/05/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağının tescil ve ilan edilmesi talebi, ... tarafından 02/06/2023 tarihinde reddedilmiş, eldeki dava yasal süre içerisinde 03/06/2023 tarihinde açılmıştır.Dava konusu 06/05/2023 tarihli genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde; toplantıya başlamadan önce yapılan sayımda ortaklar listesinde kayıtlı (480) dörtyüzseksen ortaktan, 108 (yüzsekiz) ortağın asaleten, 58 (ellisekiz) ortağın vekaleten, toplam 166 (yüzaltmışaltı) ortağın toplantıda hazır bulunduğu belirtilmiştir. Gündemin 12.maddesinin Denetim Kurulu asil ve yedek üyelerinin seçimine ilişkin olduğu, Denetim Kurulunun (2) yıl süreyle seçimi için ortaklardan teklif istendiği, Denetim Kurulu asil üyeliklerine ..., Denetim Kurulu yedek üyeliklerine ... aday gösterildiği, Genel Kurulca yapılan oylama sonunda 6 oya karşı 119 oy ile denetim kurulunun 2 yıllığına oyçokluğu ile kabul edildiği, kooperatif mali müşaviri tarafından 7339 sayılı Kooperatif Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun uyarınca dış denetçi seçilmesi gerekli olduğu belirtildiğinden dış denetçi olarak ... seçilmesinin 6 oya karşı 119 oy ile 2 yıllığına oy çokluğu ile kabul edildiği, bu maddeye ... tarafından şerh düşüldüğü tutanağa yazılmıştır. Davacı kooperatifin Zeytinburnu ... Noterliği'nin 06/11/2014 tarih ve ... yevmiye numarası ile tasdikli ana sözleşmesi ...nce 20/11/2014 tarihinde tescil edilmiş ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 26/11/2014 tarihinde ilan edilmiştir.Kooperatif ana sözleşmesinin \"Süre\" başlıklı 5.maddesinde, kooperatifin süresinin 10 yıl olduğu belirtilmiştir. Kooperatif ana sözleşmesinin 23.maddesinde; \"Yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerini seçmek, ibra etmek veya sorumluluklarına karar vermek, gerektiğinde bunları azaltmak\" genel kurulun görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir. Genel Kurul Kararlarının Tescil Ve İlanı başlıklı 40.maddesinde; \"Toplantıya çağının usulüne uygun yapıldığını gösteren belgeler ile ortaklar cetveli ve genel kurul tutanağı toplantı tarihinden itibaren 15 gün içinde Ticaret Sicili Memurluğuna verilmekle birlikte gerekli tescil ve ilan işlemi yaptırılır.\" Denetim Kurulu Üyelerinin Seçimi Ve Süresinin düzenlendiği 52.maddesinde; \"Genel Kurulca, ortaklar arasından 3 denetim kurulu üyesi ile bir o kadar da yedeği seçilir. 4 yıl için seçilirler. Süreleri biten üyeler tekrar seçilebilir. Bu ana sözleşmenin 42'nci maddesi 3'üncü ve 4'üncü fıkraları hükümleri Denetim Kuruluna üye seçiminde de uygulanır.\" hükümlerine yer verilmiş, Ana sözleşmenin 42.maddesinde ise Yönetim Kurulu Seçim ve Süresi; \"Yönetim kurulu, genel kurulca 4 yıl için seçilir ve 9 üyeden oluşur. Yönetim kuruluna seçilen üye sayısı kadar da yedek üye seçilir. Yönetim Kurulunun asil ve yedek üyeleri genel kurulda en çok oy alacaklar arasından sıra ile belirlenir. Oylarda eşitlik halinde yazım sırasına göre belirlenir. Süresi sona eren üyeler yeniden seçilebilir. Genel kurul lüzum görürse yönetim kurulu üyelerini her zaman değiştirebilir.\" şeklinde düzenlenmiştir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 65.maddesi uyarınca; \"Denetçi, genel kurul namına kooperatifin bütün işlem ve hesaplarını tetkik eder. Genel kurul tarafından, denetleme organı olarak görev yapmak üzere en fazla dört yıl için en az bir denetçi seçilir. Genel kurulca asıl üye sayısı kadar yedek üye seçilebilir...\" hükmü yer almaktadır. 06/05/2023 tarihli genel kurul toplantının 12.gündem maddesi ile (2) yıl süreyle Denetim Kurulu asil üyeliklerine seçilen ... kooperatif ortağı oldukları, her ne kadar ana sözleşmede denetçilerin 4 yıl süreyle seçilecekleri düzenlenmiş ise de 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 65.maddesi de dikkate alındığında söz konusu seçimin kanuna aykırı olmadığı, Ticaret Sicil Müdürlüğüne yapılan bir başvurunun kanunun aradığı şartları taşıyıp taşımadığının ilgili ticaret sicil memurları tarafından incelemesi gerekmekte ise de, memurların bu yetkisinin yapılan başvuruda emredici hükümlere aykırılık olup olmadığı hususuyla sınırlı olduğu, somut olayda emredici hükümlere aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususunda re'sen ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak inceleme yapılmış olup, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus tespit edilemediği gibi istinaf sebeplerinin yukarıda açıklanan gerekçelerle yerinde olmadığı, dosya kapsamına göre ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına 4-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 361/1. fıkrası gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 24/04/2024