T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1541
KARAR NO\t\t: 2024/758
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 24.06.2021
NUMARASI\t\t: 2020/91 E. - 2021/362 K.
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 17.04.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 17.04.2024
\tKarşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.06.2021 tarih 2020/91 E. - 2021/362 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA :Davacı vekili, 22.02.2018 tarihinde .... Bulvarı ... sok. ... sitesi No:... ... .../... İzmir adresinde davacı firmaya ait ... Mağazasında meydana gelen yangın sonucunda iş yeri ve ürünlerde hasar meydana geldiğini, davalı şirketin sigorta poliçesi ilişkisi nedeniyle yaptığı inceleme sonucunda davacıya 101.695,00-TL (KDV hariç) eksik yatırılarak 30.05.2018 tarihinde 821.233,14-TL ödeme yapıldığını, bu husustaki sovtaj ile ilgili hesaplamaların kabul edilemeyeceğini belirterek, eksik yatılaran 101.695,00-TL 'nin 30.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. \t
\tCEVAP : Davalı vekili, davalı tarafından dava konusu olay nedeniyle davacıya 821.233,14TL tazminat ödendiğini, davacının başkaca hak ve alacağının kalmadığını, iş yerinde zarar gören ... markası dışındaki ürünlerin ... firması tarafından 45.000,00-TL sovtaj bedeli davacıya ödenerek 01.04.2018 tarihinde davacının mağazasından teslim alındığını, ... marka hasarlı ürünler (... ürünleri) için de 120.000-TL ile en yüksek teklifi veren ... firmasının 02.04.2018 tarihinde bedelini ödeyerek hasarlı emtiaların teslim alınması için davacının işyerine gittiğini, ancak söz konusu ... marka ürünlerin davacı tarafından alıcı ... firmasına teslim edilmediğini, davaya konu mülkiyeti davacıya ait ... ürünü hasarlı emteaların sovtaj bedelinin davacıya ödenmesi için davacının hasar gören söz konusu emtiaları alıcı firmaya (...) teslim etmenin yükümlülüğünde olduğunu, davacı söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmediğinden ve bu durumun söz konusu emtiaların sigortalı davacı tarafından kendilerine terk edilmesini kabul ettiği anlamına geleceğinden davacının eksik ödeme yapıldığından bahisle tazminat hesabından tenzil edilen 101,695-TL (KDV hariç) sovtaj bedelini davalı şirketten talep etmesinin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının sorumluluğunun dava tarihinden itibaren olabileceğini, daha öncesinden faiz talebinin hukuka uygun olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, TTK'nun 1482.madde hükmü uyarınca, sigortacıya yöneltilecek tazminat istemlerinin sigorta konusu olaydan itibaren 10 yılda zamanaşımına uğramasına, dava konusu olayın meydana geldiği 22/02/2018 tarihinden dava tarihi 24/02/2020 tarihine kadar geçen sürenin 10 yıllık süreden az olmasına göre davalı tarafından ileri sürülen zamanaşımı def'inin hukuki dayanaktan yoksun bulunduğu, davanın esasına gelince; davacı şirketin işletmecisi olduğu ... Sok. No:.../... ... adresinde kain işyerinin davalı sigorta şirketi tarafından 25/05/2017 - 25/05/2018 süreli olmak üzere rizikolara karşı 25038800 numaralı \"...\" ile sigortalandığı, poliçenin ikinci yıl yenileme olup öncesinin 25/05/2016 - 25/05/2017 tarihlerini içerdiği, poliçe ile davacı tarafa demirbaşlar için 300.000,00 TL; emtia için 600.000,00 TL; cam için 10.000,00 TL; hukuksal koruma için 15.000,00 TL; sel ve su baskını için 910.000,00 TL; alternatif adres değişikliği için 91.000,00 TL (toplam teminatın %10); iş durma için 7.500,00 USD; kira kaybı (aylık azami) için 250 USD teminat bedelleri verildiği, bu poliçenin ayrıca \"kiracı mali mesuliyet teminatı, kasa hırsızlık, deprem, halk hareketleri ve terör teminatlarını\" kapsadığı, dava konusu yangın olayının poliçenin yürürlükte olduğu 21/02/2018 tarihinde meydana geldiğinin anlaşıldığı, bu aşamada, taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelini, yangında hasara uğrayan ve hurda haline gelen ürünlerin sovtaj bedelinin toplam hasardan mahsup edilip edilemeyeceğinin oluşturduğu, sigorta mevzuatı ve uygulamasına göre mal sigortalarında risk sonucu oluşan ve ekonomik değeri olan sovtaj bedelinin hak edilen tazminattan düşüldüğü, sigorta şirketlerinin hasarın sovtajını genelde dava dışı hurda alıcılarına sattığı ve bu satıştan sonra gelen miktarın hesaplanan tazminata ilave ile sigortalı tarafa ödendiği veya bazı durumlarda hurda değerinin sigortalıya terk edilerek bu hesaplanan sovtaj bedelinin sigorta tazminatından mahsup edilerek sigortalıya ödeme yapıldığının belirgin olduğu, bir sovtajın hasardan mahsup edilmemesi için ekonomik değerinin olmaması ya da hasardan sonra sovtajın ekonomiye kazandırılmadan imha edilmesi gerektiğine dair bir tespitin varlığının gerektiği, bu çerçevede, davacı işyerinde çıkan yangın sonucu ... marka ürünlerin sovtajlarını dava dışı ... firmasının 120.000,00 TL bedel üzerinden almayı teklif ettiği, davacı tarafın ... firmasının \"hurdaya çıkan malların tekrar kullanılmaması gerektiği\" görüşü karşısında hurdaları (sovtajı) dava dışı ... firmasına teslim edemediği, hurdanın davacı uhdesinde bulunduğu, davalıya da teslim etmediği, davacı şirkete ait Marmaris ilçesindeki işyerinde iki adet çamaşır makinası, bir adet mini fırın ve iki adet set üstü ocağın alevli yangına maruz kaldığı ve tamamen yandığı, hurda haline geldiği belirlenmiş ise de, dava konusu olayla ilgili toplam 546 kalem ve 1.523 adet ürün için bu 5 ürünün emsal olamayacağı, hurdaya çıkan emtianın ekonomik bedelinin 101.695,00 TL olduğu, bu durumda davalı sigorta şirketinin 101.695,00 TL sovtaj değerini mahsup ederek davacı tarafa 30/05/2018 tarihinde toplam 821.233,14 TL ödeme yapmasının sigorta mevzuatı ve uygulamasına, poliçe şartlarına uygun olduğu, davalı sigorta şirketinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, başkaca bir ödeme yapmasının gerekmediğinin anlaşıldığı, kararın gerekçesine, sabit olduğu belirlenen durumlara göre \"yangın başlaması, yangın aşamasında ve yangın neticesinde mağaza durumu, ürünler hakkında, bilgi ve süreç hakkında\" tanık dinlenmesi yönündeki davacı vekili talebinin uygun bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
\tKarara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, ekspertiz raporu ve dava dosyasında yer alan diğer belgelerden de anlaşılacağı üzere, sovtaja konu edilen ürünler için belirlenen 120.000 (KDV dahil) tutarın hurda değeri (demir-metal değeri) olmadığını, mahkemece ürünler için hurda değeri belirlenmediğini, ekspertiz raporunda da sovtaj için belirlenen tutarın hurda değeri olmadığını, ürünlerin ikinci elde değerlendirilebileceği göz önünde bulundurularak verilen değer olduğunu, dava boyunca taraflarınca ürünlerin hurdaya ayrılması ve imha edilmesinin, ikinci el piyasasında gerek ürün olarak gerekse yedek parça olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtilmesine ve gerekçeli kararda da açıkça ürünlerin hurda olduğu belirtilmesine karşın 2.el piyasasında değerlendirilebilecek rakamın doğru olduğu tespitinin eksik ve hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek ile beraber, ürünlerin imha edilmesi gerektiğinde yani hurda söz konusu olduğunda sovtaj olamayacağı değerlendirilerek taraflarına 101.695 TL (KDV hariç) ödenmesini taleplerini yinelediklerini, davaya konu ürünler hakkında, ekspertiz raporunun sadece sovtaja konu edilen ürünlerin fotoğrafları üzerinden teklif veren 3.firmanın belirlediği sovtaj bedeline göre belirlenen 120.000 TL' lik hesabın kabul edildiğini, hurda değeri olup olmadığı, var ise ne kadar olduğunun tespit edilmediğini, dolayısıyla mahkeme gerekçesinde ürünlerin hurda olduğu yer almışsa da herhangi bir değer hesabı yapılmadığını, hatalı ve eksik inceleme ile karar verildiğini, ürünlerin hurda olduğu tespiti kabul edilmiş ise de, taraflarınca bilirkişilerden, ürünlerin yoğun ısı ve ise maruz kalması halinde yaşanabilecek olumsuzluklar hakkında bilimsel görüş vermesi talep edildiğini, ancak verilen raporların hiçbirinde bu hususa değinilmediğini, ev ürünlerinin içerisinde yer alan yoğun ısıya maruz kalmış elektronik aksamların çıkarabileceği sorunların ileride telafisi olmayacak can ve mal kayıplarına yol açabileceğini, söz konusu ürünlerin hiçbir şekilde kullanılmayarak derhal imha edilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.
\tGEREKÇE :Dava, 22.02.2018 tarihinde davacının iş yerinde meydana gelen yangın nedeniyle taraflar arasındaki ''...'' ne dayalı olarak bakiye zarar/hasar tutarı yönünden maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\tYerel Mahkemece taraf delillerinin toplanıldığı, davaya konu poliçe sureti ile ekspertiz raporu, eklerinin dosyaya kazandırıldığı, delil listesinde gösterilen değişik iş dosyasının dosya içerisine alındığı, bilahare dosyanın uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek, 19.01.2021 tarihli rapor ile bu rapora vaki itirazlar nedeniyle 31.05.2021 tarihli ek raporların alınmak suretiyle yargılamanın neticelendirildiği, bu kapsamda davacı şirketin işletmecisi olduğu ... Sok. No:.../... ... adresinde kain işyerinin davalı sigorta şirketi tarafından 25/05/2017 - 25/05/2018 süreli olmak üzere rizikolara karşı 25038800 numaralı \"...\" ile sigortalandığı, poliçenin ikinci yıl yenileme olup öncesinin 25/05/2016 - 25/05/2017 tarihlerini içerdiği, poliçe ile davacı tarafa demirbaşlar için 300.000,00 TL; emtia için 600.000,00 TL; cam için 10.000,00 TL; hukuksal koruma için 15.000,00 TL; sel ve su baskını için 910.000,00 TL; alternatif adres değişikliği için 91.000,00 TL (toplam teminatın %10); iş durma için 7.500,00 USD; kira kaybı (aylık azami) için 250 USD teminat bedelleri verildiği, bu poliçenin ayrıca \"kiracı mali mesuliyet teminatı, kasa hırsızlık, deprem, halk hareketleri ve terör teminatlarını\" kapsadığı, dava konusu yangın olayının poliçenin yürürlükte olduğu 21/02/2018 tarihinde meydana geldiğinin anlaşıldığı, uyuşmazlığın yangında hasara uğrayan ve hurda haline gelen ürünlerin sovtaj bedelinin toplam hasardan mahsup edilip edilemeyeceğinin oluşturduğu, sigorta mevzuatı ve uygulamasına göre mal sigortalarında risk sonucu oluşan ve ekonomik değeri olan sovtaj bedelinin hak edilen tazminattan düşüldüğü, sigorta şirketlerinin hasarın sovtajını genelde dava dışı hurda alıcılarına sattığı ve bu satıştan sonra gelen miktarın hesaplanan tazminata ilave ile sigortalı tarafa ödendiği veya bazı durumlarda hurda değerinin sigortalıya terk edilerek bu hesaplanan sovtaj bedelinin sigorta tazminatından mahsup edilerek sigortalıya ödeme yapıldığının belirgin olduğu, bir sovtajın hasardan mahsup edilmemesi için ekonomik değerinin olmaması ya da hasardan sonra sovtajın ekonomiye kazandırılmadan imha edilmesi gerektiğine dair bir tespitin varlığının gerektiği, bu çerçevede davacı işyerinde çıkan yangın sonucu ... marka ürünlerin sovtajlarını dava dışı ... firmasının 120.000,00 TL bedel üzerinden almayı teklif ettiği, davacı tarafın ... firmasının \"hurdaya çıkan malların tekrar kullanılmaması gerektiği\" görüşü karşısında hurdaları (sovtajı) dava dışı ... firmasına teslim edemediği, hurdanın davacı uhdesinde bulunduğu, davalıya da teslim etmediği, davacı şirkete ait Marmaris ilçesindeki işyerinde iki adet çamaşır makinası, bir adet mini fırın ve iki adet set üstü ocağın alevli yangına maruz kaldığı ve tamamen yandığı, hurda haline geldiği belirlenmiş ise de, dava konusu olayla ilgili toplam 546 kalem ve 1.523 adet ürün için bu 5 ürünün emsal olamayacağı, hurdaya çıkan emtianın ekonomik bedelinin 101.695,00 TL olduğu, bu durumda davalı sigorta şirketinin 101.695,00 TL sovtaj değerini mahsup ederek davacı tarafa 30/05/2018 tarihinde toplam 821.233,14 TL ödeme yapmasının sigorta mevzuatı ve poliçe şartlarına uygun olduğu, davalı sigorta şirketinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, başkaca bir ödeme yapmasının gerekmediği yönündeki İDM kararında herhangi bir usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.
\tDosyada hükme esas alınan bilirkişi heyet rapor ve ek raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.
\tBu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
\tHÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davacı yönünden istinaf karar harcı olan 427,60 TL'den peşin alınan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
\t3-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.