T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2023/222
KARAR NO\t\t: 2024/658
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...\t(...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ...\t(...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t
TARİHİ\t\t: 26/10/2022
NUMARASI\t\t: 2021/914 Esas - 2022/1440 Karar
DAVACILAR\t\t: 1-... (T.C. NO: ...) - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
\t\t: 2- ...-CASMİNE TEKSTİL İNŞAAT - ...
\t\t 3-... (T.C. NO: ...) - ...
DAVALILAR\t\t: 1-... - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
\t\t 2-... - ...
DAVA TÜRÜ\t\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t: 22/11/2021
KARAR TARİHİ\t: 18/04/2024
KR. YAZIM TARİHİ\t: 22/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davalı ...Ş. ile aralarındaki ticari ilişki sebebiyle verdiği teminat senetlerinden 500.000 TL bedelli 20/03/2020 ve 15/03/2020 vade tarihli senetlerin diğer davalıya ciro edildiğini, senetler sebebiyle borçlarının bulunmadığını, bu iki senedin Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2021/4824 esas sayılı dosyasında takibe konu edildiğini belirterek menfi tespit talebinde bulunmuş, dilekçesinin sonuç kısmında takibe konu edilen senetler dışında yine 500.000,00-TL bedelli 25/03/2020 ve 30/03/2020 vade tarihli senetlerin de ayrıca iptalini talep etmekle bu senetler açısından da menfi tespit talebinde bulunmuş, dava konusu senetlere ilişkin olarak ödenmesinin engellenmesi ve takibin durması yönünde ihtiyati tedbir kararı ile senetlerin iptali ile yargılama giderlerinin davalı şirketler üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı KGT Medikal Hubuta İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacılardan Casmine Tekstil İnşaat Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Eski Ünvan: Tekbir Temizlik İnşaat Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti.) ile diğer davalı .... arasında 13/02/2020 tarihli maske imalatına ilişkin mal satış sözleşmesi 20/02/2020 tarihli ek sözleşme ile imzalandığını, Casmine Tekstil'in sözleşme şartlarını yerine getirmediğini, Tradezone Grup Danışmanlık A.Ş.'nin sözleşme uyarınca davacılardan Casmine Tekstil'in banka hesabına bir kısım ödemelerin yapıldığını, davacılardan Casmine Tekstil'in tamamen bonoların borçlusu olduğunu, davacıların bonoları keşide ederek Tradezone adlı şirkete teslim edildiğini, Tradezone adlı şirket de davacıya çok sayıda maske vermeyi taahhüt ettiğini, ancak işbu maskeleri şirketimize teslim edemediğini, işbu maskelerin bedeli olan 1.414.800,00 TL tarafımızca Tradezone adlı şirkete ödendiğini, bedelin faturası da Tradezone adlı şirketçe kesildiğini, Tradezone adlı şirket tarafımıza maske teslim edimini yerine getiremediği için ve tarafımızın da maskelerin bedelini Tradezone adlı şirkete ödediği için, geri iade edemediği ve bu nedenle borcuna karşılık olarak davacılardan Casmine Tekstil'den aldığı davaya konu bonoları cirolamak suretiyle, davacıya olan borcunu ödemek gayesiyle teslim edildiğini, Tradezone adlı şirketten maske karşılığı olarak ödediği paraya istinaden, satın alınan maskeleri temin edemeyen davacının, Tradezone adlı şirketin uhdesine aldığı geriye iade edememesi nedeniyle, karşılığında davacı teslim ettiği bonolara istinaden davacıların sanki borçlu değillermişçesine işbu davayı açtıklarını, davayı kabul etmediklerini, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/4824 Esas sayılı dosyasına istinaden ikame ettirdiği borca itiraz davası da Sakarya 1. İcra Hukuk Mahkemesi 2021/167 Esas 2021/281 Karar sayısı ile reddedildiğini ve dosyanın kesinleştiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-Davacı Osman tarafından açılan ve işlemden kaldırılan menfi tespit davasının bu dosyadan tefriki ile ayrı bir esasa kaydedilmesine,
2-Davacılar (şahıs şirketi) ... - Casmine Tekstil İnşaat (tür değişikliğinden önceki Casmine Teks. İnş. Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd Şti) ve (gerçek kişi) ... tarafından açılan davaların HMK 150/5 maddesi gereğince ayrı ayrı AÇILMAMIŞ SAYILMALARINA,
...
3-Davacı ... tarafından açılan davanın ise REDDİNE ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; sayın mahkemece öncelikle tarafların sözleşme edimlerini yerine getirip getirmediği, getirilmiş ise sözleşme ekinde teminat amaçlı olarak verilen senetlerin geri verilmesi gereken senetler olduğunu gözeterek kefil olan davacının bu senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerekirken bu hususlar araştırılmamış, eksik araştırma ve inceleme davanın reddine karar verildiğini; takip dayanağı senetlerdeki şekil noksanlığı ve davacının isim ve soyismi altındaki imzanın kendisine ait olmaması nedeniyle müvekkilimiz borçtan sorumlu tutulamayacağını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; karşı yanın yargılamanın hiçbir safhasında dile getirmediği beyanlarını istinaf aşamasında beyan etmesine muvafakatlerinin olmadığını; davaya konu senette en ufak bir şekil noksanlığı olmadığı gibi bu yönde bir mahkeme kararının da mevcut olduğunu; bahsedilen fatura ve irsaliyelerin tamamına itiraz ettiklerini beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
Davalı ... istinafa cevap dilekçesinde özetle; Yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda, davacının öncelikle diğer davalı şirket ile ticari ilişkisini, mevcut sözleşme şartlarını, mevcut sözleşme şartlarına uygun ifayı / faturanın verilmesine neden olan işin yapılmış olduğunu, fatura bedeli kadar iş yapıldığını, yapılan işi eksiksiz ve tam olarak diğer davalıya ya da tarafımıza şirkete teslim ettiğini, yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispatlamalı, faturayı dayanaklandırması gerektiğini; ancak karşı yanın bu hususları zaten imkansız olduğunı çünkü arada bir ticari ilişki olmadığını; karşı yan diğer davalıya ya da tarafımıza hiçbir ürün teslim etmediğini beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2022 Tarih - 2021/914 Esas - 2022/1440 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davalı KGT Medikal Hubuta İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından bonodan kaynaklanan alacağın tahsili için davacılar Casmine Tekstil İnşaat Sağlık Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.,... ve ... aleyhine Sakarya 2. İcra Dairesinin 2021/4824 E. Sayılı icra takibi ile kambiyo senetlerine özgü ödeme emri ile icra takibi başlattığı, davacıların eldeki dava ile icra takibine konu bonolar ile takibe konu edilmeyen iki adet bono nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitini istediği, davalıların davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince (şahıs şirketi) ... - Casmine Tekstil İnşaat (tür değişikliğinden önceki Casmine Teks. İnş. Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd Şti) ve (gerçek kişi) ... tarafından açılan davaların HMK 150/5 maddesi gereğince ayrı ayrı açılmamış sayılmalarına, davacı ...'ün davasının reddine karar verildiği, karara karşı davacı ... vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
Davacılar dava dilekçelerinde; davalılardan Tradezone Group Danışmanlık A.Ş. arasında 13/02/2020 tarihli maske imalatına ilişkin mal satış sözleşmesi imzalandığı, 20/02/2020 tarihli ek bir sözleşme imzalandığı ve dava konusu bonoların teminat olarak verildiğini, maskelerin bedeli olarak da davalı ...Ş. tarafından Casmine Teks. İnş. Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd Şti.'ne 1.295.107,50 TL gönderdiği, gönderilen bu paraya karşılık 14/02/2020 tarihli ... nolu 1.295.000,00 TL bedelli faturanın düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini, faturanın taraf defterlerine kaydedildiğini ve herhangi bir itirazda bulunulmadığı, davalı ... Grup Danışmanlık A.Ş.'nin teminat senetlerini ciro ederek diğer davalı KGT Medikal Hububat İnşaat Turizm San ve Tic. Ltd.Şti.ne verdiği, bu şirketin de Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2021/4824 Esas sayılı icra dosyası ile Kambiyo takibi başlattığı, böylelikle senetlerin bedelsiz kaldığını ileri sürmüştür.
Dava konusu bonoların incelenmesinde; düzenleyenin Tekbir Temizlik İnşaat Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti., lehtarın Tradezone Group Danışmanlık A.Ş., düzenleme tarihinin 20/02/2020, vade tarihlerinin 15/03/2020 ve 20/03/2020, düzenleme yerinin Sakarya, bedellerin ayrı ayrı 500.000,00 TL olduğu, senedin ön yüzünde Osman Torlak ve ... imzalarının bulunduğu görülmektedir.
İlk derece mahkemesince, davacı ...'ün imzasının aval imzası olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun 702. maddesinin 2. fıkrası gereğince aval veren kişinin teminat altına aldığı borcun şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa bile aval verenin taahhüdünün geçerli olduğunu ve lehine aval verilenin borcu geçersiz olsa bile aval veren bu geçersizliği ileri süremeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı ... vekili, bonoların teminat senedi olduğunu ve bonolardaki şirket kaşesi üzerinde imza olmaması nedeni ile bonolarda şekil noksanlığı olduğunu ve aval şerhinin geçersiz olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
İstinaf yoluyla dairemiz önüne gelen uyuşmazlık, bonolarda düzenleyen imzası olup olmadığı, istinaf kanun yoluna başvuran ...'ün avalist olup olmadığı, bonolarda şekil noksanlığı bulunup bulunmadığı, bonolar geçerli olsa bile davacının bonoların teminat senedi olduğu şeklinde def'i ileri sürüp süremeyeceği noktasındadır.
6102 sayılı TTK'nın 776-(1)-g) bendi uyarınca düzenleyen imzası bononun zorunlu unsurlarındandır. 6102 sayılı TTK'nın 777. maddesi uyarınca düzenleyenin imzasının olmaması halinde senedin bono sayılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Yine 6102 sayılı TTK'nın 778. maddesi yollamasıyla bonolarda da uygulanması gereken 671 vd. maddelerinde düzenleyen imzasının bonoda nasıl atılacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Eldeki davada ise, bononun ön yüzünde Tekbir Temizlik İnşaat Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin kaşesinin yanında iki imza, ... ve ... isimlerinin altında birer imza olduğu görülmektedir. Bu hale göre bononun altında üç kişinin adına atfen atılmış üç imza olmakla, düzenleyen imzasının bulunduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. İmzanın kaşenin üzerinde değil yanında olması düzenleyen imzasını geçersiz hale getirmeyecektir. Bu nedenle davacı ... vekilinin şekil noksanlığına ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Teminata ilişkin istinaf isteminin incelenmesinde;
Dava konusu senetlerin suretlerinin incelenmesinde davacı ...'in Casmine Ltd. şirketi tarafından düzenlenen dava konusu senetlerde aval veren olarak yer aldığı anlaşılmaktadır.
Aval, 6102 sayılı TTK’nın 700. maddesine göre poliçede yazılı bulunan borcun kısmen veya tamamen teminat altına alınmasını sağlayan bir nevi kefalettir. Bu kefaleti veren şahsa, aval veren denir (Bozer A./Göle C.: Kıymetli Evrak Hukuku, Ankara 2017, s. 161).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 700. maddesinin 2. fıkrasına göre aval, üçüncü bir kişi veya poliçede imzası bulunan başka bir kişi tarafından da verilebilir. Bu şekilde poliçe borçlularından biri lehine aval verilmek suretiyle poliçenin ödenmesi güvence altına alınacağından o poliçenin tedavülü kolaylaştırılmış olur (Bozer/Göle, s. 161)
Türk Ticaret Kanunu’nun avalin şekline ilişkin 701. Maddesi; “(1) Aval şerhi, poliçe veya alonj üzerine yazılır. (2) Aval “aval içindir” veya bununla eş anlamlı başka bir ibareyle ifade edilir ve aval veren kişi tarafından imzalanır. (3) Muhatabın veya düzenleyenin imzaları hariç olmak üzere, poliçenin yüzüne atılan her imza aval şerhi sayılır. (4) Kimin için verildiği belirtilmemişse aval, düzenleyici için verilmiş sayılır” şeklindedir.
Bu düzenlemeye göre poliçenin ön yüzünde avale ilişkin herhangi bir ibarenin bulunmaması ancak imzanın bulunması hâlinde, muhatabın veya düzenleyenin imzaları dışında poliçenin ön yüzüne atılan her imza aval şerhi sayılır. Poliçenin ön yüzüne atılan aval şerhinin kimin için verildiği belirtilmez ise aval düzenleyici için verilmiş sayılır.
Avale ilişkin hükümler TTK’nın 778. maddesinin 3. fıkrası gereğince bonolar hakkında da uygulanır. TTK’nın 776. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi ile aynı Kanunun 778. maddesinin atfı ile uygulanması gereken TTK’nın 701. maddesi birlikte değerlendirildiğinde bononun geçerli olması için tek imza yeterlidir ve senet ön yüzüne atılan ikinci imza aval şerhi sayılır. Ne var ki, poliçenin ön yüzüne düzenleyen tarafından iki imza atılmış olsa dahi, bu imzalar TTK’nın 700. maddesine göre aval olarak kabul edilemez. Ancak, keşideciden başka bir kişi tarafından aval veya benzeri sözler kullanılarak imzalanmışsa aval olarak sayılır.
Aval verenin borcu bağımsız bir borçtur, bir diğer ifade ile feri nitelikte değildir. Aval ile teminat altına alınan borç geçersiz olsa bile, aval verenin sorumluluğu devam eder. Aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da, aval verenin taahhüdü geçerlidir. Yani lehine aval verilenin borcu geçersiz olsa bile, aval veren bu geçersizliği ileri süremez. Lehine aval verilenin mevcut olmaması, ehliyetsiz olması ya da imzasının sahte olması hâlinde de aval verenin sorumluluğu devam eder. TTK’nın 702. maddesinin 2. fıkrası gereğince aval veren, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebilir (20.04.2018 tarihli ve 2017/4 E., 2018/5 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). Nitekim aynı hususlara Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.10.2020 tarihli ve 2017/12-268 E., 2020/729 K. sayılı kararında da değinilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.07.2021 tarihli ve 2017/11-3091 Esas 2021/965 Karar sayılı kararı)
Davacı ,,, bonolarda aval veren olarak yer almaktadır. Teminat iddiası düzenleyenin şahsi defisi olup aval veren tarafından ileri sürülemeyeceğinden ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olmakla davacı ... vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.
Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davacı ... vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; davacı ...'ün İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Bakiye 346,90 TL harcın istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/04/2024
\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*