T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1653 Esas
KARAR NO: 2024/667
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 09/06/2022
NUMARASI: 2019/190 Esas, 2022/590 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 05/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının profesyonel futbolcu/kaleci olduğunu, davalı ile 2018-2019 sezonu için Bölgesel Amatör Futbol Ligi takımlarından Sinopspor’da oynamak üzere sözleşme yapılması için görüşmeler yapıldığını, bir dönem Sinopspor’un sponsorluğunu yapan müvekkilinin ... Tic. Ltd. Şti. tarafından konu transfer için bu görüşmeler sırasında ... Bankası Esenler Şubesinin ... seri nolu, 28.02.2019 tarihli ve 385.000,00 TL bedelli çeki teminat olarak verdiğini, ancak bu transfer işleminin gerçekleştirilemediğini, davalının sözleşme imzalamadığını, davalının gerekli işlemleri yapmadığını ve kulüpte futbol oynamadığını, bu nedenle söz konusu çekin bedelsiz kaldığını, ancak çekin iade edilmediğini, bu haliyle müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, çekin tedbiren durdurulması için Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/117 D.İş dosyası ile dava açtıklarını, ilgili mahkemece verilen karar ile, çek hakkında ihtiyati tedbir kararı verildiğini, hükmün tashihi ile icra takiplerinin durdurulması ibaresinin eklendiğini, davalı tarafından, konu tedbir kararı gereğince bedeli ödenmeyen çekin tahsili talebiyle İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibin haksız olduğunu beyan ederek, öncelikle Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/117 D.İş Esas sayılı dosyası tahtında verilen 27.02.2019 tarihli ve 15.03.2019 tarihli (tashih) tedbir kararının devamına, müvekkili ... Tic. Ltd. Şti. Tarafından keşide edilen ... Bankası Esenler Şubesine ait ... seri nolu, 28.02.2019 tarihli ve 385.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davaya konu çekin davalıdan istirdadına ve müvekkiline iadesine, davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin profesyonal futbolcu olduğunu, müvekkili ile beraber 6 kişinin 2018/-2019 sezonu için 3. Lig takımlarından “... Sk” ile anlaştığını, “... Sk” takımının bu dönemdeki temsilcisinin ... Ve Yöneticisi ... olduğunu, ... yaptığı bu transfere ilişkin olarak müvekkili dahil toplam 7 futbolcuya yaptığı bu transfere ilişkin olarak 2 adet çek verdiğini, bu çeklerin ... tarafından müvekkili ve diğer 6 futbolcuya transfer bedeli olarak verildiğini, Söz konusu çeklerden ilkinin ödenmesi konusunda da karşı taraf hakkaniyete ve hukuka aykırı olarak zorluk çıkardığını, bunun üzerine taraflarınca İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası ile takibe geçildiğini ve dosya tahsil edilerek kapatıldığını, Müvekkilinin tahsil konusundaki kararlığını gören davalı tarafın ikinci çek için böyle gerçek dışı iddialarda bulunarak hukuka aykırı bir dava açtığını beyan ederek İşbu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"...Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına binaen; davacı, davaya konu çeki, futbolcu olan davalının transferi için davalıya teminat amaçlı verdiğini, ancak transfer gerçekleşmemiş olmasına rağmen çekin iade edilmediğini beyan ederek borçlu olmadığının tespitini ve çekin iadesini istemiştir. Davacı taraf davaya konu çekin teminat amaçlı olarak davalıya verildiğini iddia etmiş olup, çekin teminat çeki olabilmesi için bir sözleşmeye ve'veya protokole bağlı olarak verdiğini ispat etmesi gerekir Davaya konu edilen çekin teminat amaçlı ihdas edildiğinin ispat yükü davacıdadır. Somut olayda, yazılı bir sözleşmenin yapılmadığı ve protokol düzenlenmediği tarafların kabulündedir. Teminat çeki olarak verildiğini iddia eden taraf çekin “hangi ilişkinin teminatı olarak verildiğini” yazılı olarak ispatlaması gerekir. Ancak dava konusu menfi tespiti istenen çekin teminat amaçlı olarak düzenlenip düzenlenmediği hususunun ispata muhtaç olduğu, kusurluluk durumu bakımından ise, futbolcuda kusur oluşabilmesi için ... Sk. 'nün transfer yasağı olmaması durumunda mümkündür. davalı futbolcunun hiç bir sebep göstermeden lisans başvurusu yapmasaydı ve bu durumdan ötürü ... Tic. Ltd. Şti. 'nin davalı futbolcuya ihtar ile diğer hukuki süreçlere başvurması ve çekin iadesini talep edebilir. Ancak bu süreç yaşanması durumunda davalı futbolcunun doğrudan kusuru oluşabilir. Somut davada, davacı taraf davacı tarafın yasal hiçbir merciye başvurmadığı gibi dosyada 2 adet aynı sebepten davalı tarafa verildiği bilinen çekin iadesine yönelik hiç bir delil sunmadığı, ... Tic. Ltd. Şti. 'nin 30.09.2018 tarihli 243.000 TL çeki aynı sebepten ödemesi ve hukuki diğer sorumluluklarını yerine getirmekten imtina etmesi kusurlu olarak değerlendirilmiş olmakla davanın reddine\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Bir dönem Sinopspor’un sponsorluğunu yapan müvekkili tarafından konu transfer için bu görüşmeler sırasında ... Bankası Esenler Şubesinin ... seri nolu, 28.02.2019 tarihli ve 385.000,00 TL bedelli çeki transfer ücreti karşılığı olarak verildiğini, çekin teminat çeki olmadığını, Davalı tarafından, bu çekin Sinopspor’a transfer ücreti karşılığı değil, müvekkili İLE hiçbir ilgisi bulunmayan ... Kulübüne transfer ücreti karşılığı verildiği, ... Kulübünün transfer tahtası açılmadığı için transferin gerçekleşmediği, bu çekin sadece kendisi için değil 6 futbolcunun da transfer ücretine karşılık verildiği iddiasıyla çeki iade edilmediği beyan edildiğini, davaya konu çekin davalının ...’a transferi için verildiğine yönelik mahkemenin gerekçesindeki tespitin hatalı olduğunu, çekin davalının Sinop Spora transferi karşılığı verildiğini, müvekkilinin ... Kulübü ile hiçbir ilgisi bulunmadığını,
dava dışı ... tarafından 24.02.2021 tarihinde davalı yanında feri müdahale talebini içerir dilekçe sunulduğunu ve feri müdahale dilekçesinde dava konusu çekin davalının ve beraberindeki 6 futbolcunun transfer ücreti karşılığı olduğu iddia edildiğini, ... olmak üzere 4 futbolcu müvekkilinin bir dönem sponsorluğunu yaptığı Sinopspor’da lisans çıkardığını, Bu kapsamda kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için konu çekin davalı ve 6 futbolcunun transferi için verildiği kabul edilse dahi bu kabul, transfer anlaşmasının ... ile ilgili olmadığını ve Sinopspor için yapıldığını gösterdiğini, Mahkeme tarafından, davalı tarafa verilen 243.000,00 TL bedelli çek bedelinin ödendiği hususu davanın reddine dayanak yapıldığını, o çekin de aynı şekilde davacıya Sinopspor transferi için verilmiş, ancak davalının gelip lisans dahi çıkarmadığı için bedelsiz hale gelmiş çek olduğunu, iadesi talep edilmiş ise de; çek bankaya ibraz edilmiş olmakla çek bedelinin, davalının hesabına 19.10.2018 tarihinde ödenmek zorunda kalındığını, icra takibi başlatıldığını, bu ödemeyi yaptıktan sonra öğrendiğini, kendisine henüz herhangi bir tebligat yapılmadığından tahsil harcı ödemeksizin ve icra vekalet ücretinin ¾’ünü ödemek için hemen dosya hesabı yaptırarak tespit edilen ferileri icra Müdürlüğü hesabına ödemiş olduğunu, çekin takibe konulmasını önlemek için ödendiğini, bu çek ile ilgili her türlü talep ve dava hakkımız da saklı olduğunu,Mahkemenin eksik ve hatalı bilirkişi raporuna göre karar vermesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda, ticaret kayıtlarına, resmi kayıt ve belgelere rağmen kaynağı belirsiz sosyal medya paylaşımları/haberleri ile kulübün yetkilileri tespit edilmiş ve uyuşmazlıkla ilgili hukuki değerlendirmeler yapılmış olduğunu,Hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı tarafından bu çek bedelinin sadece bir kısmı yönünden alacaklı olabileceği gözetilmeden hüküm kurulması hatalı olduğunu, davalının bu çekin sadece kendisi için değil 6 futbolcunun da transfer ücretine karşılık verildiği iddiasıyla çeki iade edilmediği beyan edildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için konu çekin davalı ve 6 futbolcunun transferi için verildiği kabul edilse dahi futbolculardan 4 tanesi Sinopspora gelerek lisan çıkardıkları dikkate alındığında, müvekkili şirketin ancak bu 4 futbolcunun hissesine düşen tutar nedeniyle sorumlu olması gerekeceğini, 6 futbolcunun transfer ücreti olduğunu iddia etmekte olan davalı bizzat kendi ifadesi ile çekte yer alan tutarda şahsen alacaklı olmadığını kabul ve ikrar etmiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İNCELEME Davacı yanca delil olarak sunulan İstanbul ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasının ödeme emrine göre; davalı yanca davacı aleyhine ... ... seri nolu 28.02.2019 keşide tarihli 385.000TL bedelli çeke dayalı olarak 385.000TL asıl alacak ve ferilerinin tahsili talebi ile kambiyo senedine dayalı takip başlatılmıştır.Takibe konu çek sureti incelendiğinde; ... Bankası Aş Esenler şubesine ait ... nolu 28.02.2019 tarihli 385.000TL bedelli çekte davacı şirketin keşideci olarak yer aldığı çekin hamiline düzenlendiği, çek arkasında davalının cirosu olduğu, çekin 28.02.2019 da bankaya ibraz edildiği, mahkeme kararı gereği işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.Davalı yanca delil olarak; dava konusu olmayan 243.000TL bedelli 30.09.2018 tarihli ...nolu çek örneği sunulmuş olup çekte davacı şirketin keşideci olduğu, çekin hamiline düzenlendiği, arkasında davacının cirosu olduğu, taraf beyanlarına göre iş bu çekin ödendiği anlaşılmaktadır.Davalı taraf delil olarak; 01.09.2018 tarihli ... Gazetesinin suretini sunmuş olup içeriğinde \"... SK 'da büyük hayal kırıklığı, ..son büyük uğraşlara rağmen 4 dosyayı çözemeyince transfer tahtasını açamadı. Lisanslı 7 futbolcusu olan ... SK dünkü ligin ilk maçına çıkamadı.... Geçen sezonun ortalarında Sinoplu işadamı ... tarafından satın alınan ... SK da tüm hesaplar transfer tahtasının açılmasına yönelik yapılmıştı... Kulüp ilk maça çıkamadı Artvin Hopaspor ile oynayacağı maçta hükmen 3-0 yenik sayıldı...\" şeklinde haberlerin yer aldığı, ... başlıklı haber yazısında; \"... Kocaeli sporun eski kalecilerinden ...'nu da Afyon kampında kadrosuna katan ... temsilcisi, transfer yasağında sona yaklaştı, ligin ilk haftasında Artvin Hopaspor ile karşı karşıya gelecek ...\" şeklinde vb haberlerin yer aldığı görsellerin sunulduğu, ... tarafından 2018 de yapılan \"... spor avans ödemesi, peşinat ödeme yazılı makbuz suretlerinin sunulduğu görülmüştür. Mahkemece spor yönetim bilirkişisi ... dan alınan kök raporda; çekin teminat olduğunu gösterir bir protokol veya sözleşme sunulmadığından ... Bankası Esenler ŞUbesinin 28.02.2019 tarihli ... seri nolu çekin kambiyo senedi olarak kabulü gerektiği, kambiyo senedinin illetten mücerret olduğu, davacı tarafça davalıya 2 adet çek verildiği, 30.09.2018 tarihli 243.000TL bedelli çekin ödendiği, davacının menfi tespit davası açma hakkını kullanmadığı, her ne kadar futbolcu 2018-2019 döneminde lisansını yenilememiş olsa da davacının bu konuya ilişkin davacıya bir ihtar ya da uyarıda bulunmadığı, davacı kulüp yönetiminin kendi sorumluluklarını yerine getirmediğini, yıllık transfer tahtasını açamadığının sabit olduğunu, lisansla futbolcuya kusur yüklenebilecek olsa dahi bu hususun davaya konu çekin kambiyo hükümlerine tabi olduğu ve temimat çeki olmadığı gerçeğini değiştirmeyeceğini belirtmiş, ek raporda ise; \"birçok haber sitesindeki haberlerde ve eski kulüp yöneticisinin röportajında kulübün ...'e satıldığının açıkça ifade edildiğini, ... davacı şirket yetkilisi ... kardeşi olduğunu, davacının lisans başvurusunun olmamasının tek başına kusurluluk durumu oluşturmayacağını, davalı futbolcunun sebepsiz olarak lisans başvurusu yapmaması ve davacının da uyarısı olması ve transfer yasağı olmaması halinde kusur oluşabileceğini, davacının sorumluluklarını yerine getirmekten imtina etmesinin başlı başına kusur durumu oluşturduğunu, 30.09.2018 tarihli 243.000TL bedelli çekin aynı sebepten olup ödendiğini, teminat iddiasının ispatı gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Çek, illetten mücerret olup kural olarak borç karşılığı düzenlendiği kabul edilir. Davacı, esasen çekin transfer görüşmelerinde teminat olarak verildiğini, ancak anlaşma imzalanmadığından çekin bedelsiz kaldığını iddia etmiştir. Davalı ise, çekin kendisi ile birlikte 6 futbolcuya transfer bedeli olarak verildiğini, ancak kulübün transfer tahtasını açamadığı için o sezon oynayamadıklarını, dava konusu çek ile birlikte dava konusu olmayan 243.000TL'lik çekin aynı sebebe dayalı olarak verildiğini, ilk çekin ödendiğini, davacının kusurlu olduğunu savunmuştur. Bu durumda ispat yükü davacı yandadır. Davacının iddiasının kesin delille ispat edemediği, dosyadaki deliller ve bilirkişi raporuna göre kulübün sorumluluklarını yerine getirmediği, transfer tahtasını açamadığı, ilk maçta da hükmen mağlup kabul edildiği, taraflar arasında aynı sebebe dayalı 243.000TL bedelli diğer çekin davadan önce 19.10.2018 tarihinde ödendiğinin ihtilafsız olduğu, davalı tarafça menfi tespit/istirdat davası açıldığına dair herhangi bir savunmada bulunulmadığı, senet hamilinin senedin tüm bedelini tek başına talep edebileceği dikkate alındığında mahkemenin davanın reddine ilişkin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş ve neticeten davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2- Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere 05/04/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.