T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/115
KARAR NO: 2024/302
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/972
KARAR NO: 2020/274
KARAR TARİHİ: 11/03/2020
DAVA : İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 06/03/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalıya ait ... plakalı araçlar muhtelif tarihlerde ücret ödemeksizin ihlalli geçişler yapmış olduğu geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla borçlu hakkında ilamsız takibe gidildiği, ancak itiraz üzerine takibin durduğu belirtilerek takibe yapılan itirazın iptaline, davalı borçlu tarafından İİK. M 67/2 maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; borçlunun yerleşim yeri icra dairesi olduğu, şirket merkezi Kızıltepe/Mardin olduğunu, ihlalli geçişler ile ilgili hangi tarihte, nerede, belirtilen plakalardan hangisine ait ve ispata yarayacak delil görüntü sunulmadığı, söz konusu borcun 16 plakadan hangisine ait olduğu, tarih yer ve delil bildirilmeden salt borç iddiasının savunma hakkı kısıtladığı, öncelikle mahkemenin sözde geçişlere yönelik geçiş listesi tarih ve yer bildirimi, geçiş yapan araç bilgisi, provizyon sorgusu, ispata yarayacak görüntü delillerini iş bu dosyaya sunması gerektiği, ihlalli geçişlere ilişkin gişelerde tutanak tevdi edildiği, iş bu tutanağın bir örneğinin sürücüye tevdi edilirken bir örneğinin de davacı firmada kaldığı, tüm bunlara rağmen davacı tarafa sözde ihlal geçişlere dair tutanak örneği dahil sunulmadığı, öncelikle usul ve yasaya aykırı ihtiyati haciz taleplerinin reddine, usul ve dayanaktan yoksun haksız davanın reddine, takibin haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''... Davalının 6001 Sayılı Kanun uyarınca ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) gün içinde geçiş ücretini cezasız ödeyebileceği, davacı tarafından dosyaya sunulan verilerde toplam 9.246,80 TL tutar ihlalli geçiş bedeli ve bu bedele 28.649,20 TL tutar gecikme cezası hesaplandığı, yapılan incelemelerde tahsil edilen ihlalli geçiş bedelleri tespit edildiği, bu tutarların ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) günden sonra, takip tarihinden önce tahsil edildiği ve hesaplamalarda dikkate alınmadığı, kısmi tahsil edilen ihlalli geçiş bedelleri ve gecikme cezalarının aşağıda tahsil edilen tutarlar içinde dahil edildiği, İhlalli geçiş bedelleri 4.379,98 TL + Gecikme cezaları 9.206,12 TL olmak üzere toplam 13.586,10 TL tutar toplam hesaplamalara eklenmeyen bedel olduğu, yapılan incelemelerde tahsil edilmeyen ihlalli geçiş bedelleri 4.709,55 TL + gecikme cezaları 18.838,20 TL olmak üzere toplam 23.547,75 TL olarak hesaplandığı, kısmi tahsil edilmeyen ihlalli geçiş bedelleri 151,22 TL + Gecikme cezaları 604,88 TL olmak üzere toplam 756,10 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından tahsil edilmeyen ihlalli geçiş bedelleri; 4.709,55 TL 151,22 TL=4.860,77 TL hesaplanan gecikme cezaları; 18.838,20 TL +756,10 TL=19.443,08 TL tutar olduğu, hesaplanan faizler; 1.408,29 TL + 604,88 TL =1.586,23 TL tutar olduğu, faiz tutarı üzerinden 1.586,23 TL x 0,18 KDV=285,52 TL KDV hesaplandığı, tahsil edilen ihlalli geçiş bedelleri ve bu bedellere hesaplanan gecikme cezaları hesaplamalara dahil edilmediği şekliyle; ihlalli geçiş bedeli 4.860,77 TL + gecikme bedeli 19.443,08 TL + faiz (Yıllık %9,75) 1.586,23 TL + KDV %18 285,52 TL =26.175,60 TL tutar davacı yanın davalıdan alacaklı olduğu, tahsil edilen toplam ihlalli geçiş bedelleri hariç bu ihlalli geçişlere hesaplanan gecikme cezalarının hesaplamalar dahil edildiği şekliyle; ihlalli geçiş bedeli 9.246,80 TL + tahsil edilen ihlalli geçiş 4.379,98 TL + kalan ihlalli geçiş 4.866,82 TL + gecikme bedeli 28.649,20 TL + faiz (Yıllık %9,75) 1.348,62 TL + KDV %18 242,75 TL olmak üzere toplam 35.107,39 TL tutar davacı yanın davalıdan alacaklı olduğu teknik olarak hesaplanarak saptanan ve hukuksal durum karşısında; 6001 Sayılı Kanunda değişiklik yapan 7144 Sayılı Kanun gereğince ihlalli geçişe 4 kat ceza uygulandığında ve davacının talebi de dikkate alındığında; 4.866, ,82 TL ihlalli geçiş bedeli + 28.649,20 TL gecikme bedeli + 1.348,62 TL faiz + 242,75 TL KDV olmak üzere 35.107,39 TL ile tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde asıl alacak olan 4.886,82 TL'ye uygulanacak (takip tarihinden ödeme tarihine dek) değişen oranlardan avans faizi üzerinden takibin devam etmesi gerektiğine kanaat getirilmiştir. Sonuç olarak davacı alacağının aşağıda hükümde yazılan miktar kadar olduğu hesaplanmıştır. Davacı tarafın özel ve teknik olarak incelenen kayıtları gereğince aşağıda belirlendiği şekilde davalı taraftan mevzuat ve sözleşme gereğince alacağının bulunduğu, davalı tarafın yukarıda açıklamalar ışığında hesaplanan miktar kadar sorumlu olduğu, aşağıdaki miktar kadar davacının davasını ispatladığı, davacının fazlaya ilişkin talebinin yerinde olmadığı değerlendirilerek davalı tarafın itirazında aşağıdaki hükümde belirlenen miktar kadar haksız olduğu ve sorumlu olduğu, alacağın likit olduğu ve tazminata hükmolunması gerektiği, davacının kötü niyetli olmadığı aksi duruma dair kanaat oluşmadığı, davacının talebi dikkate alındığında davanın kısmen kabulü\"ne dair karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ 1-Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Yalnızca geçiş ücreti üzerinden faiz işletilmesine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, hesaplama yapılırken asıl alacak üzerinden tahsilat tutarının çıkartılması gerektiği belirtilmiştir. 2-Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Mardin /Kızıltepe icra dairesi ve mahkemelerinin yetkili olduğu, hüküm fıkrasında davalı lehine tazminata hükmedildiğini belirtildiği yine işbu tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiği, bu haliyle gerekçeli kararda çelişkinin yaratıldığını, davacı kurumdan somut olayda bakiye problemi olan tüketicilere gönderilen ''karar liste'' uyarısının kendilerine gönderilmediği, kredi kartlarının bakiye müsaitliğinin bulunduğu ve bunu ispatlayan banka kayıtlarının sunulduğu, ancak bilirkişi raporunda buna değinilmediği, davacı kurumun işleyişinden kaynaklı olarak geçiş ücreti tahsilatı yapılamadığı, hesap müsaitliği nedeniyle otomatik olarak hesaptan ücreti alma imkanı varken haksız bir şekilde icra takibine bu alacağının konu edildiği ve iş bu nedenle mahkemece verilen kararın kaldırılması gerektiği belirtilmiştir
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası incelendiğinde davacı tarafından davalı aleyhine, ihlalli geçiş nedeniyle 88.575,35 TL asıl alacak ( geçiş ücreti +ceza tutarı) 3.829,17 TL işlemiş faiz, 689,25 KDV olmak üzere toplam 93.093,77 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlattığı, davalı borçlu şirket vekilinin yasal süre içerisinde borca itiraz ettiği, davanın İİK 67. madde gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı ve on katı tutarındaki ceza tutarının dört katı olarak değiştirilmesi nedeniyle harca esas değerin 42.353,47 TL olarak belirtildiği anlaşılmıştır. Mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen 23.01.2020 tarihli raporda özetle:Davalının 6001 Sayılı Kanun uyarınca ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) gün içinde geçiş ücretini cezasız ödeyebileceği, davacı tarafından dosyaya sunulan verilerde toplam 9.246,80 TL tutar ihlalli geçiş bedeli ve bu bedele 28.649,20 TL tutar gecikme cezası hesaplandığı, yapılan incelemelerde tahsil edilen ihlalli geçiş bedelleri tespit edildiği, bu tutarların ihlalli geçiş tarihlerini izleyen 15 (onbeş) günden sonra, takip tarihinden önce tahsil edildiği ve hesaplamalarda dikkate alınmadığı, kısmi tahsil edilen ihlalli geçiş bedelleri ve gecikme cezalarının aşağıda tahsil edilen tutarlar içinde dahil edildiği, İhlalli geçiş bedelleri 4.379,98 TL + Gecikme cezaları 9.206,12 TL olmak üzere toplam 13.586,10 TL tutar toplam hesaplamalara eklenmeyen bedel olduğu, yapılan incelemelerde tahsil edilmeyen ihlalli geçiş bedelleri 4.709,55 TL + gecikme cezaları 18.838,20 TL olmak üzere toplam 23.547,75 TL olarak hesaplandığı, kısmi tahsil edilmeyen ihlalli geçiş bedelleri 151,22 TL + Gecikme cezaları 604,88 TL olmak üzere toplam 756,10 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından tahsil edilmeyen ihlalli geçiş bedelleri; 4.709,55 TL 151,22 TL=4.860,77 TL hesaplanan gecikme cezaları; 18.838,20 TL +756,10 TL=19.443,08 TL tutar olduğu, hesaplanan faizler; 1.408,29 TL + 604,88 TL =1.586,23 TL tutar olduğu, faiz tutarı üzerinden 1.586,23 TL x 0,18 KDV=285,52 TL KDV hesaplandığı, 2. Seçenek: tahsil edilen ihlalli geçiş bedelleri ve bu bedellere hesaplanan gecikme cezaları hesaplamalara dahil edilmediği şekliyle; ihlalli geçiş bedeli 4.860,77 TL + gecikme bedeli 19.443,08 TL + faiz (Yıllık %9,75) 1.586,23 TL + KDV %18 285,52 TL =26.175,60 TL tutar davacı yanın davalıdan alacaklı olduğu, tahsil edilen toplam ihlalli geçiş bedelleri hariç bu ihlalli geçişlere hesaplanan gecikme cezalarının hesaplamalar dahil edildiği şekliyle; ihlalli geçiş bedeli 9.246,80 TL + tahsil edilen ihlalli geçiş 4.379,98 TL + kalan ihlalli geçiş 4.866,82 TL + gecikme bedeli 28.649,20 TL + faiz (Yıllık %9,75) 1.348,62 TL + KDV %18 242,75 TL olmak üzere toplam 35.107,39 TL tutar davacı yanın davalıdan alacaklı olduğu teknik olarak hesaplanarak saptanan ve hukuksal durum karşısında; 6001 Sayılı Kanunda değişiklik yapan 7144 Sayılı Kanun gereğince ihlalli geçişe 4 kat ceza uygulandığında ve davacının talebi de dikkate alındığında; 4.866,82 TL ihlalli geçiş bedeli + 28.649,20 TL gecikme bedeli + 1.348,62 TL faiz + 242,75 TL KDV olmak üzere 35.107,39 TL ile tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde asıl alacak olan 4.886,82 TL'ye uygulanacak (takip tarihinden ödeme tarihine dek) değişen oranlardan avans faizi üzerinden takibin devam etmesi gerektiği görüş ve tespitinde bulunulmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 23.01.2020 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen 2. seçeneğinde belirtilen hesaplama uyarınca davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiş olup taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa ona başvurulmuştur.Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: Dava konusu ihtilaf, davacı tarafından işletilen otoyol ve köprülerden davalıya ait araçların ücret ödemeksizin geçişinden kaynaklanan ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmemesi nedeniyle takibe konu edilen ceza bedelinden davalının sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasında toplanmaktadır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında \"(1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere, ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde, idari para cezasının tebliğ edilip edilmediğine bakılmaksızın, geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin bir katının idari para cezası olarak ödenmesi halinde idari para cezası bir kat verilmiş sayılır ve bu ceza için ayrıca tebligat yapılmaz. Bu takdirde idari para cezasından 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan indirim hükmü uygulanmaz.\" (25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile \"on\" ibaresi \"dört\" şeklinde değiştirilmiş, yine 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 53. maddesi ile yukarıdaki cümle eklenmiştir)3. fıkrasında \"Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.\", 5. fıkrasında \"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) (…) (Ek cümleler: 1/7/2022-7417/53 md.) Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.\" (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 18. maddesi ile \"on\" ibaresi \"dört\" şeklinde değiştirilmiş, Yine 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 53. maddesi ile yukarıdaki cümle eklenmiştir) 6. fıkrasında \"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.\"7. fıkrasında \"Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. (Ek cümle:23/7/2020-7252/9 md.) Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.\" 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada \"Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde \"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.\" 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 54. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü'nün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 6. maddesinde; \"Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanunun geçiş ücretlerini ödemeden yapılan geçişlere ilişkin olarak verilen veya verilmesi gereken veya bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla ödenmemiş olan para cezaları ve idari para cezaları hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin birinci ve beşinci fıkralarının bu maddeyi ihdas eden Kanunla değişik hükümleri uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş olan tutarlar red ve iade edilmez.\" düzenlemesi yer almaktadır. Davalı vekili tarafından sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi:-Yetki itirazı: Davalı süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulmuş ve açıkça Mardin icra daireleri yetkili olarak gösterildiği belirtilerek Mardin mahkemelerinin/icra dairesinin yetkili kabul edilmesi talep edilmiştir. Öncelikle yetki itirazının ileri sürülmesi usulünün incelenmesi gerekmektedir. Borçlunun hem mahkemenin yetkisine hem de icra dairesinin yetkisine itirazda bulunması durumunda; mahkemece İİK'nin 50. maddesi uyarınca öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazın incelenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 19.HD 28.01.2005 T., 2004/7454 E. 2005/375 K. sayılı ilamı da bu yöndedir. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin öncelikle takip hukuku kuralları gereğince uygun şekilde yapılmış geçerli bir takibin bulunması gerekeceğinden, kendi yetkisine itiraz edilsin veya edilmesin öncelikle icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi gerekmektedir. Zira, icra müdürlüğünün yetkisiz olduğu belirtilerek itiraza edilmiş bir icra takibi, bu itiraz karar bağlanmadıkça hukuken geçerli bir takip niteliğini taşımaz . Yetkinin kesin olmadığı durumlarda ise, yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Ayrıca birden fazla yetkili mahkemenin bulunması durumunda yetkili gördüğü mahkemeyi açıkça belirtmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 06.02.2019 T., 2017/4844;772 sayılı ilamında da yetkinin kesin olmadığı durumlarda yetki itirazında bulunan tarafın yetkili gördüğü açıkça belirtilmesi gerekeceği belirtilmiştir.6100 sayılı HMK 'nin 19/2 ve 19/4 maddelerinde yetkinin kesin olmadığı durumlarda yetki itirazının ileri sürülebilmesi şartlarını düzenlemektedir. 2004 sayılı İİK'nin 50. maddesinde yetki düzenlenmiştir. Düzenlemede, para ve teminat borcu için takip hususunda usul kanununun yetkiye dair hükümlerinin kıyas yolu ile tatbik olunacağı belirtilmiştir. Takip ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 6. maddesinde genel yetkili mahkeme düzenlenmiş ve genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu ifade edilmiştir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu, alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Davaya konu alacak da taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden doğmaktadır. HMK 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu kabul edilmiştir. Öte yandan davanın temelini oluşturan icra takibinin dayanağı, taraflarca inkar edilmeyen akdi ilişkiden kaynaklanan verilen hizmetin parasal karşılığı olup dava bu niteliği itibariyle bir miktar para alacağına ilişkindir. Diğer bir ifade ile davacının sözleşme kapsamında vermiş olduğu hizmet karşılığında davacının borcu para borcudur. TBK 89/1 maddesi uyarınca borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Dairemizde incelenen emsal dosyalara ibraz edilen Ticaret Sicil Gazetesi suretinde görüldüğü üzere, takip tarihi itibariyle davacı şirketin merkezin Çankaya/Ankara'da olduğu, takipten sonra 25/01/2019 tarihli Genel Kurul Kararına istinaden şirketin merkezi Sarıyer/İstanbul'a nakledildiği anlaşılmıştır. Belirtilen yasal düzenlemeler ve açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; işletmesi davacıya ait otoyol ve köprülerin kullanılmasından kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasında yetkili mahkeme; HMK'nin 6. maddesi uyarınca davalının yerleşim yerinin bulunduğu Mardin Asliye Ticaret Mahkemesi, TBK'nin 89. maddesi uyarınca davacının yerleşim yerinin bulunduğu Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi ile taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulduğu gözetilerek HMK 10. maddesi uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin bulunduğu icra dairesidir. Taraflar arasında sözleşme (hizmet); davacının işlettiği, 3. Köprü ve bağlantılı otoyoldan geçilmesine ilişkindir. O halde sözleşmenin ifa yeri davacının hizmet aldığı köprü ve otoyol gişelerin bulunduğu yargı çevresidir. İhlalli geçişlere ilişkin kayıtlar incelendiğinde akdin ifa yeri hizmetin verildiği yer İstanbul yargı alanı içerisinde olduğundan, davalının yetkiye itirazı yerinde değildir.- Gerekçeli kararda Çelişki olduğu yönündeki itiraz: İcra inkar tazminatına ilişkin olarak ''davalı lehine 7.021,48 TL tazminata hükmolunmasına davalıdan alınarak davacıya verilmesine,'' ibareleri yer almakta ise de, tazminat yükümlüsü ile lehine tazminat hükmedilen taraf yönünden çelişki hasıl olduğundan, bu hususun mahkemece dikkate alınarak hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. -Kredi kartlarında bakiye müsaitliğinin bulunduğu yönünde itiraz: Davalı vekili tarafından gerek bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ve gerekse bilirkişi raporuna esas alınmak üzere sunulan beyan dilekçesinde banka OGS/HGS geçiş ve bakiye dökümü sunulmuş ve sunulan iş bu banka kayıtlarının bilirkişi incelemesine tabi tutulması talep edilmiştir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava dosyasına sunulan İGB bilgileri dökümü nazara alınarak hesaplama yapılmıştır. Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise idari para cezası niteliğinde olmadığından bu kapsamda tebliğ zorunluluğu bulunmamaktadır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesi ile 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yeni eklenen hükümler bir arada değerlendirildiğinde; söz konusu geçiş ücretlerinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde cezasız ödeneceği, 15 ila 45 gün içinde ödenmesi halinde geçiş ücretleri ile birlikte 1 kat ceza bedelinin ödeneceği, 45 günden sonra ise geçiş ücretleri ile birlikte 4 kat ceza bedelinin ödeneceği ancak bu bedelin genel hükümlere göre tahsili için en az 15 gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden biriyle bilgi verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretlerinin ödenmediği yönünde muhataba tebliğ zorunluluğu mevcut değil ise de ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi, ihlalli geçiş esnasındaki bildirimlerin basılarak davalıya ait araç sürücülerine teslim edildiğinin ispatlanması gerekmektedir.Geçiş anında tahsilat yapılmamış ise bu durumun bankadan mı yoksa davacının kullandığı HGS/OGS sisteminden mi kaynaklandığı, bakiyenin belli bir limit altına düşmesi halinde otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, geçiş anında bakiye yetersiz kalırsa sonradan yapılan yükleme ile geçişten itibaren 15 gün içerisinde tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı, sonradan yükleme yapılmış ise geçiş bedellerinin tahsil edilememesinin sebebinin ne olduğunun da belirlenmesi gerekmektedir. Yine ihlale konu araçların HGS/OGS etiketlerinin olduğu ve bakiye yönünden sıkıntı bulunmadığı yönündeki itiraz uyarınca davalı vekiline her bir araç yönünden bağlı olduğu banka/PTT ve hesap numaraları sorularak, ilgili bankalardan yada PTT'den ihlalli geçiş tarihleri itibariyle geçiş ve bakiye kayıtlarının celbi ile söz konusu etiketler yönünden otomatik yükleme talimatı olup olmadığının sorulmaması hatalıdır. Nitekim davacı kurumun işleyişinden kaynaklı aksaklıklar sebebiyle geçiş ücreti tahsilatı yapılmadığı iddia edilmiştir. İş bu nedenle sunulan banka kayıtlarının bakiye müsaitliği bakımından incelenmesi gerektiği yönündeki istinaf sebebinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.Bu durumda yukarıda belirtilen husular nazara alınarak uzman bankacı ve bilgisayar mühendisi bilirkişi heyetinden davacıya ait sistem ile davalı HGS/OGS kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, ihlalli geçiş yaptığı iddia olunan araçların HGS/OGS sistemine kayıtlı olup olmadığı, her bir geçiş yönünden, geçiş anında yeterli bakiyelerinin olup olmadığı, bakiye yeterli olması durumunda geçiş ücretinin niçin sistemden tahsil edilemediği, bakiye yeterli değilse otomatik yükleme yapılıp yapılmadığı, otomatik yükleme yapılmış ise geçişten itibaren 15 gün içerisinde davacı tarafça tahsilat yapılıp yapılmadığı/tahsilatın mümkün olup olmadığı hususlarında denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu alınmalıdır. Davacı vekili tarafından sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: -Yalnızca geçiş ücreti üzerinden faize hükmedilmesinin yerinde olmadığı itirazı: Mahkemece yapılan yargılama sonucunda ''Davacının davasının kısmen kabulü-kısmen reddi ile; İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takibe yapmış olduğu itirazın \"4.866,82 TL ihlalli geçiş bedeli + 28.649,20 TL + 1.348,62 TL faiz + 242,75 TL KDV olmak üzere 35.107,39 TL ile tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde asıl alacak olan 4.886,82 TL'ye uygulanacak (takip tarihinden ödeme tarihine dek) değişen oranlardan avans faizi üzerinden\" kısmen iptaline, bu miktarlar üzerinden devamına, davalı lehine 7.021,48 TL tazminata hükmolunmasına davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,'' dair hüküm tesis edilmiştir.Davalı şirkete ait 15 adet aracın işletmecisi davalı tarafa ait olan Yavuz Sultan Selim köprüsü ve Kuzey Çevre Otoyolundan 193 kez ihlali geçiş yapıldığı bilirkişi raporunda tespit edilmiştir. Ancak, asıl alacak miktarına faiz işletilirken asıl alacağın geçiş ücreti ve para cezasından oluştuğu unutulmamalıdır. Mahkemece sadece 4.866,82 TL ihlalli geçiş bedeline avans faiz uygulanması yönündeki hükmüne yönelik, davacı vekili tarafından ileri sürülen itirazın iş bu nedenle yerinde olduğu anlaşılmaktadır. Aynı zamanda, davacının haklılık ve oranı hesaplanırken tahsil edilen tutarın sadece köprü geçiş ücretinden düşürülmesi yerinde değildir. Zira hesaplama yapılırken asıl alacak (geçiş ücreti+para cezası) tutarından tahsil edilen tutarın tenzili gerekmektedir.Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf talebinin ayrı ayrı kabulü ile 6100 sayılı HMK'nin 353/1.a.6 bendi uyarınca kararın kaldırılması ve Dairemizin kararına uygun şekilde yargılama yapıldıktan sonra yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı ve davalı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2018/972 Esas, 2020/274 Karar sayılı ve 11/03/2020 tarihli kararının HMK'nin 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılmak ve yeniden bir karar verilmek üzere mahal Mahkemesine iadesine,4-Harçlar Kanunu gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye GELİR KAYDINA, istinaf karar harcının talep halinde davacı ve davalıya İADESİNE, 5-Davacı ve davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1-g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/03/2024