T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1644 Esas
KARAR NO: 2024/672
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/05/2022
NUMARASI: 2021/109 Esas, 2022/418 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 05/04/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü ... E.sayılı dosya ile başlatılan takibin ödeme emrinin müvekkili şirket münhasır yetkilisi ... kovit teşhisi ile solunum cihazına bağlı şekilde tedavi görmekte iken tebliğ edildiğini, bu sebeple takibe itirazın süresinde yapılamadığını, itirazın İstanbul 24. İcra Hukuk Mahkemesinin 2021/20 Esas sayılı dosyası ile süre yönünden reddedildiğini, müvekkili şirketin takip konusu çek nedeniyle alacaklı olduğunu iddia eden davalıya borçlu olmadığını, çekin müvekkili şirket tarafından ... Tic.A.Ş. lehine ciro edilerek usulüne uygun olarak devredildiğini, satın alınan malın karşılığı fatura da kesildiğini, çeki ...’dan sonra aynı grup şirketlerinden ... San.ve Tic.Ltd.Şti cirolayıp, daha sonra ... San.ve Tic.A.Ş. cirolayıp buradan da icra dosyası dışı 3.kişi ... ünvanlı şirkete kargo ile ulaştırmak isterken çekin kargoda çalındığını, müvekkili şirketin ... ile ticari ilişkisinin gerçek olduğunu, satın aldığı malların bedelini takibe konu çek ile ödediğini, faturasının kesildiğini, çeki elinde son bulunduran ve alacaklı olduğunu iddia eden ... ile herhangi bir ticari, kişisel, hukuki bağının olmadığını, çeki elinde bulunduran son yetkili hamil ...San.ve Tic.A.Ş’den sonra gelen ve hepsi şahıs olan sonraki cirantalarla da şirketinin herhangi bir bağının olmadığını, ciro silsilesinin bozulduğunun müvekkilinin ve dava dışı cirantaların ticari defterlerinin incelenmesi ile ortaya çıkacağını, ... Şirketler grubundaki yetkililerin ve çalışanlarının bu konuyla ilgili tanıklıklarına başvurulması durumunda da beyanlarının doğruluğunun sübuta ereceğini, müvekkili şirket dışında takibe uğrayan ... Şirketlerinin de, kendilerinden sonra gelen hiçbir ciro sahibi şahıs ve şirketle ticari, hukuki ya da fiili bir ilişkilerinin olmadığını, müvekkili şirketin, ...’ten sonra gelen ilk ilgisiz ciranta olan ... ile herhangi bir ticari alışverişte bulunmadığını, aynı şekilde ...nin ciro ile çeki devrettiği diğer cirantalarla da ne şimdi ne de geçmişte herhangi bir ticari iş ve işlem gerçekleştirilmediğini, takibe konu edilen çekin kasıtlı olarak takibe konduğunu belirterek, icra takibinin uygun oranda bir teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına, takip dosyasındaki borç şirketine ait olmadığından borca itirazlarımızın kabulü ile yargılama sonunda haksız, dayanaksız ve kötü niyetli takibin iptaline, davalının % 20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacının çekteki imzasına bir itirazının olmadığını, çek incelendiğinde ciroların birbirini takip ettiği ve ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığının görüleceğini, TTK 790. maddesine göre meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağını, takip konusu çekte ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkilinin TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, davacı çekin çalındığını iddia etmiş ise de çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, bu nedenle müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik ilkesi gereğince davacının dava dışı ... şirketi ile davadışı ... arasında ticari ilişkinin bulunmadığı yönündeki iddiasının davacının çekten ötürü sorumluluğunu ortadan kaldıramayacağını, TTK'nun 687.maddesine göre bile bile borçlunun zararına hareket etmediği sürece, şahsi def'iler dahi iyiniyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemez iken davacının bir şahsi def'i bile ileri sürmediğini, aksine dava konusu çeki, satın almış olduğu mal karşılığında dava dışı ... şirketine verdiğini beyan ettiğini belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"...Tüm dosya kapsamı, incelenen deliller kapsamında yapılan hukuki değerlendirme sonucunda, birinci sırada ciranta olan davacının takip dayanağı çekle ilgili imza inkarı veya başka bir mutlak veya şahsi def'i ileri sürmediği, sadece kendisinden sonraki cirantanın elinden çekin rızası dışında çıktığı, bu nedenle ciro silsilesinin koptuğu ve davalının iyiniyetli hamil sayılamayacağı iddiasına dayanıldığı, sebepten mücerret kayıtsız şartsız borç ikrarı niteliğindeki kambiyo evrakı nedeniyle menfi tespit davasında ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davalının çekin çalındığını-kaybolduğunu bilerek bile bile davacı borçlunun zararına hareket ederek kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğinin davacı tarafça ispatlanması gerektiği, çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı, bu nedenle davalının yetkili hamil sıfatı bulunduğu, incelenen delillere göre davalının çeki borçlu zararına hareket ederek kötüniyetli veya ağır kusurlu ele geçirdiğinin ispatlanamadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca tedbir kararı takip dosyasında infaz edilmiş olduğundan, davalının bu nedenle kavuşamadığı alacağın (dava değeri 22.794,66 TL üzerinden) %20'si oranında tazminatın İİK md 72/4 uyarınca davacıdan tahsiliyle davalıya verilmesine, aynı fıkra uyarınca dava alacaklı lehine sonuçlandığından tedbir kararı kendiliğinden ortadan kalkacağından, mahkememizce verilmiş tedbir kararının emredici kanun hükmü gereği kaldırılmasına\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Çekin, müvekkili şirket tarafından ... İç ve Dış Tic.A.Ş. lehine ciro edilerek usulüne uygun olarak devredildiğini, Satın alınan malın karşılığı fatura da kesildiğini, haricen öğrenildiği üzere çeki ...’dan sonra aynı grup şirketlerinden ... İnşaat San.ve Tic.Ltd.Şti cirolamış daha sonra ... Seramik San.ve Tic.A.Ş. cirolayıp buradan da icra dosyası dışı 3.kişi ...ünvanlı şirkete kargo ile ulaştırmak isterken çek kargoda çaldırıldığını, Müvekkil şirketin ... ile ticari ilişkisi gerçek olduğu , satın aldığı malların bedelini takibe konu çek ile ödediğini, çeki elinde son bulunduran ve alacaklı olduğunu iddia eden ... ile herhangi bir ticari, kişisel, hukuki bağı olmadığını, diğer cirantalarla da bir bağı olmadığını, Ciro silsilesinin bozulduğunun müvekkilinin ve dava dışı cirantaların ticari defterlerinin incelenmesi ile ortaya çıkacağını, Çekin kötü niyetli kişilerce ele geçirildiğini, ... tarafından şikayetçi olunduğunu, KYOK kararının kesinleştiğini, ancak o dosyanın kendileri tarafından takip edilemediğini,son yetkili ciranta ... Seramik San.ve Tic.A.Ş.'nin açmış olduğu çek iptali davası İstanbul 11.Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/449 Esas sayılı dosya ile halen derdest olduğundan çek arkasındaki tedbir kararının da bu dava ile ilgili olduğunu, tir, çekte karşılıksız şerhi yazılmadığını, ticari defterlerin bilirkişi marifeti ile incelenmesi talebinin reddedilmesinin yerinde olmadığını, kararının kaldırılarak davamızın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME İstanbul ....İcra Md'nün ... Esas takip dosyası incelendiğinde, 21/11/2020 keşide tarihli 22.500,00 TL bedelli çeke dayanarak işlemiş faiz, çek tazminatı ve komisyonu toplamı 25.044,66 TL alacak istemiyle (çek tazminatından sadece dava dışı keşidecinin sorumlu olduğu belirtilerek) davalı tarafından davacı ciranta ve dava dışı keşideci ile diğer cirantalar aleyhine kambiyo senetlerine özgü ilamsız takip başlatıldığı görülmüştür. Takip ve dava konusu çek sureti incelendiğinde, ... Banaksı Telsiz Mah izmit şubesine ait 22.11.2020 Tarihli 22.500TL bedelli hamiline yazılı çekin keşidecisinin dava dışı... olduğu, davacının çekte 1.ciranta olduğu, davalının ise 7.sıradaki ciranta olduğu, çekin ibrazında zayi iptal davasından verilen ödemeden men tedbir kararı nedeniyle ödeme yapılmadığı görülmüştür.
GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta, davacı çekteki ciranta imzasını inkar etmemiş, kendisinden 2 sonraki cirantanın elindeyken kargoya verilmesi sırasında rıza dışı elinden çıktığını ileri sürmüştür. Çek, bir ödeme aracı olup illetten mücerrettir. Davacı ile davalı arasında pek çok ciranta olduğu, çekteki ciro silsilesinin şeklen düzgün olduğu, davalının çeki iktisapta ağır kusurlu yahut kötüniyetli olduğuna dair somut delil bulunmadığı, çek illetten mücerret olup taraflar arasında çekte temel ilişki de olmadığından mahkemece ayrıca defter incelemesi yapılmamasının yerinde olduğu dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davacının istinafının esastan reddi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 80,70TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 05/04/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.