T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/438 Esas
KARAR NO\t 2024/506
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 16/11/2020
NUMARASI\t: 2018/263 E. - 2020/715 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...ne ait ... Bankası Beşiktaş Şubesi ... numaralı çekin ticari işlem karşılığı ilk önce müvekkili ...'ne verildiğini, ... tarafından çekin daha sonra yine mal alımı yapmış olduğu olan ...e ciro etmek sureti ile verdiğini, müvekkili ...in davaya konu çekinde dahil olmak üzere bazı kıymetli evrakları kaybettiğini, bunun üzerine, dava konusu çek için Bakırköy 4. ATM 2017/935 Esas numara ile çekin iptali yönünde dava açıldığını ve ödeme yasağı kararı alındığını, daha sonra müvekkili şirketlerden ...nin ... Tic. Ltd. Şti. olduğunu iddia eden kişi tarafından aranıldığını ve çekin ödenmesinin istendiğini, bu talebin ... tarafından diğer müvekkili ...ne ilettiğini, aralarında yapılan görüşmede, çekin istem dışı elde edildiğini ve ekindeki olan ciro var ise kendisine ait olmadığını ve yine bu yönde mahkeme kararı ile de ödeme yasağı olduğunun iletildiğini, davalılardan ...Tic. Ltd. Şti. tarafından 01.03.2018 tarihinde İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas Numaralı haciz kararına ilişkin talimat ile Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü ... Talimat dosyası ile ...' nin şubesine haciz için gelindiğini, haciz için gelen davalı vekiline durumun aktarıldığını ve çekin ciro silsilesinin kusurlu olduğu hatta çekteki, ...ait arkasında ki kaşe ve imzanın da müvekkil şirkette ait olmadığının iletildiğini, imza örnekleri de incelendiğinde söz konusu imzalarının müvekkilinin el ürünü olmadığının anlaşılacağını, dava konusu çekte bulunan müvekkili ...e ait cironun, davalılar .... Tic. Ltd. Şti. ve/veya ... A.Ş. ve/veya yetkilileri tarafından taklit edilmek sureti ile yapılmış olduğunu tahmin ettiklerini, müvekkili ...ile müvekkilinden sonraki ciro sahibi ... A.Ş. arasında bu çeke ilişkin ve/veya başkaca bir ticaretin olmadığını, davanın kabulüne, davalı tarafların kötü niyetli olması ve tahsil edilen paranın tekrar alınmasının zor ve/veya imkansız olması ihtimalinden dolayı, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas Numaralı haciz kararına ilişkin talimat ile Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü ... Talimat dosyasına müvekkili ...'in mecburen para yatırmak zorunda kaldığını, dava sonuçlanana kadar yatan 100.000,00 TL'nin icra müdürlüğünde blokeli olarak kalması yönünde tedbir verilmesine, dava sonuçlanması halinde blokenin kaldırılarak yatan paranın ...'e geri iadesine karar verilmesine, ... Ltd. Şti'e ait olduğu iddia edilen ciro üzerindeki imzanın Grofolojik ve Kriminal incelemesinin yapılarak müvekkilinin el ürünü olup olmadığının tespitine, müvekkili ... Ltd. Şti ile Davalı ... A.Ş. arasında bir ticari olup olmadığının tespitine karar verilmesine, davanın kabulü ve İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas Numaralı haciz kararına ilişkin talimat ile Gaziosmanpaşa ... İcra Müdürlüğü ... Talimat dosyası ile yapılan işlemin iptaline, ... Bankası Beşiktaş Şubesi 0142305 Numaralı Çekin iptaline karar verilmesine, ödenen paranın müvekkiline geri iadesine, karar verilmesini, talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından; Keşidecisi ... Ltd.Şti, lehtarı ... olan lehtar tarafından cirolanarak ... Ltd. Şti 'e verilen, ... Ltd. Şti tarafından ... A.Ş. lehine cirolanan ve ...A.Ş.den ciro yoluyla müvekkiline geçen dava konusu çekin ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine konu edildiğini, davacılar tarafından ise çekte cirosu bulunan ... Ltd. Şti'in imzasının kendilerine ait olmadığını iddialarından bahisle huzurdaki davanın ikame edildiğini, sunmuş oldukları faturalar ve tahsilat makbuzlarının müvekkili ile ... A.Ş. arasında ticari ilişki bulunduğunu açıkça ortaya koyduğunu, müvekkilinin dava konusu çeki iyi niyetli olarak ve ticari ilişki gereği iktisap ettiğini, müvekkili şirketin iyi niyetli meşru hamil olduğunu, davacıların tüm iddialarının soyut, asılsız ve mesnetsiz olduğunu, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların, ... Bankası Beşiktaş Şubesi ... numaralı çeklerinin kaybolduğundan bahisle ve çek üzerindeki ... Ltd. Şti kaşesinin ve kaşe üzerindeki imzanın kendilerine ait olmadığını ve çekin istirdadını talep ettiklerini, davacıların bu talebinin haksız ve mesnetsiz olup, dava konusu ... Bankası Beşiktaş Şubesi ... numaralı çekin bedelinden kurtulma amacı taşıdığını, davalı müvekkili ile davacılardan ... Ltd. Şti arasında ticari ilişki mevcut olduğunu, söz konusu çek de aralarındaki ticari ilişki sebebiyle davacı ... Ltd. Şti tarafından müvekkili şirkete verildiğini, yapılacak bilirkişi incelemesiyle bu durum ortaya çıkacağını, bilirkişi incelemesi neticesinde davacılardan ... Ltd. Şti'in davaya konu çeki ticari ilişki sebebiyle davalı müvekkiline verdiğinin anlaşılacağı, dava konusu çekin bizzat davacı ...Ltd. Şti yetkilisi ... tarafından davalı müvekkiline, müvekkili şirketin davacıya verdiği mallar karşılığında ciro edilerek verildiğini, davanın reddine, davacının; alacağın % 20' sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; \" Davacı ... ve Davacı ... Ltd. Şti. Şirketleri Yönünden; Davacılar, davalarında açıkça çekin ... Ltd. Şti'ne iken kaybolduğuna, çekteki cironun Davacı ... Ltd. Şti'ne ait olmadığına dayanmışlardır, Davacılar ... şirketleri yönünden böyle bir iddia söz konusu olmadığı anlaşıldığından, davacıların davada aktif husumetleri bulunmadığından, bu iki davacı yönünden davanın usulden reddine karar verildiği, Davacı ... Ltd. Şti. Yönünden; Davacı ...vekili, davaya konu çekin ...te iken kaybolduğuna, çekteki cironun Davacı ... Ltd. Şti'ne ait olmadığına dayanarak imzayı inkar etmiştir. Menfi Tespit davalarında, ispat yükü kural olarak davalıdadır. Genel İspat Kuralının istisnası Kambiyo Senetleridir. Kambiyo senedine dayalı, Menfi Tespit Davasında ispat yükü Davacı/Borçludadır. Buna göre, davacının imzanın şirkete ait olmadığını ispatlaması gerekmektedir. Bu minvalde, 28.01.2020 tarihinde icra edilen 5.celsede, Davacı ...şirketine çekin keşide tarihi olan 16/02/2018 tarihinden önce ve o tarihe yakın tarihte başka yerlerde atılmış imza örneklerine ilişkin açıklama yapmak üzere 2 haftalık süre verilmesine, kesin süreye uyulmadığı takdirde ilgili delilden vazgeçmiş sayılacağının ihtarının ve tebliğinin yapıldığı, kesin süreye rağmen imza örnekleri sunulmadığından, davacının bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığından, davacının iddiasını ispatlayamadığı anlaşılmakla, davanın esastan reddine karar verildiği,\" gerekçeleriyle Davacı ... ve Davacı ... Ltd. Şti. Şirketleri açısından aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine, davacı ... Ltd. Şti. açısından davanın esastan reddine, kötü niyet tazminat talebinin reddine, dava reddedildiğinden tedbirin kaldırılmasına, karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davacı ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece yapılan 28.01.2020 tarihli duruşma zaptı 07.02.2020 tarihinde şirketin daimi çalışanına tebliğ edildiğini, Tebligat Kanunu hususlarına riayet edilmeden yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, somut olayda müvekkili şirket adına gönderilen 'kesin süreli işlemi' bildirir duruşma zaptının usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediğini dolayısı ile de verilen kesin sürenin sonuç doğurmayacağını, Çorlu 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/127 Tal. sayılı dosyasından alınan 20.05.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ... A.Ş.'nin müvekkili ... Ltd. Şti 'den davaya konu çek bedeli nedeni ile alacaklı olmadığının tespit edildiğini, dolayısı ile ... A.Ş. ile ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişki olduğu hususunun ticari defterler üzerinden ispatlanamadığı belirtildiğinden mahkemece bu hususta dikkate alınmadan verilen kararın kaldırılmasını yeniden yargılama yapılarak karşı davanın kabulünü talep etmiştir. Davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararda kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair 2 numaralı hüküm fıkrasının kaldırılarak davacılar aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine ve aktif husumet nedeniyle usulden reddine karar verilen davacılar aleyhine ayrı ayrı olmak üzere vekalet ücretine hükmedilmesine dair hükmün gerekçesini düzeltilmesini, davanın reddinin yerinde olduğunu, kötü niyet talebinin reddinin usulsüz olduğunu, mahkemenin gerekçe kısmında dahi müvekkili şirket lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğine dair tespitler yer aldığını, delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe kısmında yanılgıya düşülerek müvekili şirket lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi hususu gözden kaçırıldığını, mahkemece davanın reddine dair verilen kararın doğruluğu yanında istinaf isteminin kabulü ile davacılar aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve aktif husumet nedeniyle usulden reddine karar verilen davacılar aleyhine ayrı ayrı olmak üzere müvekkili şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yönünde mahkeme hükmünün düzeltilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davanın konusu, İİK 72.mad. göre açılan menfi tespit davasıdır. Dava konusu ... numaralı çekte keşidecinin ... Ltd. Şti. , lehtar- cirantanın ... Tic. Ltd. Şti., cirantaların ... A.Ş. ... Ltd. Şti. ... Tic. Ltd. Şti. ... Ltd. Şti olduğu, çek keşide tarihinin 16/02/2018, bedelinin 100.000-TL olduğu, 18/02/2018 tarihinde yasal süresi içinde bankaya ibraz edildiği görülmüştür. Mahkemece 28/01/2020 tarihli davacının yokluğunda oluşturulan ara kararı ile; Davacı ... Ltd. Şti şirketine çekin keşide tarihi olan 16/02/2018 tarihinden önce ve o tarihe yakın tarihte başka yerlerde atılmış imza örneklerine ilişkin açıklama yapmak üzere 2 haftalık süre verilmesine, kesin süreye uyulmadığı takdirde ilgili delilden vazgeçmiş sayılacağının ihtarına, bu hususta duruşma zaptının ihtarat amaçlı davacı asile tebliğine, karar verildiği, bu davacı yönünden kesin süreye rağmen imza örnekleri sunulmadığından davacının bu delile dayanmaktan vazgeçmiş olduğu gerekçesi ile davanın reddine, diğer davacılar yönünden aktif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir.Davacılardan ... Ltd. Şti tarafından dava konusu çekteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürdüğü, mahkemece ispat yükümlülüğü davalı alacaklıda olmasına rağmen borçluya yükletildiği ve borçluya kesin mehil verilerek kesin mehile uyulmadığı gerekçesi ile bu davacı yönünden davanın reddine karar verilmiş ise de yukarıda belirtilen HGK kararı uyarınca imzaya itiraz davasında ispat yükümlülüğü davalı alacaklıya ait olduğundan mahkeme kararı bu nedenle yerinde değildir. Tüm bu nedenlerle istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davalının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacı ... Ltd. Şti. vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-Davalının istinaf başvurusunun bu aşamada İNCELENMESİNE YER OLMADIĞINA 3- İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/11/2020 tarih, 2018/263 E. 2020/715 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,4- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 5- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,6- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 14/03/2024