T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 19/10/2022
NUMARASI\t: Esas - Karar
DAVACI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 25/01/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ \t: 29/01/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı kurum vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı asıl yüklenici ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin Afyonkarahisar ilinde bulunan Meteoroloji 5. Bölge Müdürlüğü ve Bakanlık 5. Bölge Müdürülüğü hizmet binası yapım işine ilişkin olarak dava dışı iş sahibi Meteoroloji Genel Müdürlüğü ile yaptığı eser sözleşmesine konu işin yapılması için davalı şirket ile alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin de davacı şirket ile işin yapılmasına yönelik olarak 10/10/2017 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi yaptığını, bu sözleşme ile davacı şirketin hizmet binası yapım işini üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme konusu iş yapıp teslim etmiş olmasına rağmen davalının iş bedelini ödemediğini ileri sürerek dava konusu sözleşme hükümleri gereğince müvekkilinin yüklendiği işin bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL'nin müvekkilinin işi teslim ettiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş; 10.05.2022 tarihli dilekçesinde; sözleşme kapsamında yapılan işin bedelinden davalı şirket tarafından yapılan ödemelerin bedeli düşülüp kalan alacağın belirlenerek bir karar verilmesini istemiş; 22.06.2022 tarihli ıslah dilekçesinde bakiye alacak talebini 510.000,00 TL'ye arttırmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 10.10.2017 tarihinde alt yüklenici sözleşmesi yapıldığını, bu sözleşmeye göre anahtar teslimi götürü bedelle alt yüklenici sıfatındaki davacı şirketin tüm inşaat ve eletrik imalat işlerini, malzemenin temimini, şantiye mahalline naklini, montajını, birinci sınıf işçiliği, işçilerin tüm sosyal güvenlik masraf ve giderlerini üstlendiğini, davacı şirketin üstlendiği işlerin tamamını 31.10.2018 tarihine kadar yerine getirdiğinde müvekkili şirketten 5.400.000 TL meblağı almayı hak edeceğini ancak davacı şirketin üstlendiği işlerin hiç birisini yerine getirmediğini, asıl yüklenici ile eser sözleşmesi imzalayan müvekkili şirketin işi yapıp tamamlamak zorunda kaldığını, davacı şirketin 5.400.000,00 TL bedeli sözleşme konusu yaptığını iddia ettiği işlere ve aldığını iddia ettiği işlere ilişkin hiç bir fatura düzenlemediğini, ticari şirketlerin tüm ticari faaliyetlerini, faturalı, belgeli ve kayıtlı olarak yapmak zorunda olduklarını, herhangi bir ürün satın almış veya satmış olsalar dahi bunun faturası düzenlemeyip, düzenletmek ve defterlerine işlemek zorunda olduklarını, davacı şirketin işi yapıp bitirdiğini ispat etmesi gerektiğini, işin asıl yüklenicisi şirketin temsilcilerinin de işi davalı şirketin yaptığını bildiğini, asıl yüklenici şirket olan dava dışı ...San ve Tic. Ltd. Şti'nin 30.10.2018 tarihinde kendi elemanları ile inşaat sahasında inşaatın mevcut durumununa ilişkin rapor düzenlediklerini, bu bu raporda davacı şirketin üzerine düşen ifayı yapıp yapmadığını gösterdiğini, hiçbir hak ediş belgesinde, hiçbir iş bitirme belgesinde davacı şirketin isminin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiş; davalı vekili 21.02.2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davacının sadece işin %8,2 lik kısmını yaptığını ve buna ilşkin için 444.770,00 TL'lik iki adet fatura ( 275.870,00 TL ve 168.900,00 TL bedelli) düzenlendiğini, ayrıca satılan inşaat malzemelerine ilişkin 29.225,06 TL bedelli fatura düzenlendiğini, bu faturaların bedelinin ödendiğini, bunun dışında başkaca bir iş yapılmadığını ve fatura düzenlenmediğini belirtmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; \"...Mahkememizce yapılan araştırma, toplanan deliller .... ve Tic. Ltd. Şirketinden gelen yazı cevabı, alınan bilirkişi raporu, dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamına göre; davamıza konu işin davacı tarafça yapılıp teslim edildiğine dair mahkememizde kanaat uyandıracak herhangi bir delil sunulamadığı, taraf defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi ve düzenlenen rapora göre; dava konusu yapım işi ile ilgili davacı defterlerinde kayıtlı herhangi bir fatura bulunmadığı, bilakis davalı yanın davacıdan 546.589,45 TL alacaklı olduğu, bu kayıtların HMK 222/4. maddesi gereğince davacı aleyhine delil teşkil ettiği, davacı tarafça iş teslim belgesi olarak gösterilen 11.10.2017 tarihli belgenin iş teslim belgesi değil, işin başlangıcında düzenlenen \"Yer teslim ve gösterme\" belgesi olduğu, 10.10.2017 tarihinde düzenlenen sözleşmedeki işlerin 11.10.2017 tarihinde yapılıp teslim edilmesinin mümkün olmaması yanında; ileri sürülen iddianın hayatın doğal akışı içerisinde ciddiye alınabilecek nitelikte bir iddia olarak kabulünün mümkün olmadığı, tanık beyanları ve ... İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şirketinden gelen yazı cevaplarıyla dava konu işin davalı tarafça yapılıp teslim edildiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar davalı tanıklarından sadece .... talimat ile adına ifadesinde sözleşme konu işin davacı tarafından %80 seviyesinde bitirildiği yönünde beyanda bulunulmuş ise de; bu tanık ile davalı arasında görülmekte olan iş davaları sebebiyle husumet bulunduğu davalı vekilince ileri sürülüp, buna dair resmi belgeler ibraz edildiğinden, bu tanığın aleyhte beyanları mahkememize nazara alınmamıştır.
Davacı taraf tacir olup TTK 18/2. maddesi gereğince tüm ticari hayatına dair faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi davranmak yükümlülüğündedir. Bu nedenle yapıldığı iddia edilen işlemlerle ilgili fatura düzenlenmemesi ve bu faturaları defterine kaydetmemesi basiretli bir iş adamından beklenmeyecek davranışlardır.
Açıklanan nedenlerle HMK 190. ve TMK 6. maddeleri gereğince davacı tarafın davasını ispatlayamadığı anlaşılmıştır...\" gerekçesiyle davanın reddine, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalının bildirmiş olduğu ve davacının davasını ispata yarayan ve yapılan inşaatın formeni olan tanık ....'ın beyanlarının husumet gerekçesi ile usulsüz olarak dikkate alınmadığını, davanın fatura alacağına yönelik olmayıp sözleşmeye dayalı alacak davası olduğunu, davalı firmanın gizli sahibi ve müvekkili firmanın ortağı olan dosya tanığı ....'ın iş bitiminde müvekkili firmaya ödeme yapılmadan fatura kesilmemesi talimatı verdiğini ve ödeme yapılmadığı için bu zamana kadar vergi yükü ile karşılaşmamak adına bakiye kalan alacak için müvekkili firma tarafından fatura tanzim edilmediğini, tarafların ticari defterlerinin eksik incelendiğini zira, müvekkili şirkete ait SGK kayıtlarının ve fatura kayıtlarının incelenmediğini belirterek istinaf talebinin kabulü ile kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağına ilişkindir.
Taraflar arasında 10.10.2017 tarihinde imzalanan sözleşme ile davalı şirketin resmi alt yüklenicisi olduğu Afyonkarahisar ilinde bulunan Meteoroloji 5. Bölge Müdürlüğü ve Bakanlık 5. Bölge Müdürülüğü hizmet binası işinin yapımının toplam 5.400.000,00 TL bedelle davacı şirket tarafından üstlenildiği ve davacı şirkete sözleşmeden bir gün sonra yer tesliminin de yapıldığı anlaşılmıştır. Sözleşme konusu işin resmi alt yüklenicisi olan davalı şirket tarafından asıl yüklenicisi olan dava dışı .... Ve Tic. Ltd. Şti tarafından 29.01.2019 tarihinde teslim edildiği anlaşılmıştır.
Davacı taraf sözleşme kapsamında işin tamamlandığını belirterek, davalının yapmış olduğu ödemeler düştükten sonra bakiye alacağının tahsilini istemektedir. Davalı şirket ise işin %8,2 lik kısmının davacı tarafından yapıldığını, buna ilişkin kesilen 275.870,00 TL ve 168.900,00 TL bedelli faturalrın ödendiğini, ayrıca satılan inşaat malzemelerine ilişkin 29.225,06 TL bedelli faturanın da ödendiğini, kalan işin kendisi tarafından yapıldığının savunmuştur.
Taraflar arasında sözleşme ilişkisinin varlığı sabit olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık işin tamamının davacı tarafından yapılıp yapılmadığına ilişkindir. Sözleşme ilişkisinin varlığının ispatlanmış olması halinde işin tamamının yapılıp yapılmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık varsa taraflar iddialarını her türlü delille ispat edebilirler. İşin davalı tarafından asıl yükleniciye teslim edildiği dikkate alındığında mevcut yazılı sözleşmenin aksine işin tamamının davacı tarafından yapılmadığını, işin davalı tarafından tamamlandığını davalı taraf ispat etmek zorundadır.
Tacir olan taraflar yönünden kesin delil niteliğinde kabul edilecek olan tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde, defter kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, kayıtlarının birbirini doğruladığı, her iki tarafından kabulünde olan 31.03.2018 tarih ve 212608 numaralı 29.225,06 TL bedelli faturanın, 0.04.2018 tarihi ve .... yevmiye numaralı 275.870,00 TL bedelli faturanın ve 20.06.2018 tarih ve 168.900,00 TL bedelli faturanın her iki tarafından ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, yine bedellerinin ödendiğinin ve tarafların karşılıklı olarak faturalar dışında birbirlerine yapmış oldukları ödeme ve EFT'ler sonrasında davalı şirketin ayrıca davacı şirketten 546.589,45 TL alacaklı olduğunun her iki tarafın defterinde kayıtlı olduğu görülmüştür. Davacı kendi defterlerinde başkaca bir fatura kaydına yer vermediği gibi, davalıya da borçlu gözükmektedir. Dinlenen tanık beyanlarından davacının sözleşme kapsamındaki işi yarım bıraktığı, tamamını yakının davalı tarafından yapıldığı anlaşılmıştır. Davalıya işin teslim edildiğine ilişkin davacı tarafından yazılı bir belge de sunulmadığı dikkate alındığında, davalı taraf, ödenen 3 adet faturaya konu iş dışında kalan işlerin davacı tarafından yapılmadığını davacı tarafın ticari defter kayıtları ile ve bu kayıtları doğrulayan tanık beyanlarıyla ispat etmiştir. İlk derece mahkemesince açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken ispat yükünün davacı tarafta olduğu kabul edilerek, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kararın gerekçesinde yapılan hatanın düzeltilmesi için İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/10/2022 tarih ve .. Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Davanın REDDİNE,
Alınması gereken 427,60 TL karar ilam harcının peşin ve sonradan alınan 8.709,53 TL harçtan mahsubu ile fazladan alınan 8.281,93 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
Adalet bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, (İlk Derece Mahkemesine harç tahsil müzekkeresi düzenlendiğinden yeniden düzenlenmesine yer olmadığına)
Davacının yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davalı tarafından İlk Derece ve İstinaf aşamasında yapılan toplam 32,00 TL tebligat yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre 74.100,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, (kazanılmış hak ilkesi uyarınca)
Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL istinaf karar harcının İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,
Gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen davacıya iadesine,
Kararının Dairemizce taraflara tebliğ edilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/01/2024
\t\t\t\t
Başkan
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Katip
¸e-imzalıdır.
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸