T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi:Alanya Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 31/10/2023
Davanın Türü: Tapu İptali ve Tescil /olmadığı takdirde bedelin tahsili
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. TALEP
Davacı vekili tarafından, davalı yükleniciden haricen satın aldığı ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeni ile inşaatı yapılan bağımsız bölüm hakkında açtığı tapu iptali ve tescil/ olmadığı takdirde bedel istemli davada ilgili bağımsız bölümün üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için tapu kaydına ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, 04.10.2023 tarihli kararıyla mahkemece mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması nedeniyle, dava konusu taşınmazın el değiştirmesinin hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı gerekçesiyle 100.000 TL'lik nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkememize ibrazı halinde; kat mülkiyetinin kurulmuş olması halinde Antalya ili, .... ilçesi, .... köyü, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ... Blok .... ve ... Blok .... numaralı bağımsız bölümlerin, Kat mülkiyetinin kurulmamış olması halinde; Antalya ili, .... ilçesi, ... Köyü, ... ada ... parsel sayılı kain taşınmazın davalılar adına kayıtlı olması halinde 3. kişilere devir ve temliki önler mahiyette ihtiyati tedbir konulmasına karar vermiştir.
Davalıların ihtiyati haciz kararına itirazı ilk derece mahkemesi tarafından duruşmalı olarak incelenmiş, mahkeme 31/10/2023 tarihli kararıyla, davamıza gelince; davacı tapu iptali ve tescili istemli davada ihtiyati tedbir talep etmiş, mahkememizin 03/10/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir kararı verilmiş, karara itiraz olunmakla itiraz duruşmalı olarak değerlendirilmiştir. Davacı ... ile davalı ...'un tüzel kişi tacir olması, bu kişilerin tüketici olarak değerlendirilmesinin mümkün olmaması nedenleri ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. maddesi gereğince mahkemenin görevli olduğu, mahkemece mevcut bir durumda meydana gelebilecek değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın veyahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde ihtiyati tedbir kararı verilebilecek olması, ihtiyati tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunluluğu bulunması nedeniyle, dava dilekçesinin ekinde sunulan sözleşme, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, ödeme belgeleri nazara alındığında; geçici hukukî korumaların, kişilerin haklarının korunması bakımından ve özellikle hak arama hürriyetinin etkin olarak gerçekleşmesi bakımından hayati bir misyona sahip olması, dava konusu taşınmazın aynının dava konusu olması, davacının iddiasında haklı olup olmadığı yargılama sonunda tüm deliller toplandıktan ve incelendikten sonra ortaya çıkacak ise de davaya konu taşınmazın başkalarına devri durumunda mahkemece verilecek hükmün infaz kabiliyetinin de ortadan kalkabilecek olması, mal varlığı değerine ilişkin olarak davanın sonucunu güvence altına almayı amaçlayan ihtiyati tedbir kararının meşru bir amaca hizmet etmesi, amaçla orantılı orantılı olması, ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile geçen sürenin de makul bir süre olması nedenleri ile ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerektiği, tapu iptali tescil istemli davalarda dava değeri dava konusu taşınmazın değerine bağlı olması, alınacak teminat miktarı da dava konusu taşınmazın değeri belirlendikten sonra artırılacak olması, dava konusu taşınmazın değerinin henüz bilirkişi marifeti ile tespit edilmemiş olması, dava dosyasına yansıyan belgelerle teminat miktarın taraf menfaatleri ile bu aşamada uyumlu olması gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir.
III. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan .... İnşat A.Ş. vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davalılar vekili, ödemelerin tamamını yapmadığını dava dilekçesi ile ikrar eden davacı yönünden sözleşmenin feshinin geçerli olduğu ve ihtiyati tedbirin mülkiyet hakkına aykırı olduğu, olayda tüketici mahkemesinin görevli olduğu, sözleşmede davacının imzasının bulunmadığı, yaklaşık ispatın bulunmadığı, davacı gerçek kişinin aktif husumet ehliyeti bulunmadığı, davalı şirketin sabit ikametgah sahibi ve mal kaçırma girişimi bulunmayan köklü firma olduğu gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yükleniciden bağımsız bölüm satın alan, davalılar ise yüklenici ve arsa sahipleridir. İstinafın konusunu teşkil eden uyuşmazlık ise, geçici hukuki korumadan kaynaklanmaktadır.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1. HMK'nun 389. maddesine göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Ayrıca hakim tarafların talep sonuçları ile bağlıdır; andan fazlasına veya başka bir şeye karar everemez. Duruma göre talep sonucundan daha azına karar verebilir ( HMK 26/1).
3.2. Dava yükleniciden haricen satın alınma iddiasına dayalı açılmış tapu iptali tescil, olmadığı takdirde berelin tahsline ilişkindir. Davanın konusunu 10 adet bağımsız bölüm oluşturmaktadır. Kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu taşınmazda henüz kat irtifakının kurulmadığı, mahkeme yazısı gereği arsada davalı arsa sahiplerin hissesine ihtiyati tedbirin uygulandığı anlaşılmaktadır.
3.3. Mahkemece en fazla dava konusu yapılan 10 adet bağımsız bölümün yükleniciye düşecek bağımsız bölümlerden olduğunu tespit edilmesi halinde bu bağımsız bölümlere isabet edecek arsa payı oranında, kat irtifakı kurulmasını engellemeyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Mahkemenin bunu aşar şekilde ve tüm taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilip bu konudaki itirazı reddetmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir. Dolayısıyla mahkemenin kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereği dava konusu yapılan 10 adet bağımsız bölümün yükleniciye düşüp düşmeyeceğini incelemesi, yükleniciye düşecek bağımsız bölümlerden olması halinde projeye göre bu bağımsız bölümlere isabet edecek yaklaşık arsa payının ne miktar olacağı belirlenip, ancak bu pay oranı ile sınırlı ihtiyati tedbir kararı verilip itirazın bu şekilde sonuçlandırması gerekirken, bu hususlar değerlendirilmeden yazılı gerekçe ile itirazın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemektedir.
3.4. Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK 353/ 1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Yerel mahkeme kararının esası incelenmeksizin ORTADAN KALDIRILMASINA ve ihtiyati tedbire itiraz konusunda yeniden inceleme yapılıp karar verilmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
2)Peşin alınan istinaf karar harcının isteği halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran davalı ...Ş.'ye iadesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 13/03/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.\t
\t\t\t\t
...