T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2020/1001 - 2024/483
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ \t\t\t \t\t\t
\t\t\t (D Ü Z E L T E R E K Y E N İ D E N
\t\t\t E S A S H A K K I N D A K A R A R)
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
ESAS NO\t: 2020/1001
KARAR NO\t: 2024/483
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t\t: Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t\t\t: 04/11/2019
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2017/388E., 2019/710K.
DAVACI\t\t\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
\tDavacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
\tDavacı vekili; dava dışı ... tarafından Ankara 2. İş Mahkemesinin 2013/144E. sayılı dosyası ile davacı ve dava arkadaşı aleyhine açılan alacak davası sonucu mahkemenin 2014/729 sayılı kararı ile işçilik alacaklarının hüküm altına alındığını, kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, kararın davacı aleyhine Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2014/18246 takip sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, dosya borcu 23.074,00TL nin tamamının davacı tarafından 20.931,00TL'si 13.04.2016 tarihinde teminat mektubu nakde çevrilmek sureti ile bakiye 2.143,00 TL'nin 03.05.2016 tarihinde ödendiğini, ayrıca mahkeme dosyasına 2.111,70 TL gider sarfedildiğini, işçi ...’ın davalılarla akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalıların işverenliğinde 15.05.2005- 31.12.2012 tarihleri arasında çalıştığını, davalılar ile davacı arasındaki hizmet alım sözleşmelerinin 22. ve 23. maddelerinde yüklenicinin çalıştıracağı personelle ilgili olarak Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. bölümüne atıfta bulunulduğunu, işçilik alacaklarının ödenmesinden sözleşme hükümleri gereği yüklenicilerin sorumlu olduğunu ileri sürerek, toplam 25.185,70 TL’nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Ltd. Şti vekili; işçinin 08.11.2005-23.12.2006 ve 08.01.2007-04.07.2007 tarihleri arasında davalı şirket işverenliğinde çalıştığını, işçinin yeni ihale alan firma ile çalışmak istenmemesi sebebi ile davalı şirketin gösterdiği işyerinde iş başı yapmadığını, iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davacı ile aralarındaki sözleşmede işçilerin kıdem ve ihbar tazminatından yüklenicinin sorumlu olduğuna ilişkin hüküm bulunmadığını, çalışanların kıdem tazminatı nedeni ile davacının davalıya ek ödeme yapmadığını, 4857 Sayılı Yasanın 112. maddesi gereği işçilerin kıdem tazminatının ödenmesinden davacının sorumlu olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Ltd.Şti vekili; işçinin alacaklarının ödenmesinden davacının ve son işvereni olan yüklenicinin sorumlu olduğunu, davalı şirketin sorumlu olmadığını, davalının devir tarihinden itibaren 2 yıl süre ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, 2 yılık sürenin geçtiğini icra dosyasına yapılan masraf ve vekalet ücreti ödemesinden şirketin sorumlu tutulamayacağını, davacının kusuru ile bu ödemelere sebebiyet verdiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
\tİlk derece mahkemesince \"... davacı ile davalılar arasında yapılan hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilen işçi ...'ın açtığı davada, İş Mahkemesince hüküm altına alınan bedellerin davacı tarafça icra takibi sonucu ödenmesi nedeniyle davalılardan rucüen tahsil edilip edilemeyeceğidir.
Yargılama sürecinde tarafların göstediği deliller toplanılmış, Ankara 2. İş Mahkemesinin 2013/144 esas sayılı dosyası, Ankara 20. İcra Müdürlüğünün 2014/18246 sayılı takip dosyası, davacı ile davalılar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri ve ekleri celp edilerek mahkememizce atanan bilirkişiden bilirkişi ...'dan 19/03/2019 tarihli rapor, bilirkişi ...'dan 16/08/2019 tarihli 2. rapor alınmıştır.
Yargılama ve icra dosyalarına yapılan harcama tutarları dosyanın içeriğine uygun olarak tespit edilmiş olduğundan 16/08/2019 tarihli rapor hükme esas alınmıştır.
08/06/2018 tarihli celsede davalıların zamanaşımı, yetki ve görev itirazları gerekçesi yazılmak suretiyle reddedilmiştir.
Alınan bilirkişi raporları dosyaya sunulan sözleşme ve ekleri incelendiğinde taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde ve genel şartnamede yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarının ödenmemesinde yüklenicinin sorumlu olacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, bu nedenle yerleşik yargı içtihatları da gözetildiğinde dava dışı işçiye kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin alacağına ilişkin ödemede bulunan davacının davalı şirketten talep edebileceği tazminatın belirlenmesinde TBK'nın 167. maddesinin uygulanması gerektiği ve her bir davalının kendi dönemi ile sınırlı olarak hesaplanan tutarın %50'si oranında sorumlu tutulması gerektiği, yine her bir davalının sorumlu olduğu tutar oranında yargılama giderlerinden de sorumlu tutulması gerektiği, ihbar tazminatında son işverenin sorumlu olduğu, adi ortaklığı oluşturan ... Ltd Şti ve ... Ltd Şti ve ... Ltd Şti nin adi ortaklığın ödemesi gereken tutar yönünden müteselsilen sorumlu oldukları ancak diğer davalıların kendi dönemleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olmalarından dolayı müteselsil sorumlulukları olmadığı değerlendirilerek söz konusu kabullere uygun olarak düzenlenen 16/08/2019 tarihli bilirkişi raporu ile yapılan denetime elverişli dosya içeriğine uygun hesaplama kabul edilerek...\" gerekçesi ile \"Davanın KISMEN KABULÜNE,
-632,82 TL nin davalı ...'dan,
-2.544,13 TL nin davalı ... .....Ltd. Şti'den,
-4.361,39 TL nin davalı ........Ltd. Şti'den,
-77,13 TL nin davalı ........Ltd. Şti'den,
-183,85 TL nin davalı ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen,
-277,93 TL nin davalı ........Ltd. Şti'den,
-4.512,92 TL nin davalı ........Ltd. Şti, ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen 13/04/2016 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine,...\" şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
\tİstinaf yasa yoluna başvuran-davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: dava dışı işçi ile müvekkili arasında hizmet sözleşmesi olmadığını, müvekkili kurum ile davalılar arasında asıl işveren - altı işveren ilişkisinin olmadığını, hatalı inceleme neticesinde alınan bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, sözleşmenin 22. ve 23. md. gereğince her türlü işçilik alacaklarından yüklenicinin sorumlu olduğunu, müvekkili aleyhine hükmedilen yargılama gideri vekalet ücreti ve harçta da hata olduğunu, davanın kabulü gerektiğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t\t:
I-Dava, davacı iş sahibi tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağının davalı yüklenicilerden tahsili talebine yönelik rücuen tazminat istemine ilişkindir.
\"Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
\tİşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
\tHizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
\tİşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
\tYıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.
İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.
İşveren tarafından bu ödemelerin ferileri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.\"
(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 25.01.2021 tarih ve 2019/2330 E., 2021/175 K.,
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 23.09.2021 tarih ve 2021/697 E., 2021/355 K.,11.11.2021 tarih ve 2021/1623 E., 2021/1446 K., 20.12.2022 tarih ve 2021/5300 E., 2022/5935 K., 02.11.2023 tarih ve 2022/5380 E., 2023/3645 K. sayılı kararları)
Öte yandan, 21.02.2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7166 sayılı Kanunun 11. maddesi ile 4857 sayılı İş Kanununun 112 nci maddesine beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen fıkrada \"4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.\" hükmü;
Aynı Kanunun 12. maddesi ile 4857 sayılı Kanuna eklenen \"GEÇİCİ MADDE 9- Bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, 112 nci maddenin altıncı fıkrası kapsamında rücu edilmeyecek kısmı için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir, yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde rücu edilmeyecek kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.\" hükmü düzenlenmiştir.
Somut olayda taraflar arasındaki sözleşmelerin 11.09.2014 tarihinden önce imzalanmış olmaları ve iş bu davanın \"kamu kurum ve kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen\" davalardan olmaması nedeniyle yapılan düzenlemenin uygulanmayacağı açıktır.
Kaldı ki Anayasa Mahkemesinin 19.09.2019 tarih ve 2019/42 E., 2019/73 K. sayılı kararı ile 7166 sayılı Kanunun 11. maddesi iptal edilmiştir.
Bu durumda, açıklanan ilkeler doğrultusunda 16.08.2019 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplamalar doğrultusunda, ödenen bedellerin tamamına hükmedilerek toplam 25.180,34 TL tazminatın her bir şirketin sorumluluğu ayrı ayrı gösterilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile davalıların yarı oranında sorumlu tutulmalarına ilişkin karar verilmesi doğru olmamış, HMK 353/1.b.2 gereğince kararı düzelterek esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM \t\t\t:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
I-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile:
\tHMK m. 353/1,b,2 gereğince, Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/388E., 2019/710K. sayılı dava dosyasında verdiği 04/11/2019 tarihli KARARINI DÜZELTEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE.
\tBuna göre:
\t\"1-Davanın kısmen kabulü
\t1.265,64 TL'nin davalı ...'dan,
\t5.088,26 TL'nin davalı ... ...... Tic. Ltd. Şti.'den
\t8.722,78 TL'nin davalı ....... Ltd. şti.'den
\t154,26 \tTL'nin davalı ... Temizlik... Ltd. şti.'den
\t367,70 TL'nin davalı ... Güvenlik... Ltd. Şti. Ve ...... Ltd. Şti.'den müteselsilen,
\t555,86 TL'nin davalı ... ... Ltd. Şti.'den,
\t9.025,84 TL'nin davalı ... ...... Ltd. Şti., ... ...... Ltd. Şti. Ve ...... Ltd. Şti. 'den müteselsilen 13.04.2016 tarihinden itibaren değişen oranlı avans faizi ile tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
\t2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.720,04 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 430,11 harcın mahsubu ile kalan 1.289,93 TL harcın; 64,83 TL'sinin davalı ...'dan, 260,66 TL'sinin davalı ... .....Ltd. Şti'den, 446,85 TL'sinin davalı ........Ltd. Şti'den, 7,90 TL sinin davalı ........Ltd. Şti'den, 18,84 TL sinin davalı ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen, 28,47 TL'sinin davalı ........Ltd. Şti'den müteselsilen, 462,37 TL sinin ........Ltd. Şti, ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
\t3-Davacı tarafından yapılan 466,11 TL harç, 729,80 TL tebligat ve posta gideri ile 1.100,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.295,91 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre 2.295,42 TL'sinin; 115,37 TL'sinin davalı ...'dan, 463,84 TL sinin davalı ... .....Ltd. Şti'den, 795,16 TL'sinin davalı ........Ltd. Şti'den, 14,06 TL'sinin davalı ........Ltd. Şti'den, 33,52 TL 'sinin davalı ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen, 50,67 TL'sinin davalı ........Ltd. Şti'den, 822,79 TL'sinin ........Ltd. Şti, ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
\t4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin;
-899,70 TL nin davalı ...'dan,
-3.617,10 TL nin davalı ... .....Ltd. Şti'den,
-6.200,78 TL nin davalı ........Ltd. Şti'den,
-109,66 TL nin davalı ........Ltd. Şti'den,
-261,39 TL nin davalı ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen,
-395,14 TL nin davalı ........Ltd. Şti'den,
-6.416,22 TL nin davalı ........Ltd. Şti, ........Ltd. Şti ve ........Ltd. Şti'den müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
5- Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve istek halinde gideri içerisinden karşılanarak yatıran taraflara iadesine,\"
\tII-Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine,
\tIII-Davacı tarafından yatırılan 148,60 TL istinaf başvuru harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
\tIV-HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına.
\t20.03.2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,\tHMK m. 362/1,a gereğince miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,-) Türk Lirası'nı geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 20.03.2024
\t\t\t\t
Başkan Üye Üye Katip