T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2022/444 Esas 2024/438 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t: 2022/444
KARAR NO\t\t: 2024/438
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 23/12/2021
NUMARASI\t\t: 2021/415 Esas 2021/991 Karar
DAVACILAR \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t:\t
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t: 12/07/2021
KARAR TARİHİ\t: 20/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 20/03/2024
\tTaraflar arasındaki genel kurul kararının iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin ortağı olan müvekkillerinin, davalı şirketin 27.05.2021 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul toplantısına bizzat katılarak genel kurul kararlarının bazı maddelerine karşı muhalefet ettiklerini, davalı şirketin 27.05.2021 tarihinde yapılan genel kurulunda oyçokluğuyla kabul edilen 11.maddesinde, Şirket Ana Sözleşmesinde esaslı bir değişiklik yapılarak pay devrinde diğer hissedarlara tanınan “rüçhan hakkı” kaldırılarak “pay devrinin sınırlandırılmasına, pay devrinde şirketin onayının gerektiğine ve karar nisabına” ilişkin bazı hususlar yer aldığını, Genel Kurul kararının 11. maddesine ... temsilcisi ..., ..., ... End. San. Ltd. Şti. Temsilcisi ... ve ...'ün olumsuz oy kullandıklarını, olumsuz oy kullananlar esas sermayenin %36,5’ini oluşturduğundan esas sermayenin %63,5’in olumlu oyuyla karar alındığını, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu TTK M.421/3-c uyarınca pay devrinin sınırlandırılmasına ilişkin esas sözleşmede değişiklik yapılabilmesi için esas sermayenin %75'inin olumlu oyu gerekirken bu çoğunluğun sağlanamadığını belirterek davalı şirketin 27.05.2021 tarihinde yapılan olağan genel kurulunda kabul edilen “pay devrinin sınırlandırılmasına ilişkin şirket ana sözleşmesinde değişiklik yapılan” Genel Kurul kararının 11. maddesinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, genel kurul kararının iptali talep edilen 11.maddesi ile yapılan değişiklik ile esasen nama yazılı payların devrinin sınırlandırılmadığını, sınırlandırılmaya ilişkin hükmün değiştirilerek, nama yazılı payların devrinde eski düzenleme ile getirilen ''sınırlama'' pay sahiplerinin ''iradesine'' öncelik veren bir şekle dönüştürüldüğünü, anonim şirketlerde geçerli olan payların devrinin serbestliği ilkesine yaklaşıldığını, farklı olarak hükme eklenen kısımların ise TTK.m.493'ün tekrarından başka bir şey olmadığını,TTK m. 493/1’de ifade edilen “önemli sebep” kavramının somutlaştırıldığını, esas sözleşmenin nama yazılı paylarının devrine ilişkin eski şeklinde TTK.ye uygun olmayan bir çok sınırlamanın söz konusu olduğunu, yapılan değişiklik ile getirilen sistemin, nama yazılı payların devrinin sınırlandırılması değil, esasen bu hükmün kaldırılması ve TTK.m.493'ün tekrarından ibaret olduğunu, davacıların iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; nama yazılı pay/pay senetlerinin devrine ilişkin davalı şirketin anasözleşmesinin 16. maddesinde yapılan değişikliğin esaslı bir değişiklik niteliğinde olduğu, pay devrinde diğer hissedarlara tanınan “rüçhan hakkı” kaldırılarak “pay devrinin sınırlandırıldığı, davacalar tarafından genel kurulda dava konusu 11. maddenin oylanması sırasında karşı oy kullanıldığı, kararın genel kurula katılanların oy çokluğuyla alındığı, TTK 421/3-c maddesi hükmü uyarınca; nama yazılı payların devrinin sınırlandırılmasına ilişkin esas sözleşme değişikliği kararları, sermayenin en az yüzde yetmişbeşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıyla alınması gerekirken esas sermayenin %63,5’inin olumlu oyuyla karar alındığı, kararın TTK 421/3-c maddesi hükmüne aykırı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, davalı şirketin 27/05/2021 tarihli genel kurul kararının 11.maddesinin iptaline karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu,
\tDava konusu genel kurul kararının ana sözleşmeye ve mevzuata uygun olduğunu, yapılan esas sözleşmenin tadilinde açıkça anlaşıldığı üzere alınan karar ile esas sözleşmedeki hüküm TTK'nun 490.maddedeki hükümlere yaklaştırıldığını, esas sözleşmede yapılan değişikliğin TTK'nun 421/1.madde hükmüne uygun nisaba göre yapıldığını, davacı taraf ilgili değişiklik ile nama yazılı pay senetlerinin devrinin sınırlandırıldığını TTK'nun 421/3.maddede yer alan sermayenin en az %75'ini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarını almasını ileri sürmüş ise de davaya konu genel kurulda nama yazılı payların devrinin sınırlandırılmasına değil, bilakis var olan sınırlandırmanın esnetilerek pay sahiplerinin iradesini öne çıkaran değişiklikler ihtiva ettiğini, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2018/4371 Esas 2019/5635 Karar sayılı içtihatında da açıkça TTK'nun 421/3.maddesinde düzenlenen nisabın değil oy çokluğunun aranacağına ilişkin kararın onandığını, esas sözleşme değişikliğine ihtiyaç duyulması nedeninin İşkur kapsamında iş başı eğitim programından yararlanmak olduğunu, bu nedenle müvekkili şirketin ortakları arasında devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunan herhangi bir ortağın bulunmamasının amaçlandığını ve yapılan değişiklikle TTK'nun 493/1.maddesinde ifade edilen önemli sebep kavramının somutlaştırıldığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir. \t
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; ana sözleşme değişikliğine ilişkin şirket genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\t 27.05.2021 tarihli Genel Kurul Tutanağının incelenmesinde; 11.maddenin; '' Madde gereği şirket ana sözleşmesinin 16.maddesinin Ek-1'deki gibi tadil edilmesine geçildi. Ek-1 tadil metni Emre Kalender tarafından okundu. Yapılan müzakerelerde ... bu düzenlemenin bir rüçhan hakkı düzenlemesi değil rüçhan hakkının kaldırılarak pay devirlerinin sınırlandırılması olacağını ve geniş bir çalışma yapılarak daha sonraki genel kurulda ana sözleşmenin revize edilmesini teklif etti. Söz alan yönetim kurulu başkanı vekili ... Ek-1 16.maddenin tadil edilmesi gerekçelerini ve pay devirlerinde yaşanan ve yaşanabilecek olumsuzlukları anlattı. Yapılan oylama sonucunda (... karşı oy kullandı) Ek-1'deki tadil metni katılanların oy çokluğu ile kabul edildi.'' şeklinde tutanağa yazılmış olduğu anlaşılmıştır.
\tEk-1 ... A.Ş ANA SÖZLEŞME TADİLİ başlıklı belgenin incelenmesinde; davalı şirketin Ana Sözleşmesinin Rüçhan Hakkı başlıklı 16. Maddesinin eski halinde, “Hisse senetlerinde A tipinin nama yazılı olması zorunludur. Bu A tipi hisse senetlerinin devri söz konusu olduğunda; satıcı satmak istediği A tipi hisse senetlerini Yönetim Kuruluna yazılı olarak taahhütlü mektup ile bildirmek zorundadır. Yazılı bildirimi alan Yönetim Kurulu 1 (Bir) yıl içinde bu payı alıp almayacağını satıcıya üç ay süre içinde yazılı olarak bildirir. A tipi hissedarlar söz konusu payı almaması durumunda, aynı şekilde A tipi hisse senetlerinin satışı için B tipi hissedarlara satış teklifinde bulunabilir. B tipi hissedarlar da almadığı takdirde satıcı A tipi hisse senetlerini dilediğine satabilir. Yönetim Kurulu satın aldığı A tipi hisse senetlerini tekrar diğer A tipi hisse sahiplerine, bunlardan talipli olmaması halinde başka 3. Şahıslara satacağını A tipi hisse sahiplerinin yazılı görüşlerini de alarak vereceği kararla belirler. Yine B tipi hisse senetlerinin devrinde A ve B tipi hisse senedi sahibi diğer ortakların rüçhan hakkı vardır. Bu hakların kullanılması 3 ay içerisinde gerçekleşmediğinde diğer kişilere devri geçerli olur. Bu fıkra hükümlerine aykırı olarak gerçekleştirilen pay devirleri, yönetim kurulu tarafından pay defterine kaydedilmez.” hükmü yer almakta iken,
\t27.05.2021 tarihinde yapılan genel kurul kararıyla Ana Sözleşmesinin Rüçhan Hakkı başlıklı 16. Maddesinin ; “Nama yazılı payların/pay senetlerinin devrinde, şirket önemli sebepleri ileri sürerek iş bu devrin pay defterine kaydından imtina edebilir. Özellikle payları devir alanın herhangi bir terör örgütü ile irtibat veya iltisakı, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı veya böyle bir karar riskini içerir davası olması, devralanın ödeme yetersizliğine düşmüş, düşme riski taşıması, işletmenin konusu ve ekonomik bütünlüğünü etkileyecek bir durumun bulunması halleri ile bunlar ve bunlara benzer durumlarla ilgili ciddi şüphelerin bulunması veya bu gibi konularda devir alanın sorunsuz olduğunun tespit edilememesi önemli sebep sayılır. Bu gibi haller ile TTK M.493/4’te gösterilen durumlarda şirketin, payları edinen kişiye payların gerçek değeri veya devir bedeli kadar ödemeyi yaparak payları devralma hakkı bulunmaktadır.Nama yazılı pay/pay senetlerinin devrinde, ''payını devredecek pay sahibi öncelikle bu iradesini şirkete bildirir ve satış önerisinde bulunur. Yönetim kurulu tarafından bu konu toplantıda görüşülmek üzere olağan veya olağanüstü genel kurul toplantısı düzenlenir. Payların devrine onay verilip verilmeyeceği görüşülerek karara bağlanır. İş bu konu hakkında alınacak genel kurul kararlarında katılanlar arasında oy çokluğu aranır.” şeklinde pay devrinin sınırlandırılmasına ilişkin şirket ana sözleşmesinde değişiklik yapıldığı anlaşılmıştır.
\t6102 Sayılı \"Esas sözleşme değişikliklerinde toplantı ve karar nisapları\" başlıklı 421/3.maddesinde; Aşağıdaki esas sözleşme değişikliği kararlarının, sermayenin en az yüzde yetmişbeşini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin olumlu oylarıyla alınacağı,
\ta) Şirketin işletme konusunun tamamen değiştirilmesi.
\tb) İmtiyazlı pay oluşturulması.
\tc) Nama yazılı payların devrinin sınırlandırılması,
\t6102 Sayılı TTK'nun \"Red Sebepleri\" başlıklı 493.1.maddesinde şirketin, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebileceği,
\tAynı maddenin 4.fıkrasında ise, payların; miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmişlerse, şirketin, payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebileceği,
\t6102 sayılı TTK'nun \"Rüçhan hakkı\" başlıklı 462/2.maddesinde; genel kurulun, sermayenin artırımına ilişkin kararı ile pay sahibinin rüçhan hakkının, ancak haklı sebepler bulunduğu takdirde ve en az esas sermayenin yüzde altmışının olumlu oyu ile sınırlandırılabileceği veya kaldırılabileceği, özellikle, halka arzın, işletmelerin, işletme kısımlarının, iştiraklerin devralınması ve işçilerin şirkete katılmaları haklı sebep kabul olunacağı, rüçhan hakkının sınırlandırılması ve kaldırılmasıyla, hiç kimsenin haklı görülmeyecek şekilde, yararlandırılamayacuağı veya kayba uğratılamayacağı, nisaba ilişkin şart dışında bu hüküm kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu kararına da uygulanacağı, yönetim kurulunun, rüçhan hakkının sınırlandırılmasının veya kaldırılmasının gerekçelerini; yeni payların primli ve primsiz çıkarılmasının sebeplerini; primin nasıl hesaplandığını bir rapor ile açıklayacağı, bu raporun da tescil ve ilan edileceği, düzenlenmiştir.
\tDüzenlemeler ile birlikte somut olay değerlendirildiğinde davalı şirketin 27/05/2021 tarihinde yapılan genel kurulunda şirket ana sözleşmesinin 16.maddesinin tadil hükmünün iptali istemine yönelik olarak işbu dava açılmıştır.
\t27/05/2021 tarihli genel kurulunun 11.maddesi ile ile şirket ana sözleşmesinin Rüçhan Hakkı başlıklı 16.maddesinde değişiklik yapılmasının görüşüldüğü, yapılan oylama sonucu %36,5 ret oyuna karşılık %63,5 kabul oyuyla oy çokluğuyla değişiklik kabul edilmiş ise de, esas sözleşmenin 16.maddesinde rüçhan hakkının düzenlendiği, rüçhan hakkına yönelik değişikliğin 6102 Sayılı Yasa'nın 461.maddesi gereğince ancak haklı sebepler bulunduğu takdirde ve en az esas sermayenin %60'ının olumlu oyu ile sınırlandırılabileceği veya kaldırılabileceği düzenlenmiş olup, yapılan oylama sonucu rüçhan hakkının kaldırılması için gerekli nisap sağlanmış ise de, esas sözleşme değişikliklerinde toplantı ve karar nisaplarına yönelik 6102 Sayılı TTK'nun 421/3.maddesinde açıkça nama yazılı payların devrinin sınırlandırılmasının sermayenin en az %75'ini oluşturan payların sahiplerinin veya temsilcilerinin oylarıyla alınabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda ise, davalı şirketin genel kurulunda yapılan değişiklik ile (A) ve (B) grubuna tanınan rüçhan hakkının kaldırılmasına karar verilmiş olmasına rağmen yapılan yeni değişiklik ile nama yazılı payların / pay senetlerinin devrinde şirketin önemli sebepleri ileri sürerek işbu devrin pay defterine kaydından imtina edebileceğine ilişkin yeni bir sınırlamaya yönelik yeni bir bağlam kuralı getirildiği, yapılan oylamada nama yazılı payların devrinin sınırlandırılmasında sermayenin en az %75'ini oluşturan payların sahiplerinin olumlu oyları gerekmesine rağmen %63,50 olumlu oyla karar alınmış olmakla alınan kararın bu yoklukla malul olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
\tTüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararının gerekçe yönünden kaldırılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\tA)1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun gerekçe yönünden KABULÜ ile,
\tAnkara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/12/2021 tarih ve 2021/415 Esas 2021/991 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t2-Davanın KABULÜ ile
\tDavalı şirketin 27/05/2021 tarihli genel kurul kararının 11.maddesinin YOKLUKLA MALUL OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
\t2-Alınması gerekli 59,30 TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
\t3-Davacı tarafından yapılan 28,20 TL tebligat giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t4-AAÜT uyarınca belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,
\t5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
\t6-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, \t
\tB)1-Davalı taraftan istinaf karar harcı olarak alınan 80,70 TL harcın talep halinde davalıya iadesine,
\t2-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kararın kaldırılma gerekçesi gözetilerek üzerinde bırakılmasına,
\t3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda\tHMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/03/2024
Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.