T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/882 Esas
KARAR NO: 2024/575 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/12/2021
NUMARASI: 2018/828 E. - 2021/824 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nün belirtilen adreste emlak komisyonculuğu faaliyeti yürüttüğünü, davalının ise Franchise Sözleşmeleri yolu ile gayrimenkul hizmetleri alanında faaliyet gösteren Amerika menşeli bir firma olduğunu, taraflar arasında 01/04/2018 başlangıç tarihli Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesi imzalandığını, bahse konu sözleşmenin süresinin 5 yıl olarak belirlendiğini, sözleşmenin yetkili yargı yeri ve uygulanacak hukuk başlıklı 20. maddesinde tarafların İstanbul Mahkemelerinin yetkili olacağı konusunda anlaştıklarını, sözleşmenin 7. maddesine müvekkilinin, 5 yıllık lisans süresi için 20.000.00 USD lisans başlangıç ücreti ödemesinin kararlaştırıldığını, dava konusu franchise sözleşmesinin 8.3. maddesine göre müvekkilinin asgari lisans ücreti olarak ilk yıl aylık 400,00 USD ikinci yıl 600.00 USD, daha sonraki yıllarda ise aylık 750.00 USD ödemesinin kararlaştırıldığını, davacı tarafından her ay gönderilen fatura içerikleri incelendiğinde \"Danışmanlık hizmet bedeli ve bilgisayar hizmet bedeli\" adı altında müvekkiline her ay 2.260.00 TL fatura kesildiği ve borçlandırılmaya çalışıldığının görüldüğünü, oysa ki sözleşme imzalanırken müvekkilinden ilk yıl için herhangi bir ücret talep edilmeyeceğinin taahhüt edildiğini, bahse konu sözleşmenin müvekkili tarafından Bakırköy ... Noterliği'nin 04/09/2018 tarih ve ... Yevmiye numaralı ihbarnamesiyle feshedildiğini, bu ihbarnamenin davalı tarafa 05/09/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, dava konusu Franchise Sözleşmesi'nin 8.3. maddesine göre müvekkilimin asgari lisans ücreti olarak; ilk yıl aylık 400,00 USD, ikinci yıl 600,00 USD, daha sonraki yıllarda ise aylık 750.00 USD ödemesi kararlaştırıldığını, dava konusu Franchise Sözleşmesi'nin 8.6. maddesine göre ise müvekkilinin internet sitesi üzerinden verilen hizmetler karşılığında, aylık 50,00 USD ödeneceği kararlaştırıldığı, dava konusu sözleşmesinin 9.1. maddesine göre müvekkilinin ve gayri safi gelirinin %22'si oranında bir ücreti de reklam fonu katkı payı olarak ödeyeceğinin kararlaştırıldığını, yine dava konusu sözleşmesinin 11.9. maddesine göre müvekkiline verilecek ofis işletim danışmanlığı hizmeti için de 150,00 USD bedel belirlendiğini, bütün bu mali yükümlülükler karşısında davalı tarafın müvekkiline herhangi bir hizmet vermediğini, aksine müvekkiline mali külfetler yüklemeye devam ettiğini, dava konusu sözleşme kapsamında müvekkilinin lisans başlangıç ücreti olarak ( 5 yıl için ) 20.000,00 USD ödemesi kararlaştırıldığını, ancak bu bedelin tarafların ortak iradesi ile Türk Lirasına çevrilip 88.500,00TL olarak sabitlendiğini, lisans başlangıç ücreti için iki adet kambiyo senedi düzenlendiğini ve lisans başlangıç bedeli için tanzim edilen iki adet senetten 08/01/2018 vadeli ve 37.500,00 TL senedin ödemesinin müvekkili tarafından yapıldığını, diğer senet olan 05/01/2018 düzenleme tarihli, 51.000,00 TL bedelli 30.11.2018 vadeli senedin ise henüz vadesinin gelmediğini, sözleşme kendisi için çekilmez bir hal alan müvekkilinin Bakırköy ... Noterliği'nin 04/09/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesiyle sözleşmeyi feshettiğini ve davalı tarafa başlangıçta 05/01/2018 vadeli senetle ödenen 37.500,00 TL lisans başlangıç ücretinden 7.375,00 TL'nin (5 aylık ücret) mahsubunun yapılarak bakiye 30.125,00 TL'nin iadesini talep ettiğini, müvekkilinin yine bu ihbarnameyle davalı taraftan sözleşme kapsamında verilen 05/01/2018 düzenleme tarihli, 30.11.2018 vadeli 51.000,00 TL bedelli senedin de sözleşme feshedildiğinden iadesinin yapılmasını talep ettiğini, bu ihbarnameye de herhangi bir cevap alamayan müvekkilinin sözleşmeyi feshettiğini ve ihbarnamedeki taleplerinin yerine getirilmesini 10.09.2018 tarihinde davalı şirketin yetkililerine e-mail olarak bildirdiğini, ancak kendisine olumlu bir geri dönüş sağlanmadığını belirterek, kısaca arz ve izah ettikleri ve açıklanan nedenlerle davaya konu sözleşme sebebiyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı aleyhine açtıkları menfi tespit davanın kabulüne; davalı şirket ile yapılan 01.04.2018 tarihli sözleşme dolayısıyla belirlenen yükümlülüklerinin davalı şirket tarafından kasten ve hiçbir surette yerine getirilmediğinden yapılan fesih sebebiyle, davacı müvekkilinin davalı şirket lehine keşide ettiği senetler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, dava konusu 05.01.2018 düzenleme tarihli 30.11.2018 vadeli, 51.000,00 TL bedelli senedin iptaline, dava konusu senedin tahsili halinde, müvekkilinin ileride telafisi imkansız maddi ve manevi zararlara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu senedin, teminatsız veya mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabilinde ve iş bu dosya kapsamında yapılacak yargılama neticesi verilecek mahkeme kararının kesinleşmesine kadar, davaya konusu senedin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafa müvekkili tarafından yapılan 37.500,60 TL lisans başlangıç ücretinden 7.325,00 TL'nin (5 aylık ücret) mahsubunun yapılarak bakiye 30.125,00 TL'nin davalı taraftan istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. ile davacı ... arasında 01/04/2018 başlangıç tarihli Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili ile davacı arasında akdedilen sözleşmenin 11.1. Maddesinde: \"Franchise veren, ... sistemi ile ilgili emlak komisyonculuğu, işletim sistemi, promosyon ve pazarlama yöntemlerini ve tekniklerini, Franchise Alana aktaracak ve Franchise Alana bu kapsamda yardım ve hizmet sunmak için yeterli eleman kadrosu bulunduracaktır.\" şeklinde olduğunu, mezkur sözleşme ve sözleşme maddeleri uyarınca müvekkili tarafından davacıya, sözleşmenin davacı tarafından haksız bir şekilde feshedildiği tarihe kadar birçok hizmet ve destek sağlanmış olup, sağlanan ancak bunlarla da sınırlı olmamak üzere verilen desteklerden bir kısmının şu şekilde olduğu: davacı ...'ye 15/01/2018 ve 16/01/2018 tarihlerinde müvekkili Genel Müdürlüğünde ücretsiz olarak \"Temel Broker Başlangıç Eğitimi\" verildiğini, bu hususta davacının imzasına havi katılımcı listesinin yer aldığını, 24/01/2018 tarihinde müvekkili personeli ... tarafından davacının ofisine franchise destek amacıyla ofis ziyareti gerçekleştirildiğini ve davacıya ziyaret konusu özelinde destek sağlandığını, davacının, danışmanı ve ofisi için 26/01/2018 tarihinde müvekkili tarafından mail adresi oluşturulduğunu ve davacının, danışmanı ve ofisinin kullanımına özgülenebilmek amacıyla mail adreslerinin aktif hale getirildiğini, müvekkili tarafından davacıya 29/01/2018 tarihinde gönderilen mail ile davacının kullanımına özgülenmek amacıyla \"...\" adlı intemet sitesi üzerinden kullanıcı kaydı tanımlandığını, müvekkili tarafından davacıya 29/01/2018 tarihinde gönderilen mail ile davacının kullanıma özgülenmek amacıyla \"...com\" adlı internet sitesi üzerinden kullanıcı kaydı oluşturulduğu bilgisinin iletildiğini, 02/02/2018 tarihinde müvekkili personeli ... tarafından davacının ofisine franchise yardım ve destek hizmeti sunulmak amacıyla ikinci bir ofis ziyareti gerçekleştirildiğini, davacı ...'ye 12/02/2018, 13/02/2018, 14/02/2018 tarihlerinde \"Temel Danışmanlık Eğitimi\" verildiğini, bu hususta dilekçeleri ekinde davacının imzasına havi katılımcı listesinin yer aldığını, davacıya 27/03/2018 tarihinde gönderilen mailde: davacının herhangi bir sorun yaşaması halinde davalı şirket ile iletişime geçebileceği ve kendisine hizmet sağlanabilecek franchise danışmanına ait iletişim bilgilerinin paylaştırıldığını, davacının ofisine müvekkili personeli ... tarafından 01/06/2018 tarihinde franchise destek amacıyla ofis ziyareti gerçekleştirilmiş olup, ofis ziyaret notunda: \"... Hanım ile görüşüldü. Kendisi ve danışmanlarına rems sistemi hakkında eğitim verildi.” belirtilmesi suretiyle davacıya ve danışmanlarına eğitim hizmeti verildiğini, 07/06/2018 tarihinde müvekkili personeli ... tarafından davacının ofisine yardım ve hizmet sunmak amacıyla bir başka franchise destek ofis ziyareti gerçekleştirildiğini, bu doğrultuda; dava dilekçesinde müvekkili tarafından davacıya herhangi bir hizmet verilmediği, müvekkilin üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediği, davacıya haksız bir şekilde sunulmayan desteğe ilişkin fatura kesildiği ve davacının bilerek borçlandırılmak istendiği yönündeki iddiaların mesnedinin bulunmadığının yukarıda yer verilen ancak bunlarla da sınırlı olmamak üzere davacıya sağlanan birçok hizmetle sabit olduğunu, müvekkili taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca sözleşmenin davacı tarafından haksız bir şekilde feshedildiği tarihe kadar üzerine düşen edimleri eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, işbu sebeple davacının bu yöndeki iddialarının hukuki mesnedi bulunmadığından davanın reddini talep ettiklerini, davacının, keşide etmiş olduğu Bakırköy ... Noterliği'nin 04/09/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihbarnamesi ile kendisine herhangi bir hizmet verilmediğini bu sebeple de taraflar arasında akdedilen sözleşmenin feshedildiğinin müvekkiline bildirildiğini, davacı tarafından keşide edilen ihtarnameye karşı taraflarınca Beşiktaş ... Noterliği'nin 20/09/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi nitelikte ihtarnamesi keşide edilmiş ve davacı iddialarının taraflarınca kabul edilmediği, müvekkili tarafından davacıya birçok konuda destek sağlandığı, davacı tarafından yapılan feshin kabul edilmediği ve davacı tarafından yapılan feshin haksız nitelikte olduğunun cevaben bildirildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin davacı tarafından haksız bir şekilde feshedildiğinden müvekkilinden herhangi bir tutarın istirdatının mümkün olmadığını, davacının, müvekkilinden ödediğini iddia ettiği lisans başlangıç ücretinden mahsup yapılması suretiyle bakiye meblağın istirdatını talep ettiğini, davacının iş bu talep ve iddiasına karşı da itiraz ettiklerini, öncelikle cevap dilekçelerinde müteaddit defalar bahsettikleri üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haksız bir şekilde feshedildiğini, bu sebeple davacının, müvekkiline yöneltebileceği herhangi bir talep hakkı bulunmadığını, bununla birlikte davacının, müvekkiline 37.500,00 TL lisans başlangıç ödendiğini iddia ettiğini, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca davacının bu hususta ödeme yaptığını senetle ispat etmek mecburiyetinde olduğunu, davacının bu hususta herhangi bir senet ibraz etmediğini ve talebine dayanak iddiasını ispatlayamamış olması karşısında müvekkilinden herhangi bir tutarın iadesine ilişkin talepte bulunamayacağının izahtan vareste olduğunu, daha da önemlisinin davacının talep ettiği şekilde bir mahsup yöntemi bulunmadığını, davacının kendisinin bir usul belirlemek ve sözleşme süresi ile müvekkiline ödediğini iddia ettiği lisans başlangıç ücreti arasında bir oran kurmak suretiyle mahsup talep ettiğini savunarak, açıklanan nedenlerle davanın reddi ile mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2021 tarihli 2018828 Esas 2021/824 Karar sayılı kararıyla; davacı tarafından sözleşmenin haklı olarak feshedilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddialarını yineleyerek, Mahkemenin davanın reddine dair kararında yalnızca bilirkişi raporuna dayandığını, Müvekkilini sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini, 5 aylık süre içerisinde davalıdan hiçbir hizmet alamadığını, aksine davalının müvekkiline mali külfet yüklemeye devam ettiğini, davalının da bunun aksini ispatlayamadığını, Dosyaya sunulan bütün raporlarda imzası bulunan bilirkişi ...’nun 29/07/2019 tarihli raporda davanın haklılığını tespit ettiğini, toplamda 69.750,00 TL tutarında paranın davalıdan tahsil edilebileceğine dair görüş bildirdiği, ancak daha sonra sunulan aleyhe raporlarda da aynı bilirkişinin imzasının bulunması nedeniyle bilirkişi raporlarının şeffaf ve denetlenebilir olmadıklarını, Davalının hangi mal ve hizmetleri pazarlama maksadıyla müvekkiline sunduğu, müvekkilinin kullanımına hangi üretim, işletme ve pazarlama sisteminin açıldığı, davalının portföyünde bulunan hangi menkul veya gayrimenkul pazarlama maksadıyla müvekkiliyle paylaştığı, ya da sisteminde mevcut olan ve kimsenin erişemediği hangi hizmeti müvekkiline sunduğu konusunda bilirkişilerin bir açıklama yapmadıklarını, davalı tarafın da bu konularda dosyaya bir delil sunamadığını, Müvekkili için sözleşmenin çekilmez bir hal aldığının ve müvekkilinin sözleşmeden beklediği faydayı elde edemediğinin açık ve net şekilde ortada olmasına rağmen, Mahkemece yalnızca bilirkişi raporuna dayanılarak davayı reddettiğini, Davlı tarafından dosyaya sunulan 15/01/2018-16/01/2018 tarihli Temel Broker Başlangıç konulu eğitim ve 12/02/2018-13/02/2018-14/02/2018 tarihli Temel Danışmanlık Eğitimi konulu belgelere itiraz etmediklerini, bunun dışında davalı tarafça sunulan belgelerin kendisi tarafından tek taraflı doldurulan belgeler olduklarını, müvekkilinin ofisinin davalının elemanı tarafından ziyaret edilmediğini, Müvekkiline sadece 1. Eğitimin verildiğini, verilmesi zorunlu olan ikinci eğitimin verilmediğini, müvekkilinin çalışanları ... ve ...’e ise hiçbir eğitim verilmediğini, bu konudaki tüm taleplerinin yanıtsız kaldığını, Müvekkiline hiçbir zaman davalıya ait web sayfalarından mail adresi oluşturulmadığını, ... ve ... adreslerinde herkesin hesap açabildiğini, bu işlemeler için 20.000,00 USD alan davalının sözleşmenin gereklerini yerine getirdiğinin kabul edilemeyeceğini, Davalının müvekkilinden 88.500,00 TL tahsil ettiğini, bununla orantılı bir hizmet ve destek vermediğini, Müvekkiline davalı tarafından “REMS SİSTEMİ” hakkında eğitim verilmediğini, müvekkilinin bu sistemin ne olduğunu bilmediğini, Bilirkişilerin haklı itiraz ve savunmalarıyla ilgili, bu konuların uzmanlık alanlarına girmediği yönünde görüş bildirdiklerini, oysa bu konuların özel bir uzmanlık gerektirmediğini, Açılan dava menfi tespit davası olarak açılmışken, yargılama sırasında istirdata dönüştüğünü, müvekkilinin sunulmayan hizmetlerin sunulmadığını ispat etme imkanı bulunmadığını, davalının bu hizmetleri sunduğunu ispatlaması gerekirken mahkemece dosyanın hukuki olarak yanlış değerlendirildiğini, “hayatın olağan akışı”, “olmayan şeylerin ispatı” gibi hiçbir hususun nazara alınmadığını belirterek, ilk derece mahkemesinin ortadan kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Taraflar arasında imzalanan 01/04/2018 başlangıç tarihli Franchise Alt Lisans Sözleşmesi incelendiğinde; davacının Sözleşmeyi davacı Franchise Alan sıfatıyla imzaladığı, Sözleşmenin 7. maddesinde; Franchise alanın sözleşme imza tarihinde 20.000,00- USD Lisans Başlangıç Ücreti ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, Sözleşmenin 8.3 maddesinde; sözleşmenin imza tarihini takip eden ayın başlangıcından itibaren birinci yılın sonuna kadar her ay net 400,00- USD, ikinci yıl için 600,00 USD, diğer yıllar için 750,00 USD bedelinin Franchise alan tarafından ödeneceği kararlaştırıldığı, Sözleşmenin 8.6 maddesinde; www...com,tr isimli internet sitesi üzerinden verilecek her türlü elektronik hizmetler karşılığında aylık 50,00- USD abonelik bedelinin Franchise alan tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, Sözleşmenin 91 maddesinde; Franchise alanın gayri safi gelirinin % 2 si oranında Reklam Fonu katkı payı olarak ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, Sözleşmenin 11.9 maddesinde; Franchise veren tarafından sağlanan Ofis İşletim Danışmanlığı hizmet bedeli olarak aylık 150,00- USD tutarının Franchisc alan tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, Sözleşmenin 11.1 maddesinin; “Franchise veren, Realty World sistemi ile ilgili emlak komisyonculuğu, işletim sistemi, promosyon ve pazarlama yöntemlerini ve tekniklerini, Franchise alana aktaracak ve Franchise alana bu kapsamda yardım ve hizmet sunmak için yeterli eleman kadrosu bulunduracaktır.” Sözleşmenin Fesih başlıklı 15.maddesinin; “İşbu sözleşme, buradaki fesihle iİgili diğer hükümlere ek olarak ve bu hükümlere herhangi bir sınırlama getirmeksizin aşağıda öngörülen sebeplerle feshedilebilir. Bununla birlikte Franchise verenin ve aksi Franchise veren tarafından yazılı olarak kabul edilmedikçe Franchise alanın fesih tarihine kadar işbu sözleşme uyarınca tesis edilen ve ifa edilmemiş hak ve yükümlülüklerini herhangi bir şekilde etkilemez ve bunlara halel getirmez.” Fesih Sonrası Yükümlülükler başlıklı 16. maddesinin; “İşbu sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi halinde (fesih ve devir gibi), Franchisc alanı yetkili bir ... Lisans sahibi olmaktan çıkacak ve işbu sözleşme sona erdikten sonra da yürürlükte kalacak ve Franchise alanın devam eden yükümlülüğünü teşkil edecek olan aşağıda belirtilen her bir eylem ve işlemleri yapacakur.” 16.1. maddesinin; “Franchise alanın dahil olduğu Komisyoncu Kuruluna borçlu olunan tüm matrahları derhal ödeyecektir. Franchise alan tarafından Franchise verene borçlu olunan tüm tutarları derhal ödeyecektir.” 16.2. maddesinin “Franchise alan, işbu sözleşmenin imzalanmasından ve ifasına başlandıktan sonra sözleşmenin taraflarca herhangi bir şekilde ve zamanda fesih edilmesi halinde, Franchise Lisans Başlangıç Ücreti ödenmemiş ise derhal Franchise verene ödeyecektir. Ödenmemişse, Franchise alan bu ücretin geri verilmesini talep edemez.” Düzenlemelerini içerdiği tespit edilmiştir. Davacının davalı tarafa gönderdiği 04 Eylül 2018 tarihli ihtarname incelendiğinde; Sözleşmenin 11.1 maddesinin; “Franchise veren, ... sistemi ile ilgili emlak komisyonculuğu, işletim sistemi, promosyon ve pazarlama yöntemlerini ve tekniklerini, Franchise alana aktaracak ve Franchise alana bu kapsamda yardım ve hizmet sunmak için yeterli eleman kadrosu bulunduracaktır.” Maddesinin gereğinin yerine getirilmemesi nedeniyle sözleşmenin çekilmez hal aldığından, sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince; Mahkemece muhasebeci bilirkişi ...'ndan alınan 29/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle:\"...Taraflar arasında imzalanan 01.04.2018 tarihli 5 yıl süreli Gayrimenkul Franchise Alt Lisans Sözleşmesi' nin davacı ... tarafından Franchise Alan sıfatıyla imzalanmış olduğunu, Lisans Başlangıç Ücreti olarak davacı ... tarafından 08.01.2018 tarihinde 37.500,00- TL tutarının davalı şirket banka hesabına ödendiğini, 03.12.2018 tarihinde 51.000,00- TI. tutarının “30.11.2018 vadeli senet bedeli ihtirazi kayıtla” davalı şirket banka hesabina ödenmiş olduğunu, davacı ... tarafından keşide edilen Bakırköy ... Noterliği'nin 04.09.2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Sözleşmenin feshedildiğini, davalı şirket tarafından tanzim edilen 31.03.2018 tarihli fatura ile aylık franchise bedelinin 3.750,00 TL olduğu, davacı talebine göre (3.750,00 x 5 ay=) 18.750,00 TL tutarının, lisans başlangıç ücretinden tenzil edilmesi neticesinde davacının (88.500,00-18.750,00X=69.750,00 TL) tutarının davalıdan talep edebileceğinin hesaplandığı, taraflar arasında imzalanan sözleşme maddelerine ilişkin nihai değerlendirmenin mahkemeye ait olduğuna...\" dair görüş bildirilmiştir. Mahkemece tarafların itirazları doğrultusunda muhasebeci ..., ... ve hukukçu ...'den oluşan bilirkişi heyetinden alınan 13/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: \"Davacı yan franchise alanın, franchise verenin destekleme yükümlülüğü kapsamında herhangi bir hizmet verilmediği iddiası ile sözleşmeyi tek yanlı olarak feshetmesine karşılık, davalı franchise verenin destekleme yükümlülüğüne ilişkin olarak sözleşmede öngörüldüğü şekilde geçen kısa süre zarfında, davacıya temel brokerlik eğitimi verdiği, davalı şirket mail adresi ve çeşitli internet accountları oluşturulduğu ve aktif hale getirildiği, davalı personeli tarafından danışmanlık için ofis ziyaretleri gerçekleştirildiği, muhtelif tarihlerde davacıya temel danışmanlık eğitimleri verildiği hususları dosya kapsamında değerlendirildiğinde, davacının 5 aylık süre zarfında sözleşmenin kendisi için çekilmez hale geldiğini ortaya koyacak ölçüde haklı nedene dayanmadığı, sözleşmenin feshinin haksız fesih niteliğinde olduğu ve sözleşmeyi haksız fesheden davacının davalı franchise alana karşı haksız fesihten doğan zararlardan sorumlu olduğu ve franchise ücretini iade talebinde bulunamayacağı, giriş franchise bedelinden sorumlu olduğu, kanaatin bu yönde olmakla birlikte, mahkemece feshin haklı olduğu değerlendirilir ise bu kez Yargıtay içtihadı doğrultusunda peşin ödenen franchise ücretinden geçen süre hesap edilerek mahsup yapılması gerektiği, ödenen franchise ücretleri özelinde 29.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği gibi davalı şirket tarafından tanzim edilen 31.03.2018 tarihli fatura ile aylık franchise bedelinin 3.750,00 TL olduğu, davacı talebine göre (3.750,00 x 5 ay) 18.750,00 TL tutarının, lisans başlangıç ücretinden tenzil edilmesi neticesinde davacının (88.500,00 - 18.750,00-)69.750,00TL tutarını davalıdan talep edebileceğinin değerlendirilebileceğine...\" dair görüş bildirilmiştir. Mahkememizce aynı bilirkişi heyetinden alınan 01/06/2021 tarihli ek raporunda özetle; \".. kök raporda yer verilen değerlendirilmelerin ve tespitlerin aynen muhafaza edilerek tarafların iddia ve savunma dilekçelerinin tekrarı niteliğinde olan rapora karşı beyan ve itirazları yönünde ise takdirin mahkemeye ait olduğuna...\" dair görüş bildirilmiştir. Mahkememizce aynı bilirkişi heyetinden alınan 22/11/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; \"kök raporda yer verilen değerlendirilmelerin ve tespitlerin aynen muhafaza edilerek tarafların iddia ve savunma dilekçelerinin tekrarı niteliğinde olan rapora karşı beyan ve itirazları yönünde ise takdirin mahkemeye ait olduğuna...\" dair görüş bildirilmiştir.
G E R E K Ç E:Dava, Franchise sözleşmesinden kaynaklan menfi tespit, senedin iptali ve istirdat davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Dava dilekçesi ve davacı tarafından davalıya gönderilen 04 Eylül 2018 tarihli fesih ihbarnamesi incelendiğinde; sözleşmenin fesih nedeni olarak 11.1. maddesinde yer alan “Franchise veren, ... sistemi ile ilgili emlak komisyonculuğu, işletim sistemi, promosyon ve pazarlama yöntemlerini ve tekniklerini Franchise alana aktaracak ve Franchise alana bu kapsamda yardım ve hizmet sunmak için yeterli eleman kadrosunu bulunduracaktır” hükmüne uygun olarak davacıya hizmet verilmemesinden dolayı sözleşmenin davacı için çekilmez hal aldığının bildirildiği, ancak fesihten önce davalı Franchise veren şirketten bu konularla ilgili talepte bulunduğuna veya bu hizmetlerin verilmemesi nedeniyle gereğinin yerine getirilmesi için ihtar ettiğine dair bir delil ve belgenin dosyaya sunulmadığı gibi, davalı tarafından dosyaya sunulan ve davacının da kabul ettiği belgelere göre 15/01/2018-16/01/2018 tarihli Temel Broker Başlangıç konulu eğitim ve 12/02/2018-13/02/2018-14/02/2018 tarihli Temel Danışmanlık Eğitimi’nin davacıya verilmiş olduğu, yine dosyaya sunulan mail yazışmaları ve belgelerle davacının mail adresini alması, ... ve ... gibi internet sitelerine üyeliği için davalı tarafından teknik destek sağlandığı tespit edilmiştir. Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde istinaf nedeni olarak bildirdiği \"davalının pazarlaması maksadıyla davacıya mal ve hizmetler sunması, davacının kullanımına üretim, işletme ve pazarlama sisteminin açılması, davalının portföyünde bulunan menkul veya gayrimenkullerin pazarlama maksadıyla davacıyla paylaşılması ya da davalının sisteminde mevcut olan ve kimsenin erişemediği hizmetleri davacıya sunması\" gibi yükümlülüklerin Sözleşmenin 11.1. maddesi kapsamında, hatta sözleşme kapsamında mevcut olmadığı, bilirkişi raporlarıyla da bu hususların tespit edildiği, bu nedenlerle davacının sözleşmeyi haklı olarak feshettiğini ve sözleşmenin davacı için çekilmez hal aldığını ispatlayamadığı, Franchise alan davacı, sözleşmeyi ifasına başlandıktan sonra haksız olarak feshettiğinden, Sözleşmenin 16.2. maddesi uyarınca Franchise lisans başlangıç ücretini derhal Franchise verene ödemesi gerektiği, ödenen ücretin ise geri verilmesini talep edemeyeceği, bu nedenlerle Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile: 1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 21/03/2024 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.