T.C.
İSTANBUL
8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/94 Esas
KARAR NO:2024/230
DAVA:Alacak
DAVA TARİHİ:21/10/2009
KARAR TARİHİ:07/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; uyuşmazlığın, davacı ile davalı arasında imza edilen Alt Yüklenim(eser) sözleşmelerinden kaynaklandığını, bu sözleşmelerin dava dışı ... Başkanlığı tarafından ihale edilip davalı şirketce taahüde alınan ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Alt Yapı inşaat işlerinin keşif artışlarını da kapsar şeklinde davanın tarafları arasında kararlaştırılan koşullarda, idare nezdinde akredite taşeron sıfatını haiz müvekkili şirket tarafından alt yüklenici olarak ikmalini hedeflendiğini, müvekkili şirketin davalıdan alacağı olan 141.966-TL Cari-Açık hesap bakiye alacağının bu uğurda davalıya keşide olunmuş 05/01/2006 tarihli ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren işlemiş avans faizi ile birlikte ve davalının hatalı tenzilat oranı uygulamasından doğmuş eldeki davanın açıldığı tarih itibariyle belirlenebilen haliyle de KDV'si hariç olmak üzere cem'an 476.757,03-TL tutarına baliğ Tenzilat Farkı Alacaklarının, ait oldukları her bir idare hak edişinin davalıya ödendiği tarihlerden itibaren hesaplanacak avans faizleriyle birlikte, idarece tasdik olunmuş İdare Kesin Hesabına nazaran davalıya ödenecek bedeller arasında bulunan KDV hariç cem'an 258-142-TL tutarındaki bakiye Kesin Hesap Alacağının bu dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte dava konusu ihtilafları doğuran iş bakımından Geçici ve Kesin Kabul işlemlerinin dava dışı idarece daha 2006 yılında yapıldığı gerçeğine rağmen, bugüne kadar iade edilmeyen 347.028,48-TL tutarındaki Nakit Teminat Kesintilerinin bu uğurda davalıya tebliği sağlanan ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işlemiş avans faiziyle birlikte, davalı şirket ile müvekkili arasındaki akdi yahut yasal bir dayanağı olmaksızın ve karşılıklı imza edilen hakedişlerde de yer almadığı halde gecikme cezası, havale bedeli v.s adlar altında müvekkili alacaklarından yapılmış 42.087,42-TL ye baliğ Haksız Kesintilerin, davalının bunları tevkif ettiği tarihlerden itibaren ayrı ayrı hesap olunacak avans faizleriyle birlikte, dava konusu ihtilafı doğuran iş yönünden, dava dışı idare nezdinde yapılması zorunlu Kesin Kabul işlemlerinin ikmali için davalı şirket adına yürütülen iş ve işlemler sebebiyle müvekkili şirket tarafından sarf edilmiş 15.000-TL masrafın da 31/12/2007 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline hükmedilerek, taraflar arasında davanın konusunu da oluşturan iş sebebiyle doğmuş ihtilafların bu yol ile hal'line böylelikle işe ait Kesin hesabında bağlanmasına, davalı uhdesinde bulunan ve iş sebebiyle verilmiş teminat mektupları ile anılan sözleşmeler sebebiyle davalıya ayrıca tevdi edilen ... Bankası ... Şubesinin hesabından verilmiş ... sayılı 91.000.000.000-TL meblağlı, bila tarihli teminat vasıflı çekin müvekkili şirkete iadesine, bu mümkün olmadığında bunların ayrı ayrı iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin ...Belediyesinin açtığı ... ... ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Alt Yapı İnşaati ihalesine iştirak ederek %24 tenzilat öngördüğünü ve ihaleyi müvekkkili şirketin kazandığını, bu bağlamda müvekkili ile ... arasında 22 Kasım 2001 tarihinde .... Noterliğinin 24310 yevmiye numarası ile 1.710.000,00-TL bedelli 33 maddeden ibaret Ana Sözleşme ve eklerinin imzalandığını, anılan ana sözleşmenin mahiyeti itibari ile Borçlar Kanununda ifadesini bulan İstisna Akdi olup, 2 maddesinde sözleşmenin eklerinin belirtildiğini müvekkili ile davacı taşeron firma arasında 13/03/2002 tarihinde 14 maddeden ibaret taşeron sözleşmesi imzalandığını, davacının kesin hesabın yapılması konusunda müvekkiline herhangi bir müracaatının bulunmadığını, taşerondan nakit teminat adı altında tek bir lira dahi kesilmemiş olduğunu, kesilmemiş bir nakit teminatın müvekkilinden tahsilinin istenmesinin mümkün olmadığını, talebin reddi gerektiğini, sözleşmeye aykırı davranışlar ve fazla ödeme konusunda talep ve dava açma hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dosyasının yargılamasına öncelikle.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile tekli hakim tarafından başlanmış, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyetinin sona ermesi neticesinde dosya, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sırasına tevzi edilmiş, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyetinin sona ermesi neticesinde dosya Mahkememizin 2014/321 esas sırasına tevzi edilmiştir. Mahkememizin 26/12/2019 tarih ve ... esas ve ... karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 23/12/2021 tarih ve 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı ile kaldırılması üzerine Mahkememizce yargılamaya devam olunmuştur.
Mahkememizce, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılmış, bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor alınmıştır.
İnşaat Mühendisi ..., Hukukçu ..., İnşaat Mühendisi ..., YMM bilirkişisi ..., Y. ..., tarafından düzenlenen 16/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava konusu işe ilişkin taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve bu sözleşmeler kapsamında taraflar arasında düzenlenen hak edişlerin incelenmesi sonucunda, dava konusu işe ilişkin taraflar arasında düzenlenen 3 farklı sözleşmenin hiçbirine ilişkin bir keşif artışının bulunmadığı, davacı taşeron ile davalı yüklenicinin imzaladıkları 1’inci ve 3’üncü sözleşmede %45, 2’nci sözleşmede ise %30 indirim yapılması konusunda anlaşmış oldukları göz önünde bulundurularak yapılan hesaplamalar sonucunda davacı taşeronun davalı yükleniciden kesin hesap hak edişi ile alacağının 421.822,43 TL +KDV (KDV dahil toplam 497.750,47 TL) olduğu, raporlarının Teknik ve Mali Kısmında, keşif artışı yapılmadığının tespit edildiği, bBu tespite göre, Mahkeme Kararında de belirtildiği üzere; davacının davalıdan 141.966,00-TL’nin tahsilini talebe hak kazanamayacağı, bu nedenle Mahkeme Kararında tespit edilmiş olan 21.905,03-TL’lik davacı alacağı tutarına, keşif artışından kaynaklanan herhangi bir davacı/taşeron alacağı tutarının eklenmesine gerek olmayacağı, istinaf kararında varılan bu sonuç doğrultusunda 9-10-11 nolu hakedişlerde %30 tenzilat yapılmak suretiyle hesaplama yapıldığında, Mahkemece tespit edilen 21.905,03 TL’lik davacı alacağına, Mahkeme kararının 4’üncü sayfasının 4’üncü paragrafında, davacı/taşeron tarafından davalı/işverene iade edilmesi gerekeceği belirtilen ve bu suretle davacının alacaklarından düşülmüş olan 187.525,59-TL’nin eklenmesi gerekeceği, bu ekleme yapıldığında, davacının davalıdan, (21.905,03 + 187.525,59 =) 209.430,62-TL alacağı hesaplandığı, 209.430,62-TL davacı alacağı hesaplanırken, Mahkeme Kararında da (sayfa 6-7’de) yapıldığı gibi, davalının Mahkeme kararları doğrultusunda İcra Veznesine yapmış olduğu toplam 25.635,02-TL’lik ödemenin tamamının davacı alacağından düşüldüğü, İstinaf Kararında ise, kesintili tutarın düşülmesi gerektiğinin belirtilmediği, İstinaf kararında sözü edilen kesintili tutarın hesaplanması Kurullarının uzmanlığı dışında olduğundan, Kurullarınca hesaplanmasının mümkün olmadığı, işbu kesintili tutar Mahkemece hesaplandığı ya da bu konuda uzman bir Bilirkişiye Hesaplattırıldığı takdirde, 25.635,02 TL – kesintili tutar = .......tutar hesaplamasıyla bulunacak olan ……tutar (davacı alacağından fazladan düşülmüş olan bu tutar) davacının yukarıda tespit edilen 209.430,62 TL’lik alacağına eklenmek suretiyle, davacının dava tarihi itibariyle davalıdan talep edebileceği nihai alacak tutarı bulunabileceği, davacının nihai alacağı hesaplarınken Mahkemece yapılmış olan diğer inceleme, değerlendirme ve tespitlerin ise, İstinaf Kararında doğru bulunmuş olduğunun anlaşıldığı belirtilmiştir.
Mahkememizin 04/05/2023 tarihli ara kararı ile bilirkişi heyetine ... dahil edilerek ek rapor düzenlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti 18/01/2024 tarihli ek raporda özetle: tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde dava konusu 3 adet sözleşmeyle ilgili olarak keşif artışı yapıldığına yönelik dosyada herhangi bir belge bulunmadığını, dosyada yer alan \" anlaşma ve Teslim Tutanağı\" başlıklı belge incelendiğinde davacıya iade edilmesi gereken teminat çeki ve teminat mektuplarının iade edildiğinin anlaşıldığını, söz konusu belgede davacı firma adına Av. ...'ın imzasının olduğunun görüldüğünü, \"Anlaşma ve Teslim Tutanağı\" başlıklı belgede \"İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... sayılı ilamı çerçevesinde, ....icra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı \"Taşınırların Teslimine ilişkin icra Emri\" kapsamında aşağıda banka, tarih, sayı ve bedel bilgisi yazılı 6 adet teminat mektubu ile 1 adet teminat çekinin teslimi konusunda dosya tarafları anlaşmışlardır. Aşağıda bilgileri yer alan, teminat mektup ve çeklerin, tarafların karşılıklı mutabakatı ile muhatap Ayazoğlu firması vekili Av....'a teslim edilmesi hususunda anlaşmaya varılmıştır. Böylelikle söz konusu teminat mektup ve çeklerin teslimine ilişkin ....İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası konusuz kalmış, Av.... tarafından dosyanın kapatılması için gereken işlemler yapılacak ve dosya kapsamında herhangi bir masraf ve vekalet ücreti talebin-de bulunulmayacaktır. \" hususlarının yer aldığını, istinaf kararı kapsamında yapılan hesaplamaların işlemiş faiz tutarının (anapara* faiz*gün sayısı /36.500) formülüne göre hesaplanacağını, İstinaf kararında belirtildiği şekliyle .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı davada karar verilen 2.696,61 TL, 1.105,17 Euro ve 93,18 USD için 10.10.2002 tarihinden kararın kesinleştiği 17/06/2016 tarihine kadar geçen süre için işlemiş faiz tutarı kararda yer alan esaslara göre aşağıdaki şekilde hesaplandığını, - 2.696,61.- TL yönünden kararın kesinleşme tarihine kadar geçen süre için yapılan hesaplama sonucu kararın kesinleşme tarihi olan 17/06/2016 tarihi itibariyle işlemiş faiz tutarı (ana para * faiz * gün sayısı / 36.500) formülüne göre 9.187,76.- TL olarak hesaplandığını, 93,18.- USD tutar yönünden 10.10.2002 tarihinden kararın kesinleşme tarihi olan 17.06.2016 tarihine kadar geçen süre için işlemiş faiz tutarı (ana para * faiz * gün sayısı / 36.500) formülüne göre 61,12.- USD olarak hesaplandığını, - 1.105,17.- EURO tutar yönünden 10.10.2002 tarihinden kararın kesinleşme tarihi olan 17.06.2016 tarihine kadar geçen süre için işlemiş faiz tutarı (ana para * faiz * gün sayısı / 36.500) formülüne göre 769,46.- EURO olarak hesaplandığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı davada verilen kararda 2.696,61 TL, 1.105,17 Euro ve 93,18 USD için 10.10.2002 tarihinden kararın kesinleştiği 17/06/2016 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan işlemiş faiz tutarları ve USD ve EURO tutarların 17.06.2016 tarihi itibariyle TC Merkez Bankası Efektif Satış Kurundan TL karşılığı toplam 18.538,30.- TL olarak hesaplandığını, dosyada yapılan incelemelerde .... Asliye Hukuk Mahkemesinin... sayılı dosyasının kesinleşme tarihine yönelik herhangi bir tespit yapılamadığını, söz konusu karar tarihinin 17.09.2009 tarihli olduğu görülmüş olup bu tarih esas alınmak suretiyle işlemiş faiz hesabı yapılmış olduğunu, 546,59-TL yönünden kararın kesinleşme tarihine kadar geçen süre için yapılan hesaplama sonucu karar tarihi itibariyle işlemiş faiz tutarı (ana para * faiz * gün sayısı / 36.500) formülüne göre 1.355,15.- TL olarak hesaplandığını, bu dosya kapsamında karar tarihi itibariyle 546,59 + 1.355,15 = 1.901,74.- TL olarak hesaplandığını, dosyanın ve tarafların itirazlarının yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde bilirkişi kök raporunda belirtildiği üzere; davacının huzurdaki dava tarihi itibariyle bakiye 21.905,03-TL tutarında alacaklı olduğunu, taraflar arasında akdedilen 3 adet sözleşme kapsamında keşif artışının yapılmadığını, bu nedenle davacının davalıdan 141.966,00-TL tutarında keşif artış talep edemeyeceğini, İstinaf kararında varılan bu sonuç doğrultusunda 9-10-11 nolu hakedişlerde %30 tenzilat yapılmak suretiyle hesaplama yapıldığında, Mahkemece tespit edilen 21.905,03-TL'lik davacı alacağına, Mahkeme kararının 4'üncü sayfasının 4'üncü paragrafında, davacı/taşeron tarafından davalı/işverene iade edilmesi gerekeceği belirtilen ve bu suretle davacının alacaklarından tenzil edilen 187.525,59 TL'nin eklenmesinin gerektiğini, bu ekleme yapıldığından, davacının davalıdan, (21.905,03 + 187.525,59 =) 209.430,62-TL alacağının hesaplandığı, yukarıda belirtilen 209.430,62-TL davacı alacağı hesaplanırken, Mahkeme Kararında da (sayfa 6-7'de) yapıldığı gibi, davalının Mahkeme kararları doğrultusunda İcra Veznesine yapmış olduğu toplam 25.635,02-TL'lik ödemenin tamamının davacı alacağından düşüldüğünü, İstinaf Kararında ise, kesintili tutarın düşülmesi gerektiğinin belirtildiğini, söz konusu karar çerçevesinde yapılan inceleme değerlendirme ve hesaplama neticesinde; .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı davada verilen kararda 2.696,61-TL, 1.105,17-Euro ve 93,18-USD için 10.10.2002 tarihinden kararın kesinleştiği 17/06/2016 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan işlemiş faiz tutarları ve USD ve EURO tutarların 17.06.2016 tarihi itibariyle TC Merkez Bankası Efektif Satış Kurundan TL karşılığı toplam 18.538,30-TL olarak hesaplandığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasında 546,59-TL alacakla ilgili olarak 10.10.2002 tarihinden (kararın kesinleşme tarihi tespit edilmediğinden) karar tarihi itibariyle alacak + işlemiş faiz tutarının 1.901,74-TL olarak hesaplandığını, yapılan hesaplama neticesinde hesaplanan 25.635,02 – 18.538,30 – 1.901,74 = 5.194,98-TL nin 209.430,62-TL tutarına eklenmesi neticesinde davacının talep edebileceği alacak tutarının 209.430,62 + 5.194,98 = 214.625,60-TL olarak hesaplandığını, dosyada yer alan “Anlaşma ve Teslim Tutanağı” başlıklı belge incelendiğinde davacı tarafça huzurdaki dava ile iade edilmesini talep ettiği teminat çeki ve teminat mektuplarının iade edildiğinin anlaşıldığını belirtmişlerdir.
Dava, taraflar arasında düzenlenen ve ihtilaf konusu olmayan eser sözleşmelerinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir.
Somut olayda, davacı tarafın, taraflar arasında düzenlenen sözleşmeler gereği müvekkili şirketin sözleşmelere konu işi geereği gibi tamamladığı, işe ilişkin geçici/kesin kabullerin idarece yapılmış olduğu, davalı şirketin hak edişlerinden haksız kesinti yaparak eksik ödeme yaptığı gerekçesi ile alacaklarının tahsilini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Davalı ile asıl işveren ... Başkanlığı tarafından ihale edilen ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Alt Yapı inşaat işleri konusunda .... Noterliğinin 22 Kasım 2001 tarihli 24310 sayılı ana Sözleşme ve eklerinin imzalanmasından sonra taraflar arasında üç adet sözleşme imzalandığı; 13/03/2002 tarihli sözleşmenin... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Altyapı İnşaatına ilişkin düzenlendiği, işin keşif bedelinin 2001 birim fiyatlarına göre 2.250.000,00 TL + KDV olduğu, keşif bedelinin 2001-2002 yılı Bayındırlık Bakanlığı Karne Artış Kat Sayısı olan 1,65 katsayısı ile çarpılarak 3.712,50 TL (2002 Yılı BF Dönüşümü) bu keşif bedeli üzerinden taşeron tarafından %45 tenzilat yapılacağı, buna göre işin taşerona ihale bedelinin 2.041.875,00 TL + KDV olduğu, işin teslim tarihinin 02/01/2012 ve işbitim tarihinin 17/11/2002 tarihi olduğu, yer teslimi ve sözleşmenin imzalanmasını müteakip derhal başlanacağı ve 320 gün içerisinde hazırlanıp geçici kabule hazır hale getirileceğinin belirlendiği; 8.maddede taşeron, teknik şartnamenin 5.maddesi ile belirtilen tahmini keşif bedelinin %6'sı tutarında teminat mektubunu ve kararname ve malzeme fiyat farkından gelen miktarın %6'sını ek kesin teminat olarak işverene verir; 10.maddede hakediş bedeli idareden alınınca fatura ve teminat karşılığında taşerona ödenir; 12.maddede işveren ile Taşeron arasında yapılmış bulunan sözleşme ve eklerden doğacak ve bu işin her aşamasına ait bütün vergi, damga vergisi. Resim ve harç ile İş ve Sosyal Sigorta kanunlarının getirdiği veya işi ilgilendiren diğer konularla ilgili yapılması gereken giderler ve sorumluluklar dahil taşerona aittir.; 13.maddede Taahhüt edilen işin tümünün sözleşme ve eki şartnamelere uygun yapıldığının saptanması ile geçici kabul ve kesin hesap işlerinin sonuçlandırılmasından sonraki 10 gün içerisinde SSK'dan Sigorta İlişiksiz Belgesinin getirilmesi (İşçilik Tutturulması) ve İşverene herhangi bir borcunun olmadığı durumuna göre ve İdarenin İşverene iadesi oranında taşerona teminatı iade edilir.\" düzenlemeleri ve sözleşmeye ek özel şartnamede, \"1.1 maddede, taşeron tarafından işverene ödenecek paranın 3.712.500,00 TL x %21 = 779.625,00 TL olduğu, (bu tutarın ise taşeron tenzilatı ile ana yüklenicinin idareye yaptığı tenzilatlar arasındaki farka karşılık geldiği), bu ödemenin 300.000,00 TL' sinin sözleşmenin imzalanması esnasında nakden ve defaten peşin olarak ödeneceği, geri kalan 479.625,00 TL' sinin ise işe başlama tarihinden sonra taşeronun yapacağı 1.hakedişten itibaren 6.hakedişte 80.000,00 TL' şer taksitlerle işverenin taşerona ödeyeceği hak edişlerden kesilerek tahsil edileceği ve kalan hakedişin ödeneceği; 1-5. maddede adı geçen işin keşif artışı olması halinde keşif artışının yapıldığı yılın parasal tutarının %21 ine karşılık Taşeron tarafından İşverene tutarın 1'er ay aralıkla 4 hakedişten, ilk hakkedişten başlamak üzere eşit olarak Taşeron tarafından İşverene verilecektir.\" düzenlemeleri yapılmıştır.
Taraflar arasındaki 19/08/2003 tarihli ikinci sözleşmede; ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Altyapı İnşaatı işi ile ilgili olarak 13/03/3002 tarihli sözleşmeye ek olarak yapılacak işe ilişkin olduğu; işyerinin teslim tarihinin 18/08/2003 ve iş bitim tarihinin 15/08/2004 tarihi olduğu, 304 gün içerisinde hazırlanıp geçici kabule hazır hale getirileceği, bu sürenin işe başlama ve proje tasdiki ile ilgili olarak değişebileceği, işin keşif bedelinin 2001 birim fiyatlarına göre 2.137.500. TL+KDV olduğu, keşif bedeli üzerinden taşeron tarafından %30 tenzilat yapılacağı, buna göre işin taşerona ihale bedelinin 1.496.250TL+KDVolduğu, birim fiyatları üzerinden idarenin değişikliğinin taşerona yansıtılacağı, değişen birim fiyat üzerinden tenzilat oranı uygulanarak hesalanacak değerin ihale bedeli kabul edileceği; 11.maddede \"Bu iş ile ilgili İdare ile İşveren ve İşveren ile Taşeron arasında yapılmış bulunan sözleşme ve eklerden doğacak ve bu işin her aşamasına ait bütün vergi, damga vergisi. Resim ve harç ile İş ve Sosyal Sigorta kanunlarının getirdiği veya işi ilgilendiren diğer konularla ilgili yapılması gereken giderler ve sorumluluklar dahil taşerona aittir.\"; 12.maddede \"Taahhüt edilen işin tümünün sözleşme ve eki şartnamelere uygun yapıldığının saptanması ile geçici kabul, kesin hesap ve kesin kabul işlerinin sonuçlandırılmasından sonraki 10 gün içerisinde taşeronun SSK'dan Sigorta İlişiksiz Belgesinin getirmesi ve İşverene herhangi bir borcunun olmadığı durumuna göre ve İdarenin İşveren teminatının iadesi oranında taşerona teminatı iade edilir.\" düzenlemelerinin bulunduğu;
Taraflar arasındaki 01.06.2004 tarihli 3.sözleşme ile ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Altyapı İnşaatı işi ile ilgili olarak 19/08/3003 tarihli sözleşme konusuna ek olarak yapılacak inşaata ilişkin olduğu; söz konusu iş ile ilgili olarak İşyeri Teslim Tarihinin 18.08.2003 olduğu ve İşin Bitim Tarihinin 15.08.2004 olduğu, işin keşif bedelinin 2001 yılı birim fiyatlarına göre 2.137.500,00 TL + KDV olacağı, keşif bedeli üzerinden taşeron tarafından %45 tenzilat yapılacağı, buna göre işin ihale bedelinin 1.176.625,00 TL + KDV olduğu, birim fiyatlarında idarenin yapacağı değişikliğin aynen taşerona da yansıtılacağı ve değişen birim fiyatı üzerinden tenzilat oranı uygulanarak hesap edilecek değerin ihale bedeli kabul edileceği belirlenmiştir.
Davacı tarafça, davalının 13.02.2002 tarihli ilk sözleşmeye aykırı olacak şekilde müvekkilinin hak edişlerinden haksız olarak kesildiği iddia edilmiş olup, 141.966,00-TL alacak için keşif artışı yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekmektedir. Keşif artışının yapılmış olması halinde özel şartnamenin 1.5 maddesi gereği %21'inin kesilerek yükleniciye iade edilmesi gerekmektedir. Mahkememizce BAM kaldırma kararı sonrası bilirkişi heyetinden temin edilen rapor ve ek rapor temin edilmiş olup, bilirkişiler raporlarında, dava konusu 3 adet sözleşmeyle ilgili olarak keşif artışı yapıldığına yönelik dosyada herhangi bir belge bulunmadığını, davacının, keşif artışı nedeniyle, davalıdan herhangi bir talep hakkı bulunmadığını belirtmişlerdir. Bu itibarla, Mahkememizce de, davacının 141.966,00-TL keşif artışı nedeniyle alacak talebinin yerinde olmadığı kabul edilmiştir.
Taraflar arasında düzenlenen 01.06.2004 tarihli 3. Sözleşmenin, 19/08/2003 tarihli 2.sözleşmenin revizyonu olmadığı, 19/08/2003 tarihli ikinci sözleşmenin ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Altyapı İnşaatı işi ile ilgili olarak 13/03/3002 tarihli sözleşmeye ek olarak yapılacak işe ilişkin olduğu ve keşif bedeli üzerinden taşeron tarafından %30 tenzilat yapılacağı, 01.06.2004 tarihli 3.sözleşmenin ise ... Caddesi Bağlantı Yolları ve Ortak Altyapı İnşaatı işi ile ilgili olarak 19/08/2003 tarihli sözleşme konusuna ek olarak yapılacak inşaata ilişkin olduğu, keşif bedeli üzerinden taşeron tarafından %30 tenzilat yapılacağı kararlaştırıldığına göre, her sözleşme için düzenlenen hakedişlerin o sözleşmedeki tenzilat oranına göre hesaplanması gerekir. Buna göre, 2. Sözleşmeye konu 9-10-11 nolu hakedişlerde %30 tenzilat yapmak, diğer 1. ve 3. sözleşmede ise %45 tenzilat uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması gerekecektir.
Taraflar arasında imzalanan Taşeron Sözleşmelerinde, \"Taahhüt edilen işin tümünün sözleşme ve eki şartnamelere uygun yapıldığının saptanması ile geçici kabul, kesin hesap ve kesin kabul işlerinin sonuçlandırılmasından sonraki 10 gün içerisinde taşeronun SSK'dan Sigorta İlişiksiz Belgesinin getirmesi ve İşverene herhangi bir borcunun olmadığı durumuna göre ve İdarenin İşveren teminatının iadesi oranında taşerona teminatı iade edilir.\" düzenlemesi karşısında SGK belgesinin alınması sorumluluğunun davacı taşeronda olup, belgenin alınması için yaptığını bildirdiği 15.000,00 TL masrafın tahsili talebi haklı değildir.
Davalı yüklenici tarafından davacı çalışanı ...'ya 10.000,00 TL ödendiği; bu bedelin ödenmesi için taraflar arasında mutabakat bulunmadığına göre, davalının sorumlu olmadığı parayı ödemek suretiyle davacıdan talepte bulunması yerinde bulunmamaktadır.
Taraflar arasında imzalanan tüm Taşeron Sözleşmelerinin \"Teknik ve idari Şartlar\" başlıklı 4. maddelerinde; \" ..Bu sözleşmeden dolayı işverene gelecek her türlü ceza vs. in taşeron firmaya aynen rücu ettirileceğini kabul ve taahhüt eder.\" düzenlemesinin bulunduğu; işin yapılması sırasında meydana gelen hasarla ilgili olarak açılan .... Asliye Hukuk Mahkemesi... sayılı dosyasında davanın dosya davacısı taşerona ihbar edilmediği ve temerrüde düşürülmediğine göre, esas dava için verilen 546,59 TL için kararın kesinleştiği tarihten itibaren, birleşen .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı davada karar verilen 2.696,61 TL, 1.105,17 Euro ve 93,18 USD için kararın kesinleştiği 17/06/2016 tarihinde borcun davalı tarafından ödenerek zararın artmasına neden olmaması gerektiğinden, bu tarihler için hesaplama yapılarak davacının sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerekmektedir. Bu husus Mahkememizce temin edilen 18/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile değerlendirilmiştir. Bilirkişiler raporlarında, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı davada verilen kararda 2.696,61-TL, 1.105,17-Euro ve 93,18-USD için 10.10.2002 tarihinden kararın kesinleştiği 17/06/2016 tarihine kadar geçen süre için hesaplanan işlemiş faiz tutarları ve USD ve EURO tutarların 17.06.2016 tarihi itibariyle TC Merkez Bankası Efektif Satış Kurundan TL karşılığı toplam 18.538,30-TL olarak hesaplandığını, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyasında 546,59-TL alacakla ilgili olarak 10.10.2002 tarihinden (kararın kesinleşme tarihi tespit edilmediğinden) karar tarihi itibariyle alacak + işlemiş faiz tutarının 1.901,74-TL olarak hesaplandığını, yapılan hesaplama neticesinde hesaplanan 25.635,02 – 18.538,30 – 1.901,74 = 5.194,98-TL nin 209.430,62-TL tutarına eklenmesi neticesinde davacının talep edebileceği alacak tutarının 209.430,62 + 5.194,98 = 214.625,60-TL olacağını belirtmişlerdir.
Mahkememizce, dosya kapsamına sunulan tüm deliller, temin edilen bilirkişi raporları, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin kaldırma kararı, bu karara istinaden temin edilen bilirkişi kök ve ek raporları hep birlikte değerlendirilmiş ve davacı tarafın, davalıdan talep edebileceği alacak tutarının 214.625,60-TL olduğu sonucuna varılarak, davanın bu alacak miktarı üzerinden kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Yine, dosya kapsamına taraflarca sunulan beyanlardan, dava konusu yapılan 6 adet teminat mektubu ile 1 adet çekin yargılama sorasında davacıya iade edilmiş olduğu anlaşılmakla, davacı tarafça 6 adet teminat mektubu ile 1 adet çekin istirdadı talebiyle açılan davanın konusuz kalması nedeniyle, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacı tarafça açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, 214.625,60-TL alacağın, dava tarihi 21/10/2009 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Davacı tarafça, 6 adet teminat mektubu ile 1 adet çekin istirdadı talebiyle açılan davanın konusuz kalması nedeniyle, davanın ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Alınması gerekli 14.661,07-TL nispi karar ve ilam harcının peşin ve tamamlama harcı olarak alınan toplam, 17.293,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.631,92-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, davacı tarafından yatırılan 14.661,07-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yaptığı yargılama giderlerinden 28,70-TL başvuru harcı, 19.250,00-TL bilirkişi ücreti, 1.061,00-TL posta gideri olmak üzere toplam 20.339,70-TL yargılama giderinden, davanın kabul-red oranına göre belirlenen 6.184,53-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, artan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı taraf alacak talepli davada kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 34.193,84-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı taraf teminat mektupları ile çekin istirdadı talepli davada kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan, karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi AAÜT gereğince belirlenen 147.299,09-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince, davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
07/03/2024
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır