T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1414 Esas
KARAR NO: 2024/530
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 12/10/2021
NUMARASI: 2019/384 Esas - 2021/377 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı borçlu ile Müzik Eserleri Yayın İzin Sözleşmesi imzalandığını, davalı ile imzalanan sözleşme hükümleri gereğince davalının ödemekle yükümlü olduğu fatura bedellerinin ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla davalı hakkında İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, itirazın iptali ile takibin devamına, müvekkili lehine %20 'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına (toplam 38.482,77 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili şirket tarafından işletilen restoran cafenin 2010 tarihinde gayri faal hale gelmiş olup, sözleşmenin 11. maddesi 4. bendi uyarınca sözleşmenin kendiliğinden sonra erdiğini, müvekkili şirkete usulüne uygun tebligat yapılmadığından faturaların kesinleşmediğini, somut olayda ne faturalara dayalı alacak ne de gecikme faizi talep edilmesinin şartları olmadığını, zamanaşımı itirazı da nazara alınarak davanın reddini, davacı tarafça sözleşmeye aykırı olarak kötü niyetle ikame edilen haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddini, davacı tarafın iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı şekilde hareket etmiş olması hasebiyle meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 12/10/2021 tarih ve 2019/384 Esas - 2021/377 Karar sayılı kararıyla; \"... Taraflardan birinin faaliyetinin sona ermesi, acze düşmesi, tasfiyesi, İflası halinde sözleşme kendiliğinden son bulur hükmü uyarınca borçlu olmadığını beyan etmektedir. Ancak sözleşme bir bütün olup, sözleşmede açıkça bildirim koşulu düzenlenmiş olup, basiretli bir tacirin meslek birliğini durumdan haberdar etmesi gereklidir. Dava dosyası içinde davalının noter kanalı ile bildirdiği bir ihtar bulunmayıp, telefon görüşmesi yapıldığı ileri sürülmektedir, davalı tacir olup davacıya her hangi bir bildirimde bulunduğuna ilişkin delil sunmadığı anlaşılmıştır. Basiretli bir tacirin karşılıklı borç doğuran bir sözleşmeye imza atmış olması nedeniyle işletmenin faaliyetine son vermesi nedeniyle sözleşmenin yenilenmeyeceğini davacıya bildirmekle yükümlü olduğu, bu durumun aynı zamanda MK 2. Maddesininde ifadesini bulan dürüstlük kuralının da bir sonucu olduğu, davalının ödemekle yükümlü olduğu bedeller yönünden ayrıca borç ilişkisi sözleşmeye dayalı olduğundan fatura tebliğine gerek olmadığı, dolayısıyla denetim ve hüküm kurmaya elverişli mali bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 34.475.85TL üzerinden devamına, 6.92 TL fazla talebin reddine, kabul edilen takip tutarının takdiren % 20'si üzerinden hesaplama yapılmak suretiylei icra inkar tazminatının da davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; \"Mahkemece dava zamanaşımı itirazımızın reddedilmiş olmasının usule aykırı olduğunu; 5846 Sayılı Kanun kapsamında eser sahibine 70 yıllık koruma sağlansa da, eser sahibi ya da yetkilendirdiği kişiler ile 3. kişiler arasında yapılan sözleşmelere istinaden istem hakkının TBK 72. maddesindeki zamanaşımı süresine tabi olduğunu, Müvekkil tarafından işletilen restoran 2010 yılında gayri faal hale gelmiş olup, bu durumun 2009 yılının sonundan beri davacının bilgisinde olduğunu Müvekkil ile davacı arasındaki Sözleşmenin 11.maddesinin 4.bendinde; \"Ayrıca taraflardan birinin faaliyetinin sona ermesi, acze düşmesi, tasfiyesi, iflası ya da sözleşmenin taraflarından birinin değişmesi halinde sözleşme kendiliğinden son bulur.\" hükmü bulunduğunu, madde uyarınca ayrıca bir ihtar ve/veya bildirime gerek olmaksızın sözleşmenin kendiliğinden son bulacağını, Kaldı ki; sözleşmede herhangi bir bildirim şartı öngörülmemiş olmasına rağmen müvekkil şirket yetkilileri işletmenin gayri faal hale gelmesine ilişkin olarak davacı meslek birliğine çeşitli tarihlerde bildirimde bulunduğunu, Müvekkil şirket yetkilisi, davacı meslek birliğinin Lisanslama Departmanı sorumlusu ...’e 14.12.2009 tarihli bir e-posta göndererek, \"... Gıda ile ilgili yazı ve kira feshi ile ilgili belgeyi ekte gönderiyorum, şirket kayıtlarınızdaki düzeltmeleri yaparak geri dönmenizi rica ederim.\" şeklinde açıklamada bulunduğunu, E -postaya davacı meslek birliği yetkilisi ... tarafından 14.12.2012 tarihinde \"…yetkililerimle görüştüm. 2010 Mayıs ayında gayri faal olduğunuza dair otelden de yazı alabilirseniz sözleşmeyi 2010 Mayıs ayından fesih edebiliriz dediler.\" şeklinde yanıt verildiğini, bunun üzerine müvekkil kiraya veren şirketten kira sözleşmesinin feshedildiğini gösterir belgeyi davacıya ulaştırdığını, Akabinde yine aynı davacı taraf yetkilisi ... 26.03.2014 tarihinde \"…Fesih protokolü ekte bilgilerinize sunulmuştur… İcra takibi 2012 yılı için açılmış öncesi için borç gözükmüyor. Bu protokol ile sözleşmeyi 2011 sonundan fesih edeceğiz.\" şeklinde yanıt verdiğini, Dosyada mübrez 03.11.2020 tarihli delil dilekçemizin ekinde müvekkil şirket yetkilisinin davacı yana yaptığı yazılı bildirim, dava dışı kiraya veren ile müvekkil şirket arasında yapılan sulh, ibra ve tahliye protokolü, işbu belgelerin davacı tarafa iletildiğini gösteren e-posta çıktısından görüleceği üzere; davacı tarafın 14.12.2009 tarihinden beri müvekkil şirkete ait işletmenin gayri faal olacağından ve sözleşmenin sona ereceğinden haberdar olduğunu,Davacı taraf önce sözleşmeyi 2010 yılı Mayıs ayı itibariyle sona erdireceklerini, daha sonra 2011 yılının sonu itibariyle sözleşmeyi sona erdireceklerini yazılı olarak müvekkil şirkete beyan etmesine rağmen; huzurdaki icra takibine dayanak olarak 2012, 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ait faturaları göstererek, hukuka aykırı biçimde icra takibine giriştiğini, Davacı tarafın dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırı hareket ettiğini, bu haliyle dava konusu icra takibinin sui niyetle ikame edildiğini ve haksız davanın reddi ile birlikte müvekkil lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Dosyada mübrez bilirkişi raporunda müvekkil şirketin faal olduğunun, iki defa adres değişikliği yapıldığının ticaret sicilinde tespit edildiği bu yüzden de şirketin iddia edildiği gibi gayri faal olmadığı gerekçesiyle sözleşmenin kendiliğinden sona ermeyeceğine yönelik sonuca varıldığını; bahse konu sözleşme hükmünden görüleceği üzere, gerek bilirkişi raporunda, gerekse Mahkemece gözetilmesi gereken hususun 'Sözleşme hükümlerinin münhasıran müvekkil şirkete ait ...e isimli işletme bakımından sonuç doğuracağını' ve adı geçen işletmenin faaliyetini devam edip ettirmediği olduğunu,Diğer yandan, tarafımızca müvekkil şirketin gayri faal hale geldiği, daha farklı bir anlatımla ticareti terk ettiği şeklinde bir savunma hiçbir aşamada dermeyan edilmemesine rağmen, gerek bilirkişi raporunda gerekse mahkemece şirketin faaliyetine devam ettiğinden bahisle davacı yanın alacağının baki olduğu sonucuna ulaşılmasının usule aykırı olduğunu, Müvekkile tebliğ edilen fatura bulunmadığından, temerrüt olgusu gerçekleşmemiş olup, fatura tebliğine gerek bulunmadığına yönelik Yerel Mahkeme gerekçesi sözleşmeye, TBK'na , TTK'na ve müstear Yargıtay kararlarına aykırılık teşkil ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin ''Mali Şartlar'' başlıklı 6. maddesinin b bendi '' ... Ödemeler için faturalar kdv eklenerek kesilir... '' şeklinde düzenlendiğini, Yargıtay fatura tebliğ edilse dahi temerrüt ihtarnamesi gönderilmemesi halinde temerrüdün oluşmayacağını belirlediğini, kaldı ki somut olayda faturalar tebliğ edilmediği gibi, temerrüt ihtarnamesi de gönderilmediğini, müvekkilin temerrüde düşürülmediğini ve bu nedenle temerrüt faizine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu.\" beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.
GEREKÇE: Dava,İİK'nın 67.maddesine dayalı olarak açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı müzik eserleri yayın sözleşmesi uyarınca mali hak bedelleri alacağına dayalı olarak başlattığı icra takibine itiraz üzerine itirazın iptali davası açmış; davalı, davacıya borcunun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesi tarafından, \"Davanın kabulü ile; İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 34.475.85TL üzerinden devamına, 6.92 TL fazla talebin reddine, -Kabul edilen takip tutarının takdiren % 20'si üzerinden icra inkar tazminatının da davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,\" karar verilmiştir.Davalı vekili yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı ile davalı arasında 30.04.2009 tarihli \"Müzik Eserleri Lisans Sözleşmesi\" bulunduğu, Sözleşme'nin 8/2.maddesinde \"Sözleşmenin bir yıllık olduğu, sürenin devamı boyunca her yılın sonuna en az bir ay öncesine kadar sözleşmenin feshedildiğinin karşı tarafa noter aracılığıyla bildirilmemesi halinde sözleşmenin kendiliğinden birer yıllık dönemler halinde uzayacağı\"nın düzenlendiği, davacı tarafından 2012, 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ilişkin faturalara dayalı olarak icra takibi başlatıldığı görülmüştür. Davacının takipteki talebinin, Sözleşme'nin 6.maddesindeki mali şartlar uyarınca ödenmeyen fatura bedellerinin tahsiline ilişkin olduğu, davalının \"Faaliyetinin 2010 yılında sona ermesi nedeniyle Sözleşmenin 11.maddesinin 4.bendi gereğince sözleşmenin kendiliğinden sona erdiği\" yönündeki savunmasının tüm sözleşme dikkate alındığında yerinde olmadığı ve fesih bildiriminin karşı tarafa noter kanalıyla ulaştırılmasının zorunlu olduğu, davalı tarafından iddia edilen e-posta yazışmalarının yeterli olmadığı kaldı ki iddia edilen içerikte karşılıklı bir yazışmanın da dosyaya sunulmadığı, davada zamanaşımı sorunu olmadığı, tüm bu hususlar dikkate alındığında davacının Sözleşme kapsamında oluşan ve davalı tarafından ödendiği de iddia edilmeyen bedellerin tahsilini talep etme hakkına sahip olduğu, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, Sözleşme'de kesin vadeye yer verilmiş olması nedeniyle yapılan faiz hesabının yerinde olduğu ve alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesinin de isabetli olduğu anlaşıldığından; davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 2.355,05 TL harçtan, peşin alınan 589,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.766,05 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.20/03/2024