T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ: 27/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 28/03/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 21/07/2014 tarihinde, davalı ...Ş. nezdinde ZMMS poliçesi bulunan, davalı ... Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'nin kayıt maliki olduğu ve diğer davalı ... (...) yönetimindeki ... plakalı aracın davacı ... idaresindeki .... plakalı motosiklete çarptığı, bu kazada davacı sürücü ... ile motosiklette yolcu konumunda bulunan diğer davacı ...'in yaralandığı, geçici ve daimi iş göremezliğe maruz kaldığı, karşı araç sürücüsünün olayda asli kusurlu olduğunu beyanla geçici ve sürekli iş gücü kaybı zararına karşılık fazlaya dair hakkı saklı tutulması kaydıyla davacı ... için 5.000,00 TL diğer davacı ... için ise 10.000,00TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan; davacıların uğradığı ağır cismani zarar sebebiyle duydukları acı elem ve ıstırap dolayısıyla davacı ... için 50.000,00 TL, diğer davacı ... için 150.000,00 TL olmak üzere toplam 200.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 04/11/2020 tarihli ıslah dilekçesinde talep edilen maddi tazminat istemlerini davacı ... için 7.473,31 TL geçici, 186.383,37 TL daimi iş göremezlik zararı olmak üzere 193.856,68 TL'ye yükseltmiş, yine davacı ... için ise 2.639,72 TL geçici iş göremezlik zararı istemi olduğunu açıklamış, ayrıca talep olunan tazminatlar için avans faizi uygulanmasını istemiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ...Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kusurun, zararın ve oluşan zarar ile kaza arasındaki uygun illiyet bağın usulünce ispatı gerektiği, müvekkili şirket yönünden haksız fiil tarihinde faiz istenemeyeceği, dava öncesi temerrüt oluşmadığı, SGK tarafından rücuya tabi ödeme yapılmış ise tespiti ve hesaplanacak tazminattan indirilmesi gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
Davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacıların yaralanmasına ilişkin kazada müvekkiline asli kusur yüklendiği ve davalı tarafa tali kusur verildiği, kusur raporunun kabulünün mümkün olmadığı, zira kazanın kontrolsüz kavşakta meydana geldiği, müvekkili sürücünün olay mahalli kavşağa yaklaşırken hızını azalttığı ancak davacı sürücünün süratli olduğu, kazanın da bu aşırı hızdan sebep meydana geldiği, davacı sürücünün seyri sırasında motosikletin lambasının da yanmadığı, olayın cereyan tarzına göre davacı yanın asli ve tam kusuru sonucu hadisenin vuku bulduğu, davacıların tedavi sürecinde ve akabinde yanlarında olunduğu, tedavi için harcama yapıldığı ve nakit olarak ...'e 1.000,00 TL verildiği, fahiş tazminat talep edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının .... soruşturma sayılı dosya örneği, trafik kazası tespit tutanağı, zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi örneği, kusur, maluliyet ve tazminat bilirkişisi raporları, tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı sürücünün %25, davalı sürücünün ise %75 kusurlu oldukları, kazadan kaynaklı yaralanması nedeniyle davacı ...'in 9 ay geçici iş göremezliğe ve %42 oranında sürekli iş göremezliğe maruz kaldığı, diğer davacı ...'in yaralanması nedeniyle iyleşmesi için 3 ay süreye ihtiyaç duyacağı, davacı ...' in geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararının 5.064,98 TL, sürekli iş gücü kaybı dolayısıyla oluşan maddi zararının 139.787,53 TL olduğu ve yine davacı ...' in geçici iş gücü kaybından kaynaklanan maddi zararının 2.639,72 TL olarak hesaplandığı, kusur, maluliyet ve hesap raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacı ... araçta yolcu konumunda bulunması sebebiyle kusur indirimi yapılmaksızın davanın ıslah edildiği, öte yandan davalı yanın kusuruna dayanıldığından davalıların kusur oranına denk gelen zararı gidermekle yükümlü olduğu gerekçesiyle maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, davacı ... için 5.604,98 TL geçici ve 139.787,53 TL sürekli iş göremezlik zararı olmak üzere toplam 145.392,51 TL maddi tazminat ile davacı ... için 2.639,72 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden, davalı ... şirketi yönünden dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine; tarafların kusur oranları, dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, davacıların uğradığı cismani zararın boyutu, yaralanmaları sebebiyle duydukları elem ve üzüntü ile daimi maluliyetin davacı ... üzerinde bıraktığı etkisine göre manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile davacı ... için 20.000,00 TL ve davacı ... için 1.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ....Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline; karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ... için talep edilen tazminatların ıslahla artırıldığı, ayrıca karşı aracın ticari maksatla işletildiğinden tazminatlar için avans faizi uygulanmasının istendiği, davacı ...'in yolcu konumunda olduğu, olayda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, zararını dilediği sorumlulardan isteyebileceği, burada davacı ve davalı sürücülerin kusurlu eylemleriyle bu zarara neden olduğu, birden çok kimsenin birlikte bir zarara neden olmaları durumundan zarar görene karşı borçluların müteselsil sorumlu oldukları, davacı ... için talep edilen tazminata kusur oranına göre zarar tayini yapılmasının hatalı olduğu, olayın meydana geliş şekli, karşı yanın asli kusur durumu, davacıların uğradığı cismani zararın boyutu ve özellikle davacı... daimi maluliyet oluşacak derecede ağır şekilde yaralanmasına nazaran manevi tazminat taleplerinin aynen hüküm altına alınması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesin istemiştir.
Davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ...'in sürücü belgesinin bulunmadığı, her iki davacının motosikletle seyri sırasında koruyu tertibat (kask) takmadığı, yolcu konumundaki davacı ...'in hatır için taşındığı, müterafik kusur ve hatır taşımasının indirim sebebi yapılmadığı, davaya konu kazada şiddetli bir çarpışma yaşanmadığı ve kimsenin fırlayıp sürüklenmediği, buna göre davacı ...'in %42 daimi ve 9 ay geçici iş göremezliğe maruz kalmasının mümkün olmadığı, dava dilekçesindeki iddiaları tekrar ile kazanın kontrolsüz kavşakta vuku bulduğu, müvekkilinin hızını ayarlayarak kavşağa yaklaştığı, davacı sürücünün müvekkilinin aracına çarptığı, asli kusurun davacı yanda olduğu, yine davacı aracının farının yanmaz vaziyette seyri sırasında kazanın gerçekleştiği, davacının farı yakması haline davalı sürücü tarafından fark edileceği ve kazanın meydana gelmeyeceğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı sürücünün ehliyetinin bulunmaması ve davacıların motosikletle kasksız seyretmesi nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini istemiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davalı ...Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davaya konu olayın haksız fiilden kaynaklandığı ve tazminatlar için uygulanacak faizin de yasal faiz olduğu, avans faizi talebinin yersiz olduğu, yine davacı ...'in yolcu olduğundan bu davacı için tazminat hesaplamasında kusura göre zarar tayini yapılmaması gerektiği itirazının kabule şayan olmadığı, zira müvekkili sigorta şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı sorumlu tutulması gerektiğini beyanla davacıların istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bedensel zarara uğrayanların aynı kanunun 54. maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/1 maddesi gereğince manevi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacılar, trafik kazası sonucu yaralandıklarını belirterek kaza neticesinde uğradıkları geçici ve daimi iş göremezlik zararına karşılık maddi tazminatın karşı aracın sürücüsü işleteni ve trafik sigortacısı olan davalılardan; uğranılan cismani zarar nedeniyle acı, ıstırap ve üzüntüye karşılık bir miktar manevi tazminatın karşı aracın sürücüsü ve işleteni olan davalılardan tahsilini talep etmişler, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi ve manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
1-Davalı sürücüsünün seyri istikametinde yaklaştığı kavşakta \"Dur\" işaret levhasının varlığına göre kavşağa kontrollü girmesi gerekirken hızını mahal şartlarına göre ayarlamadığı ve davacı motosiklet sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermediğinden, davacı sürücü ise kavşağa mevcut hızını azaltmayarak girmesinden dolayı sebebiyet verdikleri trafik kazasında kusurlu oldukları anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davacı sürücüye %25, davalı sürücüye ise %75 kusur izafe edilmesi dosya kapsamına göre uygun görülmüştür.
2-Davalı ...Ş. vekili ve davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili; davacıların kask kullanmaması nedeniyle tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili ayrıca davacı ...'in hatır için taşındığından hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini savunmuşlarsa da, hatır taşıması def'inin ancak hatır için taşıyan araç sürücüsü, işleteni ve tarfik sigortacısı tarafından ileri sürülebileceği, karşı araç bakımından bu indirimin mümkün olmadığı, öte yandan davacıların tazminata neden olan yaralanmalarının kafa bölgesi değil, gövde ve bacak kısmında oluştuğu, kask kullanılmamasının zararın artmasına doğrudan bir katkısının bulunmadığı anlaşıldığından, davalıların bu hususlara yönelen istinaf itirazları reddedilmiştir.
3-Davacılar vekili maddi tazminatın hesabında hatalı veriler kullandığı, düşük tazminat hesabı yapıldığını ileri sürmüşse de, hatalı verilerin ne olduğunu açıklamadığı gibi, bilirkişinin davacı ...'in gelirinin asgari ücret seviyesinin üstünde ve SGK kayıtları doğrultusunda belirlemesi nedeniyle, davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili ise ıslah dilekçesiyle manevi tazminat talep edilmediğinden manevi tazminat talebinden feragat etmiş sayılması gerektiğini ileri sürmüş ise de, dava dilekçesiyle talep edilen manevi tazminattan açıkça feragat edilmediği, ıslah dilekçesinin sadece manevi tazminata ve hem maddi ve hem da manevi tazminata uygulanacak faizin türü için verilmesi nedeniyle, belirtilen hususlara yönelen istinaf itirazları reddedilmiştir.
3-Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporuyla davacı ...'in % 42 oranında meslekten kazanma gücünü kaybedecek ve iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabilecek şekilde yaralandığı bildirilmiştir.
Davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. vekili bu maluliyet oranlarına itiraz etmişlerse de, itirazlarında yeniden rapor alınmasını gerektiren somut bir delil göstermediklerinden maluliyete yönelen istinaf itirazları kabul görmemiştir.
4-Davacı ..., davacı eşi ...'in sürücüsü olduğu motosiklette yolcu olup, trafik kazasına neden olan herhangi bir kusuru bulunmamaktadır.
Tazminat bilirkişi bu davacının 9 aylık geçici iş görmezlik süresi içerisindeki zararını 7.473,31 TL, %42 maluliyetten kaynaklanan zararını 186.383,37 TL olarak hesaplamış ve davacı vekili ıslah dilekçesiyle tazminatları bu miktarlar kadar artırmıştır.
İlk derece mahkemesi ise; sürücü, işleten ve trafik sigortacısının ancak davalı sürücünün kusuruna denk gelen kısımdan sorumlu olacağı gerekçesiyle, davacı ...'in yolcu olarak bulunduğu motosiklet sürücüsünün %25 kusuruna göre indirim yapmak suretiyle 5.604,98 TL geçici ve 139.787,53 TL sürekli iş görmezlik tazminatının davalı taraftan tahsiline karar vermiştir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesi gereğince birden fazla kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri taktirde zarardan müteselsilen sorumlu olurlar. Yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1 maddesi gereğince bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur. Türk Borçlar Kanunu'nun 163. maddesi gereğince zarara uğrayan borcun tamamının veya bir kısmının ifasını dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borcun tamamından tüm borçluların mesuliyeti borç ödeninceye kadar devam eder. Bu yasal düzenlemeye göre zarara uğrayan davacı ..., aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan tüm müteselsil sorumlulardan bu zararının tahsilini talep edebileceği gibi, sadece biri ve birkaçından da bu zararın karşılanmasını isteyebilir. Dava ve ıslah dilekçesinde kusur oranına göre değil, müteselsil sorumluluğa dayanılarak tazminat talebinde bulunulmuştur. İlk derece mahkemesince yaralanma olayının meydana gelmesinde davalı sürücü ... ile kendisinden bir talepte bulunulmayan davacı sürücü .....'in kusuru tespit edilmiş olmasına rağmen, davalıların belirlenen tazminatın tamamından müteselsil sorumluluğuna ve davalılarla müteselsil sorumluluğu bulunan ve talep dışı tutulan davacı sürücüye isabet eden kusurun belirlenen tazminattan indirilmemesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, davalıların kusurları nispetinde sorumluluklarına karar verilmesi usul ve yasaya aykırı düşmüştür.
5-Davacılar vekili dava dilekçesiyle hükmedilecek tazminatlara yasal faiz uygulanmasını talep etmiş, 04/11/2020 tarihli dilekçesiyle faizin türünü ıslah ederek avans faizi uygulanmasını istemiştir.
İlk derece mahkemesince zararın ticari ilişkiden değil, haksız fiilden doğduğu, ayrıca davacıların da tacir olmadıklarını gerekçe göstererek hükmedilen tazminatlara yasal faiz uygulanmıştır.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacı taraf dava dilekçesiyle talep ettiği faizin türünü ıslah yoluyla değiştirebilir.
Trafik kazasına sebebiyet veren ..... plaka sayılı aracın kayıtlı maliki ve işleteni davalı ... Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. olup, araç ticari amaçla işletilmektedir.
Ayrıntıları Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18/05/2022 gün ve 2020/(17) 4-170 esas, 2022/698 karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere; avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu, bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerektiği, eldeki davada kazaya karışan davalı araç sermaye şirketine ait olup, ticari amaçla kullanıldığının açık olduğu, davacılar vekilinin ıslah dilekçesiyle avans faiz talep ettiğinden, ilk derece mahkemesince Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde yasal faize hükmedilmesi doğru görülmemiştir.
8-Trafik kazası tespit tutanağına göre davacı motosiklet sürücüsü ...'in sürücü belgesi bulunmamaktadır. Dava dosyasında bu davacının sürücüsü belgesi olduğu yolunda bir belgeye de rastlanılmamıştır.
Davalı ...Ş. vekili, yargılama aşamasında sunduğu 30/11/2020 tarihli dilekçede davacı ...'in sürücü belgesi olmayan kişinin kullandığı araca binmesi nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğuna yönelik itirazda bulunmuştur. Yine davalılar vekilleri aynı hususu istinaf nedeni olarak göstermiştir. Müterafik kusur davalılar tarafından yargılamanın her aşamasında ileri sürüleceği gibi, ilk derece mahkemesince de müterafik kusurun varlığı tespit edilmesi halinde resen dikkate alınabilir.
Trafik kazasının meydana gelmesinde davacı sürücünün %25 kusuru bulunmaktadır. Davacı ...'in motosiklet sürücüsü olan diğer davacı eşinin sürücü belgesi olmadığını bilecek durumda olduğu, sürücü belgesi bulunmayan eşinin kullandığı araca binmek suretiyle eşinin kusurunun bulunduğu trafik kazası sonucu yaralanmasında kendi ihmali hareketinin de zararın doğmasına etken olduğu dikkate alınarak hükmedilen maddi tazminattan yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken, ilk derece mahkemesince müterafik kusur değerlendirilmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Davacı ...'in trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle 7.473,31 TL geçici ve 186.383,37 TL sürekli iş görmezlik olmak üzere toplam 193.856,68 TL maddi zararından %20 müterafik kusur indirimi yapıldığında, 5.978,65 TL geçici ve 149.106,70 TL sürekli iş görmezlik olmak üzere toplam 155.085,35 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline, maddi tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapıldığı için reddedilen maddi tazminat yönüyle davalı yararına vekalet ücretine takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.
6-Davacılar vekili istinaf dilekçesinde, hükmedilen maddi ve manevi tazminatlar için müvekkilleri lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maddi tazminatlar için tek, manevi tazminat için tek vekalet ücreti hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Davalıların bu yönde bir istinaf itirazları bulunmadığından, davalılar yararına tek vekalet ücreti hükmedilmesi, davacılar bakımından usuli kazanılmış hak haline gelmiştir.
İlk derece mahkemesince kabul edilen maddi ve manevi tazminatlar yönünden her bir davacının kabul edilen tazminatları için davacılar lehine maddi tazminat için tek, manevi tazminat için tek vekalet ücretine hükmedilmiştir. İhtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı ayrı maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olması, her birinin davasının diğerinden bağımsız olması ve aralarında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunanların usul ekonomisi ilkesi dikkate alınarak birlikte dava açtıkları durumda da esasen birden fazla dava olduğu dikkate alınarak; her bir davacı yönünden lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarına göre ayrı ayrı vekalet ücreti verilmesi gerekirken, kendilerini vekille temsil ettiren davacılar yararına maddi tazminat davasında tek, manevi tazminat davasında tek vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasa ile tarifeye aykırı düşmüştür.
7-Türk Borçlar Kanunu’nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Adli Tıp Kurumu 2. ve 3. İhtisas Dairelerinin raporlarına göre davacı ....kaburga kemiklerindeki kırıklar nedeniyle 3 aya kadar iyileşebilecek derecede, davacı ... ise %42 maluliyete uğrayacak ve iyileşme süresi 9 aya kadar uzayabilecek derecede yaralanmışlardır.
Olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, davacıların yaralanma dereceleri, kusur ve müterafik kusur durumları, davacıların yaralanması nedeniyle çektiği acı ve ızdırap, ameliyatlar dahil tedavi sürecine katlanması, paranın satın alma gücü, günün ekonomik koşulları ve yukarıda açıklanan ilkeler dikkate alındığında davacı ....için hükmedilen 1.500,00 TL manevi tazminat miktarı ile davacı ... için hükmedilen 20.000,00 TL manevi tazminat miktarı dosya kapsamına göre azdır. Belirtilen nedenler ile hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacı .... için 10.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL tazminat, davacıların manevi zararlarını karşılayacak miktardadır.
Dairemizin davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğunun kabul gerekçesine göre, davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'nin manevi tazminat miktarına yönelen istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
Hal böyle olunca; açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davacıların maddi tazminatta müteselsil sorumluluğun uygulanması gerektiğine, manevi tazminat miktarına, faizin türüne ve vekalet ücretine yönelen, davalı ...Ş. vekili ile davalılar ... ve ....Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'nin müterafik kusura yönelen istinaf istemlerinin kabulüne, taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca esastan reddine, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kabul edilen istinaf nedenleri yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi suretiyle; davacıların açtığı maddi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı .... için 2.639,72 TL, davacı ... için 5.978,65 TL geçici ve 149.106,70 TL sürekli iş görmezlik olmak üzere toplam 155.085,35 TL maddi tazminatın davalı .... Sigorta A.Ş. yönünden 08/12/2014 dava tarihinden, davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. yönünden 21/07/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin tazminattan poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, fazlaya ilişkin maddi tazminat taleplerinin reddine, davacıların açtığı manevi tazminat davalarının kısmen kabulü ile davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın 21/07/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine, maddi ve manevi tazminat davalarında davacılar yararına ayrı ayrı nispi vekalet ücreti takdirine, davacı ... yönünden reddedilen maddi tazminat müterafik kusur indirimine dayandığından reddedilen tazminat için davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların maddi tazminatta müteselsil sorumluluğun uygulanması gerektiğine, manevi tazminat miktarına, faizin türüne ve vekalet ücretine yönelen, davalı ...Ş. vekili ile davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'nin müterafik kusura yönelen istinaf istemlerinin KABULÜNE,
2-Taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
3-Kabul edilen istinaf itirazları nedeniyle ilk derece mahkemesi olan Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas - .... Karar sayılı, 22/12/2020 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1. fıkrası (b-2) bendi gereğince KALDIRILMASINA,
4-Düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle;
a)Davacı ...'in açtığı maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 2.639,72 TL geçici iş göremezlik zararının davalı .... Sigorta A.Ş. yönünden 08/12/2014 dava tarihinden, davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. yönünden 21/07/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin tazminattan poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine,
b)Davacı ...'in açtığı maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 5.978,65 TL geçici ve 149.106,70 TL sürekli iş görmezlik olmak üzere toplam 155.085,35 TL maddi tazminatın davalı .... Sigorta A.Ş. yönünden 08/12/2014 dava tarihinden, davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti. yönünden 21/07/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sigorta şirketinin tazminattan poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına, fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine,
c)Davacı ...'in açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 10.000,00 TL manevi tazminatın 21/07/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
ç)Davacı ...'in açtığı manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 50.000,00 TL manevi tazminatın 21/07/2014 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... ve ...Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin reddine,
d)Maddi tazminat yönüyle davacıların peşin ödediği 734,35 TL harç ile 657,00 TL ıslah harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 9.382,85 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
e)Manevi tazminat yönüyle alınması gereken 4.098,60 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye verilmesine,
f)Davacılar tarafından başvuru harcı, peşin harç ile ıslah harcı olarak ödenen (25,20 TL + 734,35 TL + 657,00 TL) toplam 1.416,55 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
g)Manevi tazminat davasında ayrıca bir yargılama gideri yapılmadığından davacılar tarafından sarf edilen (davetiye, müzekkere, bilirkişi gideri ve ATK fatura gideri) olmak üzere toplam 3.665,67 TL yargılama giderinden davanın %79 kabul oranı gözetilerek hesaplanan 2.895,88 TL tutarındaki kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
ğ)Davacı ... maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi gereğince belirlenen 2.639,72 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,
h)Davacı ... maddi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 24.813,66 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,
ı)Davalılar, davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davasında kendilerini vekil aracılığıyla temsil ettirdiklerinden, ret edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/2 maddesi gereğince belirlenen 2.360,28 TL nispi vekalet ücretinin bu davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
i)Davacı ...'in açtığı maddi tazminat davası müterafik kusur nedeniyle kısmen reddedildiğinden, ret edilen maddi tazminat yönüyle davalılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
j)Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-4 ve 13/2 maddesi gereğince belirlenen 10.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den alınarak bu davacıya verilmesine,
k)Davacı ... manevi tazminat davasında kendisini vekil aracılığıyla temsil ettirdiğinden, kabul edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-4 ve 13/1 maddesi gereğince belirlenen 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'den alınarak bu davacıya verilmesine,
l)Davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti., davacılar tarafından açılan manevi tazminat davalarında kendilerini vekil aracılığıyla temsil ettirdiklerinden, ret edilen miktara göre karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10/1-4 ve 13/1 maddesi gereğince hesaplanan 22.440,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine,
m)Artan gider avansının ilgililerine iadesine,
5-Davacılar, davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti ile davalı ...Ş. tarafından ayrı ayrı peşin yatırılan 162,10 TL istinaf yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, başvuru sırasında tarafların peşin ödediği 59,30 TL istinaf karar harcının davacılara; (59,30 TL + 2.468,72 TL) 2.528,02 TL istinaf karar harcının davalı ...ye; (2.529,00 TL + 366,19 TL) 2.895,19 TL TL istinaf karar harcının davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti'ye talebi halinde iadesine,
6-Başvuru sırasında davacının sarf ettiği 162,10 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı, 66,00 TL tebliğ masrafı olmak üzere toplam 228,10 TL istinaf giderinin harç oran dışı tutulduğunda 214,24 TL kısmının davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, bakiye kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
7-Davalılar ... ve .... Metal Sanayi İnşaat Nakliyat Gıda Ticaret Ve Turizm Ltd. Şti.'nin istinaf avansından karşılanan 36,10 TL bölge adiye mahkemesine dosya gönderme masrafı ile 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı olmak üzere toplam 198,20 TL istinaf giderinin harç oran dışı tutulduğunda 181,96 TL kısmının davacılardan alınarak bu davalılara verilmesine, bakiye kısmın bu davalılar üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ...Ş.'nin istinaf başvuru harcı olarak ödediği 162,10 TL istinaf giderinin davacı ...'den alınarak bu davalıya verilmesine,
9-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
10-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 27/03/2024 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...