T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
2. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2023/566
KARAR NO\t: 2024/579
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 01/12/2022
NUMARASI\t: 2021/380 Esas-2022/733 Karar
DAVA\t\t: Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 01/09/2021
İlk derece mahkemesince verilen hüküm süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmekle dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesince mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin Erzurum Sulh Hukuk Mahkemesi olduğuna, Erzurum ... Sulh Hukuk Mahkemesince de karşı yönde görevsizlik kararı verilmiş, dava dosyası merci tayini için Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmiş, anılan Dairece Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiş, mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın kabulü ile 86.850,00 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, daha sonra mahkemece ek karar ile davanın kabulü ile 86.850,00 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafından sepetli platform aracının kullanılmadığını, bu aracın müvekkili şirket bünyesinde işçi olarak çalışan ... ve ...’ın kendi işlerinde kullandıklarını, ...’ın ise ...’ın ağabeyi olduğunu, şahısların kendi araçlarını kendi şahsi işlerinde kullandıklarını ve müvekkili şirkete kira edilmiş gibi gösterdiklerini, davanın yazılı belgelerler ispat edilemediğini, alacağının ispatının davacı tarafa düştüğü halde mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasının hatalı olduğunu, mahkemece bu hususta yanılgıya düşüldüğünü ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Dava, kira alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Kural olarak kira ilişkisinin varlığını ve kira bedelinin ne kadar olduğunu ispat külfeti davacıya, davalı tarafından kabul edilen kira bedelinin ödendiğinin ispat külfeti ise davalıya düşer. Talep edilen yıllık kira miktarı HMK'nın 200. maddesi uyarınca belirlenecek senetle ispat sınırının üzerinde ise davacı kira sözleşmesinin varlığı ile kira bedelinin miktarını yazılı belge ile kanıtlamak zorundadır. Yazılı delille kanıtlanmadığı takdirde ise davalının kabulünde olan miktar var ise bu miktar esas alınmalıdır. Yine davalıda aynı koşullar altında yıllık kira bedelinin senetle ispat sınırının üzerinde olması durumunda kira borcunun ödendiğini yazılı belge ile ispat etmelidir. Yıllık kira bedelinin senetle ispat sınırının altında olması halinde ise davacı tanık deliline dayanabilmekle birlikte yukarıda da belirtildiği üzere hem kira sözleşmesinin varlığını hem de kira bedelini ispat yükü altındadır.
Somut olayda davacı, sözlü kira sözleşmesi uyarınca ... plakalı aracı davalıya kiraya verdiğini, davalının ödemesi gereken kira bedelinin günlük 450,00 TL olduğunu iddia etmiş, davalı tarafça kira ilişkisi bulunduğu kabul edilmemiştir. Davacının, iddiasına göre yıllık kira bedeli senetle ispat sınırının üzerinde olduğundan, kira ilişkisini ve miktarını yazılı delille ispat yükümlülüğü söz konusudur.
O halde Mahkemece, davacının kira ilişkisinin varlığını ve kira bedelinin miktarını usulünce ispat edemediği dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken bu hususlar göz önünde bulundurulmadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, ancak bu husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca, uyuşmazlığın esasına ilişkin yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın reddine dair yazılı şekilde hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
A-)İstinaf başvurusu yönünden;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.12.2022 tarihli, 2021/380 Esas ve 2022/733 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Peşin alınan istinaf karar ve ilam harcının istemi halinde davalıya iadesine,
3-İstinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama gideri olan 154,00 TL’nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davalı tarafından yatırılan ve kararın tebliği için yapılacak masraflar düşüldükten sonra varsa kullanılmayan gider avansının HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırana iadesine,
B-)HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca uyuşmazlığın yeniden esasına ilişkin olarak;
“1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcın peşin alınan 1.520,50 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.092,90 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından sarf edilen harç ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,”
Şeklinde hüküm tesisine,
C-)Hükmün kesinleştirme ve gider avansının iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
D-)HMK'nın 359/4. maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan ön inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere ... tarihinde oybirliği ile karar verildi.