T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\t
ESAS NO\t: 2023/110
KARAR NO\t: 2024/219
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 15/02/2023
KARAR TARİHİ\t: 20/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı asilin dava dilekçesinde özetle; Davacı asilin kooparatifin----- numaralı ortağı olduğunu, 10.02.2023 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında yönetim kurulunca hazırlanan gündem maddelerinden 8. Maddede yazılı olan \"Kooperatif ortaklık şartlarını kaybedenlerin ortaklıktan çıkartılması\" kararı, genel kurulunca yapılan oylamalarla iki ortak haricinde ana sözleşmeye aykırı olarak reddedildiğini, ana sözleşmenin 9. Madde de yazılı olan ortaklık şartlarından b fıkrası; \"kooperatifin faaliyet sahasında ikamet etmek ve su ürünleri üretimi, yetiştiriciliğini meslek edindiğini su ürünleri yetiştiricilik belgesi ile su ürünleri avcılığında avcılıkta kullanılan balıkçı gemisinde sahip olduğunu ruhsat teskeresi ile teşvik etmek\" denildiğini, genel kurul gündeminde ortaklıktan çıkartılması istenen ilgililerin tamamının su ürünleri avcılığında kullanılan balık avlama gemisi ve ruhsatının bulunduğunu, ana sözleşmenin ortaklıktan çıkartılma hakkındaki 21. Maddenin a fıkrasında ise \" 9. Maddede yazılı şartlardan birisini kaybetmiş olanlar yönetim kurulunun teklifi ve genel kurul kararı ile kooperatiften çıkartılırlar\" şeklinde olduğunu, genel kurulun görevleri adı altındaki 35. Maddenin son kısmında ise \"genel kurul yürürlükteki mevzuata ve ana sözleşmeye aykırı karar alamaz\" denildiğini, genel kurul gündemindeki 8. Madde hakkındaki genel kurul kararının iptalini istediğini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı asil ... uzun yıllardır kooperatif yönetim kurulu başkanlığını yapmakta olduğunu, en son genel kurul seçiminde kaybedeceğini anlayınca kendisine seçimde muhalif olacağını anladığını bütün kooperatif üyeliğinden çıkarılması için yönetim kurulu kararı ile genel kurula sunulduğunu, davacı asil bu hususu yaparken bu konuda kooperatif üyelerine hiçbir ihtar ve bildirim yapmadığını üyelerin bu hususu genel kurulda öğrendiğini, bu konuda kooperatif Genel kurulun da yapılan görüşmelerden sonra ihraçlar için açık oylama yapılmasına oy birliği ile karar verilmiş olduğu, üyelikten çıkarılmak istenen 31 kooperatif üyesi için genel kurulda tek tek oylama yapıldığını, yedi kooperatif üyesinin daha önceden istifa dilekçesi verdiğini ve istifaları yönetim kurulu tarafından kabul edildiğini bu nedenle yedi üye için ihracın görüşülmesine gerek olmadığına karar verildiğini, yapılan oylamada iki üyenin ihracına karar verildiğini, tek tek yapılan oylamada ihracı talep edilen 22 üye için yönetim talebinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunun görüşüldüğünü yapılan açık oylamada 22 üye için ihraç edilmemesine iki üye için oy birliği (davacı asil dahil) ile kalan 19 üye için oy çokluğu ile ortaklıktan ihraç edilmemesine karar verildiğini, halen kooperatifin 73 kayıtlı ortağı bulunmakta olduğunu bunlardan 56 kişi kooperatif genel kuruluna katıldığını, bu sebeple eski yönetim kurulu başkanı olan davacı asil tarafından neredeyse üyelerinin yarısının ihraç edilmek istediğini, bu nedenle genel kurulun aldığı ihraç edilmeme kararlarının hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu, ihraç isteyen davacı asil eski yönetim kurulu başkanının muhaliflerini bir potaya koyarak seçimi kazanmak için yaptığını, bazı ortaklar ilgili bakanlık ve Tarım bölge müdürlüklerince balıkçı ruhsat ruhsat teskeresi verilme işlemleri dondurulduğunu, ilgili kurumlar tarafından balıkçı ruhsat teskeresi verme kararı tekrar başlatıldığında kaybeden üyelerin 'Balıkçı Ruhsat teskeresi çıkarma hakkına her zaman sahip olabileceğini ana sözleşmede ve 1163 sayılı kooperatifler kanunu'nda anılan ortaklık koşulunu kaybedenler için ihraç öncesinde ihtar gönderilmesi öngörülmemiş ise de 1163 sayılı kooperatifler kanu'nun 27.maddesinde parasal yükümlülükleri için ihraç öncesinde aranan uygun süre verilmesi koşulunun da, kıyasen uygulanması gerektiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasıdır.Dava konusu uyuşmazlığın; Davalı ...10.02.2023 tarihli genel kurulunda alınan 8. Maddesinin iptali şartlarının bulunup bulunmadığı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.Mahkememiz dosyasının ön inceleme duruşmasının ----- no'lu ara kararı uyarınca uyuşmazlık noktasında inceleme yapılmak üzere 1 kooperatif mevzuatında uzman bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş olup, 18.12.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; \"Davalı kooperatifin 10.02.2023 tarihli genel kurulun 8. Maddesindeki ortaklık koşullarını sonradan kaybettiğini belirten 22 ortağın ihraç edilme- mesine 2 ortağın ihracına dair ---- nolu kararın iptaline yönelik, davacının iddia ve talebinin yönetim kurulunca teklif edilen tüm ortakların ihraç edilmesi gerektiği yönünde olduğu, buna karşılık ihraç edilen 2 ortağın itirazına rastlanmadığından söz konusu genel kurul kararının kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı olmadığı ve iptal koşullarının oluşmadığı\" şeklinde rapor düzenlendiği, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve hüküm kurmaya elverişli olduğu görülmüştür.
Eldeki dava GK kararlarının yokluğunun veya butlanının tespiti veya iptaline ilişkindir. GK kararlarının iptali TTK m. 445 vd. Düzenlenmiştir. TTK m.445 şöyledir:MADDE 445- (1) 446 ncı maddede belirtilen kişiler, kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine, karar tarihinden itibaren üç ay içinde, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde iptal davası açabilirler.
İptal davası açabilecek kişiler ise,\"MADDE 446- (1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten,
b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri,
c) Yönetim kurulu,
d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir.\" şeklindedir.
Hazirun cetvelinin incelenmesinden davacı ... “----- 9.sırada yer aldığı ve toplantı tutanağını imzalayarak toplantıya katılmıştır.
Davacı ...--- nolu kararın alınmasından sonra, kararın kanuna ve ana sözleşmeye aykırıolduğunu söyleyerek karara olumsuz oy vermiş ve muhalefetini tutanağa geçirtmiş olduğundan genel kurul kararının iptali için KoopK. m.53/1'de aranan şekli/ön koşulları sağlamıştır. Genel kurul toplantısının bakanlık temsilcilerinin katılımıyla 10.02.2023 tarihinde saat 11.30'da yapıldığı Dava dilekçesinde gündemin 8. Sırasında görüşülen kararın ana sözleşmeye aykırılık sebebiyle iptalinin talep edildiği, mahkemece re'sen gözetilecek bir yokluk veya butları sebebinin tespit edilmediği, ----- Kooperatifi Genel Kurul Tutanağının incelenmesinden, toplantının 10.02.2023 tarihinde saat 11.30'da yapıldığı, toplantıya kayıtlı 73 ortaktan 56 sının katıldığı, Koop K.ve ana sözleş- meye göre toplantı yeter sayısının bulunduğu, zaten ertelenen 2. Toplantı olması sebebiyle kooperatif ana sözleşmesinin 42. Maddesi gereğince asgari katılım aranmaksızın, en az kurucu ortak sayısı kadar katılım olduğu taktirde toplantı yapılabileceği, kurucu ortak sayısının 16 olması gözetilerek toplantı nisabının bulunduğu tespit edilmiştir.Dava konusu olup iptali istenen 8.gündem maddesi “ortaklık şartlarını kaybetmiş ortakların ortak- lıktan çıkarılmasının oylanması” şeklindedir. ----.nolu kararda ihraç edilmesi kabul edilmeyen ortaklar için de ihraç edilen ortaklar için de “Madde 21 (a) fıkrası gereği (9. Maddenin b fıkrası)” şeklinde gerekçe yazılmıştır.\"Kooperatif ana sözleşmesinin 21/a maddesi:
ORTAKLIK ŞARTLARI
Madde 9-Ortaklarda aranacak şartlar;
a) Türk vatandaşı olmak
b) Kooperatifin faaliyet sahasında ikamet etmek ve su ürünleri üretimi, yetiştiriciliğini meslek edindiğini su ürünleri yetiştiricilik belgesi ile su ürünleri avcılığında, avcılıkta kullanılan balıkçı gemisine sahip olduğunu ruhsat tezkeresi ile tevsik etmek,
c) ... '
'ORTAKLIKTAN ÇIKARILMA
Madde 21- Ortaklar aşağıdaki hallerden dolayı ortaklıktan çıkarılır.
a) 9.maddede yazılı şartlardan birini kaybetmiş olanlar,
b) ...Madde 22- Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ortaklar ana sözleşmede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamaz.\" şeklindedir.Öte yandan davalı kooperatif ana sözleşmesinde, ortaklık şartlarını sonradan kaybedenler için nasıl bir ihraç usulünün işletileceği konusunda yalnızca, yönetim kurulunun teklifi ve genel kurul kararı ile çıkarılacakları dışında bir yöntem öngörülmemiştir. Bununla birlikte Yargıtay içtihatları tıpkı parasal yükümlüklerini yerine getirmeyen ortakların ihracında olduğu gibi çıkarılacak ortaklara ihtarname gönde- rilmesi ve ihtarda verilen sürenin kaybettikleri ortaklık koşularını yeniden sağlamak için uygun bir süre tanınması gerektiği yönündedir.
Somut davada taraflar arasındaki temel ihtilaf kooperatif ortaklarına yeniden balıkçı gemisi sahibi olmak ve balıkçı ruhsatı olmak gibi şartların yeniden sağlanması için çıkarılan ortaklara ihtar çekilip yeniden ortaklık koşullarını sağlamaları yönünde fırsat verilip verilmediği noktasındadır. Davacı taraf usulünce ilan yapıldığını, 8 aydan fazla süre tanındığını savunmakla birlikte Yargıtay kararlarında kıyasen uygulanacağı belirtilen KoopK.m.27'deki şekilde bir ihtarın bulunmadığı, en az 8 ay önceden kooperatif ilan panosunda ve pencerelerinde ilan edildiğine dair fotokopiler sonulmuş ise de bunların, işaret edilen şekilde ihtar koşulunu denetime elverişli şekilde sağlamayacağı, zira, ortakların kooperatif merkezine hangi sıklıkla geldikleri ve söz konusu ilanları görüp görmediğinin belli olmadığı anlaşılmak- tadır.
Sonuç olarak, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, davalı| kooperatifin 10.02.2023 tarihli genel kurulun 8. Maddesindeki ortaklık koşullarını sonradan kaybettiği belirtilen 22 ortağın ihraç edilmemesi- ne, 2 ortağın ihracına dair----nolu karar, içerik yönünden kooperatif ana sözleşmesinin 9, 21 ve 22.madde- lerine uygun olmakla birlikte, kararda adı geçen ortaklara, ana sözleşmenin 9. Maddesinde ortaklık koşulu olarak aranan “su ürünleri avcılığında kullanılan balıkçı gemisine sahip olma” koşulunu yeniden sağlamadıkları taktirde ihraç edileceklerine dair, usulünce ihtarname gönderildiği ve ortaklık koşullarını yeniden sağlamak bakımından uygun bir süre verildiğinin ispat edilmediği, “ortaklıktan çıkarma” ile sonuçlanacak böyle bir ihtarın kooperatif panolarına ve camlarına asılarak yapılmasının yetersiz olduğu, bununla birlikte davacının iddia ve talebinin, yönetim kurulunca teklif edilen tüm ortakların ihraç edil- mesi gerektiği yönünde olduğu, buna karşılık ihraç edilen 2 ortağın itirazına rastlanmadığından söz konusu genel kurul kararının kanuna, ana sözleşmeye ve dürüstlük kurallarına aykırı olmadığı ve iptal koşullarının oluşmadığı kanaatine varılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile kalan 247,70 TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,Dair; davacı asilin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.