T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/239 - 2024/170
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2024/239 \t\t ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO\t: 2024/170
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 09/03/2022
ESAS-KARAR NO\t: 2021/194 E 2022/172 K
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 29/02/2024
YAZILDIĞI TARİH\t: 27/03/2024
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t\t
\t
İDDİANIN ÖZETİ
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; İdare Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın soruşturma raporunda, 01/08/2019-15/12/2019 tarihleri arasında yapılan sayım sonucunda ambarda bir kısım malzemelerin eksik olduğu ve idareye teslim edilmediği bu sebeple 6.374.457,35 TL kamu zararına sebebiyet verildiği hususlarının tespit edildiği, davalı şirketin tedarikçi şirket, diğer davalıların ise kabul ve muayyene tutanaklarını imzalayan kişiler olduğunu, talebe rağmen zararın ödenmediği gerekçesiyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL alacağın avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t
SAVUNMANIN ÖZETİ
\tDavalı ... Turizm San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmedeki tahkim şartı nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, ihale konusu malların sözleşmeye uygun olarak muayene ve kabul işlemleri yapılarak davacı idareye teslim edildiğini, teftiş kurulu raporunun eksik incelemeye ve varsayımlara dayalı oluğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDiğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ\t\t
\tMahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin tahkim itirazında bulunduğu, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 42. maddesinde tahkim yolunun ve yetki şartının kararlaştırıldığı gerekçesiyle davalı şirket ve ve tutanağı imzalayan diğer davalılar yönünden itirazın kabulü ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir
İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t
\t\t\t
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece sözleşmenin hatalı yorumlandığını, sözleşmenin 42.maddesinde \"4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunun 2.maddesinin 1.fıkrasının 1 nolu bendinde sayılan hallerin dışındaki tüm durumlarda; sözleşme eklerinin ugulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde Ankara İdare Mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir\" şeklinde hüküm bulunduğunu, bu atıfla yabancılık unsurunun devre dışı bırakıldığını, tarafların ikemetgahlarının Ankara olduğunu, mahkemenin yetkili olduğunu, sözleşmenin devamında 2. bend yolllaması ile tarafların ikametgahının farklı devletler olması halinde tahkim hükümlerinin uygulanacağının kararlaştırıldığını, tahkim şartının açık ve kesin olması gerektiğine ilişkin şartın mahkemece yeterince değerledirilmediğini, hem tahkim hem mahkemeye ilişkin şartın bulunması halinde tahkim şartının açık ve kesin olduğundan bahsedilemeyeceğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
\t\t
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
\t
\tUyuşmazlık, tahkim ilk itirazının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
\t
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
\tDava, ihale konusu malların teslim edilmediği iddiasına dayalı tedarikçi şirket ile idare çalışanlarına karşı açılan tazminat istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
\tDavacı ve davalı şirket arasında imzalanan 02/06/2015 tarihli cephe aydınlatma malzeme alımı sözleşmesinin, anlaşmaların çözümü başlıklı 42.maddesinde;
\"4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanununun 2 nci maddesinin 1inci fıkrasının 1 nolu bendinde sayılan hallerin dışındaki tüm durumlarda;
bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü anlaşmazlığın çözümünde Ankara İdare Mahkemeleri ve icra daireleri yetkilidir.
4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunumun 2 nci maddesinin inci fıkrasınm 1 no'lu bendinde belirtilen hallerin varlığında;
İdare ve yüklenici arasında karşılıklı müzakere yolu ile giderilemeyen her türlü fikir ayrılığı ile sözleşme kapsamındaki hükümlerin tatbiki, yorumlanması ve benzeri konulara ilişkin anlaşmazlıklar (sözleşme hükümlerine göre idarenin re'sen hareket etme ve karar verme yetkisini haiz olduğu haller hariç olmak üzere) 21.05.2001 tarih ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümlerine göre çözülecektir. Tahkim heyeti üç hakemden oluşur. Taraflardan her biri birer hakem seçer ve bu iki hakem de otuz gün içinde üçüncü hakemi belirler. Taraflardan biri, diğer tarafın noter vasıtasıyla günderdiği bu yoldaki talebin kendisine ulaşmasından itibaren otuz gün içinde hakemini seçmez veya taraflardan seçtiği iki hakem şeçilmelerinden sonraki otuz gün içinde üçüncü hakemi belirleyemezler ise; gerek ikinci hakem gerekse üçüncü hakem, taraflardan birinin talebi üzerine Ankara İdare Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından seçilir. Üçüncü hakem başkan olarak görev yapar.
Anlaşmazlığın esasına ilişkin maddi hukuk kuralları Türk Hukukuna tabi olacaktır. Tahkimin dili Türkçe'dir. Tahkim yeri, Ankara İdare'dir. Yetkili mahkeme Ankara İdare Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.
İdare veya yüklenici tarafından hakeme başvurulmuş olması halinde dahi, yüklenici işlere devam etmek ve işin yürütülmesine ilişkin olarak idarece alınacak kararlar uymak zorundadır.\" hükmünün bulunduğu görülmüştür.
Sözleşmede atıf yapılan 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunun;
\"Amaç ve kapsam
Madde 1 – Bu Kanunun amacı, milletlerarası tahkime ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Bu Kanun, yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya bu Kanun hükümlerinin taraflar ya da hakem veya hakem kurulunca seçildiği uyuşmazlıklar hakkında uygulanır.
Bu Kanunun 5 ve 6 ncı madde hükümleri, tahkim yerinin Türkiye dışında belirlendiği durumlarda da uygulanır.
Bu Kanun, Türkiye’de bulunan taşınmaz mallar üzerindeki aynî haklara ilişkin uyuşmazlıklar ile iki tarafın iradelerine tâbi olmayan uyuşmazlıklarda uygulanmaz.
21.1.2000 tarihli ve 4501 sayılı Kamu Hizmetleri ile İlgili İmtiyaz Şartlaşma ve Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Tahkim Yoluna Başvurulması Halinde Uyulması Gereken İlkelere Dair Kanun uyarınca yabancılık unsurunun bulunduğu kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıkların milletlerarası tahkim yoluyla çözülmesi de bu Kanuna tâbidir.
Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası antlaşma hükümleri saklıdır.
Yabancılık unsuru
Madde 2 – Aşağıdaki hâllerden herhangi birinin varlığı, uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığını gösterir ve bu durumda tahkim, milletlerarası nitelik kazanır.
1. Tahkim anlaşmasının taraflarının yerleşim yeri veya olağan oturma yerinin ya da işyerlerinin ayrı devletlerde bulunması.
2. Tarafların yerleşim yeri veya olağan oturma yerinin ya da işyerlerinin;
a) Tahkim anlaşmasında belirtilen veya bu anlaşmaya dayanarak tespit edilen hâllerde tahkim yerinden,
b) Asıl sözleşmeden doğan yükümlülüklerin önemli bir bölümünün ifa edileceği yerden veya uyuşmazlık konusunun en çok bağlantılı olduğu yerden,
Başka bir devlette bulunması.
3. Tahkim anlaşmasının dayanağını oluşturan asıl sözleşmeye taraf olan şirket ortaklarından en az birinin yabancı sermayeyi teşvik mevzuatına göre yabancı sermaye getirmiş olması veya bu sözleşmenin uygulanabilmesi için yurt dışından sermaye sağlanması amacıyla kredi ve/veya güvence sözleşmeleri yapılmasının gerekli olması.
4 .Tahkim anlaşmasının dayanağını oluşturan asıl sözleşme veya hukukî ilişkinin, bir ülkeden diğerine sermaye veya mal geçişini gerçekleştirmesi.
21.1.2000 tarihli ve 4501 sayılı Kanun hükümleri saklıdır.\" hükmü bulunmaktadır.
Somut olayda her nekadar mahkemece tahkim ilk itirazı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 42.1.2 bendinde 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunun 2/1-1 gereğince yabancılık unsuru bulunması halinde uyuşmazlığın 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümlerine çözüleceğinin ve hakem atanacağının kararlaştırıldığı, davalıların 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu gereğince yabancılık unsuru taşımadıkları, bu kapsamda taraflar arasında tahkim şartının kararlaştırıldığından bahsedilemeyeceği, mahkemece yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verildiği anlaşıldığından davacının istinaf isteminin kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/194 Esas, 2022/172 Karar ve 09/03/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 29/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"