T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1668 Esas
KARAR NO: 2024/365 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 29/12/2016
NUMARASI: 2012/326 Esas, 2016/712 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak
KARAR TARİHİ: 28/02/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 356. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma açılarak yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirketler arasında 02.10.2007 tarihli Rüzgâr Elektrik Santrali Projesi satışına ilişkin sözleşme ve bu sözleşmeye istinaden 08.10.2009 tarihli Rüzgâr Elektrik Santrali Projesi satışına ilişkin sözleşmede avans ödenmesine ilişkin protokol imzalandığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında Çamlıca ve Salihler rüzgar elektrik santrali projelerine ilişkin iş fikrinin müvekkil veya müvekkilin belirleyeceği iştirakine devredilmesi karşılığında sözleşmenin 4.3'üncü maddesine istinaden 3.750.000,00 USD+KDV olmak üzere toplamda 4.425.000,00 USD ve 1.000.000,00 TL'yi davalılara ödediğini, enerji piyasası mevzuatı kapsamında aynı bölgeye ... elektrik üretim tesisi kurmak için birden fazla müracaat olması halinde EPDK'dan lisans alınabilmesi için isteklilerin ... tarafından düzenlenen ihalelere katılmaları gerektiğini, projeler ile ilgili aynı bölge için birden fazla başvuruda bulunulmuş olması sebebiyle ... projelere ilişkin olarak 11. paket yarışma duyurusunu ilan ettiğini, müvekkili tarafından makul bir fiyat verilmesine rağmen ihalenin müvekkili aleyhine sonuçlandığını, bu sebeple EPDK tarafından lisans ve ... tarafından bağlantı uygunluğu yazısı verilmediğini, bu kapsamda sözleşme ve protokolde öngörülen bozucu şartın gerçekleştiğini ve ödenen 1. dilim tutarların ve avansların iadesinin talep edildiğini, davalıların belirtilen tutarı ödemediğini, davalıların sözleşmenin 10. maddesi uyarınca kendilerine ödenmiş tutarları iade etmediklerini, sözleşme kapsamında yer alan yükümlülükleri yerine getirmediklerini, sözleşmenin 10. maddesinde öngörülen olumsuz bozucu şarta bağlı olarak, bozucu şartın gerçekleşmesiyle birlikte ödenen avansın iadesi gerektiğini ileri sürerek davalıların temerrüde düştükleri tarih olan 02.11.2011 tarihinden itibaren ödenen bedelin iade edileceği güne kadar avans faizi oranında işleyecek temerrüt faizi ile beraber 3.750.000,00 USD + KDV'nin (toplam 4.425.000,00 USD) ödeme günündeki kur karşılığı TL'nin ve 1.000.000,00 TL avans bedellerinin davalılardan tahsilini istemiştir. Birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanmış olan 02.10.2007 günlü Rüzgar Elektrik Santralı projesi satışına ilişkin sözleşmesi gereğince 05.02.2008 günü faksla gönderildiği anlaşılan fatura ve senet teslim tutanağına göre ve 05.10.2009 tarihli sözleşmeye göre iş devam ederken alıcı ... A.Ş'nin müvekkillerine avans ödemesine ilişkin protokolde bahsi geçen, keşidecisi ... A.Ş. olan, teminat amacı ile davalıya verilen 01.02.2008 keşide tarihli vade tarihi boş 1.875.000 USD bedelli senet, keşide ve vade tarihi boş 500.000 TL bedelli senet ile yine davacı ... A.Ş tarafından keşide edilerek, teminat amacı ile davalıya verilen keşide ve vade tarihi boş 500.000 TL bedelli senet ve 01.02.2008 keşide tarihli vade tarihi boş 1.875.000,00 USD bedelli senetlerin, davalıya teminat amaçlı verilmiş olması sebebi ile davalıdan istirdadını, taraflar arasındaki 02.10.2007 günlü sözleşme nedeni ile davalı tarafından ödenmeyen 2. dilim alacak olarak 3.750,000,00 USD karşılığı olan 7.237.25,00'den avans olarak ödenen 1.000.000,00 TL düşüldükten sonra geriye kalan 6.237.125,00 TL'nin davalıdan tahsili ile %50'şer oranında davacılara verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP ASIL DAVAYA CEVAP: Davalılardan ... Şirketi vekili cevabında; \"sözleşmenin 4.3 maddesi gereği projelerin 7.500.000 + KDV karşılığı devredileceği, 1.dilim ödemenin bu bedelin yarısı olarak 13.02.2008'de yapıldığını, 07.09.2009 ... yazısı ile ... ve ... numaralı Çamlıca ve Salihler ... başvuruları için uygunluk yazısının davacı şirkete gönderildiğini, bu uygunluk yazısından sonra davacının 2.dilim ödeme için 09.10.2009 tarihinde müvekkiline kısmi bir ödeme daha yaptığını, davacının Yönetmelik gereği ihaleye katıldığını, ancak yarışmayı kazanmak için basiretli bir tacir olarak azami gayreti gösteremediğini, ... katkı paylarının 3.51 ve 2.51 gibi oldukça düşük tuttuğunu ve bu nedenle ihaleyi alamadığını, bu nedenle ödeme yapmadıklarını ve davacı kendi kusuruyla ihaleyi kaybettği için kalan bakiye bedelin ödenmesini ve teminat senetlerinin de iadesini istediklerini, davacının 1.dilim ödemeden sonra 09.10.2009 tarihinde, 2.dilime ilişkin kısmi ödeme yapmasının da, müvekkilinin yükümlülüklerini yerine getirdiğinin delili olduğunu, projenin ... için uygun olmaması ve davacının ihaleye katılmaması halinde sözleşmenin 10/2 maddesinde yazılı koşulların gerçekleşerek, davacının iade isteminde bulunabileceğini, taraflar arasındaki sözleşmenin imzalandığı 02.10.2007 tarihinde, 22.09.2010 tarihli ve ... sayılı Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliğinin yürürlükte olmadığını, sözleşmenin 3. maddesinde \"bu sözleşmenin imzalandığı tarihte yürürlükte olan mevzuat”a atıf yapıldığını, bu nedenle sözleşmenin 10/2 maddesinin davacının yönetmelik hükümleri çerçevesinde girdiği ihaleyi de kapsadığı şeklindeki iddiasının açıkça MK m.2'ye aykırı olduğunu, ... tarafından söz konusu projelerin bağlantı uygunluğuna izin verilmemesine bağlı bir lisans vermeme durumunun söz konusu olmadığını, ... tarafından, sözleşmenin 10/2 maddesindeki gibi projelerin bağlantı uygunluğuna izin vermemeye bağlı bir lisans vermeme durumunun söz konusu olmadığını, davacıya devredilen projelerin yarışmaya katılmaya uygun olduğunun ... tarafından kabul edilerek davacının yarışmaya çağrıldığını, davacının yarışmaya katıldıktan sonra yarışma sonucunu ileri sürerek ortak 10/2 maddesi kapsamında iade talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, çünkü yarışma sonucunun kendisinin yeterli katkı payını ileri sürmesiyle ilgili olduğunu, davacının yarışa girmeden önce sözleşmenin 10/2 maddesi kapsamında bir talepte bulunmadığını, esasen yatırımdan vazgeçen davacının sözleşmenin 4.2 maddesine göre ödeme yapmaktan imtina edemeyeceği için bunu aşmak için katkı payını düşük tutmuş olmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, davacının ihalede verdiği katkı payı rakamlarının (3.51 ve 2.51) ihaleyi kazanan şirketlerinkinden çok düşük olduğunu, hem RES katkı payını düşük tutup, hem yarışmayı kazanamadığı için dava açmasının, basiretli tacir yükümlülüğüne uymadığını ve bunun bir kusur olduğunu, sözleşmenin 10/2 maddesindeki koşulun gerçekleşmesi ve iadenin söz konusu olabilmesi için projelerin de iade edilmesi gerektiğini, davalının kusuru nedeniyle projelerin ekonomik değerini yitirdiğini, eğer davacı yarışmaya girmeden projeleri iade etseydi, müvekkilinin ihaleyi kazanmak için azami gayret göstererek ihaleyi alabileceğini, dosyaya özel mütalaa ibraz ettiklerini\" beyanla davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... Şirketi vekili cevabında; \"müvekkili ile diğer davalı ... Şirketinin her türlü mali, hukuki, fikri ve sınai haklarına sahip oldukları Çamlıca ve Salihler Rüzgar Enerjisi (RES) projelerini 02.10.2007 tarihli sözleşme ile davacıya devrettiklerini, davacının sözleşme bedelinin yarısına tekabül eden rakamın 1/2'sini müvekkiline ödediğini, ... tarafından, sözleşmeye konu her 2 proje için uygunluk yazısının verildiğini, sonrasında 2.dilim ödeme için avans konusunda 08.10.2009 tarihinde protokol yapıldığını, bu avanstan müvekkiline düşüne 500.000 TL'nin de 09.10.2009 tarihinde müvekkiline ödendiğini, burada önemli olan noktanın, protokol tarihi olan 2009 tarihinde sözleşmenin yürürlükte olduğunun ve müvekkilinin 2.dilim ödemeye hak kazandığının davacı tarafça da kabul edilmiş oluşu olduğunu, davacının bakiye bedeli ödemek yerine ihtarname göndererek iade talep ettiğini, bu talebin kendilerince kabul edilmediğini, kendilerinin diğer davalı ile birlikte tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının ise mahkemeyi yanıltmaya çalıştığını, müvekkilinin ... uygunluk yazısını alarak yükümlülüğünü yerine getirmiş olduğunun mahkemeden saklandığını, müvekkilinin bedeli almaya hak kazandığını, sözleşmenin sona ermesinin, davacının iddia ettiği gibi sözleşmenin haklı feshinden kaynaklanmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını ve yetersiz teklif vererek yarışmayı kaybettiğini, müvekkilinin, ihaleyi davacı lehine sonuçlandırmak gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin, o tarihteki mevzuata uygun olduğunu, halka açık bir şirket olan davacının, ihale konusu işle ilgili bağlantı haklarının alamadığını ikrar ettiğini, davalıların sözleşmede yazılı bedelin tamamını alabilmesi için, 10.maddede öngörülen geciktirici şartın davacının kusuruyla gerçekleşmediğini, geciktirici şartın gerçekleşmemesine davacının dürüstlük kuralına aykırı davranışı ile kendisi yol açtığından, BK 154.maddesi gereği davalıların, bedelin tamamına hak kazandıklarını, davacının ise bir talep hakkı bulunmadığını, sözleşmenin 4.maddesi gereği davacı tarafın yatırımından vazgeçmesi durumunda sözleşmede yazılı bedeli ödemekten kaçınamayacağını, davacı taraf şirket hisselerini satışa çıkardığından, yeni yatırımlardan vazgeçtiği için bu yatırımdan da vazgeçtiğini, davacı şirket genel müdürünün basın-yayın organlarındaki demeç ve röportajlarının da davacı taraf iddialarıyla çeliştiğini\" beyanla davanın reddini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVAYA CEVAP: Birleşen davanın davalısı ... A.Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde; Müvekkili tarafından Sözleşme ve Protokol kapsamında davacılara 4.425.000 USD ve 1.000.000TL avans ödendiğini, projelere ilişkin EPDK tarafından lisans uygunluk yazısı verilmemesi nedeniyle bozucu şartın geçekleştiğini, müvekkili tarafından ödenen avansların iadesinin talep edildiğini, davacıların söz konusu avansları iade etme yükümlülüklerini yerine getirmediklerini, EPDK tarafından lisans verilmemesi nedeniyle davacıların 2. ödeme dilimi olan 3.750.000 USD +KDV tutarındaki ödemeye hak kazanmadıklarını, sözleşmenin 4.3 maddesi uyarınca EPDK tarafından lisans verilmesinin uygun bulunduğuna dair olumlu yazının alınmadığını, dolayısıyla lisans alınması şartının yerine getirilmediğini, sözleşmenin 10. Maddesinin 2. Kısmı ve 4.3 hükmünün birlikte değerlendirildiğinde EPDK tarafından lisans uygunluk yazısının verilmesinin 2. Dilim ödemenin ön şartı olduğunu, ... tarafından bağlantı uygunluk yazısının verilmesinin 2. Dilim ödemenin yapılması için yeterli olmadığını, sözleşmenin 4.3 maddesinin 3. Cümlesine göre müvekkilinin davacılara yaptığı 1. Dilim ödemenin iadesi için teminat olarak aldığı senetleri, ancak bağlantı uygunluk yazısının gönderilmesi ve EPDK'dan lisans uygunluk yazısının verilmesi şartıyla iade edileceğinin belirtildiğini, davacıların teminat senetlerinin iadesini isteyemeyeceklerini, 08.10.2009 tarihili Protokol kapsamında davacılara 1.000.000TL ödeme yapılmasının avans kabilinden bir ödeme olduğunu, Sözleşme kapsamındaki hizmetlerin tamamlanması için yapıldığını, taraflar arasında Protokol düzenlendiği tarih itibariyle birden fazla müracaat olması halinde EPDK tarafından başvuru sahipleri arasında nasıl seçim yapılacağına dair mevzuat boşluğunun bir yönetmelikle doldurulacağının açık olduğunu, davacıların o dönemde yarışma yapılacağının bilincinde olduğunu beyanla, birleşen davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2012/326 Esas, 2016/712 Karar sayılı kararıyla; \"Asıl davanın reddine,-Birleşen davanın kabulü ile, toplam 6.237.124-TL nin (3.118.562-TL sinin ... 3.118.562-TL si ... ait olmak üzere) 22.11.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak birleşen dosya davacısına verilmesine,-Sözleşme kapsamında ( İstanbul 01/02/08 tanzim tarihli, 1.875.000 USD tutarlı ve .... A.Ş tarafından tanzim ve imza olunmuş, diğer İstanbul 01.08.08 tanzim tarihli, 1.875.000 USD tutarlı ve ... A.Ş tarafından tanzim ve imza olunmuş toplam 2 adet emre muharrer senet ) asıl dosya davacısına verilen teminat senetlerinin iade edilerek, birleşen dosya davacılarına verilmesine\" karar verilmiştir.
DAİREMİZİN İLK KARARI: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16.Hukuk Dairesi'nin 05.02.2020 tarih, 2017/3925 E. ve 2020/267 K. sayılı kararıyla; \"Birleşen davada davacılar asıl davada davalılar yanın istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm tesisine, -Asıl davanın yerinde görülmediğinden REDDİNE, -Birleşen dava olan İstanbul (Kapatılan) 46. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2013/217 Esas ve 2013/217 Karar sayılı dosyasında DAVANIN KABULÜ İLE, -1.615.919,22 USD nin davalı ...A.Ş. ‘den alınıp , davacı ... A.Ş.’ye verilmesine ; bu miktara birleşen dava tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasa’nın 4/a maddesi uyarınca temerrüd faizi uygulanmasına -1.615.919,22 USD nin davalı ... A.Ş. ‘den alınıp davacı ....A.Ş. ‘ye verilmesine ;temerrüd tarihi olan 24.11.2011 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi temerrüd faizi uygulanmasına -Teminat senetleri ile ilgili olarak ; 01/08/2008 tanzim tarihli keşidecisi ....A.Ş.olan 1.875.000 USD bedelli emre yazalı kambiyo senedi ile yine 01/08/2008 tanzim tarihli keşidecisi ... A.Ş.’olan 1.875.000 USD bedelli emre yazalı kambiyo senedinin davalı ... A.Ş. den istirdadı ile adı geçen davacılara iade edilmesine\" karar verilmiştir. 1.BOZMA İLAMI: Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 06.04.2021 tarih, 2020/8274 E. ve 2021/3378 K. sayılı kararıyla; \"taraflar arasındaki sözleşmede EPDK’dan lisans alınmasının ikinci dilim ödemenin yapılması için şart koşulduğu, lisans alınamadığı, asıl davada davacının ödeme yükümlülüğü doğmadığı gibi lisansın alınmamış olması nedeniyle de bozucu şart gerçekleştiğinden birinci dilim ödemenin de iade edilmesi gereğine işaret edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına\" karar verilmiştir. BOZMA İLAMI SONRASI DAİREMİZİN KARARI: \"... asıl davada; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 3.750.000,00 USD+KDV toplamı olan 4.425.000,00 USD ile 1.000.000,00 TL'nin, USD cinsi alacak yönünden 3095 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi uyarınca 22 11.2011 tarihinden itibaren yürütülecek USD faizi ile birlikte; TL cinsi alacak yönünden yine 22.11.2011 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranda avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden; davacıların teminat senetlerinin iadesi isteminin kabulüne, 2 adet keşide ve vade tarihi boş her biri 500.000,00 TL tutarlı senetler ile 01.02.2008 ve 01.08.208 keşide tarihli her biri 1.875.000,00 USD tutarlı teminat senetlerinin birleşen davanın davacılarına asıl davada hükmedilen tutarlarla ve sözleşme gereği projenin eş zamanlı olarak birleşen davada davacılara iadesine birleşen davada davacılar vekillerinin diğer tüm istemlerinin reddine\" şeklinde karar verilmiştir.2.BOZMA İLAMI:Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2022/1448E, 2023/3413 K sayılı ilamında; \"Taraflar arasında, 02.10.2007 tarihli “Rüzgar Elektrik Santralı Projesi Satışına İlişkin Sözleşme” başlıklı toplam 12 maddeden ibaret sözleşme ile 08.10.2009 tarihinde “02.10.2007 tarihli Rüzgar Elektrik Santralı Projesi Satışına İlişkin Sözleşmeye İşin Devamı Esnasında Alıcı Tarafından Satıcıya Avans Ödenmesine İlişkin Protokoldür” başlıklı protokol düzenlenmiştir. 02.10.2007 tarihli sözleşmenin maddeleri incelendiğinde asıl davada davalı yanlar satıcı olarak anıldıktan sonra sözleşmenin konusu \"satıcılar, sözleşme EK-2 de detaylı bilgileri verilen Çamlıca ve Salihler rüzgar elektrik santralı projelerini geliştirmiş olup, madde 4.1 de tanımlanan Toplam Sözleşme Bedeli karşılığında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Kanunu ve ilgili diğer mevzuattan kaynaklanan ve Projeler'e ilişkin mali, hukuki, fikri ve sinai haklar ve know-how da dahil olmak üzere tüm hakları Akenerji'ye veya Akenerji'nin belirleyeceği bir iştirakine devredecektir.\" şeklinde belirlenmiştir. 02.10.2007 tarihli sözleşmenin 4 üncü ve 10 uncu maddeleri ise projelerin devri ve satış bedelini belirledikten sonra ödemenin nasıl yapılacağına ve sözleşmenin sona ermesi hükümlerine ilişkindir. Buna göre asıl davada davalılar yani satıcıların edimini tek seferde ifa edeceği kararlaştırılmıştır. Davacının yani alıcının edimi ise; Sözleşmenin 10 uncu maddesinde iki aşamada ifa edileceği kararlaştırılmış olup bu husus alıcının ödeme takvimine ilişkindir. Her ne kadar aynı maddede şartların gerçekleşmemesi halinde tarafların verdiklerini geri alabilecekleri kararlaştırılmış ise de sözleşmenin imzalandığı tarihte RES alanlarının yarışma usulü ihale ile verileceğine dair EPDK tarafından yayımlanan 23.07.2004 tarihli tebliğin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup, sözleşmede de yarışma usulüne ilişkin her hangi bir belirlememe yoktur. Anılan maddeden yararlanılabilmesi ancak davalı satıcılar tarafından yapılan projenin yeterlilik şartlarını taşımaması nedeniyle ... tarafından bağlantı uygunluk yazısının verilmemesi ve EPDK tarafından lisans verilmemesi hallerinde mümkündür. Nitekim davacı ihale katılma yeterlilik şartlarına haiz olmakla ihaleye katılmış ve fakat düşük teklif vermesi nedeniyle elenmiştir. Bu durumda işin tamamlanmasında davalıya atfedilecek her hangi bir kusur bulunmamasına göre ve mevcut delil durumuna göre asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. \" şeklindeki gerekçe ile Dairemizin ikinci kararının bozulmasına karar verilmiştir.
DAİREMİZİN KARARI: Dava, rüzgar elektrik santrali projesi satışına ilişkin sözleşmedeki şartın gerçekleşmemesi nedeniyle avans olarak ödenen tutarların iadesi; birleşen dava ise edimlerin yerine getirilmiş olması nedeniyle bakiye bedelin tahsili ve teminat olarak verilen senetlerin iadesi istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davacı ve davalılar vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiş, Dairemiz kararı bozulmakla asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dairemizin ikinci kararı da Yargıtay aşamasında bozulmuş olmakla Dairemizce duruşma açılarak taraf vekillerinin bozmaya karşı beyanları alınmıştır.Davacı-birleşen dosyada davalı vekili Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2.bozma ilamının usuli kazanılmış hak ilkesine aykırılık oluşturduğunu belirterek Dairemizin 2.kararında direnilmesini talep etmiş, davalı-birleşen dosyada davacılar vekili ise bozma ilamına uyulmasını talep etmiştir.Asıl davada davacı, birleşen davada davalı ...A.Ş. vekili Dairemizce Yargıtay 11. HD tarafından verilen ilk bozma kararına uyulması nedeniyle müvekkili lehine usuli kazanılmış hak doğduğunu savunmuşsa da; 6100 sayılı HMK’nun 373/6. maddesinde; “Davanın esastan reddi veya kabulünü içeren bozmaya uyularak tesis olunan kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması üzerine alt mahkemece verilen kararın temyiz incelemesi, her hâlde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca yapılır” denilmektedir.Bu madde uyarınca davanın esastan reddi veya kabulünü içeren bozmaya uyularak tesis olunan kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması üzerine mahkemece verilen kararın temyiz incelemesi Hukuk Genel Kurulunca yapılacaktır. Hukuk Genel Kurulunca inceleme yapılabilmesi için; davanın esastan reddi veya kabulünü içeren kesin bozmaya uyularak tesis olunan kararların, mevzuatta bir değişiklik olmadığı hâlde, önceki bozma kararını ortadan kaldıracak şekilde yeniden bozulması durumunun söz konusu olması gereklidir. Dairemizce asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne dair verilen karar; Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 06.04.2021 tarih, 2020/8274 E. ve 2021/3378 K. sayılı kararıyla; \"taraflar arasındaki sözleşmede EPDK’dan lisans alınmasının ikinci dilim ödemenin yapılması için şart koşulduğu, lisans alınamadığı, asıl davada davacının ödeme yükümlülüğü doğmadığı gibi lisansın alınmamış olması nedeniyle de bozucu şart gerçekleştiğinden birinci dilim ödemenin de iade edilmesi gerektiği” gerekçesiyle bozulmuş, Dairemizce bozma kararına uyularak asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, bu kez Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2022/1448 E., 2023/3413 K. sayılı kararı ile “işin tamamlanmasında davalıya atfedilecek her hangi bir kusur bulunmamasına göre ve mevcut delil durumuna göre asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.\" denilerek karar bozulmuş olmakla, bozma kararının içeriğine göre davanın esastan reddi veya kabulünü içeren bozmaya uyularak tesis olunan kararın önceki bozmayı ortadan kaldıracak şekilde bozulmasına karar verildiğinden, HMK’nun 373/6. maddesindeki düzenleme, usuli kazanılmış hakkın istisnasını teşkil etmesi nedeniyle asıl davada davacı yararına usuli kazanılmış hak doğduğundan söz etmek mümkün değildir.Bu nedenle Dairemizce, usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar vermek gerekmiştir. Yargıtay ilamında belirtildiği üzere; 02.10.2007 tarihli sözleşmenin 4. ve 10. maddelerinin projelerin devri ve satış bedelini belirledikten sonra ödemenin nasıl yapılacağına ve sözleşmenin sona ermesi hükümlerine ilişkin olduğu, asıl davada davalıların edimini tek seferde ifa edeceğinin kararlaştırıldığı, alıcının edimi ise; sözleşmenin 10. maddesinde iki aşamada ifa edileceği kararlaştırıldığı, bu hususun alıcının ödeme takvimine ilişkin olduğu, her ne kadar aynı maddede şartların gerçekleşmemesi halinde tarafların verdiklerini geri alabilecekleri kararlaştırılmış ise de; sözleşmenin imzalandığı tarihte RES alanlarının yarışma usulü ihale ile verileceğine dair EPDK tarafından yayımlanan 23.07.2004 tarihli tebliğin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiş olup sözleşmede de yarışma usulüne ilişkin her hangi bir belirleme olmadığı, bu maddeden yararlanılabilmesi ancak davalı satıcılar tarafından yapılan projenin yeterlilik şartlarını taşımaması nedeniyle ... tarafından bağlantı uygunluk yazısının verilmemesi ve EPDK tarafından lisans verilmemesi hallerinde mümkün olduğu, somut olayda; davacının ihale katılma yeterlilik şartlarına haiz olmakla ihaleye katıldığı, fakat düşük teklif vermesi nedeniyle elendiği, bu durumda işin tamamlanmasında davalıya atfedilecek her hangi bir kusur bulunmadığı da dikkate alınarak dosyada mevcut delil durumuna göre asıl davanın reddine birleşen davanın kabulüne; Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/8274 E 2021/3378 K sayılı ilamında da belirtildiği üzere birleşen davada davacılar dava dilekçesinin netice ve talep kısmında “… ödenmeyen 2. dilim bakiye alacağımızdan kalan 3.750.000 USD (3.750.000*1.9299=7.237.125 TL) – 1.000.000 TL, toplam 6.237.125 TL’nin...” demek suretiyle TL cinsinden talepte bulunmuş olmalarına göre birleşen davada kabul edilen bedele TL cinsinden avans faizi uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan nedenlerle davacı-birleşen dosyada davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davalılar-birleşen dosyada davacılar vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne karar verilerek Dairemizce HMK 355, 353/1.b.2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davacı-birleşen dosyada davalı vekilinin istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı-birleşen davacılar vekilinin istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE,3-İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2012/326Esas, 2016/712 Karar sayılı, 29.12.2016 tarihli kararının HMK 355, 353/1.b-2,3 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA 4-Asıl davanın REDDİNE, -Birleşen davanın KABULÜ İLE; - 3.118.562-TL'nin birleşen dosyada davalı ... A.Ş.'den alınıp, birleşen dosyada davacı ... A.Ş.’ye verilmesine, bu miktara birleşen dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,- 3.118.562-TL'nin birleşen dosyada davalı ... A.Ş.'den alınıp davacı ...A.Ş. ‘ye verilmesine, bu miktara temerrüt tarihi olan 24.11.2011 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,-Sözleşme kapsamında verilen İstanbul 01/02/08 tanzim tarihli, 1.875.000 USD tutarlı ve .... A.Ş tarafından tanzim ve imza olunmuş, İstanbul 01.08.08 tanzim tarihli, 1.875.000 USD tutarlı ve ... A.Ş tarafından tanzim ve imza olunmuş toplam 2 adet emre muharrer senet ile 2 adet keşide ve vade tarihi boş her biri 500.000-TL tutarlı senetlerin birleşen dosya davacılarına iadesine,5-İlk derece yargılamasında yargılama giderleri ve harç masrafları; a. Asıl davada;- Alınması gereken 427,60-Tl harçtan peşin alınan 132.131,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 131.703,85-Tl harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde asıl davacıya iadesine, - Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, -Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 392.977,40-TL vekalet ücretinin asıl davada davacıdan alınarak asıl davada davalılara verilmesine, -Davalı yanca yapılan 9.065-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,b.Birleşen davada;Alınması gereken 426.058-TL karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatan 106.514,55-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 319.543,45-TL harcın birleşen dosya davalısından tahsili ile hazineye gelir kaydına,Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi uyarınca 366.371,25-TL nispi vekalet ücretinin birleşen dosya davalısından alınarak birleşen dosya davacılarına verilmesine,Birleşen dosya davacısı tarafından yapılan 20-TL yargılama gideri ile harçlar toplamı 106.546,35-TL nın birleşen dosya davalısından alınıp davacılara ödenmesine, 6-İstinaf yargılaması yönünden yargılama giderleri ve harç masrafları;a. Asıl davada davacı -birleşen davada davalı yönünden;-Asıl davada davacı yanın istinaf istemi reddedildiğinden alınması gereken 427,60-TL maktu harç ile birleşen davada istinaf istemi reddedildiğinden birleşen davalıdan alınması gereken 426.058,00-TL nispi harç olmak üzere toplam 426.485,60-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 106.514,00 TL harcın mahsubu ile 319.971,60-TL bakiye harcın davacı-birleşen davada davalıdan alınarak Hazine'ye gelir yazılmasına,-Ana davada davacı-birleşen davada davalı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,b.Birleşen davada davacılar-asıl davada davalı yönünden;-Ana davada davalı-birleşen davada davacı yanca yatırılan istinaf peşin harçlarının karar kesinleştiğinde ve istek halinde kendilerine iadesine, - Ana davada davalı-birleşen davada davacı yanca yapılan istinaf başvuru harcı olan 85,70-TL, temyiz başvuru harcı 584,20TL ile tebligat gideri ve posta gideri 559,00TL ki toplam 1228,90TL' den ibaret istinaf ve temyiz yargılama giderinin birleşen dava davalısından alınarak birleşen davada davacılara verilmesine,c.İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmış olup birden fazla duruşma yapıldığı dikkate alınark karar tarihindeki AAÜT gereğince takdir olunan 20.400,00 TL vekalet ücretinin birleşen dava davalısından alınarak birleşen dava davacılarına verilmesine, d.Kalan gider avansının karar kesinleştiğinde aidiyetine göre taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 28/02/2024