T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/819 Esas
KARAR NO: 2024/552
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 1. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 22/03/2022
NUMARASI: 2020/38 Esas 2022/24 Karar \t
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 20/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/105 D.İş sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunarak müvekkile ait ... Mah. Kartal/İstanbul adresinde yer alan ... mağazasının davalı adına tescilli ... sayılı mağaza konsepti tasarımı ile benzer olup olmadığının tespit edilmesinin talep edildiğini, davalının tasarımının dünyanın en büyük ... marketlerinden biri olan ... 'nin ve başka birkaç marketin görsellerinin benzeri olduğunu ve bu görseller incelendiğinde tamamının davacının tasarım başvurusu yaptığı tarihten önceki bir tarihli olduğunu, mağazaya gelen müşterilerinde mağaza konseptinden kaynaklı olarak bir tercihte bulunmadığını, mağaza içinde satılan ürünlere yönelik tercihlerini kullandıklarını ileri sürerek, davalı adına TPMK nezdinde tescilli olan ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, müvekkilinin davalı adına tescilli ... sayılı tasarımından doğan hakları ihlal etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE KARŞI DAVA: Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; ... ve ... marketlerine ilişkin görseller incelendiğinde ciddi şekilde farklılıklar yaratıldığının ortaya çıktığını, ... tescil numaralı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin mevcut olduğunu, hükümsüzlük koşullarının bulunmadığını, delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu ile davacı-karşı davalının mağazalarında kullandığı konseptin müvekkiline ait tasarım ile benzer olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin tescilli tasarımının FSEK’nun 4. maddesi uyarınca güzel sanat eseri niteliğinde olduğunu ileri sürerek, asıl davanın reddine; karşı davanın kabulü ile, davacı-karşı davalının müvekkiline ait ... tescil numaralı çoklu tasarımından ve eserden doğan haklarına tecavüzünün tespitine, tecavüz fiillerinin önlenmesine, durdurulmasına ve menine, tecavüzün kaldırılmasına,haksız rekabetin men’ine, önlenmesine, haksız rekabetin sonucu durumun ortadan kaldırılmasına, kararın ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
KARŞI DAVAYA CEVAP: Davacı-karşı davalı karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... numaralı çoklu tasarım belgesinde yer alan iç mekan tasarımlarının yeni ve ayırt edici nitelikte olmadığını, dilekçe ekinde sunulan mağazaların görsellerinden net derecede karşı taraf tasarımını oluşturan raf, dolap sistemlerinin belirgin derecede ... ve ... firmalarının dolap, raf sistemlerine benzer olduğunu, davalı-karşı davacı taraf hakkında Google'da yapılan bir araştırmada https:/....com/...” sitesinde dahi ... 1995 yılında Türkiye'de ... modeli ile başladığının belirtildiğini, başlangıçta Almanya'dan ... çalışmış danışman ve yöneticilerin görev aldığını, ... firmasının ilk konsepti ile ... halen kullanılmakta olan konseptlerin de belirgin derecede benzer olduğunu savunarak, karşı davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucundabenimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı-karşı davacı tarafa ait ... numaralı tescilli tasarım ile davacı-karşı davalı tarafa ait mağazada tercih edilen renk ve malzeme kombinasyonu, ışıklandırma şekli arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimin benzer olduğu, ancak tasarımının yenilik özelliğinin bulunmaması ve tescilinden çok daha önce dünyada kullanılmış olması nedeniyle, davalının tasarımdan veya eser sahipliğinden kaynaklanan bir hakkının bulunmadığı, bu nedenle benzerliğin davalı-karşı davacının tasarım haklarına veya FSEK’ten kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil etmeyeceği, davacı-karşı davalının kendi markası ve işletme adıyla işlettiği mağazalarında bu tasarımı kullanmasının haksız rekabete de yol açmayacağıgerekçesiyle, asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı-karşı davacı vekili istinaf dilekçesinde;-Dosyadan alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile dosyaya sundukları 05/11/2021 tarihli mütalaa bulunduğunu, -Bilirkişi raporu ile hukuki mütalaa arasındaki çelişkilerin giderilmesi için dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine gönderilmesi gerekirken, yerel mahkemece hukuki mütalaa dikkate dahi alınmaksızın hüküm kurulmasının son derece hatalı ve yargı kararlarına açıkça aykırı olduğunu, -Yerel mahkemenin uzman görüşüne itibar edilmediğine ilişkin gerekçesinin hukuken kabul edilebilir bir gerekçe olmadığı gibi, hukuki mütalaadaki tespitlerin aksini ortaya koyan bir gerekçe de içermediğini,-Hükümsüzlük talebi yönünden bilirkişi raporlarındaki tespitlere karşı ayrıntılı itirazları ve dosyaya sunulan hukuki mütalaa yönünden hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, tümüyle hatalı ve eksik inceleme ve değerlendirmelere dayandırılan yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, -Yerel mahkeme kararına dayanak alınan bilirkişi raporundaki yenilik ve ayırt ediciliğe yönelik değerlendirme yönteminin eksik ve hatalı olduğunu,-Müvekkili şirket tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik niteliğine haiz olduğunu, hükümsüzlük koşulları bulunmadığını,-Hükümsüzlük davasına ilişkin olarak gerçekleştirilen hatalı değerlendirmelere bağlı olarak karşı davanın reddine yönelik yerel mahkeme kararının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Asıl dava, davalı-karşı davacı adına tescilli ... tescil numaralı çoklu endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerinin bulunmadığı iddiasına dayalı hükümsüzlük; karşı dava ise davalı-karşı davacının ... tescil numaralı tasarımında yer alan mağaza içi konseptlerin davalı-karşı davacının tescilli tasarımına ve FSEK'ten kaynaklanan haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, men'i talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine karar verilmiştir. Karar davalı-karşı davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi kök ve ek raporunda, davalı-karşı davacı tarafa ait ... numaralı tescilli tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığının ve FSEK kapsamında eser niteliğinin haiz olmadığının tespit edildiği, kök ve ek raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalı-karşı davacı tarafından dosyaya sunulan uzman görüşünün ilk derece mahkemesi kararında ayrıntılı olarak değerlendirildiği, görüşü hazırlayanlar arasında tasarım uzmanı ve iç mimarın bulunmaması ve uzman görüşünün kendi içinde çelişkili olması nedeniyle, konunun uzmanları olan tasarım ve iç mimar bilirkişinin de yer aldığı bilirkişi heyetinin raporlarına aykırı olan uzman görüşüne itibar edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davalı-karşı davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı-karşı davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Asıl davada, davalı -karşı davacıdan alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9-TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Karşı davada, davalı-karşı davacıdan alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,9- TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 3-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.20/03/2024