T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/818 Esas
KARAR NO: 2024/559
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/11/2021
NUMARASI: 2021/74 Esas, 2021/6 Karar
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti, meni, ref, tazminat
KARAR TARİHİ: 21/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 50 yılı aşkın süredir aydınlatma armatürleri alanında faal köklü bir şirket olduğunu, kendi ürünlerinin TPMK nezdinde tescil edildiğini, yapılan araştırmalar neticesinde davalı yanın taklit ürünler sattığının öğrenildiğini, bu ürünlerin İnstagram hesabı üzerinden satın alındığını belirterek, öncelikle HMK m.400 uyarınca delil tespiti yapılmasını ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tasarıma tecavüz oluşturan fiillerin tespitine, önlenmesine ve durdurulmasına, 10.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın tescilli ürün satıldığına dair iddiaları ve maddi tazminat taleplerini kabul etmediklerini, müvekkilinin tescilli hiçbir ürün satmadığını, davacının adına tescilli olduğunu belirttiği ürünler hakkında Ankara 2.Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2017/198 E. Nolu dosyası üzerinden tescilin iptali konulu dava açılmış olduğunu ve ilgili davada alınan 24.09.2018 tarihli bilirkişi raporunda ürünlerin benzer olduğu ve iptali gerektiği tespiti yapıldığını, davacının manevi tazminat talebinde hukuki yararının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"1-Davanın kısmen kabulü ile,Davalı kullanımlarının davacıya ait ... numaralı tasarım tescilinde yer alan 1.1, 3.1, 5.1, 10.1, 12.1, 13.1, 15.1, 16.1, 17.1, 19.1 ve 20.1 sıra numaralı ürünleri ile ... numaralı tasarım tescilinde yer alan 5.1, 8.1, 9.1, 13.1, 19.1, 20.1, 24.1, 28.1, 29.1, 30.1, 31.1, 32.1,33.1,36.1 ve 39.1 sıra numaralı ürünlere tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ile, bu tecavüzün önlenmesine, durdurulmasına ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, bu bağlamda davalı tarafından tecavüze sebebiyet veren ürünlerin etiket, katalog, broşür, tabela, kartvizit ve her türlü görsel ürün vs. belgelerin, ürün üretiminde kullanılan makineler, aletler ve teknik araçların toplatılmasına ve kararın kesinleşmesini müteakip imhasına, dava konusu diğer tasarımlar yönünden davanın reddine, 2-Maddi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile, TBK 50 ve 51.maddeleri uyarınca takdiren 80.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine, 3-Manevi tazminat yönünden davanın kabulü ile, 20.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Kararın infazında 20.01.2020 tarihli bilirkişi raporunun dikkate alınmasına, raporun kararın eki sayılmasına\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olan ... numaralı tasarım tescilinde yer alan 1.1, 3.1, 5.1, 10.1, 12.1, 13.1, 15.1, 16.1, 17.1, 19.1 ve 20.1 sıra numaralı ürünler ile ilgili Ankara 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2017/178 E. Nolu dosyası üzerinden Türk Patent Enstitüsü Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından 14.04.2017 tarihinde 2017/T-369 Karar numarası ile verilen kısmen red kararının iptali ile bahsi geçen endüstriyel tasarımların tescilinin hükümsüzlüğüne ve tescil kaydının sicilden terkin edilmesi istemiyle dava dışı kişiler tarafından davalıya karşı dava açıldığını ve dava neticesinde TÜRKPATENT YİDK'nın 14.04.2017 tarih 2017/T-369 sayılı kararının davalının ... sayılı 1,5,9,10,12,14,15,16,17,19 sıra numaralı tasarımlar yönünden iptaline karar verildiğini, Bu karar hakkında taraflar istinafa başvurulduğunu ve yargılamanın devam ettiğini, dosyanın bekletici mesele yapılması gerekirken karar verilmesinin hatalı olduğunu, davacı ve vekilinin ile yapılan protokol ile söz konusu davanın kendi aralarında kısmen bekletici mesele yapıldığını, instagram sayfasını her ne kadar müvekkil tarafından kullanılıyor ise de sayfanın ürünlerden çok kendi işçiliğinin reklamı olarak kullanılmakta olduğunu, satma amacı olmadığını, sayfada yer alan aydınlatma ürünleri müvekkilinin imali olmayıp zaten İnternetten alındığını, başkaca ürünler de olduğunu, faturalı satışı inkar etmediklerini, Ancak bunun tek delil olduğunu, yerel mahkeme takdiri indirim yaparak maddi tazminata hükmetmişse de maddi tazminat tutarının fahiş olduğunu, 07.10.2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaların maddi tazminat istemine esas alınamayacağını , Müvekkili ticari defterlerine göre davacıya ait markalı ürünlere ait hiçbir satış bulunmadığını, olmayan bir cirodan %15 hesaplama yapılamayacağını, ticari defterindeki faturalar incelendiğinde bir çok farklı ürün satışı olduğu görüleceğini, hizmet faturaları da olduğunu, manevi tazminat unsurlarının gerçekleşmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiş, karar örneğini sunmuştur.
İNCELEME TPMK kayıtlarına göre davacının delil olarak dayandığı ... tescil numaralı \"Aydınlatma Armatürü\" tasarımının 21/06/2016 tarihinde tescil edildiği, koruma süresinin halen devam ettiği, yine dava konusu ... tescil numaralı \"Aydınlatma Armatürü\" tasarımının 20/07/2017 tarihinde tescil edildiği görülmüştür. 20/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; davalının, davacıya ait ... tasarım tescillerinde yer alan 1.1, 3.1, 5.1, 10.1, 12.1, 13.1, 15.1, 16.1, 17.1, 19.1, 20.1 ve ... no'lu tasarım tescillerinde yer alan 5.1, 8.1, 9.1, 13.1, 19.1, 20.1, 24.1, 28.1, 29.1, 30.1, 31.1, 32.1, 33.1, 36.1, 39.1 sıra numaralı ürünlerin aynısının veya benzerlerinin üretildiğini, diğer sıra numaralı tasarımların üretilmediği ve satılmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir. 07/10/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeler de, ürün gruplarına göre alt hesaplar kullanılmadığı, ayırt edici bir kod ve/veya ibare kullanılmadığından, dava konusu tasarımlara yönelik elde ettiği satış hasılatının tespit edilemediği, davalı tarafın hak ihlal süresi olarak, dava dosyası kapsamında 22.10.2018 tarihinde bilgisayar mühendisi bilirkişi tarafından, davalı tarafın internet sayfası üzerinde tespit edilen ilk yayınlanma tarihi olan 08.07.2015 ile dava tarihi olan 05.10.2018 tarihleri arasındaki dönemin dikkate alındığı, emsal lisans sözleşmesi sunulmadığından, İTO tarafından dava dosyasına gönderilen cevap yazısı dikkate alınarak, davacı tarafa ödemesi gereken Lisans Bedelinin 134.152,35 TL. sı olarak hesap edildiği bildirilmiştir.Ankara 4.FSHHM 2017/198E, 2020/6 K sayılı, 15.01.2020 Tarihli ilamı incelendiğinde; davacının ... , davalının ....şti, TPMK olduğu davacının, davalı adına TPMK nezdinde 2016-04722/1,3,5,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20 no ile tescil başvurusu yapılan tasarımların ayırt edilemeyecek kadar aynısı ve/veya ayırt edilemeyecek kadar benzeri başvuru tarihinden yıllar önce müvekkili şirket tarafından kamuya sunulmuş olduğundan 554 sayılı K.H.K.’nın 5. maddesi ile koruma kapsamında olması için haiz olması gereken yenilik ve ayırt edicilik vasıfları bulunmadığından, usul ve yasaya aykırı olarak tescil başvurusu kabul edilen mezkur Endüstriyel tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne/iptaline, iptal ve tescil kaydının sicilden terkin edilmesine, Türk Patent Enstitüsü Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu tarafından 14.04.2017 tarihinde 2017/t-369 karar numarası ile verilen “kısmen red” kararının iptaline karar verilmesini talep etmiş, yargılama neticesinde davanın kısmen iptaline, Türk Patent YİDK'nın 14.04.2017 Tarih 2017/T-369 sayılı kararının davalının ... sayılı 1, ,5 ,9, 10, 12, 14, 15, 16, 17, 19 sıra numaralı tasarımlar yönünden iptaline, yukarıda belirtilen tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine\" karar verildiği, UYAP'tan yapılan incelemede dosyanın istinaf aşamasında olduğu görülmüştür.\t
GEREKÇE Dava, endüstriyel tasarımlara tecavüzün tespiti, meni, refi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacının iddiasının dayanağı olan tasarımlardan 2016/04722 numaralı çoklu tasarımın iş bu davaya konu 1, 3, 5, 10,12, 13, 15, 16, 17, 19, 20 nolu tasarımları yönünden Ankara 4.FSHHM 2017/198E, 2020/6 K sayılı dosyası ile tasarımların hükümsüzlüğü istemi ile dava açılmış ve neticeten davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükümsüzlük davasının sonucu, tasarıma tecavüz iddiası ile açılan iş bu davanın sonucunu etkileyeceğinden ilgili dosyanın bekletici mesele yapılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenle davalının istinafının kısmen kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, 2- İstanbul 4.fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin 16/11/2021 tarihli, 2021/74 Esas, 2021/6 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, -Yargılamaya devam olunmak üzere, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kısmen kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davalı tarafa iadesine,4-İstinaf aşamasında davalı tarafça yapılan yargılama gideri olan 220,70-TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 54-TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 274,70-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 13-TL istinaf masrafının davacı üzerinde bırakılmasına,5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 22/03/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.