T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/788 Esas
KARAR NO: 2024/482 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/02/2022
NUMARASI: 2021/210 E. - 2022/27 K.
DAVANIN KONUSU: Marka (Sözleşmeden Kaynaklanan Hak İstemli)
KARAR TARİHİ: 11/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, ... İli, ... İlçesi, ... ada, ... parselde kayıtlı (... Mah. ... Cad. No:... ... Cevizlibağ/Zeytinburnu adresinde bulunan) taşınmazda 1997 yılından bu yana akaryakıt ve LPG ikmal istasyonu olarak faaliyet gösterdiğini, davalı TSE tarafından 07/11/2019 tarihinde müvekkilinin işyerinde yapılan inceleme sonucunda aynı tarihli \"İnceleme Sonucu Değerlendirme Formu\" düzenlendiğini, bu form bir tespit niteliğinde olup, yeterliliğin askıya alınıp alınmadığı konusunda bir tespit yapılmadığını, bu formda istasyonun LPG tankının yakınında ... bağlı eğitim birimi bulunduğu ve aradaki mesafenin olması gereken 40 metrenin altında olduğu hususun tespit edildiğini, ancak burada ne okula ne de müvekkiline bir kusur atfedilmediğini ve herhangi bir askıya alma kararının da tebliğ edilmediğini, bu işlemden tam 3 ay sonra müvekkiline bir tebligat yapılarak askı kararının müvekkiline yazı ile bildirdiği 3 aylık sürenin dolması nedeniyle sözleşmenin fesih ve hizmet yeterlilik belgelerinin iptal edildiğinin tebliğ edildiğini, TSE tarafından yapılan işlemin açıkça 29/04/2014 tarih ve XIX/50/236 sayılı Türk Standartları Enstitüsü Belgelendirme Yönergesinin 28 ve 35.maddelerinde belgeye aykırılık tespit edildiğinde yapılacak işlemlerin açıklandığını, bu maddede yer alan askıya alma prosedürü TSE tarafından hiç yerine getirilmediğini, ancak 07/11/2019 tarihli yazıda, askıya alma prosedürü olarak yalnızca \"inceleme sonucu değerlendirme formu\" düzenlenmesine karşın, askıya alma prosedürü yerine getirilmişcesine sözleşme fesih ve hizmet yeterlilik belgesi iptal işlemleri yapıldığını, akaryakıt ve LPG istasyonlarında bulunan pompaların tankların ve tankların dolum ağızlarının istasyon sınırları dışındaki komşu arsa sınırına, tesis dışı yollara, hastane ve okul ile topluma açık diğer binalara belli bir mesafede bulunması gerektiği hususunda bir takım yasal düzenlemelerin mevcut olduğunu, müvekkili şirkete ait istasyon için faaliyete geçildiği tarihte yürürlükte olan bütün şartların yerine getirildiğini, hal böyle olmakla birlikte, davalı idarenin, müvekkili şirketin bulunduğu parsele komşu parselde bulunan ve önemli bina olarak tabir edilen binalardan olan bir okulun yönetmeliklerle ve TSE standartları ile belirlenmiş olan kurallara aykırı olarak açılmasının sonuçlarından müvekkili şirketi haksız ve hukuka aykırı olarak sorumlu tutmaya çalıştığını, açıklanan nedenlerle taraflar arasında imzalanan, sözleşme ve belgeler uyarınca, davalı TSE'nin marka hakkını kullanma konulu sözleşmeyi usule aykırı şekilde geçersiz feshettiğinin tespitine, aksi halde esasa girilerek sözleşmenin haksız olarak feshedildiğinin tespitine, bununla birlikte sözleşmenin geçerli olduğunun tespiti ile satış yapılamayan döneme ait şimdilik 10.000,00 TL zararın giderilmesine, yargılama gider ve harçları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde; markaları arasında TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi bulunduğunu, yetkili uzmanlar aracılığıyla belgelendirilecek işin fiziki, teknik, personel gibi hususlarla birlikte standartlara uygunluğu hususunda gerekli incelemeler yapılarak uygunluğu tespit edilen işyerleri için ... belgesinin yıllık kullanım bedeli karşılığında verildiğini, ... markasına ilişkin faaliyetleri davalı kurum tarafından yürürlüğe konulan TSE Belgelendirme Yönergesi'ne ek olarak \"Hizmet Yeri Belgelendirme Usul ve Esasları\" kapsamında yürütüldüğünü, davalının işyerinde 07/08/2019 tarihinde yapılan ara kontrol incelemesinde \"kuruluşa komşu mahalde okul olduğu görülmüş ve ... standardı uyarınca LPG ikmal istasyonunda uyulması gereken asgari emniyet mesafelerinde okul için 40 metre olması gereken asgari mesafenin, 8,5 metre olduğu\" hususunun tespit edildiğini, bu sebeple belgenin 07/11/2019 tarihine kadar askıya alınmasına karar alınmış, askıya alınma sebepleri askı süresi bitene kadar giderilmediği için davalı firmanın feshedilerek ... belgesinin iptal edildiğini, kurumlarınca askıya alma prosedürünün yerine getirilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, LPG ikmal istasyonunda uyulması gereken asgari emniyet mesafelerinde okula uzaklığın 40 metre olması gerektiği hususunun geçmişten günümüze değişmeyen ve daimi uygulanagelen bir kural halinde olduğunu, davacının müktesap hak iddiasının dayanaktan yoksun olduğunu, davacının işyerinin ... ada ... parsel sayılı alanın imar planında ... (Akaryakıt-LPG istasyonu) tahsisli alan olduğu, işyerinin bitişiğinde yer alan ... ada ... parsel üzerinde bulunan binanın eğitim-öğretim binası olarak ... kiralandığını, davacının bu kapsamda Beşiktaş ... Noterliği'nin 04/12/2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname ile ..., Zeytinburnu Belediye Başkanlığına ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na, Üsküdar ... Noterliği'nin 24/05/2019 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname ile ... ve ... Otomotive, Üsküdar .... Noterliği'nin 24/05/2019 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarname ile Yüksek Öğretim Kuruluna ve İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'ne işyerinin bitişiğinde yer alan ... ada ... parsel üzerinde müktesap haklarını ihlal edilecek şekilde faaliyet başlanması halinde tüm yasal yollara başvurulacağının ihtaren bildirildiğini, davacının, bitişik parselinde yer alan alanda imar planı değişikliği yapılarak ve yapı ruhsatı alınarak inşaat faaliyetlerine başlanılmasından 2015 yılında haberdar olduğunu, söz konusu inşaatın LPG istasyonu olan işyerinin işletilmesine engel olabileceği hususunun da farkında olunduğu keşide edilen ihtarnamelerden açık ve net anlaşıldığını, yasal yollara başvurulmaması ve son aşamada 07/08/2019 tarihinde yapılan kontrolde işyeri bitişiğinde ... ait bir eğitim-öğretim kurumunun tespit edilmesinden dolayı kurumlarının belge iptali yoluna gitmesinin mevzuat ve uygulanmasının zorunlu olduğunu, kamu güvenliğini yakından ilgilendiren TS 11939 standardı gereği zorunluluk teşkil ettiğini, açıklanan gerekçelerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: Bakırköy 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi 25/02/2022 tarihli 2021/210 E. - 2022/27 K. sayılı kararıyla; \"...Somut olayda davalının, markanın kullanımı yönündeki standartlara aykırılık bulunduğuna dair tutanağının fiili durumla örtüştüğü anlaşılmaktadır. Ne var ki söz konusu üniversitenin bulunduğu arsanın okul olarak kullanılmasının imar mevzuatına aykırı olduğu kullanım amacının müze, kütüphane olarak düzenlenmesine rağmen ruhsatına aykırı olarak okul olarak kullanıldığı gerekçesi ile davacı yan feshin haksızlığı iddiasında bulunmaktadır. Ancak davalı markasının bir kalite ve standart markası oluşu, bu kalite ve standardın sözleşme boyunca davacı yanca korunmasının işin doğası gereği bulunması, bu standardın korunamamasının davacının kusuruna, bağlı olması ya da olmamasının neticeye etkili kabul edilemeyeceği, zira davalının kusurunun davacıda olup olmadığından bağımsız bir şekilde standardın korunmasını beklemekte haklı hukuki menfaatin bulunduğu, aksi halin kabulünün belli standarda sahip olmayan ürün yahut hizmetin o standarda uygunluğunun gerçeğe aykırı bir şekilde davalı yanca taahhüt edilmesi gibi bir zorunluluğu doğuracağı, bu nedenle feshin haklı ve hukuka uygun olduğu\" gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; bilirkişilerden alınan kök ve ek raporla müvekkilinin haklılığının tespit edilmesine rağmen Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, olayda hiçbir kusuru bulunmayan müvekkilinin bu şekilde haksız olarak cezalandırıldığını,Davalı tarafından ... belgesinin sözleşmeye ve mevzuat hükümlerine tamamen aykırı olarak iptal edildiğini ve lisans sözleşmesinin feshedildiğini,Müvekkiline ait iş yerinin açılmasından neredeyse 20 yıl sonra imar planına, yapı ruhsatına ve iskana aykırı olarak okul olarak faaliyet gösteren ... Üniversitesi nedeniyle müvekkilinin kazanılmış haklarının ihlal edilememesi için müvekkilinin davalar açtığını, İstanbul 14. İdare Mahkemesinin 2019/1414 Esas, İstanbul 9. İdare Mahkemesinin 2021/187 Esas, İstanbul 11. İdare Mahkemesinin 2021/368 Esas sayılı davalarının devam ettiğini, Müvekkilinin iş yerinin yakınında bulunan ... binasının önemli bina olmamasına rağmen müvekkillinin hizmet yeterlilik belgesinin iptalinin haksız olduğunu,Diğer taraftan 12/02/2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ve TS 11939 standardına uygun mesafe şartını öngören Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) İle Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İKmal İstasyonlarının Kuruluş, Denetim, Emniyet ve Ruhsatlandırılma İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğinin 6. maddesinin müvekkilinin iş yerinin faaliyete başladığı 1997 yılından sonra yürürlüğe girdiğini, Ayrıca 26/12/2013 tarihli Resmi gazetede yayınlanan Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) İkmal İstasyonu Karayolları İçin Emniyet Kuralları İle İlgili Tebliğde \"TS 11939 standardının hükümlerinin, bu tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette bulunduğunu belgeleyen LPG istasyonlarını kapsamayacağının belirtildiğini, bu nedenle TS 11939 numaralı standardın müvekkiline uygulanamayacağını, müvekkilinin kazanılmış hakkının mevcut olduğunu, Davalının mevzuatta belirtilen askıya alma prosedürünü uygulamadığını,07/11/2019 tarihinde müvekkilinin iş yerinde tutulan tutanakta kendilerine ve Arel Üniversitesi'ne kusur yüklenmediğini, herhangi bir askıya alma kararının da tebliğ edilmediğini, 3 ay sonra askı kararının müvekkiline yazı ile bildirildiğini ve 3 aylık sürenin dolması nedeniyle sözleşmenin feshi ve hizmet yeterlilik belgesinin iptal edildiğinin tebliğ edildiğini, bu işlemin XIX/50/236 Sayılı TSE Belgelendirme Yönetmeliğinin 28 ve 35. maddelerine aykırı olduğunu, buna rağmen askıya alma prosedürü yerine getirilmişcesine sözleşmenin feshedilmesi ve hizmet yeterlilik belgesinin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, haklı davalarının kabulüne karar verilmesin, aksi takdirde dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemeye iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: Davacı tarafça 07/09/2019 tarihli İnceleme Sonucu Değerlendirme Formu, Beşiktaş ... Noterliği'nin 04/12/2015 tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, TSE 07/11/2019 tarihli, ... sayılı fesih yazısı, davalı tarafça TS 11939 ve Ekim 2013 tarihli \"Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) - İkmal İstasyonu - Karayolu Taşıtları İçin - Emniyet Kuralları\"nın bir örneğinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.İlk derece mahkemesince davacı yararına tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı ve miktarına ilişkin rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, alınan 27/07/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; \"davalı TSE'nin 07/09/2019 tarihli inceleme raporunda, ... Üniversitesi'nin Okul olarak tespitinin yasal mevzuata uygun olmadığı, ... Üniversitesi tarafından yapı kullanma izin belgesine aykırı fiili durum nedeniyle davacıya ait ... belgesi iptal edilmesinin hukuka uygun olmadığı, mahkeme tarafından verilen görev doğrultusunda, davacı taraf vekilinden sözleşmenin fesih edildiği dönemden başlayarak dava tarihine kadar olan döneme kadar, satışlarda meydana gelen düşüşleri gösterir ticari kayıt ve belgelerin, inceleme için taraflarına sunulmasının talep edildiği, ancak davacı vekili tarafından bu dönemlere ilişkin ticari kayıtların incelemeye sunulmadığı, bu nedenle davalı tarafından fesih edilen sözleşme nedeni ile davacı tarafın satışlarında düşüş olup olmadığı ve maddi kazanç kaybı olup olmadığı hususunun tespit edilemediği, davacı tarafın tazminat talebinin Borçlar Kanununun 50 ve 51.maddelerine göre belirlenmesi hususunun mahkemenin takdirinde olduğu\" hususlarını bildirdikleri görülmüştür. Aynı bilirkişilerden alınan 30/11/2021 tarihli ek raporda; \"davalı TSE nın 07/09/219 tarihli inceleme raporunda, ... OKUL olarak kullanıldığı tespiti doğruysa da, sözkonusu binanın OKUL olarak kullanılması imar mevzuatına ve yasaya uygun olmadığı, bu kullanımın yapı kullanma izin belgesine aykırı fili durumu nedeniyle davacıya ait ... belgesi iptal edilmesinin hukuka uygun olmadığı yönündeki kök raporlarındaki görüşlerinde herhangi bir değişlik olmadığı\" yönünde görüş bildirmişlerdir.
G E R E K Ç E: Dava, davalının davacıya ait Hizmet Yeterlilik Belgesini iptal etmesinin ve marka kullanma sözleşmesini feshetmesinin haksız olduğunun tespiti ve maddi tazminat davasıdır.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili isinaf yargı yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekilinin Hizmet yeterlilik Belgesinin askıya alınmasının ve iptalinin yönetmeliğe uygun olmadığına dair istinaf talebi incelendiğinde; her ne kadar bilirkişi raporlarında davacının iş yerinde yapılan ilk incelemenin tarihinin 07/09/2019 olduğu yazılmışsa da, davacıya ait iş yerinde ilk incelemenin 07/08/2019 tarihinde yapıldığı, işyerinin ... Üniversitesi’ne standarda aykırı olarak 8,5 metre mesafede olduğunun tespit edildiği, buna dair \"İnceleme Sonucu Değerlendirme Formu\" düzenlendiği, davacıya tespit edilen aykırılığın giderilmesi için 07/09/2019 tarihine kadar süre verildiği, tutanağın davacı iş yeri yetkilisi tarafından da imzalandığı, yine 10/10/2019 tarihinde düzenlenen \"İnceleme Sonucu Değerlendirme Formu\" belgesinin de davacı şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, bu belgede sonucun olumsuz olduğunun yazılı olduğu, davalıya gönderilen 21/10/2019 tarihli yazı ile belgenin 07/11/2019 tarihine kadar askıya alındığının ve eksikliğin giderilmemesi halinde sözleşmenin feshedileceği ve hizmet yeterlilik belgesinin iptal edileceğinin ihtar edildiği, ilk incelemeden itibaren üç aylık süre sonunda da sözleşmenin feshedildiği ve hizmet yeterlilik belgesinin iptal edildiği, T.S.E. Hizmet Yeterlilik Belgelendirme Usul ve Esasları Yönetmeliğinin 23/8. maddesi uyarınca askıya alma tarihinin incelemenin yapıldığı tarih olduğunun düzenlendiği anlaşılmakla, T.S.E. Hizmet Yeterlilik Belgelendirme Usul ve Esasları Yönetmeliğinin 24. maddesine uygun olarak ilk inceleme tarihinden üç ay sonra iptal işleminin yapıldığı, işlemin Yönetmeliğe uygun olduğu tespit edilmiştir.Davacı vekilinin ... Üniversitesi’nin imar planına ve yapı ruhsatına aykırı olarak işyerinin yanında faaliyet göstermeye başladığı ve müvekkilinin kusurunun bulunmadığına dair istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; T.S.E. Hizmet Yeterlilik Belgelendirme Usul ve Esasları Yönetmeliğinin 23/1-d maddesinde \"yapılan incelemede, belgeli kuruluşun belgelendirme şartlarına uygunluğunu kaybettiğinin tespit edilmesi durumunda\" belgenin askıya alınacağı düzenlenmiş olup, belgeli kuruluşun belgelendirme şartlarını kaybetmesinde kusurlu olup olmamasına göre bir istisna ve şart mevcut değildir. Davacı vekilinin müvekkilinin kazanılmış hakkının korunması gerektiğine dair istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; akaryakıt istasyonlarının bazı önemli binalara en az 40 metre mesafede olmaları gerektiğine dair standardın 12/02/2012 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan ve TS 11939 standardına uygun mesafe şartını öngören Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) İle Çalışan Motorlu Taşıtlar İçin İkmal İstasyonlarının Kuruluş, Denetim, Emniyet ve Ruhsatlandırılma İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğinin yürürlük tarihinden önce de mevcut olduğu, ayrıca olayda kamu güvenliğinin söz konusu olması nedeniyle kazanılmış haktan söz edilemeyeceği kanaatine varılmıştır.Mahkemece bilirkişi raporlarına aykırı karar verilmesinin hukuka uygun olmadığına dair istinaf talebiyle ilgili yapılan incelemede; bilirkişi incelemesi takdiri delillerden olup, hukuki konularda takdir hakkının Mahkeme hakimine ait olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığına ilişkin olduğundan, davalının yürürlükteki Kanun ve Yönetmeliklere uygun işlem yapıp yapmadığının mahkemece değerlendirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf taleplerinin tümünün reddine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçe ile:1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere 11/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.