T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/893 - 2024/143
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2021/893 \t\t (ESASTAN RET )
KARAR NO\t: 2024/143
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 19/04/2019
ESAS-KARAR NO\t: 2017/1 E - 2019/478 K
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 26/02/2024
YAZILDIĞI TARİH\t: 25/03/2024
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili, taraflar arasında doğalgaz alım satımı konusunda sözleşme olduğunu, bu sözleşme kapsamında 05/02/2015 tarihinde davalı tarafından \"eksik miktar ölçüm hatası\" konulu bir yazı gönderildiğini, bu yazıda davacının enerji RM/A istasyonunda 2012 yılında transmikterlerin kalibrasyonlarında davacı istasyonu flow computerinde basınç skalasının 0-100 Barg olması gerekirken 0-98 barg olduğunun ve bu durumun tutanak altına alındığının, Eylül 2012 tarihine kadar bu nedenle hatalı ölçüm yapıldığının bildirildiğini, davalı tarafından Eylül 2012 revize gaz bedeli açıklaması ile 31/08/2016 tarihli 124.021,74 TL bedelli fatura düzenlenerek davacıya gönderildiğini, gecikme zammı ile birlikte 127.709,65TL ödeme emri düzenlenerek davacıya 09/11/2016 tarihinde tebliğ edildiğini, davacı tarafından 10/11/2016 tarihinde ihtirazi kayıt konularak ödemenin yapıldığını, yapılan işlemin haksız ve mevzuata aykırı olduğunu ileri sürerek davacıdan tahsil edilen 127.709,65 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, öncelikle davalının 4646 sayılı yasanın 12/g maddesi uyarınca tahsilatları 6183 sayılı yasaya göre yapıyor olması sebebi ile davaya bakmakta görevin idari yargının görev alanında olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, davacıya ait istasyonun 01/07/2011 tarihinde ... AŞ'ye devredildiğini, bu nedenle pasif husumet itirazında bulunduklarını, davalı olarak ...'ın gösterilmesi gerektiğini, esas yönünden ise davacının taşıtan değil, son kullanıcı olduğunu, yapılan tahakkuk ve tahsilat işleminin kanuna, mevzuata uygun olduğunu, yapılan işlemin hatalı ölçümden değil eksik ölçümden kaynaklandığını, bu çerçevede yapılan işlemlerin ŞİD'e uygun yapıldığını, kalibrasyon işleminin mevzuata aykırı olduğu iddiasının haksız olduğunu, ticari faiz istenemeyeceğini, davanın zamanaşımına uğradığını, faiz başlangıcına ilişkin taleplerin reddi gerektiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ\t\t
Mahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlıkta uygulanması gereken, ... İletişim Şebekesi Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD) madde 10.6 maddesine göre, eksik ölçümün tolerans sınırı içinde kaldığı anlaşılmakla davalı tarafından düzenlenen ve davacının ihtirazi kayıtla ödediği 31/08/2016 tarih ve GN01-B-000787 numaralı ve toplam 124.024,74 TL bedelli faturanın haksız düzenlendiği gerekçesi ile Davanın KABULÜNE, 127.709,65 TL'nin ödeme tarihi olan 10/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t\t
İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından; İdari yargı yerinin görevli olması hasebiyle, davanın görevsizlik nedeniyle reddi gerektiği; davanın zaman aşımına uğradığı, ... RM/A İstasyonunda 28.09.2012 tarihinde ... nezaretinde kalibrasyon çalışmaları yapılmış ve bu çalışmalar esnasında 0-100 barg olan transmirter range aralığının, manuel olarak girilen akış bilgisayar range tanımlamasında da 0-100 barg olması gerekirken hataen 0-98 barg değerinin tanımlandığının tespit edildiği, dava konusu olayda da söz konusu akış bilgisayarına yanlış veri girişi sebebiyle doğal gaz miktarı hesaplamasında basit bir hesap hatası söz konusu olduğu ve müvekkili Kuruluşun göndermiş olduğu fark faturası ile hesap hatasını düzeltme saikiyle Borçlar Kanununun 31. madde hükmüne uygun olarak hareket ettiği, dava konusu uyuşmazlığın ŞİD madde 10.6 ile ilgisi bulunmadığı, karara esas bilirkişi raporunda bilirkişilerin zaten akış bilgisayarı için \"ölçüm ekipmanıdır\" diyememişler \"ölçüm ekipmanının parçasıdır\" dediklerini, oysa ki bu ayrımın oldukça önem arz ettiğini, çünkü akış bilgisayarının ölçüm ekipmanı olup olmadığı hususunun onun hangi mevzuata tabi olup olmayacağını da belirlediği, davanın reddi gerektiği bildirilmiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Dava konusu faturadan kaynaklı alacağın değerlendirilmesi uyuşmazlık konusudur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE\t
Dava, alacak istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davaya konu faturanın incelenmesinde davalı- ... tarafından davacı-... adına düzenlenen 31.08.2016 tarihli son ödeme tarihi 07.09.2016 olarak yazılan ve açıklama kısmında “Eylül/2012 ayı revize gaz bedeli (156.821,71sm3 )KDV ve ÖTV dahil 124.021,74 TL tutarlı olduğu görülmüştür.
... tarafından ... A.Ş adına 02.09.2016 tarihinde faturaya itiraz ettiklerini belirtir ve iade ettiklerini bildirir ihtarname gönderilmiştir .
30.12.2011 tarihli Doğalgaz Satış Sözleşmesi başlıklı belgede; ... ile ... AŞ arasında düzenlendiği, sözleşmenin 01.01.2012 tarihinde yürürlüğe gireceği,
1.)Sözleşmenin tanımlar kısmında; “Taşıyıcı” olarak ... ve “Müşteri olarak ... tanımlanmış olup “Taşıtan” tanımı yapılmamıştır. Teknik çalışmaların; Doğalgaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ile ŞİD hükümlerine göre gerçekleştirileceği belirtilmiştir.
2.) ...”ın sayaç, bağlantıları ve diğer ekipmanlara müdahale için tesise giriş hakkı olduğu, ...”'ın söleşme yılı sonunda sayaçları Sözleşme şartlarının tespiti için okuyacağı ayrıca bu süre ile sınırlı kalmayıp dilediği zaman okuma hakkına sahip olduğu, faturanın ... tarafından düzenleneceği, müşterinin fatura tutarını ödemek zorunda olduğu ve yanlışlık olması durumunda fatura düzenlenme tarihinden itibaren 8 gün içerisinde itiraz hakkının olduğu hükmedilmiştir.
İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslarının incelenmesinde; 1. İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar, kısaca ŞİD, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu ile bu Kanuna dayanan mevzuat çerçevesinde, İletim Şebekesi yoluyla Doğal Gaz taşınması ile ilgili tarafların belli hak ve yükümlülüklerinin kayıt altına alınması amacıyla hazırlanmış bir belgedir. ŞİD, Temel Uygulamalar ve tanımlar bölümünün de yer aldığı İşletme Hükümleri olmak üzere iki kısım ve eklerden oluşmaktadır.
10.5 Çıkış Noktası Ölçüm Ekipmanının Kontrolü
10.5.1. Taşıyıcı her bir Çıkış Noktası için kullanılan Ölçüm Ekipmanını, her Gaz Yılında en az bir defa kontrol edecek ve/veya edilmesini sağlayacaktır. Taşıyıcı, Taşıtanların bu kontrollerde bulunabilmesi için en az üç gün önceden Taşıtanlara kontrollerin yapılacağını haber verecektir.
10.5.2 Bir Taşıtan, Taşıyıcıya makul bir süre önceden haber vermek koşuluyla, Doğal Gazı çektiği her bir Çıkış Noktası için kullanılan Ölçüm Ekipmanına Taşıyıcı nezaretinde erişebilme hakkına sahip olacaktır.
Taşıyıcı Ölçüm Ekipmanlarına erişim ve denetim hakkına tek başına sahiptir. Bu hak kapsamında Taşıyıcının işletme personeli, Ölçüm Ekipmanlarının bulunduğu alana girme ve ölçüm cihazlarına manuel girişi öngörülen parametreleri kontrol etme hakkına sahiptir.
10.5.3 Bir Taşıtan herhangi bir zamanda, Doğal Gaz çekişi yaptığı Çıkış Noktası için kullanılan Ölçüm Ekipmanının kontrolünü talep edebilir. Talep edilen kontrol, makul en kısa sürede gerçekleştirilecektir. Bu kontrol neticesi, Ölçüm Ekipmanının, Ölçüm Toleransı içinde veriler sunduğu tespit edilir ve bu kontrol ile bir önceki kontrol arasındaki süre bir yıldan az ise kontrolün masraf ve harcamaları talep eden Taşıtan tarafından üstlenilecektir. Eğer bu kontrol ile bir önceki kontrol arasındaki süre bir yıldan fazla ise veya Ölçüm Ekipmanının, Ölçüm Toleransı dışında veriler sunduğu tespit edilir ise kontrolün masraf ve harcamaları Taşıyıcı tarafından üstlenilecektir.
10.5.4 Taşıyıcı herhangi bir zamanda Ölçüm Ekipmanının kontrolünü, masraf ve harcamalarını kendi karşılayarak yapabilir.
10.5.5 İşbu madde 10.5 ile uyumlu olarak yapılan bir kontrolü müteakip Ölçüm Ekipmanı Ölçüm Toleransının ortasında veriler sunacak şekilde ayarlanacak veya değiştirilecektir. Bir değiştirme işleminin yapılması halinde, Taşıyıcı ilgili Taşıtanlara temsilci bulundurmaları için duyuru yapacaktır.
10.5.6 Ölçüm Ekipmanında yapılacak tüm kontrol ve ayarlamalar Taşıyıcı tarafından veya Taşıyıcı nezaretinde yapılacaktır. Taşıyıcı, söz konusu Çıkış Noktasını kullanan Taşıtanlara, temsilci bulundurmaları için, kontrol ve ayarlamayı, en az iki (2) hafta önceden bildirecektir. Taşıyıcı, kontrolü müteakip on (10) iş günü içinde, yapılan kontrolün sonuçlarını içeren bir raporu ilgili Taşıtana gönderecektir.
10.5.7 Söz konusu kontrol, Taşıtan kontrole katılmasa dahi, Taşıtanın kontrolü müteakip on beş (15) iş günü içinde kontrolün kesinliği konusunda itiraz etmemesi halinde, Taşıyıcı ve Taşıtan üzerinde bağlayıcı hale gelecektir. İtiraz olması ve bu ihtilafın itirazın Taşıyıcıya ulaştığı tarihten itibaren on beş (15) iş günü içinde çözülememesi durumunda, Taşıyıcı ya da Taşıtan konunun Bölüm 16’ya göre çözümlenmesi yoluna gidebilir.
10.6 Çıkış Noktası Ölçüm Ekipmanı Hatası
\"Çıkış Noktası için kullanılan Ölçüm Ekipmanının herhangi bir nedenle ölçüm yapmadığı veya hatalı ölçüm yaptığı tespit edilirse, bu tespit tarihinden geriye doğru olan dönemdeki Doğal Gaz çekiş Miktarı şu şekilde belirlenir.
Ölçüm Ekipmanının test ve kontrolü sonucunda belirlenen ölçüm toleransı dışındaki sapma yüzdesinin belirlenmesi halinde bu sapma yüzdesinin ölçüm Miktarına etkisi hesaplanır. Yeni tespit edilen ölçüm miktarı ile daha önce belirlenen miktar arasındaki fark, % 2 (yüzde iki) oranını aşmamak kaydıyla ilgili Teslim Sözleşmesinde belirtilen tolerans içinde kalıyor ise eski ölçüm Miktarı geçerli sayılacaktır. Bu farkın Teslim Sözleşmesinde belirtilen toleransı aşması durumunda, bu tolerans dışındaki sapma yüzdesi kullanılarak ölçüm miktarı yeniden belirlenir...\"
Mahkemece alınan 03.04.2018 tarihli bilirkişi raporunda; ...'de yer alan ... RM/A istasyonundaki 8139280 seri numaralı basınç transmiterinin 27/10/2010 - 28/09-2012 tarihleri arasında hatalı ölçümleme yaptığı ve sapma oranının (hata paşının) % - 2,00 olduğu, ... tarafından yapılan hesaplamada; hatalı ölçüm ile ilişkili olarak ...'nin Ekim 2010 - Eylül 2012 tarihleri arasında 4.000.683 Sm3 fazla doğalgaz tüketimi hespalandığı, ... tarafından ...'ye 4.000684 Sm3 doğalgaz karşılığında ilave fatura düzenlendiği ve fatuar bedeli olan 127.709,65 TL'nin ... tarafından ...'a ödendiği, ...'de yer alan ... RM/A istasyonundaki 8139280 seri numaralı basınç transmiterinin hata payıın ... İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslarında (ŞİD) ile Ölçü ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinde yer alan teknik veriler dahilinde % 2,00 sapma oranını aşmadığı için kabul edilebilir tolerans içerisinde kaldığı, Ekim 2010 - Eylül 2012 aralığını kapsayan ilave faturanın düzenlenmesine dayanak olan yeni ölçüm miktarının; bahse konu hata payının kabul edilebilir tolerans içerisinde kalması sebebi ile teknik açıdan geçersiz olduğu ve bu suretle eski ölçüm miktarının geçerli olduğu, ... tarafından düzenlenen ilave faturanın dayanağının haksız olduğunun bildirildiği;
20/08/2018 tarihli raporda da ... İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD) 10.2.1 maddesinde; Ölçüm Ekipmanı; İletim Şebekesinin Giriş ve Çıkış Noktasında teslim alınan ve teslim edilen Doğal Gazın ölçümlendiği, numunesinin alındığı, analizinin ve bu gibi işlemlerin yapıldığı ekipmanları içerir, denildiği, Flow computer (akış bilgisayarı); Gaz hatlarına bağlı sayaç, transmitter, gaz kromotograf gibi ekipmanlardan alınan datanın işlenmesi ve gazın enerji olarak değerlendirilmesini sağladığı, prensipte elektronik hacim düzelticilerle aynı işlevi görmek ile birlikte onlardan farklı olarak , sahadan aldığı bilgiler ışığında anlık değerlendirmeler yapar ve merkezi sistemle haberleştiği, dolayısıyla akış bilgisayarı ölçüm ekipmanının önemli bir parçası olduğu, akış bilgisayarı olmadan kullanılabilir ölçüm sonuçlarını elde etmenin mümkün olmadığı, 28.09.2012 tarihinde 8139280 seri nolu ...3051 model basınç transmitterinin kalibrasyon çalışmasında, akış bilgisayarında basınç skalasının 0-100 Barg olması gerekirken 0-98 Barg olduğunun görüldüğü ve basınç skalasının 0-100 Barg olarak düzeltildiği dosya muhteviyatından anlaşıldığı, bu işlemde doğru sonuç almak için cihazın bir çeşit kalibrasyon işlemi olduğu, 27.10.2010 tarihinde ... görevlilerince yapılan kalibrasyon işleminde akış bilgisayarındaki basınç skalası 0-100 Barg iken başka herhangi bir kalibrasyon işlemi yapılmadığı halde 28.09.2012 tarihinde ... ve ... görevlilerince yapılan kalibrasyon işleminde akış bilgisayarındaki basınç skalası 0-98 Barg olduğu görülmüş ve tutulan tutanağa “01.07.2011 tarihinde dağıtım şirketi ... A.Ş. tarafından devralınan söz konusu istasyonda işletmeciliğin dağıtım şirketi tarafından yapıldığı dönemde herhangi bir kalibrasyon işlemi yapılmamıştır. Transmitterlerin üzerinde ...'a ait mühürleme bulunmakta olup, akış bilgisayarının mekanik anahtar ve yazılımsal şifreleri sadece ... yetkililerinde bulunmaktadır.” şerhi konulduğu, davacı ...'nin kalibrasyon işlemleri ile ilgili herhangi bir müdahalesinin söz konusu olmadığı, kalibrasyon işlemlerinin dava konusu dönemde tamamen ... tarafından gerçekleştirildiği, hatalı veri girişinin de kalibrasyonunda sorumlusunun ... olduğu, ... İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD)10.5.7 maddesinde; Söz konusu kontrol, Taşıtan kontrole katılmasa dahi, Taşıtanın kontrolü müteakip on beş (15) iş günü içinde kontrolün kesinliği konusunda itiraz etmemesi halinde, Taşıyıcı ve Taşıtan üzerinde bağlayıcı hale gelecektir, denildiği, 27.10.2010 tarihinde yapılan kalibrasyondan yaklaşık olarak 2 yıl sonra 28.09.2012 tarihinde tekrar kalibrasyon yapıldığı, ... İletim Şebekesi İşleyiş Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD) Çıkış Noktası Ölçüm Ekipmanı Hatası başlıklı 10.6 maddesi gözetildiğinde 01.09.2012-28.09.2012 tarihleri arasında yapılan ölçümün hata oranının %-2 olduğundan dolayı ŞİD madde 10.6 da belirtilen %+- 2 hata oranını aşmadığından dolayı kabul edilebilir tolerans içinde kaldığı, önceki ölçüm miktarının geçerli olduğu, ... tarafından 31.08.2016 tarihinde ... adına tanzim edilen faturada Eylül 2012 tarihine ait 156.821,71 SM3 doğalgaz için ödenmesi gereken miktarın 124.021,74 TL. buna İlave olarak 3.687,91 TL. gecikme zammı da dahil edildiğinde 127.709,65TL.nin davacı ...'ne iadesinin gerektiği bildirilmiştir.
Buna göre Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle ... İletişim Şebekesi Düzenlemelerine İlişkin Esaslar (ŞİD) madde 10.6 maddesine göre, eksik ölçümün tolerans sınırı içinde kaldığı anlaşılmakla davalı tarafından düzenlenen ve davacının ihtirazi kayıtla ödediği 31/08/2016 tarih ve GN01-B-000787 numaralı ve toplam 124.024,74 TL bedelli faturanın haksız düzenlendiğinin anlaşılmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM \t:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu Genel Tebliği eki (1) sayılı tarifenin A-III-1-e uyarınca işin esası ile ilgili olduğundan Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.723,85 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.180,96 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.542,89 TL harcın istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere 26/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
¸e-imza
Üye
¸e-imza
Üye
¸e-imza
Katip
¸e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"