T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/69 Esas
KARAR NO: 2024/421
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 2.Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 11/02/2020
NUMARASI: 2015/228 E. - 2020/91 K.
DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile iş ortağı ...'in ... Tic. AŞ'nin 08/11/2005 tarihli yazılı talebi üzerine muhtelif iskele projelerine birlikte teklif verdiklerini, iskele inşa projelerinin; 1-Anadolu Kavağı İskelesi, 2-Bakırköy Cezayirli Hasan Paşa İskelesi, 3-Bostancı Uluğ Bey İskelesi, 4-Beşiktaş Turgut Reis İskelesi, 5-Beşiktaş Barboros Hayrettin Paşa İskelesi, 6-Eminönü Evliya Çelebi İskelesi, 7-Eminönü Dede Korkut İskelesi, 8-Eminönü Hızır Reis İskelesi, 9-Hasköy Piri Mehmet Paşa İskelesi, 10-İstinye İskelesi, 11-Kabataş Piri Reis İskelesi, 12-Sirkeci Oruç Reis İskelesi, 13-Hasköy Piri Mehmet Paşa İskelesi şeklinde olduğu, sayılan projelerle ilgili teklifin davalılarca kabulü sonrasında projelerin hazırlandığını ve projelerin, iskele projelerinin müvekkili ve iş ortağının hususiyetini taşıyan özellikli projeler olması nedeniyle zaman içinde hazırlandığını, davalılara farklı tarihlerde teslim edildiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin yapılan teklif ve yazışmalar üzerinden yürüdüğünü ve ayrıca bir sözleşmeye bağlanmadığını, davalıların bu projelerin kendileri tarafından hazırlanıp kendilerine teslim edilmemiş gibi davrandıklarını, halbuki davalı ...'nun 12/04/2006 tarihli ... sayılı yazı ile bu proje ile ilgili revizyon talebinde bulunduğunu, projelerin müvekkili ve iş ortağına ait olduğunun tartışmasız olduğunu, ancak davalıların fikri mülkiyet hakları çerçevesinde projelerin müvekkili ve diğer mimara teslim edilmeyip herhangi bir bedel de ödenmediğini, davalılardan ...'nun müvekkiline gönderdiği hesap mutabakatı yazısı ile müvekkilinin alacak bakiyesinin \"0\" olduğunu müvekkiline bildirdiğini ve bu bildirime itiraz edildiğini, yine davalı ... tarafından eser sahiplerine sadece TİP-B'nin iki tekrarlı proje bedelinin ödendiğini, bunun dışında eser sahiplerine mimari ve mühendislik projelerine ilişkin herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı ...'dan proje paralarının talep edildiğini, bu defa işin diğer davalı olan İstanbul Büyükşehir Bedeliyesine ait olduğu ve dolayısıyla paranın da İBB'den tahsil edilmesi gerektiğini bildirdiklerini, müvekkilinin her iki davalıdan defalarca parasını istediğini, taraflar arasındaki hukuki ilişki ve alacağın netleşmediğini, netleşmesi gerektiğini, bu yüzden hangi projelerin uygulandığı, uygulanmadığı, uygulandı ise kaç tekrar uygulandığı hususlarının tespite muhtaç olduğunu, müvekkilinin dava dışı mimar ... ile birlikte vücuda getirdikleri iskele projelerinin FSEK uyarınca ilim ve edebiyat eseri olduğunu iddia ederek, projelerin müvekkili ve diğer dava dışı mimar tarafından yapıldığının tespitine, projelerin tekrar uygulamaları dikkate alınarak, uygulama tarihi itibariyle dosyada verilen değerler üzerinden değerinin tespitinin yapılmasına, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak üzere şimdilik her bir iskele projesi için ayrı ayrı 1.000 TL'dan toplam 13.000 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, FSEK m. 15/2 gereği inşa edilen iskelelerin görünür yerlerine müvekkilinin ve diğer ortağının isminin eser sahibi olarak işlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 05/04/2019 tarihli ıslah dilekçesinde, dava dilekçesi ile 13.000 TL maddi tazminat talebinde bulunduklarını, bilirkişi raporunda ise 382.125,00 TL olarak tespit edildiğini, bu nedenle maddi tazminat taleplerini 369.125,00 TL ıslah ederek toplamda, 382.125,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı ... Tic. AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda mahkemenin görevli olmadığını, eser konusunun mimari eser değil mimari bir proje olduğunu ve mahkemenin görevi dışında olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, davacının alacağının zamanaşımına uğradığını ve bu nedenle reddi gerektiğini, davacının davayı açmakta hukuki yararının olmadığını, müvekkili şirkete açılan dava bakımından pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davanın müvekkili şirketi bakımından husumet yoklğuundan reddi gerektiğini, dava konusu olayın 2005-2006 yılları arasında gerçekleştiğini, müvekkili şirketin 2011 yılında özelleştirildiğini ve davacı ile arasında herhangi bir anlaşma veya hukuki ilişki bulunmadığını, müvekkili şirketin özelleştirilmeden önce İstanbul Büyükşehir Belediye'sinin iştiraki olduğunu, davacının müvekkili şirket kayıtlarında herhangi bir alacağnın bulunma ihtimalinin olmadığnıı, müvekkili şirket nezdinde davacı ile ilgili herhangi bir ticari kayıt bulunmadığını, davaya konu iskelelerde müvekkili şirketin kiracı konumunda yer aldığını, anılan iskelelerin mülkiyet hakkının da müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirketin davacı ile bir anlaşması olmaması sebebiyle davacının alacak talebinin müvekkili şirkete karşı ileri sürülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının bu dava bakımından tek başına aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacı ile diğer mimar arasında mecburi bir dava arkadaşlığı bulunduğunu, davanın ... ihbarı gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın müvekkili idare yönünden husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, diğer davalınının müvekkilinden ayrı bir tüzel kişiliğe haiz olduğundan husumetin ...AŞ'ye yönlendirilmesi gerektiğini, davacının yazışmalarını diğer davalı ile yaptığını, teslim ettiğini iddia ettiği mimari projelerle ilgili olarak bir yürütülen sürecin müvekkili idare ile değil diğer davalı tarafından yürütüldüğünü, müvekkilinin kamu kurumu olup, Kamu İhale Kanunu'na tabi olduğunu, davacı ile müvekkili arasında bu kanuna tabi bir işlemin tespit edilemediğini, davacı ile müvekkili idare arasında herhangi bir yazışmanın söz konusu olmadığını, sadece 08/12/2006 tarihli bir yazının bilgi için müvekkili tarafından tebliğ edildiğini, ayrıca davacının proje çalışması için sözleşme yapmadığı ve resmi olarak danışmanlık hizmeti almadığının sabit olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...Tüm dosya kapsamı izahı yapılan mevzuat ve sunulan bilirkişi raporu bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davaya konu iskele projelerinin FSEK 2 anlamında ilim ve edebiyat eseri olduğu, davacı ile dava dışı ...in FSEK 10 çerçevesinde birlikte eser sahipleri olduğu, davaya konu projelerin ilgili yazışmalar dikkate alındığında ...'ya teslim edildiği, bu projelerin kurum tarafından onaylanarak İBB Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğüne gönderilip yapım işinin İBB tarafından ihale edildiği şu hale göre davalıların açılan dava yönünden hasım sıfatlarının bulunduğu, davacının FSEK 15/2 çerçevesinde inşa edilen iskelelerin görünür yerlerine müvekkilinin ve diğer eser sahibinin ismini eser sahibi olarak işlenmesini talep etme yönünden tek başına dava açma hakkının varlığı kabul olunmakla birlikte, TBK 523 vd maddeleri dikkate alındığında telif bedeline yönelik talep yönünden tek başına dava açamayacağı aktif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla telif bedeline yönelik açılan davanın aktif husumet yokluğundan reddine, FSEK 15/2 ye yönelik talepler yönünden ise davacıların davaya konu projelerin eser sahibi oldukları, bahse konu projelerin herhangi bir hak devri olmaksızın izinsiz bir şekilde uygulandığı, eser sahibi olarak ismin belirtilmesine yönelik talebin yerinde olduğu, tecavüzün devam etmesi sebebiyle bu yöndeki talepler yönünden zamanaşımının söz konusu olmayacağı anlaşılmakla bu yöndeki talebin kabulüne karar vermek gerekmiş (infazda tereddüt oluşmaması açısından gerekçeli karara 3 nolu bend eklenmiştir.)\" gerekçesi ile karar verildiği anlaşılmıştır. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;-müvekkilinin adi ortaklık hükümlerine göre dava hakkının gerek 6098 Sayılı TBK, gerek 5846 Sayılı FSEK gerekse de 6100 Sayılı HMK uyarınca bulunduğunu, müvekkilinin dava dışı mimar ... ile birlikte vücuda getirdiği işbu iskele projelerinin Fikir ve Sanat Eserleri Hukuku m.2.3 uyarınca ilim ve edebiyat eseri olduğunu, Müvekkili ve dava dışı diğer mimarın eser sahibi olduğunu, birlikte ifa edilen eserlerle ilgili olarak elbirliği mülkiyeti söz konusu olduğunu, bu mülkiyete ilişkin yönetimin adi ortaklığa ilişkin hükümlerle idare edileceğini, bu kapsamda eser sahiplerinin her birinin işbu davayı takip hakkına da sahip olduklarını, -işbu dava dosyasının tespit ve eda niteliklerine haiz bir dava olduğunu, bu davaların birbirinden ayrılmasının mümkün olmadığını, ortada bir alacak talebi olsa bile işbu talebin, eser sahipliğinin tespitine sıkı sıkıya bağlı bir talep olduğunu, eser sahipliğine ilişkin talepleri kabul görmedikçe alacak taleplerinin varlığı ve talep edilebilirliğinin de söz konusu olamayacağını, eser sahipliğinin tespitinden bağımsız bir dava da söz konusu olmadığını, 09.02.2016 Tarihli ön inceleme duruşması 2 No'lu ara karar gibi husumet konusunun da birbirinden farklı şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin tek başına işbu davayı açabileceği eser sahipliği yönünden kabul görürken, bu talebiyle sıkı sıkıya diğer talebi olan alacak talebinin kabul görmeyeceği gerekçesinin, kendi içinde de çelişkili ve hukuken tutarsız bir karar olduğunu,-adi ortakların mecburi dava arkadaşlığı için dava konusu alacağın bölünemez nitelikte olması gerektiğini, bölünebilir nitelikte olması hâlinde ihtiyari dava arkadaşlığının gündeme geleceğini, aksi kanaat halinde ise yapılması gerekenin usuli eksikliği gidererek davanın esası hakkında bir karar vermek olduğunu, -Yerel Mahkeme ara kararları ile yerinde yapılan incelemelere, plan ve projeler üzerinde yapılan tetkiklerle, projelerin önemli ölçüde müvekkillerine ait olduğunun tespit edildiğini, bu yönde kısmen reddedilen diğer iskele projelerinde de hak sahipliğinin yine müvekkiline ve diğer eser sahibine ait olduğunu, burada yüzde yüz oranının aramasının hakkaniyete aykırı bir tespit olduğunu, sadece projeleri hazırlayan ve yüklenici sıfatı taşımayan müvekkillerinin projelerinin büyük ölçüde kullanıldığı bilirkişi raporları ile de sabit olduğunu, kısmi farklılıklar nedeniyle işbu projeler yönünden davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, işbu eserlerin davalılara teslim edilmiş olduğunun tespitinde, alacak talepleri yönünden de hukuki yararları olduğundan müvekkilinin dava konusu tüm eserlerde hak sahibi olduğunun tespiti ile, kararın bu yönden yeniden yargılamayı gerektirmemesi nedeniyle talepleri gibi kabulüne, eser sahipliğinin tespitine bağlı alacak taleplerinin, aktif husumet yokluğu yönünden reddi kararının tamamen ortadan kaldırılmasına, işbu hususta müvekkilinin husumet ehliyetinin varlığının kabulü ile davalarının kabulüne, aksi halde eksikliğin giderilmesi mümkün olduğundan, eksikliğin giderilmesi ve neticesine göre esas hakkında karar verilmesi hususunda dosyanın Yerel Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Tic. A.ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Yerel Mahkeme'nin 11.02.2020 tarihli kararında Müvekkili Şirket'in husumet itirazına dair herhangi bir karar verilmediğini, kararın bu yönüyle hatalı olduğunu, davanın ... bakımından husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davacı tarafından, iş ortağı ... ile birlikte ... Şirketinin 08.11.2005 tarihli yazılı talebi üzerine muhtelif iskele projelerine yönelik olarak teklif verildiği iddia edildiğini, dava konusu olayın 2005-2006 yılları arasında gerçekleştiğini, Müvekkili Şirketin 2011 yılında özelleştirilmiş olup bu bağlamda Davacı ile arasında herhangi bir anlaşma veya hukuki ilişkisi bulunmadığını, Müvekkili Şirketin özelleştirilmesinden evvel İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraki olduğunu, şayet konuya ilişkin herhangi bir sözleşme var ise dahi Müvekkili Şirket’in bu durumu bilme ihtimali bulunmadığını, ..., 26.12.2011 tarihinden bu yana ayrı bir tüzel kişilik olduğunu, -asli faaliyet alanının gemi işletmeciliği ve yolcu taşıma işi olduğunu, Müvekkili Şirketin dava konusu iskelelerin tamamında kiracı sıfatında bulunduğunu, ... ile diğer davalı İBB arasında akdedilen 01.10.2010 tarihli Sınırlı Ayni Hak Tesisi Sözleşmesinin de dosyada bulunduğunu, iskelelerin İBB'nin tasarrufunda olduğunu, Müvekkili Şirket'in 2011 yılında özelleştirilmesi akabinde diğer davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile tüm ilişiğinin kesildiğini, söz konusu alanlarda tadilat, tamirat, imalat, inşaat vb. tüm tasarrufların İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından yürütüldüğünü, davanın ... bakımından pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, husumet itirazları yönünden de bir karar verilmesi gerektiğini, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davalı İstanbul Büyük Şehir Belediye Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -davacının İstanbul Büyüksehir Belediyesi'nden ayrı bir tüzel kişiliği olan ... A.Ş. ile yazışmalar yaptığını, icaba daveti ... yapmış olmasına rağmen husumetin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na da yöneltmesinin doğru olmadığını, izahtan vareste bir durumdur, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Kamu İhale Kanuna tabi olup, ilgili bu kanunda beli esaslar çerçevesinde işlem yaptığını, Davacı tarafa açılmış herhangi bir ihale bulunmadığını, yazışmaların ... ile yapıldığını, proje vermeye davet ve bunların teslimi ile ilgili tüm hukuki sürecin davacı, dava dışı proje müellifi ve ... A.Ş. arasında geçtiğini, ... A.Ş.'nin müstakil tüzel kişilik olduğunu, -işbu davaya konu olan proje bedeli alacağının her halükarda zamanaşımına uğradığını, kök bilirkişi raporunda ... A.Ş.'ye en son projenin 11.12.2006 tarihinde teslim edildiği proje bedellerinin de en geç bu tarihi takip eden beş yıl içinde talep edilmesi gerektiğini, ancak davanın 2015 yılında açıldığını, Belediye ile davacı arasında bir sözleşme ilişkisi olmadığını, Müellifleri tarafından müstakil tüzel kişiliğe haiz bir ticari şirket olan ... A.Ş.'ye teslim edilen ve ... A.Ş. tarafından da müvekkili idareye teslim edilen projelere göre müvekkili idare tarafından uygulama yapılması ile proje müellifleri ile bir akdi ilişkiye girilmesinin söz konusu olmadığını, projeleri müvekkiline teslim edenin ... A.Ş.' olduğunu, projeler üzerinde, taraflarınca davacının FSEK kapsamında korunan bir hakkına tecavüz edilmediğini, uygulama ile meydana gelen yapıların zaten FSEK kapsamında eser olmadığını, davanın basit bir alacak davası olduğunu, -davaya konu edilen projelerin iki müellifi olduğunu, zorunlu dava arkadaşı olduklarını, FSEK madde 10 da bahsedilen ve eser sahiplerinden her birine birlik menfaatine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket etme imkânı veren düzenlemenin, sözleşme ile belirlenen \"proje bedelinin\" ödenmesi ile ilgili davalarda uygulanma yeri olmadığını, proje bedelinin FSEK da sayılan mali haklar arasında sayılmadığını, -Davacınım delilleri arasında yer alan ve ... A.Ş. tarafından müelliflere yazılan ibranamenin bilirkişi tarafından incelenmediğini, bu belgenin eski TTK 92. madde hükmüne göre süresinde itiraza konu olmadığından borcu sona erdirdiğini, bilirkişinin salt davacının sunduğu fotokopi belgeler, tek taraflı tablolara itibar ettiğini, resmi kayıtları incelemediğini, ... A.Ş. ile davacı ve dava dışı müellifin birçok proje ilişkisine girdiği, bir kısım ödemeler yapıldığının anlaşıldığını,-Bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davaya konu olan iskelelerin FSEK kapsamında eser mahiyetinde olmadığını, dolayısı ile bunların üzerinde proje müelliflerinin FSEK kapsamında bir hakları da olmadığını, iskelelerin üzerine isimlerinin yazılması talebinin dayanaksız olduğunu, -davanın tüm talepler yönünden birlikte açılması gerektiğinden aktif husumet yönünden davanın tümden reddine karar verilmesi yönünden kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Tic. A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava konusu projede başka bir mimar olan ... ile birlikte çalıştığının sabit olduğunu, davacının işbu dava bakımından tek başına aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, Davacı vekilinin hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, 5846 sayılı FSEK hükümleri uyarınca eser sahipliğinin tespiti ve kullanımdan kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkindir. ... A.Ş tarafından 08/11/2005 tarih-4623 sayılı yazı ile davacılardan 23 adet iskeleye ait mimari proje fiyat teklifi verilmesi istenmiştir. Yapılacak projelerin a)mimarı kesin proje, b)mimari uygulama projesi, c)mimari detaylar ve uygulama projeleri şeklinde talep edilmiştir. Ekinde proje tipleri ve yaklaşık maliyetleri gösteren tablosu bulunmakta olup davacı taraf mimari proje hizmet bedelleri olarak bu işlerin tamamına 1.305.626 TL üzerinden %40 tenzilat uygulayarak 783.376 TL fiyat teklifi verdiğini gösterir yazı bulunmaktadır. 22/02/2006 tarih 373 nolu ile ... verildiği anlaşılan yazıda Bakırköy Cezayirli Haşan Paşa İskelesi mimari tatbikat projelerinin teslim edildiği, Bostancı Uluğ Bey İskelesi mimari avan projelerinin teslim edildiği, Beşiktaş Turgut Reis İskelesi inşaatının tamamlanıp hizmete alındığı, Hasköy Piri Mehmet Paşa İskelesi'nin kurum tarafından ihaleye çıkartıldığı, Sirkeci Oruç Reis İskelesi'nin kurum tarafından ihaleye çıkartıldığı, Beşiktaş Barboros Hayrettin Paşa İskelesinin inşaatın tamamlanıp hizmete alındığı, Kabataş Piri Reis İskelesi avan projelerinin hazırlanmış olup yakında teslim edileceği, talep yazısında belirtilen TİB B-TİB B2-TİB C projelerinin çok kısa zamanda teslim edileceği, Eminönü İskeleleri avan projelerinin devam ettiği davacının kuruma yazdığı yazı ile ifade edilmiş, dilekçelerinde yazan bedel üzerinden %40 tenzilat düşülerek işlem yapılması istenmiştir. 27/02/2006 tarih ... no ile ...'ya verilen yazıda Hasköy Piri Mehmet Paşa İskelesi (TİB B) 1. tekrar proje bedeli %40 tenzilat düşülerek 9.895,50 TL+KDV bedel üzerinden işlem yapılması talep edilmiştir.27/02/2006 tarih 406 no ile ...'ya verilen yazıda Sütlüce Silahtarağa İskelesi (TİB B) 1, tekrar proje bedeli %40 tenzilat düşülerek 4.948,20 TL+KDV bedel üzerinden işlem yapılması talep edilmiştir.23/03/2006 tarih ... no ile ... evrak kayıta verilen yazı ekinde bir kısım projelerin teslim edildiği bir kısım projelerinde çalışmalarının devam ettiği bildirilmiştir. Bakırköy Cezayirli Hasan Paşa İskelesinin mimari tatbikat projeleri, montaj projeleri, Bostancı Uluğ Bey İskelesi avan projeden isteğe göre değişiklik yapılıp tatbikat projesinin hazırlandığı, montaj projelerinin kurumun gözden geçirdikten sonra verileceği, Kabataş Piri Reis İskeleleri açıklama kısmında iskeleler ve civan kentsel dönüşüm projesi kapsamında civarının düzenlenmesinin yer aldığı bu yüzden keşif özeti dışında tutulduğu, Eminönü iskeleleri projelerinin öne alınıp sökülebilir tarzda projelendirildiği, devam eden projeler sayılmış, projelerin 6 takım halinde takdim edildiği belirtilmiştir.12/04/2006 tarih ... ... AŞ. başlıklı konusu Bostancı ve Eminönü projeleri olan ... ve ...'a hitaben yazılan yazıda; bünyelerinde yapmış oldukları toplantıda belirtilen husularda değişiklik yapılması gerektiği, Bostancı İskelesi için ayrı bir enspektörlük binasına ihtiyaç olduğu, altyapı ve elektrik projelerinînde çizilmesi, ayrıca görüşlerinin alınmadan hiçbir projenin tatbik edilmemesi hususu belirtilmiştir. 25/04/2006 tarih ... nolu ... evrak kayıt kısmına verilen yazıda ...'nun ... sayılı yazıma cevap verilmiş, tadilatlı projelerin tamamlandığında teslim edileceği, daha önce vermiş oldukları projelere ek olarak gösterilen projelerin bedelleri taraflarından ödenerek hazırlattırılıp sunulduğu bildirilmiştir. Bostancı Uluğbey İskelesi, Eminönü İskeleleri, Bakırköy Cezayirli Hasan Paşa İskelesi'ne ait statik-dinamik projeleri, elektrik tesisatı projesi, merkanik tesisatı projesi dosyaya sunulmuştur.22/06/2006 tarih ve ... no ile ...'ya verilen yazıda idarece istenen avan pojelerin şimdiye kadar aşama aşama verildiği, bunlara ait mimari projeler, statik-dinamik proje, elektrik, tesisat ve mekanik projelerin kuruma teslim edildiği, bu projelerin uygulanmak üzere İBB Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından 30/05/2006 tarih ve 371 sayılı karar ile ... Malz. Ltd. Şti'ne ihale edildiği, imalatı tamamlanmış Bakırköy Cezayirli Hasan Paşa iskelesinin proje bedelleri 168.761 TL olarak gösterilmiş, bu bedelin ödenmesi istenmiştir. Proje listesi; Bakırköy Cezayirli Hasan Paşa İskelesi, Bostancı Uluğ Bey İskelesi, Maltepe İskelesi, Eminönü Evliya Çelebi İskelesi, Eminönü Dede Korkut İskelesi, Eminönü Hızır Reis İskelesi, Sirkeci Oruç Reis İskelesi şeklindedir. 11/12/2006 tarih ... no ile ...'ya verilen yazıda 8 adet iskeleye ait projelerin ilgili yazılar ile ...'ya teslim edildiği, bu projelerin kurum tarafından onaylanarak İBB Fen İşleri Daire Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğüne gönderilip yapım işinin İBB tarafından ihale edildiği, bunlardan sadece TİP-B'nin 2 tekrarlı proje bedeli ödenip diğerlerinin ödenmediği, ödenmeyen proje bedellerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı proje ve mühendislik hizmetleri şartnamesine göre %40 tenzilatla hesap edilerek kendilerine ödenmesini istemişlerdir.22/12/2012 tarih ... no ile ...'ya verilen yazıda ...'nun projeleri yazı ile onaylamasına rağmen müteahhit firmanın projelerin üzerinde İBB'nin onayı olmadığından projelerin antetlerinin İBB formatında yeniden düzenlenerek ...'ya onaylatılmasını talep ettiğinden bu şekilde yeniden düzenlenerek onaylanmak ve onaylandıktan sonra Yapı İşleri Müdürlüğüne sunulmak üzere kuruma sunulduğu bildirilmiştir. ... tarafından hazırlanan 281-195 sayı nolu 31/12/2006 tarihli cari hesap bakiyesi konulu ... hitaben yazılan yazıda muhataplarının cari hesap bakiyelerinin 0 olduğu bildrilmiş bakiyede mutabik değil iseler hesap ekstresi gönderilmesi istenmiştir.09/01/2007 tarih 4-100 sayılı ... tarafından ... cevaben yazıda sayılı İBB Yapı İşleri Müdürlüğü tarafından 30/05/2006 tarih ve 371 sayılı karara istinaden ihale edilen ve yapımı devam eden Eminönü İskelesi, Bostancı İskelesi ve yapımı devam eden Bakırköy İskelelerine ait şirketlerinin uygun görüşü istendiği, bu iskelelerin mülkiyetinin İBB'nin olduğu, işletilmesinin kendileri tarafından yapıldığı, bu iskelelerin yeniden projelendirilerek yapılmasının Büyükşehirin tasarrufunda olduğu, proje onaylarınında Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından yapıldığı, kendileri tarafından uygulanan projelere ilişkin görüş ve önerilerinin gerektiğinde bu müdürlüğe ilettiğinden ilgili projelerin Büyükşehir Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğüne iletilmesi istenmiştir.12/03/2007 tarih ... nolu ...'ya verilen yazıda, ... tarafından iskelelerin yeniden projelendirilerek yapımının Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır denildiği, ancak bugüne kadar belediyenin kendilerine böyle bir talepte bulunmadığını, genel müdürlüğü (...) tarafından bu projelerin talep edildiği, yapıldığı, müdürlük tarafından Büyükşehir Belediyesine gönderildiği, Büyükşehir Belediyesinin bu projeleri ihale ettiği, bir kısmının açılışının bile yapıldığı, bu yüzden hesap mutabakatında olmadıklarını bildirmişlerdir. Dava dilekçesine ekli 31/07/2006 tarihli fotoğrafta inşaat tabelasının en üst kısmında işi yaptıran İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı, işin adı Bakırköy, Eminönü, Bostancı, Maltepe ... İskeleleri inşaat, kontrol Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğü, mimari proje ... olarak gösterilmiş ayrıca müteahhit firmanın ismi belirtilmiştir. Sonraki fotoğrafta bir kaiidee üzerine çakılan plaket üzerinde Cezayirli Haşan Paşa Vapur İskelesi yazısı altında ... ismi bulunmaktadır.İlk Derece Mahkemesince alınan 09/08/2017 havale tarihli raporda bilirkişiler, dava konusu iskele projelerinin kendisinin FSEK 2 anlamında ilim ve edebiyat eseri, gerekse projelerin uygulandığı iskele yapılarının FSEK 4 anlamında mimari eser olduğu, davacının FSEK m.11'deki karine çerçevesinde dava konusu projenin dava dışı ... ile birlikte eser sahibi olduğu ve işbu davayı açma ehliyetinin olduğu, davacı ve diğer eser sahibin davalıya davaya konu projeleri yapıp teslim ettiği sonucuna varılabileceği, bununla birlikte gerek hesaplama yönünden gerekse hangi iskele projesinin avam proje aşamasında kaldığı hangilerinin onaylanıp uygulandığının net tespiti açısından davaya konu olan iskelelerin onaylı projelerinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Yapı İşleri Müdürlüğünden celbinden sonra yerinde inceleme de yapılmak suretiyle değerlendirilmesinin uygun olacağı, hususlarında görüş bildirmişlerdir. İlk Derece Mahkemesince alınan 15/02/2019 havale tarihli ek raporda bilirkişiler; dava konusu iskele projelerinin kendisinin FSEK 2 anlamında ilim ve edebiyat eseri, gerekse projelerin uygulandığı iskele yapılarının FSEK 4 anlamında mimari eser olduğu, davacının FSEK m.11'deki karine çerçevesinde dava konusu projenin dava dışı ... ile birlikte eser sahibi olduğu ve işbu davayı açma ehliyetinin olduğu, davacının 783.376,00 TL'den 17.127,69 TL düşüldüğünde kalan 766.249,00 TL'nin kendi payına düşen yarı bedeli olan 383.125 TL'yi talep hakkının bulunduğu, davacının FSEK 15/2 çerçevesinde inşa edilen iskelelerin görünür yerlerine müvekkilinin ve diğer eser sahibinin ismini eser sahibi olarak işlenmesini talebinin mahkemenin takdirinde olmak kaydıyla yerinde olduğu, hususlarında görüş ve kanaat bildirmişlerdir. İlk Derece Mahkemesince alınan 06/12/2019 havale tarihli ikinci ek raporda bilirkişilerin, dava konusu iskele projelerinin kendisinin FSEK 2 anlamında ilim ve edebiyat eseri olduğu ancak, projelerin uygulandığı iskele yapılarının FSEK 4 anlamında mimari eser olmadığı, davacının FSEK m.11'deki karine çerçevesinde dava konusu projenin dava dışı ... ile birlikte eser sahibi olduğu ve işbu davayı açma ehliyetinin olduğu, davacının 783.376,00 TL'den 17.127,69 TL düşüldüğünde kalan 766.249,00 TL'den dışlanan proje bedelleri olan 15.393 TL ve 18.555 TL düşüldüğünde kalan bedel 732.301,00 TL'den kendi payına düşen yarı bedeli olan 366.151,00 TL'yi talep hakkının bulunduğu, davacının FSEK 15/2 çerçevesinde inşa edilen iskelelerin görünür yerlerine müvekkilinin ve diğer eser sahibinin ismini eser sahibi alarak işlenmesini talebinin mahkemeye ait olmak kaydıyla yerinde olduğu, hususlarında görüşlerini bildirdikleri anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta, dava konusu iskele projelerinin kendisinin FSEK 2 anlamında ilim ve edebiyat eseri konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, dava konusu projede davacının dava dışı ... ile birlikte eser sahibi olduğu, birden fazla kişinin aynı eserin sahibi olması halinde 5846 sayılı FSEK’in 10. maddesi “Birden fazla kimsenin iştirakiyle vücuda getirilen eser ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa, eserin sahibi, onu vücuda getirenlerin birliğidir. Birliğe adi şirket hakkındaki hükümler uygulanır. Eser sahiplerinden biri, birlikte yapılacak bir muameleye muhik bir sebep olmaksızın müsaade etmezse, bu müsaade mahkemece verilebilir. Eser sahiplerinden her biri, birlik menfaatlerine tecavüz edildiği takdirde tek başına hareket edebilir. Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez. Birden fazla kimsenin iştiraki ile vücuda getirilen eser, ayrılmaz bir bütün teşkil ediyorsa bir sözleşmede veya hizmet şartlarında veya eser meydana getirildiğinde yürürlükte olan herhangi bir yasada aksi öngörülmediği takdirde birlikte eser üzerindeki haklar eser sahiplerini bir araya getiren gerçek veya tüzel kişi tarafından kullanılır. Sinema eseri ile ilgili haklar saklıdır.” hükmünü haiz olup, bu itibarla mahkemece, söz konusu eserlerin sahibinin kim olduğunun belirlenmesinin yapıldığı ve davacı ile birlikte dava dışı eser sahibinin birlikte eser sahipliğinin söz konusu olduğunun tespitinin de yapıldığı, buna göre davacının tek başına esere vaki tecavüzün önlenmesi ve tespitini talep etme hakkı olmakla birlikte, tek başına tazminat talep etme hakkının bulunmadığı, bu hakkın ancak diğer eser sahipleri tarafından davacıya verilecek bir muvafakatname ile ya da eser sahipleri arasındaki adi ortaklık ilişkisini temsil etmek üzere bir temsilci atanması sağlanmak suretiyle, bu temsilci tarafından kullanılabileceği nazara alınarak davacı tarafa taraf teşkilinin sağlanması açısından dava dışı ...'in davaya muvafakatinin sağlanması, sağlanamaması halinde temsilci atanması için süre verilmesi, davalıların husumet itirazlarının davdaki her bir talep yönünden ayrı ayrı incelenerek ve bu hususun dava şartı olduğu gözetilerek bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmesi, sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-4-6 maddesi gereğince davalılar ve davacının istinaf başvurusunun sair sebepler incelenmeksizin kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı ve Davalılar vekillerinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 11/02/2020 tarih, 2015/228 E. 2020/91 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ve davalılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 29/02/2024