T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/2030
KARAR NO: 2024/240
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:05/02/2020
ESAS NO: 2016/783
KARAR NO: 2020/96
DAVA: Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ: 14/07/2016
KARAR TARİHİ: 21/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin alacağının tahsili için İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yaptığını, davalının takibe itirazda bulunmaması üzerine takibin kesinleştiğini, davalı müflisin iflas tarihi 12.06.2013 tarihi itibariyle müvekkilinin alacaklı olduğu tutarın 176.733.01 TL olduğunu, bu alacağın 77.414.16 TL.nin ret edildiğini, icra takibinde kapak hesabında yapılan faizin kabul edilemeyeceğinin iflas idaresince bildirildiğini, faizin iflas tarihine kadar hiç dikkate alınmadığını, 17.07.2008 tarihinden iflasın açıldığı 12.06.2013 tarihine kadar yaklaşık 59 aylık faizin icra dairesinin hesaplamasına göre toplam 86.155.76 TL olduğunu, icra takibinde aylık %30 faiz oranı talep edildiğini ve takibin kesinleştiğini, icra takip tarihinden iflasın açıldığı tarihe kadar hesaplanan faizin 34.210.00 TL olduğunu, icra inkar tazminatına ait işleyecek faizin de 8.000.00 TL olduğunu dolayısıyla 42.810.00 TL faiz hesaplandığını, bu tutarın şimdilik 34.000,00 TL olarak masaya kaydını talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava süresinde geçtikten sonra açıldığından süresinde açılmayan davanın süre yönünden reddine, davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece'' Dava, kayıt kabul davasıdır. Tüm dosya kapsamı, karar vermeye elverişli ve denetime açık 12/01/2020 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının alacağının 173.953,65TL olduğu, bu alacağın 99.318,85TL'sının iflas masasına kaydedildiği, bakiye reddedilen 74.634,80TL sının iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacının talebinin ise 34.000TL olduğu, talepten fazlasına karar verilemeyeceği anlaşıldığından davanın kabulüne kadar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava süresinde açılamamıştır, yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda, borçlar hukuku'nun en temel iki ilkesi \"taleple bağlılık ilkesi\" ve \"faize faiz işletilemez\" ana kuralı ihlal edilmiş olup, işbu rapor denetime ve hüküm tesisine elverişli değildir. zira, 12/01/2020 tarihli rapordaki bilirkişi hesaplamasında, itirazın iptali davasında alacak kalemleri için mahkemece belirlenen faiz başlangıç tarihlerine ve faiz oranlarına riayet edilmediği gibi, asıl alacak ve işlemiş faiz toplamı üzerinden, faize faiz işletilmiştir. ayrıca, asıl alacağa işletilen faiz tutarları ve toplamı dahi yanlıştır. Yapılan hesaplamadaki, 6.337,78 tl. vekalet harcı, 28.478,40 tl. masraf da muğlak ve gerçek dışıdır. gerek icra dosyasında, gerekse de dava dosyasında davacının yaptığı 28.478,40.-tl. gibi bir icra ve yargılama masrafı olmadığı gibi, 6.337,78 tl. gibi bir vekalet harcı da yoktur. Bilirkişi FAİZ hesaplamasında iflasın açıldığı tarih olan 12.06.2013 tarihini de dikkate almamış olup, faiz hesabında 2013 yılının tamamı üzerinden fazla faiz hesaplaması yapmıştır.bilirkişi raporunda icra inkar tazminatına mevduat faizi işletilmesi hukuksuzdur. yüksek mahkemenin kabulüne göre; \"icra inkar tazminatına ancak yasal faiz istenebilir.\" (y. 12. hd., 12.06.1995 t., 1995/8852 e., 1995/8640 k.) icra inkar tazminatı hesabında faiz başlangıç tarihi takip tarihi olamaz, faiz başlangıç tarihi; mahkeme karar tarihi ve faiz sonu ise iflas tarihi (12.06.2013) olarak dikkate alınıp yeniden hesaplama yapılması gerekirken, tüm bu haklı itirazlarımız dikkate alınmayarak, işbu eksik, hatalı hesap raporunun hükme esas alınmış olması hukuka ve hakkaniyete aykırıdır. Öte yandan, hükme esas alınan raporda hak kazanılması halinde kaydı yapılabilecek işçilik alacaklarının hesaplamasına ilişkin hiçbir tespitte bulunulmamıştır. Bu hesaplama neye göre yapılmıştır? İşçilik alacaklarında işletilmesi gereken özel faiz türü (mevduata uygulanan 1 yıllık en yüksek banka mevduat faizi) mü işletilmiştir? yoksa sabit bir faiz mi dikkate alınmıştır? Raporda, hesaplamaya yönelik denetime elverişli nitelikte tek bir değerlendirme yoktur .Zira, İşçilik alacaklarında faiz hesaplamasının, hakkın doğum tarihinden itibaren bir senelik devreler halinde, devre tarihlerinin başlangıcında 1 yıllık vadeli mevduata kamu bankalarınca fiilen uygulanan en yüksek faiz oranı sorularak tespit edilmesi ve ona göre yapılması gerekir. (Y. 12 HD, 25.11.2004 T., 2004/19473 ., 2004/24405 K., Y. 8. HD. , 14.01.2013 T. , 2012/12042 E., 2013/130 K.) \"mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, merkez bankası'ndan bildirilen faiz oranlarına göre hesap yapıldığı görülmektedir. oysa, merkez bankası sitesinden alınan faiz tablosu, fiilen uygulanan değil uygulanması muhtemel olan en yüksek mevduat faiz oranlarını göstermekte olup buna göre hesap yapılması doğru değildir. hgk'nun 20.09.2006 tarih, 12-594/534 sayılı kararında da vurgulandığı üzere mahkemece yapılacak iş; bankalardan getirtilen ve taraflarca bildirilen hakkın doğum tarihinden itibaren birer yıllık devreler halinde bankalarca mevduata fiilen uygulanan en yüksek faiz oranları esas alınarak hakkın doğum tarihinden itibaren takip tarihine kadar istenebilecek faiz miktarının bilirkişiye hesaplattırılması şeklinde olmalıdır. bu ilkelere uygun hesaplama içermeyen bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. \" ( y. 8 hd, 24.01.2013 t., 2012/14222 e., 2013/764 k.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır. Dava, İİK 235. ve 236. maddeleri uyarınca açılmış olan kayıt kabul davasıdır. İİK 235. maddede, sıra cetveline itiraz edenlerin, cetvelin ilanından itibaren 15 gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecbur oldukları, 223. maddenin üçüncü fıkrası hükmünün mahfuz olduğu belirtilmiştir. Maddede düzenlendiği üzere, sıra cetveline itiraz davası açma süresi 15 gündür. Süre, sıra cetvelinin ilanından itibaren başlar. İİK 166. maddedeki gazetelerde yapılan ilanlardan en son ilan tarihinden itibaren işlemeye başlar. İflas masasına alacak yazdırırken, tebligatı kabule elverişli adres gösterilerek, Adalet Bakanlığı'nca çıkarılan tarifede gösterilen yazı ve tebliğ giderlerini avans olarak vermek suretiyle, İflas idaresince alınacak kararların kendisine tebliğ edilmesini istemiş olan alacaklılara, alacaklarının kabul veya ret edildiği ayrıca tebliğ edilir (İİK 223). Bu alacaklılar için sıra cetveline itiraz davası açma süresi, sıra cetvelinin ilanından itibaren değil, bu tebligatın yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar. İstanbul ... İflas Müdürlüğü'nünce gönderilen müzekkere cevabında; İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/415 esas sayılı dosyasında 12.06.2013 tarihinde iflasına karar verilen müflis davalı şirketin tasfiye işlemlerinin devam ettiği, ek sıra cetveli ilanının 04/07/2016 tarihinde Türkiye gazetesi ileTürkiye Ticaret Sicili gazetesinde ilan edildiği, davacı tarafça müflis şirket masasını ... kayıt numarası ile 176.733,01TL'lik alacak kaydı yaptırıldığı ve iflas idari memuru tarafından alacağın 99.318,85TL' si 1. sırada kabul edildiği bakiye 77.414,16 TL sini reddedildiği, ret kararının da 29/06/2016 tarihinde tebliğ edildiği ve alacaklı tarafından masraf yatırıldığı belirtilmiştir. Dava tarihi, 14/07/2016 olup, 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır. İflas masasının kısmi red gerekçesi, icra dosyası kapak hesabında hesaplanan faizin, işçilik alacaklarında fiilen uygulanan faiz oranları olmadığı,bankaların belli dönemlerde T.C. Merkez Bankası'na uygulayabileceklerini bildirdikleri faiz oranı fiilen uygulanmış olmadıkça dikkate alınamayacağıdır. İstanbul ... İcra Dairesi ( Eyüp ... İcra Dairesi) ... E. sayılı takip dosyasında; davacı tarafça, ... San. A.Ş aleyhine 16/05/2008 tarihli fesih protokolünden kaynaklı 54.301,19 YTL işçi alacağı ve 1.405,88 YTL olmak üzere 55.707,07 TL'nin %30 ve değişen oranlarda en yüksek faizi ile tahsili talepli 17.07.2008 tarihinde takip başlatıldığı görülmektedir. İcra müdürlüğünün 09/03/2016 tarihli derkenar yazısında dosyanın 05/12/2015 tarihinde takipsizlik nedeni ile işlemden kaldırıldığı, 12/06/2013 tarihi itibari ile harçsız borç tutarının 176.733,01TL olduğu belirtilmiştir. Dosya içerisinde yer alan İstanbul ... İcra Dairesi tarafından düzenlenen 12/06/2013 tarihli hesaplamada 55.707,07 TL takipte kesinleşen miktar, 14,00 TL başvurma harcı miktarı, 6.377,78 TL vekalet ücreti miktarı ve 86.155,76 TL toplam faiz miktarı (diğer %30) (adi kanuni faiz), 28.478,40 TL masraf olmak üzere toplam yekün alacağının 176.733,01 TL olarak belirtildiği herhangi bir yatan para olmadığı görülmüştür.. Davacı vekili, dava dilekçesinde; takibin kesinleştiğini, ayrıca davalının itirazı üzerine itirazın iptali davası açıldığını ve %40 icra inkar tazminatına hükmedildiğini, mahkeme karar tarihinden iflas tarihine kadar icra inkar tazminatına da faiz işletilmesi gerektiğini, icra takip tarihinden iflasın açıldığı tarihe kadar asıl alacak için hesaplanan faizin 34.210.00 TL olduğunu, icra inkar tazminatına ait işleyecek faizin de 8.000.00 TL olduğunu dolayısıyla 42.810.00 TL faiz hesaplandığını beyan ederek bu tutarın şimdilik 34.000,00 TL olarak masaya kaydını talep ve dava etmiştir. Mali müşavir bilirkişince düzenlenen 29/05/2017 tarihli raporda özetle; Davacı, müflis şirketin çalışanı olarak alacağının tahsili için icra takibinde bulunmuştur. Yapılan icra takibine davalı müflis şirket itirazda bulunmamış dolayısıyla talep kesinleşmiş bulunmaktadır. Takipte talep edilen asıl alacak 55.707.07 TL.dir. Dosyaya sunulu bulunan TC.Merkez Bankası bildirimine göre takip tarihi 17.07.2008 ile 12.06.2013 tarihi arasında oluşan davacının faiz alacağı, 2008 yılı için 5.943.63 TL, 2009 yılı 8.356.06 TL, 2010 yılı 5.431.44 TL, 2011 yılı 7.715.43 TL, 2012 yılı 7.798.98 TL, 2013 yılı 2.970.58 TL olmak üzere toplam 38.216.12 TL. Davacının asıl alacağı olan 55.707.07 TL.nin müflisin iflas tarihi 12.06.2013 itibariyle oluşan tutarı ise, Asıl alacak olarak 55.707.07 TL., Başvurma harcı - 14.00 TL., Vekalet ücreti 6.377.78 TL., Faiz - 38.216.12 TL., Masraf 28.478.40 TL =128.793.37 TL olarak belirlenmiştir. İflas masasınca davacının talebine göre alacağının 99.318.85 TL.nin kabul edilerek kayda alınmış olmasına göre alacaktan bakiye kalan 128.793.37 — 99.318.85= 29.474.52 TL davacının bakiye alacağının kaldığı hesaplanmaktadır. Mahkemece yeni bir bilirkişiden alınan 12/01/2020 tarihli raporda özetle Davacı 17,07,2008 takip tarihli T.C. Eyüp ...İcra Müdürlüğü ... sayılı icra takip dosyası ile asıl alacak 54,301,19TL + işlemiş faiz 1,405,88TL olmak üzere ( asıl alacağa işlemiş en yüksek oranda mevduat faizi) toplam 55,707,07TL'lık takip yaptığı takibin alacağın takip tarihinden itibaren icra giderleri, vekalet ücreti ve asıl alacağın %30 oranlarda değişen en yüksek faiz oranı ile talep ettiği, davalının süresinde itiraz etmemesi üzerine takibin kesinleştiğinin görüldüğünü davacının davasının kabulü halinde davacı alacağı — ... bankasının 29,03,2019 tarihli yazılarında belirtilen faiz oranlarına göre hesaplanarak aşağıda arz edilmiştir. davacının asil alacağı olan 55,707,07TL'nın hesaplaması aşağıda yapılmıştır. 2008-2013 arası hesaplanan faiz toplamı 42,662,00 TL'dir. Davacının asıl alacağı 55,707,07 TL + başvurma harcı 14,00TL + vekalet harci 6,377,78TL+ işlemiş faiz 42,662,00+ masraf 28,478,40TL= 133,239,25TLdir. Dava dosyasına sunulan dosya kapağındaki Yargitay 23.hukuk dairesinin 18,12,2014 tarihli ve 2014/2991 E. ve 2014/8259K: sayılı ilamlarında TBK.195/1 maddesinde ''Borçlunun taşınmaz mallarının rehini suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflas açıldığı güne kadar faiz ile takip masrafları anaya zammolunur*hükmü uyarınca alacağın iflas tarihine kadar hesaplanması gerekeceğin dair kararı verilmiştir. Yargıtay'ın bu kararına göre davacı vekilinin talep ettiği icra iİnkar tazminatı için faiz hesabı tarafımızdan yapılarak müflis şirketin iflas tarihine kadar oluşan davacı alacağı hesaplanarak aşağıda arz edilmiştir. Davacının İcra inkar tazminatı 21,720,00T1'dır. Bu tutarın iflas tarihindeki ferileri ile birlikte hesaplanarak aşağıda arz edilmiştir. 2008-2013 arası hesaplanan toplam faiz (... Bankasının 29,03,2019 tarihli yazılarında belirtilen faiz oranlarına göre) 18,994,14TL+ASIL ALACAK 21,720,00TL= 40,714,14TL Davacının ferileri dahil toplam asıl alacağı 133.239,25tl+davacının ferileri dahil icra inkar tazminat alacağı 40,714,40tl= toplam davacı alacağı 173.953,65TL hesaplanan 173,953,65TL alacağın 99,318,85TL'sının iflas masasına kayıtlı olduğu bakiye kaydedilemeyen (173,953,65TL—99,318,85TL)=74,634,80TL kaldığı; takdiri yüce mahkemenize ait olmak üzere bu tutarında davacı alacağı olarak kaydının gerektiği'' mütalaa olunmuştur. İİK'nun 195/1. maddesinde \"Borçlunun taşınmaz mallarının rehni suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar. İflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ile takip masrafları anaya zammolunur.\" hükmü yer almaktadır. İİK'nın 195. maddesinde müflisin borçlarının iflasın açılması ile muaccel olacağı ve iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının ana paraya ilave edilerek masaya kaydedileceği öngörülmüş olduğuna göre, iflas masasına yazılacak alacakların iflas tarihi itibariyle hesaplanıp, belirlenmesi gerekmektedir. İflasın açılması ile ipotekle temin edilen alacaklar hariç, diğer alacaklar muaccel hale gelir ve iflasın açıldığı tarihe kadar işleyen faizler ve takip masrafları da asıl alacağa eklenerek masaya yazılır. Hükümde öngörülen alacaklar ana para alacağı ile iflas tarihine kadar işlemiş faiz ve alacaklı daha önce takibe geçmiş ise takip masrafları olup, tahsil harcı takip masrafı ise de borçlunun iflas etmesinden dolayı bir tahsilat yapılmadığından tahsil harcının iflas masasına kaydı istenemez. İİK'nın 138/3 maddesinde ise \"Vekil vasıtasiyle yapılan takiplerde vekalet ücretinin miktarı, alacaklı ile borçlu arasında yapılmış sözleşmeye bakılmaksızın, icra memuru tarafından avukatlık ücret tarifesine göre hasaplanır. Bu şekilde tayin olunan vekalet ücreti de takip masraflarına dahildir.\" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu hüküm uyarınca icra vekalet ücreti ise takip masrafları kapsamında olup iflas masasına kaydı istenebilir. Somut olayda davacı, yukarıda belirtildiği gibi iflasın açılması ile muaccel hale gelen alacağa ilişkin takip tarihinden iflasın açıldığı güne kadar işlemiş faiz ve takip masraflarının masaya kaydını talep edebilir. Mahkemece hükme esas alınan raporda alacak işçi alacağı olduğu için ... Bankasının yıllara göre işlemiş en yüksek mevduat faizi oranında hesaplama yapılması doğru olmuş ise de, asıl alacak 54.301,19 TL olmasına rağmen hesaplamada işlemiş faiz miktarı eklenerek toplam alacak üzerinden hesaplama yapılması ve takip tarihi 17.07.2008 ve iflas tarihi 12.06.2013 tarihleri dikkate alınmadan 2008 ve 2013 yıllarının tamamı yönünden hesaplama yapılması hatalı olmuştur. Davacı vekili, 21.720,00TL icra inkar tazminatı yönünden de faiz talep etmiştir ancak icra inkar tazminatına hükmedilen kararı belirtmemiştir. İcra inkar tazminatının miktarı ve karar tarihi belli değildir. Mahkemece somut bir delil olmamasına rağmen davacının beyanı üzerine, icra inkar tazminatına da takip tarihinden itibaren ... Bankasının 29.03.2019 tarihli yazısında belirtilen faiz oranlarına göre yapılan hesaplama dikkate alınmıştır. Takip tarihinde, icra inkar tazminatı alacağının doğmadığı aşikardır. Mahkemece yapılacak iş, davacı vekiline icra inkar tazminatına ilişkin açıklama yapmak üzere süre verilmesi, iflas tarihinden önce hükmedilmiş bir icra inkar tazminatı var ise, bu alacağa itirazın iptali davasının karar tarihinden iflas tarihine kadar işleyecek yasal faiz hesaplattırılması gerekmektedir. Ayrıca icra dosyasının kapak hesabında yer alan 28.478,40TL icra ve yargılama masrafı, 6.337,78 TL vekalet harcı kalemlerinin de araştırılması ve bu hususta davacı vekilinin beyanının alınması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/783 E. 2020/96 K. Sayılı 05/02/2020 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın, Dairemiz kararına uygun şekilde yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahal mahkemesine İADESİNE, 3-Davalı tarafça yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesince iadesine, 5-Davalının yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/02/2024