T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/346
KARAR NO: 2024/316
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/12/2018
ESAS NO: 2017/872
KARAR NO: 2018/1298
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 10/10/2017
KARAR TARİHİ: 06/03/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Emtia Abonman Alt Sigorta Poliçesi ile sigortalanan ... Tic. Ltd. Şti.' ne ait Kol Saati ve Promosyon Malzemesi emtialarının Türkiye' den Slovenya' ya nakliyesi işlemi davalı ... Tic. A.Ş. Sorumluluğunda ... Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından gerçekleştirildiği, davalı ...'a Navlun Faturasını düzenleyen ana nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığı ve 2 nolu davalı ...'a fiili nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığı, emtianın nakliye işlemi, alt/filli taşıyan konumundaki ... tarafından ... yarı römork plakalı tır ile gerçekleştirildiği ve emtiaların antrepoya varışı sonrası yapılan kontrolde, emtia ambalajlarının hasarlı olduğu ve buna bağlı olarak emtianın eksik olma ihtimali olduğu tespit edildiği, CMR belgesi üzerine hasar notu düşüldüğü, hasara ilişkin hasar fotoğrafları çekildiği hasar sonrası 1 nolu davalıya dava dışı sigortalı tarafından ihtarname gönderildiği, ekspertiz raporunun da hasar oluş şekli, hasar hakkındaki saptamalar hasarın niteliği ve miktarı konusunda ayrıntılı bilgilere Sigortacılık Kanunu' nun 22. Maddesinin 17. Fıkrasında aynı maddenin 13. Fıkrası uyarınca tarafsız olmak zorunda olup eksperlerin düzenlediği raporun \"delil\" niteliğinde olduğu, fatura ve yapılan tespitler gereğince 25.021.02-TL sigortalı zararı; müvekkil şirket tarafından tazmin edildiği ve TTK ve poliçe hükümleri ile ibraname gereğince halefiyet ve temlik esasına göre sigortalının haklarını devralan müvekkilin TTK ilgili hükümleri gereğince davalılara rücu hakkı doğduğu, buna ilişkin icra takibi 06.10.2016 tarihinde başlatılmış olup 1 nolu davalı ... 10.10.2016 tarihinde 2 nolu davalı ... 12.10.2016 tarihinde borca itiraz etmiş bu sebeple iş bu davanın açılması gereği doğduğu, açıklanan nedenlerle müvekkilinin davalıdan olan 25.021,02-TL alacağına ilişin icra takibine yapılan itirazın iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla CMR m.27'de belirlenen miktardan az olmamak üzere faiz ile birlikte tahsili gerektiği hususları ileri sürülerek davanın kabulü talep edilmiştir.
CEVAP Davalı ... A.ş.' nin davaya cevap dilekçesi özetle; Dava dışı ... Dış Tic. Ltd. Şti. İle müvekkili şirket arasında 11/03/2016 tarihinde Halkalı Gümrük Müdürlüğü gümrük deposu üzerinden alt taşıyıcı ... Hiz.ve Tic. A.Ş. Aracılığı ile 53 koli saat ve promosyon malzemesinden oluşan ihracat malının CMR' ye istinaden taşınması hususunda anlaşılmış olup iş bu mal 18.03.2015 tarihinde Slovenya Ljubljana Gümrük Deposu' na teslim edildiğini, dava dışı ... şirketi söz konusu malların Ljubljana /Slovenya' da gümrükten çekilmesinden ve alıcı firmanın deposuna alınmasından sonra 13 adet kolinin hemen hemen yarısının içlerinin önceden açılarak boşaltıldığının polis tutanakları ile tespit edildiği, anılan olayın tır ile karayolu parsiyel taşıma esnasında oluştuğunu iddia ederek bu olaydan müvekkili şirketi sorumlu tutulduğunu ve İstanbul ... Noterliği' nin 16/05/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 8.386,87 USD tutarındaki hasar bedelini müvekkilimiz şirketten haksız, hukuka ve yasaya aykırı olarak talep ettiklerini, Kadıköy ... Notreliği' nin 24/05/2016 tarihli ve ... yevmiye numaralı cevabı ihtarnamesi keşide edilerk dava dışı ... şirketinin haksız ve hukuka aykırı taleplerinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, taşınan malların tam ve eksiksiz olarak alıcı firmanın bulunduğu yer gümrük sahasına teslim edildiği, bunun aksini gösteren hiçbir belge olmadığı gibi alıcı firmanın da herhangi bir ihtirazi kaydının bulunmadığı, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere bildirildiğini, bunun üzerine davacı sigorta firması, dava dışı ... şirketinin halefi olarak, müvekkilinin aleyhine icra takibi başlattığını, icra takibine itiraz ettiklerini, davanın ... Ticaret A.ş.' ye ihbar edilmesi gerektiğini, davanın öncelikle husumet yokluğundan reddini, davacının haksız ve kötü niyetli icra takibi ile iş bu itirazın iptali davası sebebiyle takip tutarının % 20' sinden az olmamak üzere davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Dış Tic. Ltd.Şti. vekilinin davaya cevap dilekçesi özetle; diğer davalı ile müvekkilinin şirketin herhangi bir ticari münasebeti ve nakliye sözleşmesinin bulunmadığını, davada bahsi geçen zarar gördüğü ya da çalındığı iddia olunan ticari emtia, ... Tic. A.ş. İle yapılan sözleşme gereğince davalı ... tarafından yurtdışına nakledildiğini, davalı müvekkili şirketin nakliyesi gerçekleştirdiği ticari emtia ... tarafından müvekkili şirketin ... Mah. ... Cad. No:... Tepecek/Büyükçekmece adresine 53 koli olarak teslim edildiğini, müvekkili tarafından ilgili gümrüklerden geçirilerek yurtdışına nakledildiğini, alıcının tayin etmiş olduğu antrepoya da 53 koli olarak eksiksiz ve 2 kolide ambalaj hasarıyla teslim edildiğini, davalı müvekkili ...' nın olayda hiçbir kusuru olmamamasına rağmen müşteri memnuniyeti merkezli hizmet anlayışı gereği, meydana gelen olayı kendi sigorta şirketine ihbar etmiş sigorta şirketi de yapmış olduğu çalışma çerçevesinde zararı tazmin ettiğini, davanın ... Aş' ye ve ... Sigorta A.ş. Ye ihbar edilmesine, haksız ve mesnetsiz açılan davanının müvekilli yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece \"Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı olarak davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalı taşıyıcılardan rücuen tazmini amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine davalılarca vaki itirazın İİK'nun 67 maddesi kapsamında iptaline istemine ilişkindir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı ... Dış Tic. Ltd. Şti'ye ait 53 koli ve 648,85 kg brüt ağırlıktaki kol saati, saat kılıfı, plastik kutu ve stand malzemelerinden oluşan emtianın Türkiye'den Slovenyaya taşınması için davalı ... Tic A.Ş. ile anlaşıldığı, bu davalının işi dava dışı ... A.Ş.ye aktardığı, bu şirketin de taşıma işini davalı ... Dış A.Ş.'ye verdiği, emtianın davacının İstanbulda'ki deposundan alındığı ve başka yüklerle birlikte uluslararası taşımaya çıkartıldığı, Anadolija Şirketi'nin de taşımayı başkaca uluslararası yükler ile birlikte dava dışı fiili taşıyıcı ... isimli firmaya yaptırdığı, parsiyel taşımaya alınan dava konusu emtianın 18/03/2016 tarihinde Slovenya'da antrepoya ulaştığı, burada ambalaj hasarının tespit edildiği, sonraki konrtollerde ise kolilerin içerisinde eksik ve zayi olmuş mallar bulunduğunun anlaşıldığı, dava konusu taşıma uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olduğundan olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı, dava konusu taşıma işinde davalı ... şirketinin dava konusu taşımaya ilişkin yükleme ve fiili taşıma işlerini tek fatura karşılığı temin ve organize eden akdi taşıyıcı/taşıma işleri organizatörü olduğu ve bu haliyle TTK'nun 917/3 fıkrası uyarınca pasif husumetinin bulunduğu, dava dışı ... ve davalı ... firmalarının ifa yardımcısı oldukları, davalı ... firmasının taşımayı parsiyel olarak üstlendiği, davalıların sorumlulukları belirlenirken CMR'nin taşımacının sorumluluğuna ilişkin 17 maddesinin uygulanacağı, hasar dosyası kapsamındaki fotoğraf ve tespitlerden taşınan kolilerin açılarak tekrar kapandıklarının, koliler içerisinde eksikliklerin bulunduğunun anlaşıldığı, somut olayda meydana gelen hasarın CM'nin 17/2 fıkrasında düzenlenen ve taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran sebeplerden ileri gelmediği, taşıyıcının bu hususu ispat edemediği, aksine dava konusu emtiayı oluşturan kolilerin taşıma sırasında açıldıklarının, koliler içerisinden emtianın bir kısmının alındığının ve kolilerin tekrar kapatıldıklarının anlaşıldığı, dava konusu kolilerin İstanbul'dan hasarsız şekilde teslim alındıkları ve hasarın teslim yeri olan Slovenya'daki antrepo'da tespit edildiği göz önünde bulundurulduğunda, kolilerin taşıyıcının sorumluluğunda iken açıldıklarının ve içlerinden mal çalındığının açık olduğu, taşıma ve lojistik uzmanı bilirkişi ile taşınan saat emtiası bakımından uzman sektör bilirkişisi tarafından tanzim edilen bilirkişi heyet raporunda gerçek hasar tutarının 23.692,00-TL olduğunun tespit edildiği, davacı sigorta şirketince dosyada mevcut ... numaralı nakliyat emtia/abonman sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya 23.962,00-TL ödeme yapıldığı, dava dışı sigortalı şirketin alacağını davacı sigorta şirketine temlik ettiği, öte yandan TTK'nun 1472/1 fıkrasında sigorta tazminatını ödeyen sigortacının sigortalının kanuni halefi olacağı hususunun düzenlendiği, şu haliyle ödeme ile sigortalısının kanuni halefi olan davacının rücuen tazminat davası açısından aktif husumetinin bulunduğu, yaptığı ödeme ve sigortalının hakları ile sınırlı olmak üzere hasar sorumlularına başvurabileceği, davalılarca somut olayda taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğinin savunulduğu; taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin düzenlelerin CMR'nin 23 ve 25 maddelerinde yer aldığı, aynı Konvansiyonun 29 maddesinde ise \"Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diger kişiler kişisel sorumlulukları yönünden 1 inci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar.\" düzenlemesinin yer aldığı, somut olayda emtiayı oluşturan kolilerin taşıma esnasında açılarak içlerinden hırsızlık yapıldığının sonra kolilerin tekrar kapatıldığının anlaşıldığı, başka ifade ile emtia taşıyıcının sorumluluğunda iken kasta dayalı eylemle emtiadan hırsızlık yapıldığının anlaşıldığı, bu nedenle taşıyıcının ağır kusurlu olduğunun kabulünün gerektiği, CMR'nin 29 maddesi uyarınca 23 ve 25 maddelerinin somut olayda uygulanamayacağı, davalıların dava konusu ve mahkememizce tespit edilen gerçek hasar tutarından izah edilen gerekçelerle sorumlu oldukları, davadan önce fakat takipten sonra davalı ... şirketinin sigortacısı olan ihbar olunan ... Sigorta A.Ş. davacıya 02/01/2017 tarihli 2.531,00-TL'lik ve 21/02/2017 tarihli 740,00-TL lik ödemeler yapıldığı, bu ödemelerin infazda dikkate alınmasının gerektiği hususları mahkememizce sabit görülmekle, davanın kısmen kabulü ile; İstanbul ... İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın 23.692,00-TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin 23.692,00-TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işletilecek ticari avans faizi ile birlikte devamına, gerek davacı gerekse davacının sigortalısı tarafından davalıların takipten önce temerrüde düşürüldükleri ispat olunamadığından davacının işlemiş faiz talebi yönünden fazlaya ilişkin talebinin reddine, alacak likit olmayıp yargılamayı gerektirdiğinden inkar tazminatı talebinin reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... dış tic. Ltd. şti.vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ' Davada bahsi geçen zarar gördüğü ya da çalındığı iddia olunan ticari emtia, ... Tic. A.Ş. ile yapılan ekteki sözleşme gereğince ,davalı ... tarafından yurtdışına (Slovenya) nakledilmiştir. Davalı müvekkil şirketin nakliyesini gerçekleştirdiği ticari emtia ... tarafından müvekkil şirketin adresine 53 koli olarak teslim edilmiş, müvekkil tarafından ilgili gümrüklerden geçirilerek yurtdışına nakledilmiştir. Alıcının tayin etmiş olduğu antrepoya da 53 koli olarak eksiksiz ve 2 kolide ambalaj hasarıyla teslim edilmiştir. Hasarlı olan 2 kolinin içerisinde de saat değil, saat standı ve kutusu bulunmaktadır. Şu halde içerisinde saat bulunan koliler hasarsız ve tam şekilde gümrüklü antrepoya teslim edilmiştir. ticari emtinanın, gümrüklü antrepoya teslimi ile birlikte taşıyıcı müvekkil şirketin sorumluğunu sona ermektedir. Yukarıda izah ettiğimiz hususları 18.03.2016 tarihli TESLİM CMR’si olarak isimlendirilen evrak teyit ve ispat etmektedir. Ayrıca ticari emtianın, gümrük denetim ve gözetiminde, araçlar arası aktarımlarında (...’den ...’ye) düzenlenen karayolu konşimentosu (CMR) de dosyaya ibraz edilmiştir. Dosyaya ibraz edilen 12.03.2016 CMR ‘de de herhangi bir eksik ve hasar kaydı bulunmamaktadır. Teslim ile eksik ihbarının yapılışı arasında 4 gün geçmiştir. Ticari emtianın antrepoda eksilmiş olabilme ihtimali gözardı edilerek doğrudan hiçbir kusur ve ihmali olmayan davalı müvekkilimize dava açılmış olması iyiniyettten mahrum bir itham ve iddiadır. Dava dosyasına ekli ekspertiz raporunun sonuç kısmında “koliler açılmadan bu durumun (eksikliğin) tespit edilemediği belirtilmiştir. Ticari emtianın içerisinde bulunduğu koliler davalı nakliyeci müvekkil şirkete kapalı olarak geldiğine göre ürünlerin eksik olmasının sorumluğunu davalı müvekkil şirkete yüklemek tam anlamıyla bir mantıksızlıktır. Eğer, ticari emtia müvekkil şirkete teslimde yada teslimden önce eksilmiş yada çalınmış olsa idi ihracaata onay veren ve kontrolü yapan gümrük müdürlüğü tarafından kırmızı hatta tabi tutulup ihracatına izin verilmezdi ve şüphe halinde gümrük müdürlüğü tarafından \"tam tespit\"e gidilebilirdi. ancak böyle bir durum yaşanmamıştır. şu halde ürünün , müvekkil şirkete fatura ve teslim edildiği miktarda gümrük müdürlüğüne teslim edildiği sabittir. Dava konusu emtianın müvekkile teslim edildiği tarihteki, 10.03.2016 tarihinde , değeri 28.790 USD dir. 1 Amerikan doları 2.8875TL'dir. Ürünlerin toplam değeri 83.131 TL dir. Bu hesaba göre göre çalınan miktarın değer en fazla 10.550,25 TL olmalıdır. Müvekkil şirketin sigortalayanı da ürünlere 3.271 TL değer biçmiştir. Dava değeri ise 23.692 TL ' dir. Şu halde davacı ayrıca haksız kazanç peşindedir. Takibe itirazda borç miktarına da itiraz edildiği dikkate alındığında bu hususun da vuzuha kavuşturulması gerekmektedir. Raporda, \"saat konusunda uzman bilirkişi ...ün uzmanlığa dalalet eden bir tek cümleye de rastlanılmamıştır.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ... A.ş..vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin kabul ve ikrar ettiği üzere, sigortalısı dava dışı ... şirketi ile davalı müvekkil şirketin \"taşıma işleri komisyoncusu/forwarder\" sıfatıyla aralarındaki anlaşmaya istinaden, dava dışı ... şirketi tarafından ihbar olunan taşıyıcı ... şirketinin İstanbul Halkalı Gümrük Müdürlüğü’ne bağlı Büyükçekmece’deki deposuna Slovenya Ljubljana'daki antrepoya taşınmak üzere koliler teslim edilmiştir. Müvekkilimiz şirketin \"taşıyıcı sıfatıyla\" herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olup, CMR'ye istinaden taşıyıcının sorumluluğu malları taşıyıcı sıfatıyla nakliyesini üstlenen ihbar olunan ... A.Ş. ile işbu taşıyıcı şirket ile yaptığı Taşıma Sözleşmesine binaen kolileri Slovenya/Ljubljana'daki gümrük deposuna nakleden diğer davalı ... dış tic. ltd şirketi olması gerekmektedir. Davalı müvekkil şirket, taşıma işleri komisyoncusu sıfatıyla, TTK madde 917/1 hükmüne göre sadece yüklerin taşıttırılması hizmetini sunmakta olup yüklerin göndereni ... şirketi ile ve taşıyıcı firmayı bir araya getirerek dava konusu taşıma işini organize etmiş, tüm yükümlülüklerini basiretli bir tacire yakışır şekilde gerekli özeni göstererek yerine getirmiştir. taşıma işine ilişkin olarak taşıma işleri komisyoncusu tarafından düzenlenen bir faturadaki alacağa ilişkin olarak salt \"navlun\" tabirinin kullanılmasına binaen, taşıma işleri komisyoncusunun, taşıma hizmetini üstlenen ve fiilen gerçekleştiren taşıyıcı firmaların fiillerinden doğan zararlardan sorumlu olduğu sonucuna varılması haksız ve hakkaniyete de aykırıdır. Halbuki dava konusu taşımaya ilişkin taraflarca sunulan CMR taşıma senetlerinde ve carnet tır belgelerinde taşıyıcı sıfatıyla davalı müvekkil şirketin ismi hiçbir şekilde geçmemiş ve sunulan belgelerde \"taşıyıcı\" olarak diğer tarafların ismi belirtilmektedir. bir taşıma işleri komisyoncusunun, taşıma işini üstlenen taşıyıcının borçlarını gereği gibi ifa etmesine ilişkin herhangi bir garanti etme yükümlülüğü bulunmamaktadır. davalı müvekkil şirketin organize ettiği taşımanın kapsamına, İstanbul'daki yüklemenin en başında dava konusu kolilerin ... şirketinin deposuna nakliyesine ilişkin ön taşıma girmemektedir.Ayrıca taraflar arasında kabul edildiği üzere, taşımaya konu 53 koli yükün, alıcı firmanın sorumluluğunda bulunan Slovenya/Ljubljana'daki gümrükçüsünün antreposuna 18.03.2016 tarihinde teslimi ile davalı müvekkil şirketin organize ettiği taşıma işi tam ve eksiksiz şekilde sona ermiştir. Bu sebeple, kolilerin Ljubljana'daki antrepoya teslimi ile yüke ilişkin her türlü hasar ve risk alıcı tarafın sorumluluğuna geçmiştir. davacı şirketin sigortalısının kabul ve ikrar ettiği üzere, alıcı firmanın kolilerin ancak deposuna varışından sonra içindeki ürünleri incelendiği, söz konusu deposundaki incelemenin diğer taşıyıcı taraflara hiçbir bildirimde bulunulmadan ve tek taraflı olarak gerçekleştiği, ardından koli içerisindeki ürünlerin eksik olduğunu beyan ettiği hususları hiç bir şekilde değerlendirmeye alınmamıştır. alıcı firmanın Slovenya'daki gümrükçüsünün antreposudan 53 adet koli ürünü, kolilere ağırlık kontrolü dahil hiçbir incelemede bulunmadan doğrudan teslim almış olması neticesinde, alıcı firmanın taşıma senedinde belirtilen malları tam ve eksiksiz şekilde aldığının kabul edilmesi gerekmektedir. Zira CMR madde 30/1 uyarınca, \"alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt\" oluşturmaktadır.Ayrıca alıcı firmanın kendi şirket deposunda tek taraflı olarak gerçekleştirdiği incelemeden ancak yaklaşık 2 ay sonra davacı şirketin sigortalısı arıkan şirketi tarafından 16.05.2016 tarihli ihtarnamesiyle; alıcı yanın kendi şirket deposuna naklettiği kolilerin taşıma sırasında açılmış olduğu, 13 adet kolinin yarı yarıya boşaltıldığı ve olaydan müvekkilimiz şirketi sorumlu tutulduğuna yönelik bildirim ve ihtarda bulunması sebebiyle, süresinde CMR kapsamında ihbar mükellifiyetini yerine getirmediği de sabit olup, dava dışı ... şirketinin sigortacısı davacı şirketin, müvekkil şirketimizi taşımadan sorumlu tutması her durumda haksız ve kötü niyetlidir. Ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunda, taşıma konusu saatlerin taşımasına ilişkin olarak, davacı şirketin sigortalısı olan gönderici ... dış ticaret limited şirketi'nin mallarını gerektiği gibi ambalajlama yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği hususu hakkında özellikle saat konusunda Uzman Bilirkişi tarafından yeterli bir değerlendirilme yapılmamış olduğu da sabittir.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nin 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, sigortacının dava dışı sigortalısına aralarındaki sigorta poliçesine dayanarak ödediği hasar bedelinin 6102 Sayılı TTK'nın 1472. Maddesi uyarınca sorumlu davalı kurumdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava, rücu talebine dayanmakta olup, rücu ve halefiyet Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun 22/03/1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 03/07/1944 sayılı kararında \"Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur.\" şeklinde vurgulanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nun \"Halefiyet\" başlığı altındaki 1472.maddesinde ise \"Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder.\" hükmüne yer verilmiştir. Dosya kapsamında yer alan sigorta sözleşmesi ve ödeme belgesi dikkate alındığında, davacının aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmıştır. İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafın davalılar hakkında 23.692,00-TL asıl alacak,1.329,02-TL işlenmiş faiz , olmak üzere toplam 25.021,02 -TL alacak için takip başlatıldığı, davalıların yasal süresi içinde vaki itirazı sonucu, icra takibinin İ.İ.K.nun 62. maddesi uyarınca durduğu, davacı tarafın iş bu itirazın iptali davasını hak düşürücü nitelikteki bir yıllık süresi içinde açtığı tespit olunmuştur. Davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... San. Ltd.şti arasında 24/03/2016-10/05/2016 dava konusu emtianın nakli için nakliyat abonman sigortası poliçesi düzenlenmiştir. Emtiaların Türkiyeden Slovenyaya taşınması sırasında hırsızlık olayı meydana geldiği iddia edilmiş, davacı taraf, sigortalısına 23.692,00-TL ödeme yapmış, sigortalı, davacıyı ibra etmiş, alacağı temlik etmiştir. Dosyaya sunulan Sigorta ekspertiz raporu ''Sigortalı ... San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından aşağıda detayları belirtilen Kol Saati ve Promosyan Malzemesi cinsi emtialar, Slovenya' da yerleşik ... adlı firmaya 04.03.2016 tarih ve ... nolu ekli Fatura ile satılmıştır. ... Marka Kol Saati 1.987 adet 24.087,00 USD, Aksesuar ve Promosyon Malzemesi 4.662 Adet 3.023,00 USD, toplam miktar ve tutar 6.649 Adet 27.090,00 USD, navlun 1.700,00 USD, navlun dahil tutar 28.790,00 USD. çeşitli modellerde 649 adet kol saati ve 4 adet saat çantası olmak üzere toplam 653 parça emtia alıcı firmaya eksik teslim edilmiştir. 649 adet kol saati ve 4 adet saat çantasının tutarı 8.386,87 USD, poliçe muafiyeti (28.790USD* %0,01) 287,90USD= 8098,97 USD, poliçe kuru 2,9253 TL= 23.692,00TL zarar hesaplanmıştır. Alıcı firmadan toplam 13 kolinin üzerinde çift bant bulunduğu bilgisini aldıklarını, diğer bir deyişle koliler, nakliye aşamasında bantları kesilerek açılmış olduğu, koli muhteviyatlarının yarıya yakınları alinarak, kolilerin geri bantlandığı, koliler açılmadan da bu durumun, tespit edilemediği, belge ve beyanlara göre konu eksiklik hasarının nakliye aşamasında çalınma sonucu oluştuğu kanaatindeyiz.'' şeklindedir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının; davacının sigortalısına ait emtianın hasarlandığı iddia edilen olayda, davacının sigortalısına yaptığı hasar ödemesi nedeniyle taşıyıcıya rücu edip edemeyeceği, hasarın taşıma sırasında ve taşıyıcıya yüklenebilir bir sebeple meydana gelip gelmediği, gerçek hasar tutarının ne olduğu, taşımanın tam ve gereği gibi yerin getirilip getirilmediği, CMR Konvansiyonu çerçevsinde sınırlı sorumluluk hükümlerinin somut olayda uygulanma yerinin bulunup bulunmadığı, davalıların taşıyıcı sıfatlarının dolayısıyla pasif husumetlerinin bulunup bulunmadığı, davalıların meydana gelen hasardan sorumlu olup olmadıkları, davalıların takibe itirazlarının haklı olup olmadığı, temerrüt koşullarının oluşup oluşmadığı, alacak ve işlemiş faiz taleplerinin yerine olup olmadığı, icra inkar ve kötü niyet tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Dosya kapsamında; davalı ... Nakliyatın, dava dışı sigortalı ... San. Ltd.şti adına düzenlendiği 16/03/2016 tarihli ''kara navlunu'' açıklamalı 450,00Euro bedelli fatura, dava konusu 53 adet kolinin taşınması ile ilgili dava dışı ... A.ş ile davalı ...'nın taşıyıcı sıfatıyla imzaladığı taşıma sözleşmesi, dava konusu emtianında içinde bulunduğu tırın Sırbistan ve Hırvatistan'da yük boşaltacağına dair davalı ...'nın düzenlediği 12/03/2016 tarihli tır karnesi, Cmr belgeleri ve kolilerin açıldığını tekrar bantlandığını gösterir fotograflar mevcuttur. Somut olayda toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dava dışı ... Dış Tic. Ltd. Şti'ye ait 53 koli ve 648,85 kg brüt ağırlıktaki kol saati, saat kılıfı, plastik kutu ve stand malzemelerinden oluşan emtianın Türkiye'den Slovenyaya taşınması için davalı ... Tic A.Ş. ile anlaşıldığı, bu davalının işi dava dışı ... A.Ş.ye aktardığı, bu şirketin de taşıma işini davalı ... Dış A.Ş.'ye verdiği, emtianın davacının İstanbulda'ki deposundan alındığı ve başka yüklerle birlikte uluslararası taşımaya çıkartıldığı, ... Şirketi'nin de taşımayı başkaca uluslararası yükler ile birlikte Hırvatistan-Zagreb'te aktarma yapılarak dava dışı fiili taşıyıcı ... isimli firmaya yaptırdığı, parsiyel taşımaya alınan dava konusu emtianın 18/03/2016 tarihinde Slovenya'da antrepoya ulaştığı, alıcı firmanın emtiaları antrepodan teslim aldıktan sonra yaptığı inceleme neticesinde kolilerin açıldığı ve eksikliklerin olduğu yönünden bildirimde bulunduğu, polise başvurduğu tespit edilmiştir. Hırvatistan-Zagreb de 17/03/2016 tarihinde düzenlenen CMR belgesindeki hasar notunda ''ambalaj zarar görmüş, malın azalma ihtimali var'' notunun yer aldığı görülmektedir. Taşıma hukuku uzmanı ve saat uzmanı bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı taşıyıcının üstlendiği taşıma sürecinde, yükün kısmen hırsızlık suretiyle zayi olduğu anlaşıldığı, söz konusu hırsızlık bakımından parsiyel yük taşımasında CMR kayıtları da gözetilerek taşıyıcının sunduğu manifestoda içerikten sorumluluğu üstlendiği, ürünleri kontrol ederek taşımaya aldığının değerlendirilmesi gerektiğini, CMR m.29 gereği taşıyıcıların tüm zarardan sorumlu olması gerektiği, sigortacının TBK m.183 ve devamı gereği davalılara karşı tüm 23.692,00-TL tazminatı rücu edebileceği,Davacı sigorta poliçesi gereği toplam poliçe tutarından %1 olmak üzere 287,90 USD muafiyet düşmüş ve 8.098,97 USD karşılığı poliçe kurundan 23.692,00 TL sigorta tazminati belirlenmiştir. Yapılan hesaplama ve sigorta muafiyeti gözetildiğinde davacının sigortalısı için hesaplanan zarar miktarı somut olaya uygun kadri marufunda olarak değerlendirilmektedir. takip tarihi olan 05/10/2016 tarihinden sonra ancak dava tarihinden önce davalı tarafın sorumluluk sigortacısına 3.271,00-TL yapılan ödemenin takip dosyası hesabında dikkate alınması gerektiği, feri müdahil sorumluluk sigortacısının iş bu davada taraf olmadığı, ancak sınırlı sorumluluk savunmasının somut olaya uymadığı, davacının işlemiş fazi talebinin somut olaya ve CMR m.27 hükmüne uymadığı, somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer olmadığı, davacının takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile rücu konusu edebileceği görüş ve kanaati bildirilmiştir. TTK'nun Taşıma komisyonculuğu sözleşmesi başlıklı 917. Maddesi; (1) Taşıma işleri komisyonculuğu sözleşmesi ile komisyoncu eşya taşıtmayı üstlenir. Bu sözleşme ile gönderen, kararlaştırılan ücreti ödeme borcu altına girer. (2) Taşıma işleri komisyonculuğu bir ticari işletme faaliyetidir. (3) Bu Kısımdaki özel hükümler saklı kalmak üzere, komisyonculuk sözleşmesi ve eşyanın taşınmasına ait konularda taşıma sözleşmesine ilişkin hükümler taşıma işleri komisyonculuğuna da uygulanır.'' şeklindedir. CMR 17.maddesi 1 . Taşımacı , yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar , bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 3. Taşımacı taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahutta çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur. Somut olayda; mahkemece de isabetli şekilde tespit edildiği gibi dava konusu taşıma uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olduğundan olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı, dava konusu taşıma işinde davalı ... Nakliyat şirketinin dava konusu taşımaya ilişkin yükleme ve fiili taşıma işlerini tek fatura karşılığı temin ve organize eden akdi taşıyıcı/taşıma işleri organizatörü olduğu ve bu haliyle TTK'nun 917/3 fıkrası uyarınca pasif husumetinin bulunduğu, dava dışı ... ve davalı ... firmalarının ifa yardımcısı oldukları, davalı ... firmasının taşımayı parsiyel olarak üstlendiği, davalıların sorumlulukları belirlenirken CMR'nin taşımacının sorumluluğuna ilişkin 17 maddesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda davalıların husumet itirazının reddi gerekmiştir. CMR 23 ve 25 maddelerinde bu sözleşmenin hükümleri gereğince bir taşıyıcı, yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda hesaplamanın nasıl yapılacağı düzenlenmiş ise de aynı konvansiyonun 29 maddesinde \"Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diger kişiler kişisel sorumlulukları yönünden 1 inci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar.\" düzenlemesi yer almaktadır. Somut olayda taşıma sırasında Hırvatistan-Zagreb'de 17/03/2016 tarihinde düzenlenen CMR belgesindeki hasar notundan anlaşıldığı üzere emtiayı oluşturan kolilerin alıcının teslim alacağı Slovenyadaki antrepoya ulaşmadan önce taşıma esnasında açılarak içlerinden hırsızlık yapıldığının sonra kolilerin tekrar kapatıldığının anlaşıldığı, başka ifade ile emtia taşıyıcının sorumluluğunda iken kasta dayalı eylemle emtiadan hırsızlık yapıldığının anlaşıldığı, bu bağlamda CMR 29. Madde gereğince 23-25 maddelerinin uygulanamayacağı, davalı taşıyıcıların ağır kusurlu olduğunun kabulünün ve tüm zarardan sorumlu olması gerektiği sonucuna varılmıştır. Denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda; hesaplanan zarar miktarı somut olaya uygun kadri marufunda olarak değerlendirildiğinden mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmuştur. Yukarıda yer alan açıklamalar neticesinde; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı anlaşılmış, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığından ayrıca kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-Davalılar tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı ... Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan 459,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 31,80 TL'nin istemi halinde davalı tarafa iadesine, 4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı ... Tic. Aş. tarafından yatırılan 405,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 22,60 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 5-İstinaf yargılama giderlerinin davalı tarafların üzerinde bırakılmasına, 6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalılara ilk derece mahkemesince iadesine, 7-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.06/03/2024