T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/799
KARAR NO: 2024/830
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 13/02/2024
NUMARASI: 2024/141 Esas
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil ile davalı arasındaki, Esenyurt 'da bulunan ... Cafe Restaurant isimli işletmeye dair ortaklığın 16.03.2019 tarihinde sona erdirildiğini, buna ilişkin olarak düzenlenen protokolün ekte sunulduğunu, söz konusu protokol gereğince müvekkilinin şahitlerin de huzurunda davalıya -bir tanesi Silivri'de olmak üzere- birden fazla taşınmaz vererek borç ilişkisini sonlandırdığını, müvekkilinin davalıya her hangi bir borcunun kalmadığını,ancak davalı tarafın protokolde belirtilen senede dayanarak takibe giriştiğini, müvekkili süresi içinde itirazda buluna- madığından haciz işlemi yapıldığını, takip borcunun 454.113,36-TL gibi yüksek bir rakama ulaştığını, borç miktarının yüksekliği, icra dosyası üzerindeki hacizler nedeniyle davacı hakkında kötü bir izlenimin oluşacağı, kredi notu dahil ticari itibarının olumsuz etkileneceği ,müvekkilinin ekonomik ve manevi olarak zarara uğrayacağının açık olduğunu beyanla; davalı ... ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir borç ilişkisinin bulunmadığının tespitine, teminatsız olarak veya takdir edilecek teminat mukabilinde icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı veril- mesini, neticeten Büyükçekmece ... İcra Dairesi ... E.Sayılı haksız icra takibinin durdurul- masına, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafın alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce 13.02.2024 tarihli ara karar ile: \"dava konusu Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibin durdurulmasını talep etmiş ise de, 2004 sayılı İİK'nun 72/2 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında talep edilemeyeceği, icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin ise ihtiyati tedbir talebinin yargılamayı gerektirmesi ve mevcut delil durumu itibariyle yaklaşık ispat şartlarının sağlanmaması nedeniyle reddine\" karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Ara karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde:Davada alacağın varlığını ispat yükünün takip alacak- lısı durumundaki davalıya düştüğünü, davalı taraf takip dosyasına dayanak olarak protokol ile senet protestosunu sunmuş ise de, borcun taşınmaz devirleri ile kapatıldığını, ödeme emrinin tebliğinden sonra yasal itiraz süresini kaçırdıklarından takibin bir şekilde kesinleştiğini, İİK 72/3 md gereğince % 15 ora- nında teminat karşılığı icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına karar verilmesi gerekirken tedbir talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md ve istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.İİK 72. maddesi,menfi tesbit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması ,verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmaktadır.İİK'nun 72/2 maddesinde: \"İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.\"72/3. maddesinde; \"İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.\" hükmü mevcuttur.Bu sebeple, takipten sonra açılan menfi tespit davasında tedbiren icra takibinin durdurulması mümkün değil ise de, icra veznesine giren/girecek paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesi mümkündür.Sözkonusu düzenlemeye göre ,ihtiyati tedbir kararı verilmesi için yaklaşık ispat veya HMK 389. Madde şartlarının araştırılmasına gerek bulunmamaktadır.Somut olayda; davalı tarafça davacı aleyhine 266.667,00 TL miktarlı 30/11/2019 tanzim 30/11/2019 vade tarihli senede dayalı olarak Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ... Eb sayılı dosyası üzerinden (28.04.2023 tarihinde ) ilamsız takibe girişildiği, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yasal 7 günlük süre içinde itiraz ileri sürülmediğinden takibin kesinleştiği ve davacı borçlunun mal varlığı ile ilgili olarak haciz işlemi yapıldığı eldeki davanın ise takipten sonra 11.02.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.Bune göre; İİK 72/2 md gereğince takiplerin durdurulması yönündeki talebin reddi yerinde ise de , İİK 72/3 md gereğince takdir olunacak teminat karşılığı icra veznesine girecek paranın ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmemesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda maddi vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında usul ve yasaya aykırılık tespit edilmekle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, tespit edilen eksiklik yargılama gerektirmediğinden HMK 353/1-b-2 md gereğince, ara karara ilişkin olarak yeniden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının istinaf başvurusunun kabulüne, tespit edilen eksiklik yargılama gerektir- mediğinden HMK 353/1-b-2 md gereğince, ara karara ilişkin olarak yeniden; \"İİK 72/3 md gereğince, Davacının TEDBİR TALEBİNİN KABULÜNE, iş bu kararın tebliğinden itibaren 1 hafta içinde, davacı tarafça dava konusu 454.113,36 TL'nin icra dosyasına, % 15 oranındaki teminatın mahkeme veznesine yatırılması halinde, icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmesinin dava sonuna kadar tedbiren önlenmesine,Teminatın ilk derece mahkemesince tahsiline, Bu süre içinde teminatın yatırılmaması halinde tedbir kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına,İstinaf incelemesiyle ilgili olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf eden davacıya isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Davacının istinaf sebebiyle yapmış olduğu yargılama giderinin esas kararla birlikte değerlendirilmesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi 19/03/2024 \t