T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2024/584
KARAR NO\t\t: 2024/495
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/02/2024 (Talep) - 09/02/2024 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2024/140 D. İş Esas - 2024/140 D.İş Karar
DAVA \t\t: İhtiyati Haciz (Finans)
BAM KARAR TARİHİ\t: 21/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 21/03/2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/140 D. İş Esas - 2024/140 D.İş Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
TALEP:
\tİhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; 02.02.2024 keşide tarihli 200.000,00 TL tutarlı 0007935 seri nolu çekte borçlu tarafından müvekkiline vadesinde ödeme yapılmadığını, bütün talep ve ihtarlara rağmen halen ödenmediğini, borçlunun kaçma ihtimalinin bulunduğunu, borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haczine, yargılama giderleriyle vekalet ücretlerinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesince; \".....ihtiyati haciz talep dilekçesi ekinde talep dayanağı çek fotokopisi, fatura örnekleri, alacak bildirim formu, faktoring sözleşmesi beyan ve taahhütname örneklerinin olduğu, faktoring şirketlerinin temlik aldıkları alacağın ödenmemesi riskine karşılık müşterisinden ayni ve şahsi teminat alabilecekleri gibi teminat niteliğinde kambiyo senetleri de alabildikleri nazara alındığında talep dayanağı çekin bu anlamda teminat niteliğindeki kambiyo senedi olduğu, bu nedenle Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmeliğin 8(3) maddesi kapsamında talep dayanağı kambiyo senedinin ilgililerine finansman sağlanmaması, kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedinin borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesine yönelik şartların gerçekleştiğini gösterir bilgi ve belgeler kapsamında iddia ve talebin yargılamayı gerektirdiği, İİK'nun 257.ve devamı maddeleri gereğince yasal koşulların oluşmadığı sonucuna incelenen tüm dosya kapsamıyla ulaşılarak ihtiyati haciz talebinin reddine.....\" gerekçesiyle İhtiyati haciz talebinin REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
İhtiyati Haciz talep eden vekili tarafından; \"....Borçlunun sözleşme gereği verdiği çeki ödemediğini, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından keşide edilen ... Bankası T.A.O ... ... Şubesi/... ait 02/02/2024 tarihli 200.000,00 TL bedelli çek düzenleyip müvekkiline teslim edildiğini, bahse konu çek yasal ibraz süresi içinde bankaya ibraz edildiğinde çek sahibinin hesabında çek bedelinin karşılığı olmadığından çek üzerine karşılıksızdır ibaresi konulduğunu, müvekkiline, faktoring sözleşmesi kapsamında temlik edilen faturanın ödeme vasıtası olarak devir ve ciro edilen çekin, \"faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmelik\" uyarınca teminat olarak kabul edilme şartlarını taşımadığının açık olduğunu, mahkemece incelenen belgeler, çekin alacağın teminatı amacıyla alınmadığını net olarak ortaya koyduğunu, bu nedenle, çekin borç ilişkisinden kaynaklanan alacakların temlik edilmesi amacıyla kullanıldığı ve teminat olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varılması gerektiğini, müvekkilinin durumunun, yönetmelikte tanımlanan kapsamın dışında kaldığını ve bu çekin, alacak teminatı olarak kabul edilebilmesi için gerekli koşulları taşımadığının açıkça görüldüğünü, adı geçen çek müvekkili ile müşteri arasında imzalanan faktoring sözleşmesi kapsamında müşterinin fatura konusu alacaklarını müvekkili şirkete temlik etmesi sonucu bu alacakların ödeme vasıtası olarak müvekkili şirkete devir ve ciro edildiğini, aksi takdirde yasalarla kurulup etkin hale getirilmiş, çalışma usul ve esasları yine yasalarla belirlenmiş olan Faktoring Kurumu'nun tamamen işlevsiz hale gelmesinin söz konusu olduğunu, bir senedin teminat senedi olarak kabul edilmesi için gerekli unsurlar bulunduğunu, faturaların mükerrerliğini engellemek adına müvekkili şirket dahil Faktoring Kurumlarının Merkezi Fatura Kaydı Sistemi'ni kullandıklarını, Merkezi Fatura Kaydı Sistemi'nin amacının yönetmelikte de belirtildiği üzere fatura bilgileri dahil olmak üzere şirketlerce devralınan alacaklarla ilgili belgelerin toplulaştırılması, alacakların mükerrer olarak devralınmasının engellenmesi, alacaklara ait bilgilerin raporlanması ve birliğin belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde bilgilerin paylaşılmasını sağlamak olduğunu, dolayısıyla faturanın başka kurumlarda kullanılıp kullanılmadığı çekinceleri bertaraf edilmekte ve bu kabil olayların kötü niyetli olarak kullanılmasının önüne geçildiğini....\" beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati haciz talebinin reddi kararının kaldırılması istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Mahkemece, 09/02/2024 tarihli karar ile, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olup, karar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.
İİK'nın 257. maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Maddede, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısının, borçlunun yedinde veya üçüncü şahıstan olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiş, maddenin 2. fıkrasında ise iki bent halinde, vadesi gelmemiş borçlardan dolayı, borçlunun muayyen yerleşim yerinin olmaması, borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa ihtiyati haciz istenebileceği düzenlenmiştir.
İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve miktarı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken ise alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulmasıdır.
Talep tarihinde yürürlükte bulunan 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 9/2. maddesine göre; “ Faktoring Şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.”
04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Faktorinğ İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik’in 8/1. maddesinde de; “ Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetdeki ciro silsilesinde Kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak görülen kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturalardaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir” hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda ; ihtiyati haciz talep eden faktoring şirketi ile karşı taraf/borçlu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 25/04/2022 tarihli Faktoring Sözleşmesinin düzenlendiği, sunulan temlik ve devir belgelerine göre, karşı taraf/borçlu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi' nin karşı taraf/borçlu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlendiği faturalardan kaynaklı 875.000,00 TL tutarındaki alacağının 200.000,00 TL' lik kısmını, ihtiyati haciz isteyen faktoring şirketine devrettiği, bu alacağa karşılık 02/02/2024 tarihli, 200.000,00 TL bedelli, keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, lehdarı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çeki faktorin şirketine verdiği ve bu çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.
Bu açıklamalara göre; çekin süresinde bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız şerhi verildiği, çek sorumluluk bedelinin ödendiği, çekteki alacağın muaccel hale geldiği, çekteki ciro silsilesinin muntazam olduğu, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi' nin çekin ve faturaların alacaklısı olduğu, çek bedelinin fatura bedellerini geçmediği, çek tarihi ve fatura tarihlerinin uyumlu bulunduğu, dayanak faturaların ve alacak bildirim formlarının sunulduğu, bu durumda yaklaşık ispatın gerçekleştiği ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıdaki açıklama ışığında ihtiyati haciz talep eden/alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile; ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının İİK'nın 258/3 ve HMK'nın 353/1.b. 2 maddeleri uyarınca kaldırılarak, ihtiyati haciz talebinin teminat karşılığı kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf itirazlarının ESASTAN KABULÜNE; İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/140 D. İş Esas-2024/140 D.İş Karar sayılı kararın HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
\"a-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin %15 teminat karşılığında KABULÜNE; 209.803,00 TL'nin %15'i oranında (31.470,45TL) teminat yatırıldığında davalının taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına 209.803,00 TL ile sınırlı olmak üzere (karşı taraf/borçlu ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 190.730,00 TL ile sorumlu olmak üzere) İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
b-2004 sayılı İİK.'nun 259-(1) maddesi gereğince ihtiyati haciz talep eden hacizde haksız çıktığı taktirde, borçlunun ve üçüncü şahısların bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK.'nun 84. vd. maddeleri gereğince dairemizce takdir edilen ihtiyati hacze konu 209.803,00 TL'nin % 15'i olan 31.470,45 TL teminat tutarının ihtiyati haciz isteyen tarafından nakit olarak veya bu meblağı karşılayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun ilk derece mahkeme veznesine sunulduğu veya yatırıldığı takdirde ihtiyati haciz kararının ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
c-6100 sayılı HMK.'nun 89. maddesi ile Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılık'ları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 217. maddesi gereğince işlem yapıldıktan sonra, icra takibi kesinleşmesi, teminatın iadesi hususunda borçlunun muvafakat etmesi, herhangi bir istihkak iddiasında bulunulmaması veya teminatın iadesine mani bir belge sunulmaması halinde teminatın yatırana iadesine,\t
d-İhtiyati hacze ilişkin teminat alınması ve devamındaki işlemlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
e-Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,
f-İhtiyati haciz isteyen tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 704,50-TL peşin harç ve 140,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.132,10 TL yargılama giderinin karşı taraf/borçlulardan alınarak ihtiyati haciz isteyen/alacaklıya verilmesine,
g-İhtiyati haciz isteyen kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T uyarınca 4.700,00 TL vekalet ücretinin karşı taraf/ borçlulardan alınarak ihtiyati haciz isteyen alacaklıya verilmesine,,\"
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
2-İSTİNAF AŞAMASINDA; istinaf başvurusu sırasında ihtiyati haciz talep eden taraftan alınan istinaf karar harcının talep halinde ihtiyati haciz talep edene iadesine,
3-İstinaf incelemesi esnasında ihtiyati haciz talep eden tarafça yapılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 20,00 TL e-tebligat masrafı ve 120,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.309,40 TL yargılama giderinin karşı taraf/borçlulardan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Kararın taraflara tebliği, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 21/03/2024\t\t