T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/803
KARAR NO\t: 2024/365
KARAR TARİHİ\t: 08/03/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 22/12/2020
NUMARASI\t\t: ... ESAS-... KARAR
DAVACI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
\t Av. ... -
\t Av. ... - ...
\t Av. ... - ...
DAVALI\t: ... İNŞ.- ...- ...
VEKİLİ\t: Av. ... -
DAVA\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 08/03/2024
YAZIM TARİHİ : 08/03/2024
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... Genel Müdürlüğü ile davalı arasında imzalanan sözleşme gereği, davalı şirketin müvekkili adına ve kendi çalışanları ile su abonelerinin sularının açılması, kapanması, kaçak su kullananların tespiti ve raporlanması, su sayaçlarının sökülüp takılması işini yürüttüğünü, hizmet sözleşmesi gereğince davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ... ...'in iş sözleşmesinin 28/03/2014 tarihinde sona erdiğini, davalı şirketlerde çalıştığı süre ile ilgili olarak müvekkili ... Genel Müdürlüğüne karşı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti talebi ile ilgili Adana 5. İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında alacak talebi ile dava açıldığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, verilen kararın ... ... vekili tarafından Adana 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince, davalı şirketin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminatlar gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğu, ... Genel Müdürlüğü'nün hiçbir sorumluluğunun olmadığı bildirilerek, ... ... için 27/04/2016 tarihinde 13.192,78.TL'nin ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... İnşaat-... vekilinin cevap dilekçesi ile; Belediye ile müvekkili firma arasında hizmet alım ihalesi sözleşmesi imzalandığını, Adana 5. İş Mahkemesi dosyasının davacısının 01/02/2012-17/07/2013 tarihleri arasında müvekkili firmada çalıştığını ve bu çalışmasından doğan tüm hak ve alacaklarını aldığını, bununla ilgili ibraname düzenlendiğini, kamu ihale kanununa göre ihale edilen personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesine ilişkin yönetmeliğin 3. bölümünde düzenlenen ödeme usulü başlıklı 8. Madde gereği alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları ilgili kamu kuruluşunca ödeneceğini, kıdem tazminatına ilişkin sorumluluğun davacı da olduğundan açılan rücu davasının haksız olduğunu belirterek, davanın müvekkiller açısından reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; tüm dosya kapsamından, davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı ... İnşaat-... arasında Hizmet Alımına Dair sözleşme imzalandığı, hizmet sözleşmesi gereğince davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... ...'in iş sözleşmesinin 28/03/2014 tarihinde sona erdiğini, dava dışı işçi tarafından ... Genel Müdürlüğü'ne karşı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti talebi ile ilgili Adana 5. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alacak talebi ile dava açıldığı, Adana 5. İş Mahkemesince davanın kabulü ile 4.205,24.TL kıdem tazminatı, 3.203,32.TL ihbar tazminatı, 2.402,49.TL yıllık izin ücreti alacağı yıllık izin ücreti alacağının davalı ... Genel Müdürlüğü'nden tahsiline karar verildiği, verilen kararın ... ... vekili tarafından Adana 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğu, davacı tarafından ... ... için 27/04/2016 tarihinde 13.192,78.TL'nin ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin davalının sorumluluğunda olduğu belirtilerek iş bu davanın açıldığı, dosya kapsamına ibraz edilen ve hükme esas almaya elverişi bilirkişi raporunda davacı Adana 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 27/04/2016 tarihinde 13.192,78.TL ödeme yaptığını, davalı müteselsil sorumluluk ilkesi uyarınca eşit oranda bu borçtan sorumlu olduğu, 13.192,78/2= 6.596,39.TL davalının ana para sorumluluğu bulunduğu, 27/04/2016 tarihinden itibaren dava tarihi olan 14/02/2017 tarihine kadar olan (9 ay 17 gün ) yasal faizi 473,26.TL olduğu, davalının sorumlu olduğu miktar: 6.596,39 TL + 473,26 TL =7.069,65.TL olduğu belirtildiği anlaşıldığından, bilirkişi raporu hükme esas alınarak dava dışı işçi ... ...'e davacı ... Genel Müdürlüğü tarafından yapılan ödemeden taraflar arasındaki sözleşme gereğince davalı ... İnşaat-...'nın müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiş, açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulü ile, davacı tarafından davalı ... İnşaat- ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 7.069,65.TL tazminatın 27/04/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı tarafından davalı ... hakkında açılan dava yönünden davalı ... İnşaat-... yönünden hüküm kurulduğundan ve bu davalının sehven ikinci kez yazıldığı bildirildiğinden karar verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemenin vermiş olduğu kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, alt işveren şirketler ile yapılan sözleşmelerde yer alan hükümler gereği yüklenicilerin “işçilerin kıdem tazminatları ve diğer yasal haklarından yüklenicinin sorumlu olacağı, idarenin yasal ve parasal sorumluluğu olmadığı, yüklenicin doğacak her türlü yasal ve parasal sorumluğu kabul ettiği” açık olup hatalı düzenlenen bilirkişi raporunda rücuen tazminat hesaplaması yapılırken kurumun ve alt işveren dava dışı işçiye yapılan ödemeden yarı yarıya sorumlu tutularak yapmış olduğu terditli hesaplamayı kabul etmediklerini bildirilmesine rağmen mahkemece itirazların kabul edilmediğini, dava konusu olayda, müvekkili kurum ile davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, davalı alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenlerin, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumlu olduklarını, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğini, yerel mahkeme gerekçeli kararında davalı ... İnşaat-... yönünden hüküm kurulduğundan ve bu davanın sehven ikinci kez yazıldığı bildirildiğinden karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, bu hususun hakkaniyete aykırı olduğunu, kamu kurumları bir şirketin uzantısı olan başka şirketlerle çoğu kez sözleşme ve şartname imzaladıklarını, söz konusu dava da da ... olarak hüküm verilmesine yer olmadığına dair karar verilen kişi ile kastedilen şahıs şirketi olup mükerrer yazım hatasından kaynaklanan bir durum mevcudiyeti ortaya çıktığını, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karar verilen ... ile diğer şirket ...-... İnşaat Şirketi arasında fiili ve hukuki bir birlikteliğin olmaması veyahut unvan karmaşasından kaynaklı farklı bir şirketin olaya dahil olması gibi bir durumda hakkaniyete aykırılık yüzünden vekalet ücretine yer verilmesi belki hakkaniyetli olarak kabul edilebilse de mevcut durumda hele ki her iki davalının avukatının aynı olması durumunda vekalet ücretine yer verilmesi ve karar verilmesi hakkaniyete aykırı olup bu durum kararın ortadan kaldırılmasını gerektireceğini, mahkemenin vermiş olduğu yargılama gideri ve vekalet ücreti hakkındaki kararın da haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava, hukuki niteliği itibarıyla \"Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmelerinden Kayanaklanan Rücuen Alacak\" talebine ilişkindir.
Davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesiyle, müvekkili ile davalılar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin müvekkili aleyhine kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti talebi ile açtığı davanın dava dışı işçi lehine sonuçlandığı, bu dava sonucu hükmedilen bedelin tahsili için başlatılan icra takibinde işçiye ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemelerden sözleşme hükümlerine göre davalıların sorumlu olduğundan bahisle müvekkili tarafından 27.04.2016 tarihinde ödenen 13.192,78 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalılardan ... (... İnşaat) vekili tarafından, dava dışı işçinin 01.02.2012 -17.07.2012 tarihleri arasında müvekkili nezdinde çalıştığı ve bu çalışmasından dolayı tüm hak ve alacaklarını alış olup bu yönde ibraname düzenlendiği, kıdem tazminatına ilişkin sorumluluğun davacıda olduğu, dava dışı işçinin müvekkilinde doğmuş bir işçilik alacağı bulunmadığı savunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafından davalı ... İnşaat-... hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile 7.069,65 TL tazminatın 27.04.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacı tarafından davalı ... hakkında açılan dava yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
4857 Sayılı Yasanın 2/6 maddesinde asıl işveren- alt işveren ilişkisi tanımlanmıştır. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk, iş hukuku kapsamında işçiye karşı geçerlidir. Asıl işveren ile alt işveren konumundaki yüklenicinin kendi aralarındaki iç ilişkide meydana gelen rücu uyuşmazlığının Borçlar Kanunu/Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme hukukunun ilke ve esaslarına göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme ekindeki şartname hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmenin bu konuda bir hüküm içermemesi durumunda ise, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nazara alınarak davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden kıdem tazminatına ilişkin olarak ödediği bedel ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır. İşyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği durumlarda işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumlu olup işveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. İhbar tazminatından son yüklenici sorumludur. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. (Bkz.Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2022/1467 E. - 2023/1751 K. Sayılı ve 10.05.2023 günlü, 2021/2157 E. - 2022/2344 K. sayılı ve 21.04.2022 günlü, 2021/778 E. - 2021/339 K. sayılı ve 23.09.2021 günlü ilamları).
Dosya arasına getirtilen Adana 5. İş Mahkemesi'nin ... E.-... K. Sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ... ... vekili tarafından davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine iş akdinin işverence feshedildiğinden bahisle işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, davanın ... İnşaat-...'ya ihbar olunduğu, davanın yargılaması sonucunda 21.01.2016 günlü kararla davacının davalı işyerinde 15.05.2010-28.03.2014 tarihine kadar çalıştığının anlaşıldığı belirtilerek kıdem, ihbar ve yıllık izin ücreti alacağına hükmedildiği, hükmün Yargıtayca onanmakla kesinleştiği görülmüştür.
Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde 30.09.2014 tarih ve ... İhale Kayıt Numaralı, 18.11.2014 tarih ve 2014/... İhale Kayıt Numaralı Hizmet Alım Sözleşmeleri örneğinin ibraz olunduğu, yargılama sırasında mahkemece kesin süre verilmesi üzerine yine davacı vekilince 17.07.2013 tarih ve 2013/... İhale Kayıt Numaralı Hizmet Alım Sözleşmesinin sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkemece mali müşavir bilirkişiden alınan 18.06.2020 havale tarihli raporda, taraflar arasında imzalanan ve dosyaya sunulan sözleşmelerin 22.maddesi gereğince, yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumluluklarının ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici ve Genel Şartname'nin altıncı bölümünde belirlenmiş olup yüklenicinin bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu hükmünün yer aldığı, 6098 sayılı TBK'nın 162 ve 167.maddeleri uyarınca tarafların müteselsilen eşit olarak sorumlu oldukları belirtilerek davacı tarafından dava dışı işçiye yapılan 13.192,78 TL ödemeden dolayı davalı şirketin davacıya karşı sorumlu olduğu tutarın (13.192,78 TL / 2 =) 6.596,39 TL olduğu şeklinde görüş bildirilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yapılan değerlendirmede, mahkemece 18.06.2020 havale tarihli rapora itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, anılan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli değildir. Mahkemece, konusunda uzman bilirkişiden dava dışı işçiye yapılan işçilik alacakları ödemesinin ilişkin olduğu dönemde davalı yüklenici nezdinde çalışması olup olmadığı ile aralarındaki sözleşme hükümlerine ve sözleşmede hüküm bulunmaması halinde yukarıda bahsi geçen ilkeler çerçevesinde bu ödemeden taraflardan hangisinin ne tutarda sorumlu olduğu konusunda gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Kabule göre de, davacı vekilinin 16.04.2019 tarihli beyan dilekçesinde de ...'nın dava dilekçesine sehven ikinci kez davalı olarak yazılmış olduğunun bildirilmiş olmasına ve esasen tüzel kişiliği bulunmayan diğer davalı ... İnşaat-... ile aynı kişi olmasına göre, ... bakımından ayrıca hüküm kurulması doğru olmadığı gibi hakkında lehine vekalet ücreti hükmedilmesi de yerinde görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tüm deliller toplanarak sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/12/2020 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davacıdan peşin alınan 59,30.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-İstinaf eden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda kesin olmak üzere 08/03/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır