T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2021/251 Esas
KARAR NO\t: 2024/10
DAVA\t: Borçtan Kurtulma Davası
DAVA TARİHİ\t: 02/04/2021
KARAR TARİHİ\t: 11/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan İİK 308/b uyarınca alacağın tespiti, tespit sonrası kayıtların düzeltilmesi, alacağa isabet eden payın davalı tarafından bankaya depo edilmesi ve davacı şirketin konkordato projesine dahil edilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davalı şirketten alacaklı konumda olduğunu, davalı borçlu şirketin 20.09.2018 keşide/tanzim tarihli 75.000,00 TL bedelli, ...'na ait ... Çek numaralı 06.04.2018 basım tarihli çeki dava dışı ... Mak. İnş. Tic. Ltd. Şti lehine keşide ettiğini ve lehdar olan ... şirketi tarafından da çekin ciro edilerek müvekkili şirketine teslim edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından çekin yasal süresinde ibraz edildiğini fakat çekin karşılıksız çıktığını, çekin karşılıksız çıkması üzerine müvekkili tarafından Adana ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş dosyası ile ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu ve Mahkemece ... K. Numarası ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiğini, alacağının tahsili maksadı ile Adana... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya kapsamında borçlular aleyhine 75.000,00 TL bedelli çekin 1.600,00 TL'sinin çek yasal sorumluluk tutarı olarak bankadan tahsil edilmiş olması sebebi ile bakiye kısım olan 73.400,00 TL asıl alacak 431,35 TL işlemiş faiz, 220,20 TL komisyon, 7.340,00 TL çek tazminatı, 59,10 TL ihtiyati haciz başvuru masrafı, 485,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti olmak üzere toplamda 81.935,65 TL takip çıkış miktarlı takibe geçildiğini, akabinde davalının İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi... E. Sayılı dosya ile konkordato talepli dava açtığının haricen öğrenildiğini, yasal süresi içinde taraflarınca anılı dosyaya müvekkil şirket adına asli müdahale talepli dilekçe sunulduğunu ve alacağın bildirildiğini, İzmir .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. -... K. Sayılı hükmü ile konkordato kararının tasdikine karar verildiğini, ancak kararın alacaklılar tarafından istinaf edildiğini, karar hakkında İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... E. - ... K. Sayılı kararı ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin... E. -... K. Sayılı sayılı kararın 353/1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine karar verildiğini, iadenin ardından İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi... E. Sayılı dosyası ile yargılama yapıldığını ve dosyanın 11.03.2021 tarihinde karara çıktığını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.-... K. Sayılı kararı ile ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ' nin konkordato talebinin Kabulü ile konkordatonun tasdikine, müvekkil alacakları yönünden ise alacaklı ... tarafından talep edilen 73.400,00 TL, nin çekişmeli alacak olarak kabulü ile bu alacaklara isabet eden payın İİK 308/b maddesine göre açılacak davada verilecek kararın kesinleşmesine kadar borçlu davacı tarafından kayyımın ... Adliye Şubesinde açacağı bir hesabakonkordato projesi ve ödeme planındaki oranlar ve vadeler dikkate alınarak İİK m.308/b uyarınca yatırılmasına karar verildiğini, kararın ise 15.03.2021 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiğini, müvekkilin bildirdiği alacağın kambiyo senetlerinden en kuvvetli hüküm sonuç doğuran çek alacağına dayanmakta olup davalı borçlunun çek üzerinde yer alan keşide imzasına bir itirazı söz konusu olmamakla kesin alacak hükmünde olduğunu, bu surele müvekkil alacağının çekişmeli alacak olarak kaydedilmesi mümkün olmayıp müvekkilin alacaklarının çekişmeli alacak statüsünden çıkarılarak konkordato projesine alacak olarak kaydedilmesine karar verilmesinin gerektiğini beyanla davanın kabulü ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.- ... K. Sayılı hüküm ile müvekkili şirket alacaklarının çekişmeli alacak olarak kaydedilmesi sonrası söz konusu alacakların üzerindeki çekişmenin kalktığının tespiti ile gerçek alacağa dayanan taleplerin konkordato tasdik projesine dahil edilerek garameden faydalanılmasına hükmedilmesine, müvekkilinin çek üzerinde yazılı olan 73.400,00 TL tutarında alacaklı olduğunun tespitine, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E.- ... K. Sayılı dosya ile tasdik olunan konkordato projesinden ayrılan ve ...asına müvekkil şirket lehine depo edilen ve edilecek olan miktarların müvekkil şirkete ödenmesine, bu suretle müvekkil şirketin konkordato sürecine dahil edilmesine, İşbu kararın Ticaret Sicil Gazetesine ilan edilmesine, müvekkil şirket alacağının Çek alacağı olmasına rağmen davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli şekilde müvekkil alacağına itiraz etmesi ve alacağı çekişmeli hale getirmesi sebebi ile işbu davayı ikame etme zarureti hasıl olduğundan yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket hakkında verilen konkordato kararında alacaklılara ödeme yapılacak süreler yönünden herhangi bir değişiklik oluşmadığını, ödemelerin Temmuz 2021 yılında başlayacağını, bu bakımdan karar yönünden izmir ... ATM nin ... e. - ... k. sayılı dosyasında yer alan hükümlerin devam ettiğini, bu sebeple davacı yanın, müvekkil şirket hakkında verilen ilk konkordato kararına ilişkin ikame etmiş olduğu davanın devam edeceğinin açık olduğunu, Mahkemece ... E. ... K. sayılı dosyasında 6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanununun 114/2 maddesinin yollaması, 6325 sayılı yasanın 18/a-2 ve 6100 sayılı kanunun 115/2 maddesi kapsamında dava şartı noksanlığı sebebiyle davanın reddine karar verildiğini, ikame edilen işbu davada müvekkili şirket hakkında tasdik edilen konkordato kararının aynı olması sebebiyle ilk verilen kararın uygulanması gerektiğini, davacı tarafından Mahkemede aynı konuda, aynı taraflardan oluşan ve aynı alacağa ilişkin olarak başlatılmış olan ... e. - ... k. sayılı dosyasının kesinleşmemiş olduğundan davacı yanın 6100 sayılı hukuk muhakemeleri kanununun 114/1-ı maddesi kapsamında derdest biçimde işbu davayı ikame ettiğini, davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirket ticari defter ve kayıtları incelendiğinde ...’nin hiçbir ticari kaydının bulunmadığını bahse konu çekin konkordato müdahilllerinden ...Ltd. Şti.’ne verilen sipariş avansı çeki olduğunu, müvekkili ile dava dışı ... şirketi arasında sözleşme imzalandığını, sözleşmeden kaynaklanan edimlerin dava dışı şirket tarafından yerine getirilmediğini, dava dışı ...'in müvekkil şirkete halihazırda 2.576.436,71-TL borcu bulunduğunu, borcun cari muavin dökümler ile de kayıt altında olduğunu, Müvekkil şirket tarafından verilen bu çeklerin, şirketin muaccel hale gelmiş borcuna karşılık olmayıp işin yapılması amacıyla avans niteliğinde olduğunu, dava dışı ... şirketi tarafından işlerin teslim edilmediğini, fatura kesilmediğini, ayrıca davacı tarafından tahsili talep edilen çeke ilişkin dava dışı 3. Kişi ... tarafından tefecilik/dolandırıcılık yoluna başvurulduğunu, müvekkili şirketin dava dışı şirketten alacaklı olduğunu, bu durumun dava dışı şirkete İzmir .... Noterliği’nden çekilen 19.10.2018 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle bildirildiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER
1 -Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
Davalı şirketin ticaret sicil kayıtları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
2-Adana ...ATM 'nin... D.iş sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; ihtiyati haciz talep edenin ... Tic. Ltd. Şti., karşı tarafın ... ile ... Mak. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olduğu, keşidecisi ..., lehtarı ... Mak. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan ... A.Ş. Bornova şubesine ait ... seri nolu, 20.09.2018 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çeke dayalı olarak ihtiyati haciz talep edildiği, Mahkemece 01/10/2018 tarihli karar ile ihtiyati haczin 73.400-TL üzerinden kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
3-Adana ...İcra Dairesinin ... E.sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; dosyamız davacısı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından dosyamız davalısı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve dava dışı ...İnş. Taah. San.ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine Adana... ATM nin ... D. İş. ... K. Sayılı kararının icrası istemiyle 01.10.2018 tarihinde başlatılan ilamlı takipte ... A.Ş. Bornova şubesine ait ... seri nolu, 20.09.2018 keşide tarihli 75.000,00-TL bedelli çekten kaynaklı asıl alacak, işlemiş faiz ve masraflar olmak üzere toplam 81.935,65-TL takip çıkışı üzerinden alacağın tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
4-İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.,... K. Sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; ... tarafından 24/09/2018 tarihinde açılan konkordato istemine ilişkin olduğu, Mahkemece 17/07/2020 tarihli, ... Karar sayılı ilam ile davalı konkordatosunun tasdikine ve Mahkememiz davacısı yönünden çekişmeli alacak olarak kabul edilen 73.400,00 TL'ye ilişkin davacı yana İİK 308/b uyarınca dava açılmasına yönelik ihtaratlı sürenin tesis edildiği ve talep eden tarafından açılacak hesaba bu tutarın ödenmesi kararının verildiği, yapılan istinaf talebi üzerine İzmir BAM ... HD'nin... esas ve ... karar sayılı ilam ile İİK 288 maddesine göre tasdik yargılamasına ilişkin ilamın yapılmaması nedeni ile verilen hükmün kaldırıldığı;
Mahkemece kaldırma kararı üzerine yeniden yapılan yargılama neticesinde, 11/03/2021 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilam ile konkordatonun tasdiki ile yine davacı yan yönünden 73.400,00 TL'ye ilişkin önceki kararda belirtilen şekilde çekişmeli alacak olarak kabulü yönünde karar verildiği, istinaf talebi üzerine İzmir BAM .... HD'nin ... Esas ve ... karar sayılı ilam ile davacının da içerisinde olduğu bir takım taraflar yönünden çekişmeli alacaklara ilişkin yasal prosedürün yerine getirilerek tamamlanmasına dair işlemin ikmaline karar verilerek mahkeme hükmünün kaldırıldığı;
Mahkemece kaldırma kararı üzerine dosyanın ... esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkemece yapılan yargılama üzerine 10/02/2022 tarih ve ... karar sayılı ilam ile yine davacının konkordato talebinin kabulüne adi borçların tamamının ilk taksiti 2021 yılı Temmuz ayından başlamak üzere 36 ay vadede 36 eşit taksitle ödenmesine dair hükmün kurulduğu ve Mahkememiz davacısı yönünden yine 73.400,00 TL çekişmeli alacağa dair 308/b kapsamında değerlendirme yapılarak süre verildiği ve bu kararında istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas,... Karar sayılı ve 19/07/2022 tarihli kararı ile Mahkemenin 10/02/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının kaldırıldığı ve yeniden esas hakkında karar verilerek; Davacı ...'nin konkordato isteminin reddine, kesin mühletin sonuçları ortadan kalktığından tedbirler ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına, denetim kayyumunun görevinin sona ermesine, karar verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nce verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi sonucu Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ve 09/02/2023 tarihli kararı ile; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca onanmasına, karar verildiği ve dosyadan verilen kararın 09/02/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
5-İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ...K. Sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; davacının ... Tic. Ltd. Şti., davalının ... San.ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, dava konusunun İzmir ....ATM nin... E. ... K. Sayılı kararının 28/07/2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlanması ile müvekkil şirket alacaklarının, davalı borçlunun ödeme planında olmadığı ve çekişmeli alacak olarak kaydedilmesi neticesinde taraflarına verilen 1 aylık dava açma yasal süresi içinde İİK nun 308/b maddesi uyarınca alacak kaydının yapılması ve davalının borçlu olduğunun tespitine ilişkin dava olduğu; Mahkemenin 02/09/2020 tarih... E. ... K.sayılı kararı ile davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2 yollaması, 6325 sayılı yasanın 18/A-2 ve 6100 sayılı HMK'nın 115/2 gereği dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine karar verildiği, kararın davacı tarafça istinaf incelemesine konu edilmesi üzerine İzmir BAM ... HD'nin ... esas ve ... karar sayılı ilam ile başvurunun esastan reddine karar verildiği, bu karara yönelik temyiz başvurusu üzerine Yargıtay... HD'nin... esas ve ... karar sayılı ilamı ile istinaf ilamının kaldırılarak Mahkemece verilen hükmün bozulmasına karar verildiği, bozma ilamı sonrası dosyanın ... Esasına kaydı yapılarak yargılamaya bu numara üzerinden devam olunduğu, Mahkemece 04/04/2023 tarih... E. ... K.sayılı karar ile; \"Davanın kabulü ile; Davacının İzmir ... ATM'nin... Esas (Eski Esas ...) sayılı dosyasına bildirdiği alacak tutarı olan toplam 81.935,65 TL davalıdan alacaklı olduğunun tespitine, Davalının İzmir ... ATM'nin ... Esas (Eski Esas ...) sayılı ve ... Karar sayılı dosyası ile tasdik olunan ve konkordato projesine dahil edilmeyen 73.400,00 TL bakiye çek bedelinin İİK 308/b kapsamında davalı yanın konkordatosuna dahil olduğunun tespiti ile söz konusu 73.400,00 TL'nin konkordatodaki vade ve taksitte davacıya ödenmesine (söz konusu tutarın konkordato yargılamasına yönelik dosyada ... üzerinden açtırılan hesaba yatırılmış olması halinde öncelikle bu hesaptan işlem yapılmak üzere) karar verildiği, kararın davalı vekilince istinaf incelemesine konu edildiği, dosyanın halen istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememizce yapılan yargılama, getirtilen kayıt ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;
Dava; çekişmeli alacaklar hakkında dava başlıklı İİK'nun 308/b maddesi kapsamında alacağın tespiti, tespit sonrası kayıtların düzeltilmesi, alacağa isabet eden payın davalı tarafından bankaya depo edilmesi ve davacı şirketin konkordato projesine dahil edilmesi talebine ilişkindir.
Yapılan inceleme neticesinde; Mahkememiz davalısı tarafından İzmir ... ATM'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden 24/09/2018 tarihinde ileri sürülen konkordato talebine ilişkin yapılan yargılama neticesinde 17/07/2020 tarihli,... Karar sayılı ilam ile davalı konkordatosunun tasdikine ve Mahkememiz davacısı yönünden çekişmeli alacak olarak kabul edilen 73.400,00 TL'ye ilişkin davacı yana İİK 308/b uyarınca dava açılmasına yönelik ihtaratlı sürenin tesis edildiği ve talep eden tarafından açılacak hesaba bu tutarın ödenmesi kararının verildiği, yapılan istinaf talebi üzerinde İzmir BAM ... HD'nin ... esas ve ... karar sayılı ilam ile İİK 288 maddesine göre tasdik yargılamasına ilişkin ilamın yapılmaması nedeni ile verilen hükmün kaldırıldığı, Mahkemece yeniden yapılan yargılamada ise 11/03/2021 tarihli ... esas ve ... karar sayılı ilam ile konkordatonun tasdiki ile yine davacı yan yönünden 73.400,00 TL'ye ilişkin yukarıda belirtilen şekilde çekişmeli alacak olarak kabulü yönünde karar verildiği, istinaf talebi üzerine İzmir BAM .... HD'nin... Esas ve ... karar sayılı ilam ile davacının da içerisinde olduğu bir takım taraflar yönünden çekişmeli alacaklara ilişkin yasal prosedürün yerine getirilerek tamamlanmasına dair işlemin ikmaline karar verilerek mahkeme hükmünün kaldırıldığı, dosyanın tevdisi üzerine... esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkemece yapılan yargılama üzerine 14/02/2022 tarih ve ... karar sayılı ilam ile yine davacının konkordato talebinin kabulüne adi borçların tamamının ilk taksiti 2021 yılı Temmuz ayından başlamak üzere 36 ay vadede 36 eşit taksitle ödenmesine dair hükmün kurulduğu ve Mahkememiz davacısı yönünden yine 73.400,00 TL çekişmeli alacağa dair 308/b kapsamında değerlendirme yapılarak süre verildiği ve bu kararın istinaf edilmekle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ve 19/07/2022 tarihli kararı ile Mahkemenin 10/02/2022 tarih ve ... Esas,... Karar sayılı kararının kaldırıldığı ve yeniden esas hakkında karar verilerek; Davacı ...'nin konkordato isteminin reddine, kesin mühletin sonuçları ortadan kalktığından tedbirler ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına, denetim kayyumunun görevinin sona ermesine, karar verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nce verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi sonucu Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin... Esas, ... Karar sayılı ve 09/02/2023 tarihli kararı ile; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca onanmasına, karar verildiği ve dosyadan verilen kararın 09/02/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın davacının davalıdan konkordato kapsamında bildirilen alacak kadar alacaklı olup olmadığı, aksi kanatte olunması halinde Adana 8. İcra Müd.... esas sayılı dosyasına konu ... Bornova şubesine ait 20/09/2018 tanzim tarihli 75.000,00 TL bedelli ve ... çek no.lu çekten kaynaklı çek bedeli olan 73.400,00 TL (yaprak bedeli hariç) tutarında alacaklı olduğunun tespit edilip edilmeyeceği, bahse konu ... ATM'nin... esas ve... karar sayılı (yeni esası ... ) dosyasında tasdik olunan ve ...'a davacı lehine depo edilen ve edilecek olan miktarın davacıya ödenip ödenmeyeceği, davacının konkordato sürecine dahil edilip edilmeyeceği, bahse konu ... esas sayılı dosyasının açılmasından sonra Mahkememiz nezdinde açılan bu davanın konkordato yargılamasının istinaf ilamı ile kaldırılması neticesinde davanın konusuz kalıp kalmadığı, kaldırma ilamının mevcut dava dosyasına etkili olup olmadığı hususlarının tespit ve değerlendirilmesine yönelik İİK 308/b anlamında tespit, ödeme ve konkordato sürecine dahil edilme yönünde talebi içerir dava olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafça İzmir... ATM'nin ... E. ... K. sayılı (eski esası...) konkordato yargılamasında çekişmeli alacaklardan kabul edilen Adana... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu edilen ... Bornova Şubesine ait 20/09/2018 tanzim tarihli, ... seri nolu ve 75.000,00 TL bedelli çek bedeline ilişkin olarak İİK'nun 308/b maddesi kapsamında alacağın tespiti ve konkordato projesi kapsamında ödenmesi istemli olarak eldeki dava açılmış ise de; İzmir ... ATM'nin ... E. ... K. Sayılı dosyasından verilen konkordato tasdik kararı İzmir BAM .... HD'nin ... E. ve ... K. sayılı kararı ile kaldırılmakla, dosyanın kaldırma kararı sonrasında kaydedildiği... E. numarası üzerinden Mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen 10/02/2022 tarih ve... E.,... K. sayılı konkordato talebinin kabulüne dair kararın da İzmir BAM .... HD'nin... E., ... K. sayılı kararı ile kararın kaldırıldığı ve yeniden esas hakkında karar verilerek; davacı ...'nin konkordato isteminin reddine, kesin mühletin sonuçları ortadan kalktığından tedbirler ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına, denetim kayyumunun görevinin sona ermesine ilişkin karar verildiği, İzmir BAM .... HD tarafından verilen kararın davacı vekilince temyiz edilmesi sonucu Yargıtay... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ve 09/02/2023 tarihli kararı ile temyiz olunan BAM kararının onanmasına karar verildiği anlaşıldığından konusu kalmayan eldeki dava yönünden davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Davalı tarafın derdestlik itirazı yönünden yapılan değerlendirmede;
Yargıtay... HD'nin ... E. ... K. Sayılı 09/03/2023 tarihli kararında da belirtildiği üzere; \"Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması (derdestlik bulunmaması) dava şartıdır. (HMK 114/1-ı) Derdestlikten söz edebilmek için iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir. Dava sebeplerinin aynı olmasından anlaşılması gereken davada dayanılan hukuki sebepler olmayıp davada dayanılan vakıalardır. HMK'da düzenlenen dava şartlarında davanın açılabilirliği değil davanın görülebilirliği ön plandadır. Hakim dava şartlarının varlığını dava tarihine göre değil, bu konuda inceleme yaptığı tarihe göre belirler. Çünkü HMK 115. madde dava açılırken bu dava şartlarının bulunmasını bir önşart olarak öngörmemiş ve tamamlanabilme, tamamlandığında dikkate alma esasına göre bu dava şartlarını getirdiğini de açıkça ortaya koymuştur.
Açıklanan nedenlerle dava şartı eksikliği bulunup bulunmadığı belirlenirken dava tarihi değil, incelemenin yapıldığı tarih itibarıyla bir eksiklik bulunup bulunmadığına bakılmalıdır. Kaldı ki HMK 114/1-ı madde hükmüne göre derdestlik için aynı davanın daha önceden açılmış olması yeterli olmayıp bunun yanında diğer davanın hâlen görülmekte olması gerekmektedir. Görülmekte olan önceki dava kesin hüküm oluşturmayacak biçimde sona ermiş ise hâlen görülmekte olma koşulu ortadan kalkmış olduğu için sonradan açılan davada derdestlik nedeniyle dava şartı eksikliği bulunduğundan söz edilemeyecektir.\"
Somut olayda; davacı tarafça ilk olarak açılan ve Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile görülmüş olan çekişmeli alacak davasında verilen 02/09/2020 tarihli karar ile \"Davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/2 yollaması, 6325 sayılı yasanın 18/A-2 ve 6100 sayılı HMK'nın 115/2 gereği dava şartı noksanlığı sebebiyle usulden reddine,\" dair karar verildiği, anılan davaya dayanak İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı konkordato tasdik hükmünün, yapılan istinaf başvuruları neticesinde, bölge adliye mahkemesince kaldırıldığı; açılan ikinci dava olan eldeki davanın ise yine aynı mahkemece kaldırma kararı sonrası... Esas sayılı dosya üzerinden verilen tasdik hükmüne dayalı olduğu, davanın İİK'nın 308/b maddesindeki usule uygun şekilde açıldığında ihtilaf bulunmamaktadır.
Eldeki dava tarihi olan 02/04/2021 tarihi itibariyle Mahkememiz ... Esas sayılı dosyasından verilen kararın Yargıtay temyiz incelemesinde olduğu, Yargıtayca 09/05/2022 tarihinde bozma kararı verildiği, bozma kararı sonrası dosyanın kaydedildiği ... Esas numarası üzerinden 04/04/2023 tarihinde karar verildiği, bu durumda incelemenin yapıldığı tarih itibarıyla bir eksiklik bulunmadığı, görülmekte olan önceki dava kesin hüküm oluşturmayacak biçimde sona ermiş olduğundan eldeki davada derdestlik nedeniyle dava şartı eksikliği bulunduğundan söz edilemeyeceği kabul edilmiştir.
Davacı tarafça İzmir ... ATM'nin ... E. sayılı dosyasında verilen karar neticesinde Mahkememiz ... Esas sayılı dosyası kapsamında eldeki dava konusu ile aynı talebi içeren dava açılmış, bahse konu İzmir ... ATM... E. sayılı dosyasının istinaf incelemesinden geçerek kaldırılması sebebi ile bu kez eldeki davada İzmir... ATM... E. sayılı dosyasında verilen karar neticesinde Mahkememiz ... E. Sayılı dosyasına da konu edilen 308/b anlamındaki alacak yönünden tespit talebi ile birlikte projeye dair ödenmesinin talep edilmiş olduğu hususu ile davacı yan yönünden davaya konu talep bakımından İzmir ... ATM ... E. Dosyasından verilen kararda İİK 308/b gereği ihtaratlı süre verildiği göz önüne alındığında, davacının dava tarihi itibariyle davalıdan bu dava konusu husus yönünden talepte bulunmasında hukuki yararının bulunduğu değerlendirilerek yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL harçtan başlangıçta alınan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL peşin harç, 59,30-TL başvurma harcı ile 36,60-TL yargılama gideri toplamı olan 155,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00-TLvekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal ilgilisine ödenmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı