T.C.
DİYARBAKIR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/428
KARAR NO\t: 2024/779
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ : 14/03/2024
Hasımsız olarak görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili; müvekkili şirkete ait kanuni defter ve belgelerin .....
tarihinde meydana gelen depremde müvekkilinin idari bina olarak kullandığı Galeria iş merkezindeki ofisin yıkılması nedeniyle zayi olduğunu, müvekkili şirketin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yetkili makamlarca talep edilmesi halinde sunulabilmesi için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde yetkili mahkemeden bir belge verilmesini istemesi gerektiği, bu sürenin kanunda hak düşürücü süre olarak tanımlandığı, 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca afet bölgesi ilan edilen yerlerde yargısal sürelerin 06/04/2023 tarihine kadar uzatıldığı, 7440 sayılı kanunun 10/22 maddesine göre deprem bölgesindeki mükellefler için zayi belgesi müracaat süresinin 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı ancak dava tarihi itibari ile 30 günlük hak düşürücü sürenin dolmuş olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili, mahkemece verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, kararda belirtilen 7440 sayılı yasanın 10/22 maddesine göre dava açma süresinin 31/07/2023 tarihine kadar uzatılmış olduğunu, dava tarihinin ise 03/07/2023 tarihi olması nedeniyle davanın süresinde açılmış olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:
6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;
Dava, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.\t\t
6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Olağanüstü hal kapsamında yargı alanında alınan tedbirlere ilişkin 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uyarınca olağanüstü hal ilan edilen illerde, yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla; Dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin 06/02/2023 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 06/04/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar duracağı hükme bağlanmıştır. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar.
Öte yandan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun m 10/22'de \"13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.\" hükmü getirilmiştir. Özel kanun niteliğinde olan bu kanun maddesi hükmü gereğince 06/02/2023 tarihli depremden etkilenen iller arasında yer alan Diyarbakır'da zayi belgesi alınmasına yönelik dava ve taleplere ilişkin sürenin 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığının kabulü gerekmektedir. Bu kapsamda otuz günlük hak düşürücü sürenin 31/07/2023 tarihine kadar açılmış olan davalarda durduğunun kabulü gerekmektedir.
Somut olayda dava tarihinin 03/07/2023 olduğu gözetildiğinde davanın süresinde açıldığının kabulü ile işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile belirtilen sebeplerle davanın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-6 hükmü uyarınca kaldırılmasına, 6102 sayılı TTK'nun 82/7 maddesinde belirtilen koşulların varlığının denetlenmek suretiyle, toplanan ve toplanacak delillerin sonucuna göre bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda anılan kararının 6100 sayılı HMK m. 353(1)-a-6 uyarınca KALDIRILMASINA,
2-)Gerekçede belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-)492 sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarife gereğince, peşin alınan istinaf karar ve ilâm harcının istinaf eden davacı tarafa İADESİNE,
4-)İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılacak yargılamada verilecek hükümle birlikte DEĞERLENDİRİLMESİNE,
5-)6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359(4) maddesi uyarınca Dairemiz kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a ve 362(1)-ç-g hükümleri gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/03/2024