T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1291 Esas
KARAR NO: 2024/448
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/04/2022
NUMARASI: 2020/586 Esas - 2022/367 Karar
DAVANIN KONU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ 08/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı tarafından davacı şirket aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi tarafından 15.09.2020 tarihli 17.000 TL bedelli çek ile icra takibi başlatıldığını, icra dosyasına dayanak olarak gösterilen çek bedelinin 18.09.2019 tarihinde şirket yetkilisi ... ait ... iban numaralı hesaba ödendiğini, ... Bankası A.Ş.'de davacı şirket hesabından şüpheli hesabına yapılan ödemeye ilişkin dekont sıra no: İzmit Şubesi 2019.09.18 - 12.06.01.823761 olduğunu, davalı icra takibine konu çekin bedeli ödenmiş olmasına rağmen davacı şirket aleyhinde icra takibi başlattığını, davanın kabulüne, müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, müvekkilİ lehine %20 tazminatın tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkeme dosyasında açılan davadaki çek bedelinin 17.000-TL olduğunu, ödemeye ilişkin dekonttan görüleceği üzere ödeme dava konusu çekteki tutarı karşılamadığını, davacının 15.998-TL tutarında bir ödemeyi 18.09.2019 tarihinde dava dışı ... hesabına ödediğini, çekin tamamı için tedbir niteliğinde karar verilmesinin hatalı olduğunu, ödemenin davalı Yetkili hamil olan davalı şirkete yapılmadığını, şirket yetkilisi ...'a yapıldığını, bu durumun taraflar arasındaki girift ticari ilişkiyi ortaya koyduğunu, davacı şirketin çeke hasrettiği kısmi ödemeyi ... yapmasının sebebinin ise diğer ciranta ... müvekkili şirket ile olan organik bağı ve davacının bu şirkete olan borcuna karşılık olduğunu, davalı şirket ile dava dışı ... şirketinin aynı adreste faaliyet gösterdiğini, davacının esasen çeki ciro ettiği dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'ne takipli olmak üzere 507.400-TL fatura borcunun bulunduğunu, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün .... Sayılı dosyası ile 07.05.2019 tarihinde davalı şirket tarafından davacı şirkete icra takibi başlatıldığını, davacı şirketin davalı şirket ile hiçbir cari ilişkisi olmadığı ve dava dışı ... ciranta da olmadığı halde çek bedelinin kendisine yapılmasının dava dışı ...'un ödemenin ...'nin alacağına mahsup edilmesi niyetiyle olduğunu, icra dosyaları celbedildiğinde tarihlerden anlaşılacağı üzere ilk takip alacaklısının ..., borçlusunun ... A.Ş. olduğunun anlaşılacağını, birden fazla borç muaccel ise ifanın alacaklının ilk takip ettiği borç için sayılabileceğini, ödemenin alacaklı için en az teminatı olan alacağını elde etmesi diğerlerine nazaran daha zor olan alacağa mahsubunun mümkün olduğunu, müvekkilinin yasal haklarını kullanarak ödemeyi diğer şirketin alacağına mahsup ettiğini, davacı tarafından açılan davanın ve tüm taleplerin reddine; müvekkilinin lehine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE; İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... takip sayılı icra dosyası kapsamında davacının davalıya karşı 20/11/2020 tarihi itibariyle 25.940,68 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair talebin reddine, Davacının tazminat talebinin reddine,\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Taraflar arasındaki uyuşmazlığın esasen dava konusu çekin, müvekkiline hangi amaçla verildiği, ödendiği ve ödemenin kabulü noktasında toplandığını, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında ticari ilişki olmadığını, bilirkişi raporlarının da olmayan ilişkiyi tespit ettiğini, davacı şirketin müvekkile borcu yoksa bu çeki neden davalı şirket yetkilisi ...'a verdiğinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini, ...'ın; davalı ile organik bağı olan dava dışı ciranta ...'nin borcunu teminen olduğunu, Müvekkili şirket yetkilisinin şahsi hesabına gelen ödemeyi, Korkusuz şirketinin alacağı olmadığından, ... alacağına mahsup ettiğini, mahkeme gerekçesinin ise; \".. esasında davacı ile aralarında ticari- alacak borç ilişkisinin bulunduğunu zımnen kabul ettiği, ayrıca davalı tarafın başkaca ...a ait çek olduğunu iddia etmediği, ortada tek bir çekin bulunduğu, davalının iddia edilen ödemenin başka borç için yapıldığını savunduğu ancak bu iddiasını ispatlayamadığı, bu haliyle davacının yaptığı ödemenin takip konusu çek için yapıldığı kanaatine varıldığı..\" şeklinde olduğunu, zımni kabulün söz konusu olmadığını, Bilirkişilerin defterlerde kayıt yok diyerek belirledikleri hususun Mahkeme gerekçesinde aksini söylediğini, ...'a karşı ... tarafından açılmış bir icra takibi olduğunu, ödeme çek için yapılmış olabileceğini, ancak seçimlik hak alacaklı müvekkilinde olduğunu, müvekkilinin şahsi hesabına gelen havaleyi isterse çeke isterse cari hesaba karşılık sayabileceğini, mahkemenin ticaret odası kayıtlarını getirtmiş ancak organik bağ iddiamızı araştırmadığını, tahkikatın eksik ve hatalı yürütüldüğünü, davacı şirketin esasen çeki ciro ettiği ... Tic. Ltd. Şti.'ne takipli olmak üzere 507.400-TL fatura borcunun olduğunu, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Sayılı dosyası ile 07.05.2019 tarihinde taraflarınca davacı şirkete icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin, ticari hayatta çeki, yetkilisi olduğu davalı şirkete ciro ettirdiğini, kullandığını ve çek geri geldiğinde, ... çeki olarak sakladığını, kısmi ödemenin öncelikle muaccel olan borç için yapılmış sayılacağını, ayrıca, ödeme zamanında birden fazla borç muaccel hale gelmişse ödeme ilk takibe konulan borca mahsup edilebileceğini, ödemenin; alacaklı için en az teminatı olan, alacağını elde etmesi diğerlerine nazaran daha zor olan alacağa mahsup edilebileceğini, müvekkil şirket yetkilisinin, yasal haklarını kullanarak ödemeyi diğer şirketinin alacağına mahsup ettiğini, Davacı ödemeden sonra çek aslını dahi istememiş ve çek iade edilmemiş olduğunu beyanla mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER: Dava konusu 17.000TL bedelli çekte keşidecinin dava dışı ..., lehtarın ... AŞ olduğu, ... AŞ cirosu ile ... şirketine, ... şirketinden ise davalı ...Şti ye çekin cirolandığı görülmüştür.Davaya konu İstanbul Anadolu ...İcra md. ... esas sayılı dosyasında; davalı ...Ltd Şti tarafından davacı ile dava dışı keşideci ... aleyhine 17.000TL bedelli 15.9.2019 Tarihli ... seri nolu çeke dayalı olarak toplam 20.810,30Tl nin tahsili talebi ile kambiyo senedine dayalı haciz yolu ile takip başlatılmıştır. Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 30/11/2021 tarihli rapora göre; davacıya ait 2019/2020 yılı Ticari Defterlerinin incelenmesi neticesinde; davalı .... Ltd. Şti adına 2018 yılından devreden borç ve alacak kaydı bulunmadığı, 2019 ve 2020 yılı içerisinde de taraflar arasında hiçbir ticari ilişkiye rastlanmadığı, dava konusu edilen ... İzmit Şubesi El-... Seri nolu, borçlusu ..., lehdarı ...Tic. A.Ş. keşide tarihi 15.09.2019 , Çek Tutarı 17.000,00.-TL olan çek davacı ....Tic. A.Ş.'nin 2019 yılı yevmiye defterinin ... numaralı yevmiye maddesinde kayıt edildiği, ... firmasına verildiği, davacı ....Tic.A.Ş.'nin ... İban numaralı hesabından 15.09.2019 ... çekine karşılık ... adına kayıtlı ... İban numaralı hesabı 15.998,00.-TL EFT ödeme yapıldığı, yapılan işbu ödemenin İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... E sayılı İcra dosyasından takip konusu edilen 17.000,00.-TL çek karşılığı yapıldığı kanaati oluştuğu, davacı ....Tic. A.Ş..'nin ticari defterleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 64 - 65 maddeleri ve 2013 sayılı V.U.K'nun 215 - 226 maddenlerinde belirtilen Ticari Defterlere ilişkin hükümlere, Muhasebe Uygulama Genel Tebliğlerine, ilke ve prensiplerine uygun ve e-defter hükümlerine göre tutulduğu bildirilmiştir. Bilirkişi ...tlav tarafından düzenlenen 30/06/2021 tarihli rapora göre; tüm dosya kapsamı bilgi ve belgeler ile davalı ... Ltd.Şti.'nin 2019 -2020 dönemleri yasal ticari defterleri, kayıtları ve dayanak belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davalı ... Ltd.Şti.'nin incelenen 2019-2020 yasal ticari defterlerinin; 6102 sayılı TTK ve 213 sayılı VUK.'nuna uygun esaslarda tutuldukları açılış kapanışlarının onaylı aldukları ve sahipleri lehine delil olma niteliklerinde oldukları, davacı ... Tic. A.Ş. ile davalı ... Ltd. Şti. aralarında herhangi bir ticari ilişki olduğuna dair, incelenen davalı yasal ticari defterlerinde herhangi bir kaydına rastlanılmadığı, davalı şirket yetkilisi ... iban hesabına davacı tarafından yapılmış 15.998,00 TL. tutarlı EFT ödemesine, davalı şirketin yasal ticari defterlerinde herhangi bir kaydına rastlanılmadığı, davacının ... banka hesabından, davalı şirket yetkilisi ... iban hesabına yaptığı 15.998,00 TL. tutarlı EFT ödemesine ilişkin, Mahkemenin celp ettirdiği dekont üzerinde “ 15.9.2019 ... çekine\" şerhinin yazılı olduğu tespit edilmiştir.
GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlığa konu takip; 15.09.2019 tarihli 17.000TL bedelli çeke dayalı olarak başlatılmış, davacı çekin ödendiğini ileri sürmüştür. Davacının delil olarak dayandığı 18.09.2019 tarihli havale makbuzunda \"15.09.2019 ... çekine\" açıklaması yazılı olmakla ödemenin takibe konu çeke dayalı yapıldığının kabulü gerektiği yerindedir. Davalı istinafında, ödemenin davalı şirket ile organik bağı olan dava dışı şirketin davacıdan olan alacağına mahsup edildiğini, müvekkilinin tercih hakkını kullandığını ileri sürmüş ise de; takip, kambiyo senedine dayalı başlatılmış olup ödemede açıkça çek bilgilerinin yazılı olduğu da dikkate alındığında mevcut delillere göre davalının sair savunmalarının iş bu dava yönünden reddi yerindedir.Açıklanan nedenle davalının yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 1.772,01-TL harçtan, peşin alınan 523,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.248,31-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 63-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.08/03/2024