T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/117
KARAR NO: 2024/295
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/11/2020
NUMARASI: 2020/34 E. - 2020/790 K.
DAVANIN KONUSU: İstirdat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını, ... Bankası Üstbostancı/İstanbul Şubesine ait olduğu, lehtarın ... Tic. Ltd. Şti., keşidecinin ... Tic. A.Ş. çek numarasının ..., çek bedelinin 90.000,00 TL, çekin keşide tarihinin 31/10/2019 keşide yerinin İstanbul olan çekin 18.06.2019 tarihli faktoring sözleşmesi kapsamında ... A.Ş.'ye temlik edildiğini, şirket tarafından 18/06/2019 tarihli fatura tanzim edilerek müvekkile gönderildiğini, müvekkilinin çeki faktoring şirketine vermesi esnasında müvekkili şirketten hiç bir kayıt ve fatura olmaksızın 600.000,00 TL bedelli bononun alındığını, bononun verilmesi halinde çek ile ilgili hiçbir işlem yapılmayacağının belirtildiğini, davacı tarafından keşide edilen Beyoğlu .... Noterliği'nin ... yevmiye sayılı 16.08.2019 tarihli ihtarnamesi ile yukarıda bilgileri verilen çek keşidecisinin mali güçlük içinde olduğu ve çek vadesinde çek bedelinin ödenmeyeceğinin anlaşıldığından bahisle müvekkili hesabını kat ettiğini bildirdiğini ve çek bedeli olarak 90.000,00TL'nin derhal ödenmesini ihtar ettiğini, müvekkili tarafından 26/08/2019 tarihinde 90.000,00 TL çekin geri ödemesi belirtilmek suretiyle ödeme yapıldığını, çek bedelinin ödendiği, davalı tarafından bakiye olarak icra masrafları ve vekalet ücretinin talep edildiğini, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/1180 D.İş 2019/1173 K. Sayılı ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini, itiraz üzerine ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiğini, söz konusu kararın davalı tarafça istinaf edildiğini ancak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2019/2985 E. 2019/2870 K. Sayılı 30.12.2019 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiğini davalı tarafından faktoring sözleşmesine konu çek bedeli karşılığı 90.000,00 TL ödeme yapıldığının davalı tarafından kabul edildiğini belirterek öncelikle davalının İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/1180 D.İş sayılı dosyada bulunan teminatına dava sonucu verilecek karar kesinleşinceye kadar tedbir konulmasını, yargılama neticesinde haklı davalarının kabulü ile 14.563,29 TL nin ödeme tarihi olan 10.09.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davalı aleyhine takip tutarı üzerinden azami oranda kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin, müvekkiline faktoring sözleşmesine istinaden ve ciro yoluyla geçtiğini, müvekkili şirketin bir faktoring şirketi olup; davacı ...Tic.Ltd.Şti. ile müvekkili arasında bir faktoring sözleşmesi imzalandığını, takibe ve davaya konu çekin, bu sözleşmeye istinaden ve ticari ilişkiyi gösterir fatura ile birlikte 18.06.2019 tarihinde, davacıdan tevdi alındığını ve bedelinin de yine davacıya ödendiğini, somut olayda da çekin, ticari ilişkiyi gösterir fatura ile birlikte ciro yoluyla devralındığını, ancak, faktoring işlemlerinde uygulanacak usul ve esaslar hakkında yönetmeliğin 5. Maddesi uyarınca, yapılan istihbarat çalışmaları sonucu çekin keşidecisi olan dava dışı ....Tic.A.Ş. hakkında T.C. Merkez Bankası kayıtlarında ve piyasada yapılan araştırmalarda, taahhütlerini yerine getiremediğini, mali ve ödeme güçlüğü içinde olduğunu, çeklerinin karşılıksız çıktığının öğrenildiğini, müvekkili şirketin kendisine tevdi edilen dava konusu çekin vadesinde ödenmeyeceğini tespit ederek davacının faktoring hesabını kat ederek borcun ödenmesi amacıyla davacıya Beyoğlu .... Noterliği’nin 16.08.2019 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesini gönderdiğini, faktoring işlemine istinaden temlik alınan çekin istihbaratının olumsuz olması ve müvekkilinin zarara uğramasının önlenmesi amacıyla taraflarına 600.000TL bedelli bono üzerinden İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/1180 D.İş sayılı dosyası ile çek bedeli olan 90.000-TL zımnında ihtiyati haciz talep edildiğini, taleplerinin kabulü üzerine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile takipte ve tahsilde tekerrür olmamak üzere takibe geçildiğini, dolayısıyla, faktoring sözleşmesi çerçevesinde tevşik alınan belgelere istinaden, davacıya ödenen 90.000-TL bedel üzerinden icra işlemleri gerçekleştirilmiş olup tüm işlemlerin yasa ve usule uygun olduğunu, davacı tarafın borçlu olduğu tutarı ödediğini, kaldı ki hakkında başlatılan icra takibine itiraz hakkı bulunmasına rağmen itiraz süresi içinde ödeme yapmış olduğundan cebri icra tehdidi altında olduğunu iddia edemeyeceğini ve bu nedenle koşulları oluşmayan istirdat davasının reddine karar verilmesini, davacının, takibin tüm ferilerinden sorumlu olduğundan icra masrafları ve vekalet ücretine ilişkin olan istirdat talebinin reddinin gerektiğini, davacı, faktoring sözleşmesi gereğince kendisine ödenen 90.000-TL'den kaynaklanan icra takibinde, icra masrafları ve vekalet ücretine ilişkin 14.563,29-TL'nin istirdatını talep ettiğini, müvekkilinin, çekten kaynaklanan alacağı sorunlu hale geldiğinden icra takibi yapmakta haklı olduğunu, davacının asıl alacak ve ferilerine ilişkin tüm dosya borcunu ödemek yerine asıl alacağı ödediği göz önüne alındığında icra masrafları ve vekalet ücreti yönünden takibe devam edilmesi yasa ve yerleşik Yargıtay kararları gereği olduğunu, yapılan borç ödemesinin kötü niyetle geri alınmaya çalışıldığını, taraflarınca yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğundan iade yükümlülüğün olmadığını, yapılan ödemesi borç ödemesi olduğunu ve huzurdaki davanın açılmasında hiçbir kusurlarının olmadığını, bu nedenlerle yapılan ödemenin borç ödemesi olup kötü niyetle iadesinin istenildiğini, zira müvekkili şirketin icra takibine konu edilen ve davacının borçlu sıfatıyla yaptığı alacağını tahsil ettiğini, borçlu olunan meblağın ödenmesi nedeniyle istirdat davasının şartlarının oluşmadığından müvekkili şirkete hiçbir şekilde kusur yüklenmesinin mümkün olmadığını, tüm bu sebeplerle haksız davanın ve taleplerin reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince; Taraflar arasında 18/06/2019 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığı, bu kapsamda davacı şirket tarafından fatura ile tevsik edilen alacağa dair 30/10/2019 tarihli 90.000,00 TL bedelli çekin davalı ... şirketine verildiği, davalı ... tarafından çekin vadesinden önce 16/08/2019 tarihinde davacıya çeke konu borcu ödemesi hususunda ihtarname gönderildiği, sonrasında mahkememize başvurularak 25/06/2019 vade tarihli 600.000,00 TL bedelli bono dayanak yapılarak 90.000,00 TL borç için ihtiyati haciz talep edildiği, mahkememizce 2019//1180 E değişik iş sayılı karar ile ihtiyati hacze karar verildiği, davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün 2019/31433 takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatığı, davacının çeke dayalı 90.000,00 TL borcu vadesinden önce 26/08/2019 tarihinde ödediği, davalı ... şirketinin icra dosyasına 90.000,00 TL nin haricen ödendiğini bildirdiği, davacı vekilinin 29/08/2019 tarihinde ihtiyati haciz kararına itiraz ettiği, 10/09/2019 tarihinde icra dosyasına ihtirazi kayıtla bakiye 14.563,29 TL ödediği ve icra dosyasının kapandığı, davacının itirazı üzerine mahkememizce 09/10/2019 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilerek ihtiyati haciz kararının kaldırıldığı, davalının ek karara yönelik itirazının İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2019/2985 E 2870 K sayılı ilamı ile esastan reddedildiği sabittir.Davacı taraf, haksız icra takibi sebebi ile ödemek zorunda kaldığı icra masrafları ve avukatlık ücretinin istirdadını talep etmektedir.Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 8/2 maddesindeki düzenleme şu şekildedir: ''Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için;a) Alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması,b) Alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ve diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması,c) Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir.''Bu madde bağlamında değerlendirme yapıldığında; davalı ... tarafından ihtiyati hacze dayanak yapılan 600.000,00 TL bedelli bononun, fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkisi kanıtlanamamıştır, bononun ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralındığı kabul edilse dahi taraflar arasındaki borca konu 90.000,00 TL bedelli çekin vadesinde ödenmemesi söz konusu olmadığından, teminat senedi dayanak yapılarak, vadesi gelmemiş olan alacak için verilen ihtiyati haciz kararı usul ve yasaya uygun değildir. Davalının usul ve yasaya uygun olmayan ihtiyati haciz kararı dayanak yapılarak başlatığı icra takibi haksızdır. Davacı taraf, icra tehdidi altında henüz vadesi gelmeyen çeke yönelik ödeme yapmak zorunda kaldığı,\" gerekçesiyle, davanın kabulüne; 14.563,29 TL'nin ödeme tarihi olan 10/09/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çek, müvekkiline faktoring sözleşmesine istinaden ve ciro yoluyla geçtiğini, müvekkili şirketin faktoring şirketi olduğunu, davacı ...Tic.Ltd.Şti. ile müvekkil arasında bir faktoring sözleşmesi imzalandığını, davaya konu çek bu sözleşmeye istinaden ve ticari ilişkiyi gösterir fatura ile birlikte 18.06.2019 tarihinde, davacıdan tevdi alındığını ve bedeli de davacıya ödendiğini, müvekkili çekin keşidecisi olan dava dışı ....Tic.A.Ş. hakkında T.C. Merkez Bankası kayıtlarında ve piyasada yapılan araştırmalarda, taahhütlerini yerine getiremediğini mali ve ödeme güçlüğü içinde olduğunu, çeklerinin karşılıksız çıktığını öğrendiğini, müvekkili çekin ödenmeyeceğini tespit ederek davacının faktoring hesabını kat ederek borcun ödenmesi amacıyla davacıya Beyoğlu ... Noterliği’nin16.08.2019 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesini gönderdiğini, 600.000-TL bedelli bono üzerinden İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2019/1180 D.İş sayılı dosyası ile çek bedeli olan 90.000-TL zımnında ihtiyati haciz talep ettiklerini, taleplerinin kabulü üzerine İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, davacıya ödenen 90.000-TL bedel üzerinden icra işlemleri usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, davacı borcuna itiraz etmeden ödediğini, cebri icra tehdidi altında olduğunu iddia edemeyeceğini, davacının takibin tüm ferilerinden sorumlu olduğundan icra masrafları ve vekalet ücretine ilişkin olan istirdat talebinin reddi gerektiğini, davacının takibin tüm ferilerinden sorumlu olacağının Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğunu, istirdat talebinin koşulları oluşmadığını, istirdat isteminin kötü niyetli olduğundan verilen kararın kaldırılmasını, istinaf isteminin kabulünü davanın reddini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, istirdat davasıdır. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E, sayılı dosyasında 16/08/2019 tarihinde alacaklı tarafından borçlular aleyhine 600.000,00 TL bedelli bonoya istinaden toplam 91.003,44 TL'nin tahsili amacıyla kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır.Alacaklı vekili tarafından icra dosyasına dosya borçluları tarafından 90.000,00 TL haricen ödendiği beyan edilmiş, icra müdürlüğünce beyan tarihi itibariyle 10/09/2019 tarihinde dosya kapak hesabı yapılarak toplam alacakta, yatan miktar mahsup edildiğinde bakiye borç miktarının 14.563,29 TL olduğu belirtilmiştir.Takibe dayanak İstanbul 7 ATM'nin 2019/1180 D.iş 2019/1173 K.sayılı ihtiyati haciz kararının dayanağının takibe konu 600.000,00 TL bedelli bono olduğu, ihtiyati haczin 90.000,00 TL üzerinden verildiği, ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine mahkemece 09/10/2019 tarihinde itirazın kabulü ile 21/08/2019 tarihli ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği, kararın istinaf edilmesi neticesinde İSTANBUL BAM 16 HD.nin 30/12/2019 gün 2019/2985 E. 2019/2870 K. sayılı kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. Borçlu tarafından 10/09/2019 tarihinde bakiye icra masrafları ile birlikte 14.563,29 TL icra dosyasına ödenmiştir. Davacı tarafından 31/10/2019 tarihli 90.000,00 TL lik çekin geri ödemesi olduğu belirtilmek suretiyle 90.000,00 TL 26/06/2019 tarihinde davalıya ödenmiştir. Çekin ödeme tarihi 31/10/2019 tarihi olup davacı tarafından çekin ödeme tarihinden önce çek bedelinin ödendiği, ödenmesine rağmen davalı tarafından ödeme tarihinden sonra 21/08/2019 tarihinde bonoya istinaden 90.000,00 TL alacağa dayalı olarak ihtiyati haciz kararı alındığı, itiraz üzerine ihtiyati haciz kararının kaldırıldığı ve istinaf edilmesi neticesinde İSTANBUL BAM 16 HD. tarafından istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği, anlaşılmıştır. 6361 Sayılı Kanunun 9/1-a maddesi uyarınca faktoring şirketleri ana faaliyet konuları dışında faaliyette bulunamaz. 04/02/2015 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8/3 maddesinde; müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için; a) alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, b) alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ve diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması, c) kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir. İhtiyati hacze dayanak yapılan senedin alacak bildirim formunda ihtiyati haciz isteyene tevdi edilen senetlerden olmadığı, 600.000,00 TL bedelli senedin 90.000,00 TL'lik kısmı yönünden ihtiyati haciz talep edildiği, davalı tarafından icra takibinin dayanağı bono ise de, faktoring işlemine istinaden temlik alınan çekin istihbaratının olumsuz olması sebebiyle ek teminat amaçlı olarak alınan bononun takibe konu edildiği anlaşıldığından, başlatılan icra takibinin haksız olduğu, davacının çek bedeli dışında ödediği bakiye bedelin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanaatine varılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/11/2020 tarih ve 2020/34 E., 2020/790 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 994,82 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 746,12 TL harcın mahsubu ile bakiye 248,70 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 15/02/2024