T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/489
KARAR NO: 2024/358
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 10/11/2020
ESAS NO: 2018/161
KARAR NO: 2020/509
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Ücretli Yoldan Geçiş ihlalinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/02/2018
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya 31.10.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafından 06.11.2017 tarihinde dosyanın tamamına itirazda bulunulduğunu, yapılan itirazın haksız ve yersiz olduğunu, tüm bu nedenlerden dolayı yapılacak yargılama neticesinde davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini, takibin devamını ve aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, 03/06/2016 tarihli beyanında 10 katı olan ceza tutarının 4 katına indirildiğini, bu itibarla harca esas değerin 16.241,25 TL olduğunu belirtmiştir.
CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; son zamanlarda basın ve yayın organlarınca da sıkça dile getirildiği üzere, otoyol ve köprü geçişlerinde trafiği hızlandırmak üzere uygulanmaya başlayan OGS/HGS geçiş sistemlerinde kendi sisteminden kaynaklanan sorunlar yer aldığını, okuma hatası yüzünden binlerce araca ceza düzenlendiği gibi müvekkili şirketin maliki olduğu veya kiraya verdiği kiraladığı otobüslerin de tamamında cezalı geçiş yaptığına ilişkin kayıtlar olduğunu, ancak bu hatalı kayıtların gerçeği yansıtmadığını, aracın OGS sistemi olduğunu, sisteme tanımlı hesap bilgisi ve sistem içerisinde olması gereken bedel (ücret) bulunmasına rağmen araçların geçiş ihlali yaptıkları iddia edildiğini, davacı vekili tarafından ihlalli geçiş bildiriminin her ne kadar yasal bir yükümlülük olmamasına rağmen sadece bilgilendirmek amacıyla ihlalli geçiş anında araç sürücüsüne teslim edildiği ifade edildiğini, ancak her türlü ceza tutanağının müvekkiline bildirilmesinin yasal olarak zorunlu olduğunu, müvekkili şirketin Türkiye Karayolu Taşımacılığının köklü şirketlerinden biri olduğunu ve böyle bir ihlale sebebiyet vermesinin mümkün olmadığını, Mahkeme tarafından ihlalli geçişe sebep olduğu öne sürülen araçların plakaları ile araştırma yapıldığı taktirde bu hususun açıklık kazanacağını, tüm bu nedenlerden dolayı davacının ispattan yoksun mesnetsiz ve dayanaksız iddiaları ve taleplerini içeren davanın reddini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece ''davacı ile davalı arasında ihtilafın, işletmesi davacı tarafa ait olan ücretli geçiş sağlanan köprü ve otoyoldan davalı tarafa ait araçların muhtelif tarihlerde ücret ödemeden geçiş yapmasından kaynaklı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptaline yönelik olduğu görülmüştür. Dosya kapsamı ile uyumlu, gerekçeli ve denetime açık 25/12/2019 tarihli bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edilmiştir. Davalının 2 geçiş dışındaki geçişleri esnasında araçların HGS hesaplarında yeter bakiye bulunduğunun tespit edildiği, (...-14.05.2017-22:27-58,90 TL-129,95 TL-Yetersiz Bakiye, ...-17.05.2017-00:46-69,35TL-105,05TL-Yetersiz Bakiye) bu nedenle sadece bu iki geçiş için davacı kurumca ceza tutarı talep edebileceği, ayrıca geçiş ücretleri tahsil edilmediğinden takibe konu tüm geçiş ücretlerinin davacı tarafça talep edilebileceği, ... geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki cezanın 4 katı olarak değiştirildiği ve hazine payı uygulamasının ortadan kaldırıldığı anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulü ile davalı tarafın İstanbul ... İcra Dairenin ... Esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın 3.248,25 TL geçiş ücreti ve 940,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 4.188,25 TL bakımından iptaline, dava tarihinden sonra asıl alacağa değişen oranlarda ve yıllık %9,75'i geçmemek üzere avans faizi yürütülmesine ve de davalı tarafın hükmolunan miktara ilişkin yapmış olduğu itirazın haksız ve davacı tarafın alacağını geç almasına sebep olacak nitelikte bulunduğu anlaşılmakla ve de alacak likit olmakla (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi 2017/2102 Esas, 2018/1971 karar sayılı 22/11/2018 tarihli kararı) icra inkar tazminatının alınarak davacı tarafa verilmesi ve de davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından reddi\" karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ''Müvekkil Şirketin geçiş ücretini, geçiş sonrası fakat geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, etiketlerdeki eksik bakiyenin tamamlanması halinde, otomatik olarak etiket hesaplarından tahsil etmesine (“Otomatik Tahsilat Yöntemi”) ilişkin kanuni bir yükümlülüğü olmadığı gibi bu hususta herhangi bir taahhüdü bulunmamakta ve bu doğrultuda ayrı bir yasal düzenleme ya da protokol bulunmamaktadır. Hesapta ödeme yapmak için yeterli bakiye varken, gerekli bilginin zamanında gişeye ulaşmaması veyahut yukarıda bir kısmı açıklanan nedenlerle OGS/HGS hesabından tahsilat yapılamaması durumunda nakit veya kredi/banka kartı ile ödeme yapılması gerekirken ve bu hususta sürücüler bilgilendirip ödemenin hangi sürede nereye yapılacağı hakkında ihlalli geçiş bildirim fişi verilmesine rağmen ödeme yapılmaması durumunda ilgili yasal düzenlemeler gereği tüm sorumluluk araç sahiplerinindir. İhlalli geçiş sonrası bakiye yüklemesi yapılsa dahi eski tarihli geçişlerin düşümünün yapılıp yapılmadığı görülmediğinden doğru bir sonuca ulaşılması mümkün değildir. Yerel Mahkeme tarafından bu talebimiz dikkate alınmadan sadece PTT'den gelen güncel ve mevcut bakiye bilgileriyle dosya bilirkişiye gönderilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki \"İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz\" kuralı nazara alınmıştır.\tDava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti, ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İstanbul ...İcra Dairesinin ... sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından \"Takip talebine ekli listede plakaları belirtilen, borçluya ait araçların müvekkil şirket tarafından işletilen Köprü ve Otoyoldan ihlalli geçişleri sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücreti ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin on katı tutarındaki cezadır.\" açıklamalı 3.248,25TL geçiş ücreti ve 32.482,50TL ceza tutarı olmak üzere toplam 35.730,75TL alacak için Bakırköy ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında takibe geçildiği, davalının borca ve yetkiye itirazı üzerine takibin durdurulduğu ve alacaklı vekili talebi ile icra dosyasının İstanbul İcra Dairelerine gönderilerek İstanbul ...İcra Dairesinin ... sayılı esasa kaydedildiği ve de yeniden gönderilen ödeme emrine davalı vekilince takibe, borca, faize yönelik itirazda bulunduğu ve de takibe yapılan itirazın süresinde yapıldığı ve açılan itirazın iptali davasının da İİK 67. Maddede öngörülen 1 yıllık hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmıştır. Davalının maliki olduğu araçların 2017 yılında farklı güzergahlarda ihlalli geçişi nedeniyle geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsili talep edilmektedir. Davacı taraf, araçların geçişine ilişkin cd kayıtlarını ve belgeleri ibraz etmiştir. Mahkemece araçların hgs hesap hareketleri PTT Genel Müdürlüğünden temin edilmiştir. Elektrik-Elektronik Mühendisi Mustafa Kürşat Tezcan tarafından düzenlenen 25/12/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirket vekilinin ihlal yapıldığı iddia edilen tarihlerde şirketlerine ait araçların ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazının bulunmadığı, davacı vekilince geçişe ilişkin fotoğrafların sunulduğu, bu hususta nihai karar Mahkemeye ait olmak üzere; davacı şirket internet sitesinde de belirtildiği üzere İstanbul-Bursa-lzmir otoyolu geçişlerinde geçiş ücretleri mevcut Karayolları Genel Müdürlüğü sisteminden farklı olarak OGS/HGS hesaplanndan anlık bakiye sorgusu yapılarak tahsil edildiği, yani eğer geçiş anında hesapta geçiş bedelini karşılayacak tutarda para varsa ancak o zaman HGS/OGS ile geçiş yapılabileceğinin açıkça belirtildiği, sadece iki geçiş esnasında davalı şirket araçlanndaki HGS bakiyesinin yetersiz olduğunun tespit edildiği, diğer geçişler esnasında araçların HGS hesaplarında yeter bakiye bulunduğu tespit edildiği, (...-14.05.2017-22:27-58,90 TL-129,95 TL-Yetersiz Bakiye,...-17.05.2017-00:46-69,35TL-105,05TL-Yetersiz Bakiye) bu nedenle sadece bu iki geçiş için davacı kurumca ceza tutarı talep edebileceği, ayrıca geçiş ücretleri tahsil edilmediğinden takibe konu tüm geçiş ücretlerinin davacı tarafça talep edilebileceği görüş ve kanaatine varıldığı, (takibe konu geçişler için Geçiş Ücreti toplam 34 adet: 3.248,25 TL , Ceza Ücreti sadece 2 geçiş için: (519,80 TL+ 420,20 TL) 940,00 TL (7144 Sayılı Torba Kanun gereği geçiş ücretinin 4 katı), takibin toplam 4.188,25 TL üzerinden davalı ... ve Tic. A.Ş. adına devam etmesi gerektiği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek, geçiş sırasında araçların hgs kaydında yeterli bakiye olup olmadığı, incelenerek, hgs kaydında yeterli bakiye varsa sadece geçiş ücreti; bakiye yoksa geçiş ücreti ve ceza miktarı hesabına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30.maddesi ile 05/07/2022 tarihli 31887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7417 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yeni eklenen hükümler bir arada değerlendirildiğinde; söz konusu geçiş ücretlerinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde cezasız ödeneceği, 15 ila 45 gün içinde ödenmesi halinde geçiş ücretleri ile birlikte 1 katı tutarında ceza bedelinin ödeneceği, 45 günden sonra ise geçiş ücretleri ile birlikte 4 katı tutarınca ceza ödeneceği ancak bu bedelin genel hükümlere göre tahsili için en az 15 gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden biriyle bilgi verilmesi gerektiği açıktır. Dava konusu ihlalli geçişler, dosya kapsamında yer alan CD görüntüleri ile sabittir. İhlalli geçiş yapan araçların yeterli bakiyeye sahip olup olmadıkları mahkemece araştırılmış ve hgs kaydında yeterli bakiye varsa sadece geçiş ücreti, bakiye yoksa geçiş ücreti ve ceza miktarı hesaplanarak davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmakla; mahkemece verilen karar isabetli olmuştur. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, HMK 353/1.b.1 bendi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvusunun esastan reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından yatırılan 162,10 TL istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafından yatırılan 59,30 TL'nin mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.13/03/2024