T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1201 Esas
KARAR NO: 2024/486 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/02/2022
NUMARASI: 2021/722 E. - 2022/59 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918S.K.Hariç))
KARAR TARİHİ: 11/03/2024
K.YAZILDIĞI TARİH: 11/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasından dosya borçlusu aleyhine 20.12.2019 tarihli ve 18.850,00-TL bedelli çeke istinaden kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile icra takibi başlattığını, yine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nden Ankara ... İcra Müdürlüğü'ne yazılan talimat ile 22.01.2020 tarihinde dosya borçlusu olmayan ve üçüncü şahıs konumunda olan müvekkili şirketin Samsun yolu 18. km'deki adresine gelerek haciz işlemi gerçekleştirdiğini ve haczedilen taşınır malların yediemini olarak müvekkili şirket yetkilisinin oğlu ...'yi tayin ettiğini, haciz işlemi esnasında müvekkili şirketçe istihkak iddiasında bulunulduğunu, süresi içerisinde açılan istihkak davası devam ederken davalı şirketin haczedilen malların kaldırılması için tekrar müvekkili şirketin adresine geldiğini, cebri icra tehdidi altında bulunan müvekkili şirketin ihtirazi kayıtla dosya borçlusu olmamasına rağmen icra dosyasına 39.000,00- TL ödeme gerçekleştirdiğini, görülmekte olan istihkak davasının yargılaması sonucunda davanın kabulüne ve hacizli taşınırların müvekkili şirkete teslimine karar verildiğini, davanın kabulü üzerine müvekkili şirketten haksız şekilde alınan meblağın tahsili amacıyla müvekkili tarafından davalı aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takiplerde haciz yolu ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından haksız şekilde borca itiraz edilmesi nedeniyle takibin durduğunu, müvekkili şirketin davalı şirketin haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde zarara uğradığını beyanla mağduriyetinin giderilmesi amacı ile İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı şirkete usulüne uygun tebligat yapılmış, ancak davaya karşı cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
MAHKEME KARARI: İstanbul 16.Asliye Ticaret Mahkemesi 02/02/2022 tarihli 2021/722E. - 2022/59K. sayılı kararıyla; \"... takip dosyasının tarafı olmayan davacı üçüncü kişilerin, ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme kurallarına göre takip dosyası borçlusundan geri isteme hakkı bulunmakla birlikte, somut dava yönünden davalı takip alacaklısının sebepsiz zenginleşen konumunda olmadığı görülmektedir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde, davacının icra takip dosyasına ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında dava dışı takip borçlusundan talep edebilmesi mümkün olmakla birlikte, davalı takip alacaklısından geri isteme hakkının bulunmadığı\" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Mahkemece cebri icra tehdidi altında ihtirazi kayıtla yapılan ödemenin İİK M.9 ve M.12 gereği takip alacaklısı davalıdan değil, takip borçlusunundan talep edilebileceği kararının hukuka, İcra İflas Kanunun mantığına, ilgili maddelerine ve yerleşik Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu, İİK'nun \"Paranın Ödenmesi ve Değerli Eşyanın Muhafazası\" başlıklı 9. maddesinin dava konusu olayla ilgisi bulunmadığını, 12. Maddenin ise 02/07/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 105. Maddesi ile mülga olduğunu, bu nedenle uygulanamayacağını, İcra takibinde üçüncü şahıs durumunda olan ve istihkak davası kabul edilen müvekkilinin cebri icra baskısıyla yaptığı ödemenin Borçlar Kanunun 78. maddesine göre değerlendirilmesi gerektiğini, maddede \"Borçlanmadığı edimi kendi isteğiyle yerine getiren kimse, bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat ederse geri isteyebilir. Zamanaşımına uğramış bir borcun ifasından veya ahlaki bir ödevin yerine getirilmiş olmasından kaynaklanan zenginleşmeler geri istenemez\" hükmüne göre müvekkilinin cebri icra tehdidi altında, iradesi sakatlanarak yaptığı ödemeyi davalı alacaklıdan talep edebileceğini, Davanın istirdat şartlarına göre açılan sebepsiz zenginleşme davası olduğunu, TBK'nun 78. maddesinin buna cevaz verdiğini, müvekkilinin cebri icra tehdidi altında yaptığı bu ödemeyi sadece istirdat davası değil, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre de takip alacaklısından talep edebileceğini, istirdat davası açıldığında nasıl ki takip alacaklısı davalı olarak gösterilecekse, mevcut davada da davalının takip alacaklısı olacağını, sebepsiz zenginleşenin takip alacaklısı olduğunu, takip borçlusunun müflis olması halinde müvekkilinin alacağını tahsil edemeyeceğini ve mağdur olacağını belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, borçlunun ... Anonim Şirketi olduğu, 39.000,00 TL asıl alacak, 6.562,68 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 45.562.68 TL için genel haciz yoluyla icra takibi yapıldığı, borçlunun süresinde borca ve takibe itiraz etmesi üzerine icra takibinin durduğu tespit edilmiştir. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Anonim Şirketi, borçluların ... Anonim Şirketi, ...-... olduğu, toplam 18.921,31 TL alacak için 13/01/2020 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği, Ankara ... İcra Müdürlüğünün ... Tal. dayılı dosyasından 22/01/2020 tarihinde davacının adresinde bir kısım menkullerin haczedildiği tespit edilmiştir. İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/388 Esas, 2021/315 Karar sayılı kararı incelendiğinde; davacının ... İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, davalının ... Anonim Şirketi olduğu, 22/01/2020 tarihli haciz sırasında davacıya ait iş yerinde haczedilen menkullerle ilgili istihkak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne ve mahcuzlar üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek 07/10/2021 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E: Dava; takipte taraf sıfatı bulunmayan davacı şirket tarafından haciz/muhafaza baskısı altında takip dosyasına ödendiği beyan edilen paranın, takip alacaklısı davalı şirketten tahsili istemi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekili müvekkilinin cebri icra tehdidi altında takip alacaklısına ödediği parayı geri isteyebileceğini, davada TBK’nun 78. maddesinin uygulanması gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur. Dosya içinde bulunan İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki 30/06/2020 tarihli tahsilat makbuzu incelendiğinde, davacı tarafından haciz baskısı altında ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığı belirtilmek suretiyle 39.000,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, davacıya ait iş yerinin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının borçlusu ile ilişkili olduğunun tespit edilemediği, davacının istihkak iddiasıyla ilgili talebinin İstanbul 11. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/388 Esas, 2021/315 Karar sayılı kararı ile kabul edilerek, davacıya ait menkuller üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği, davacının ihtirazi kayıtla yapmış olduğu ödemenin kendisine iadesini sebepsiz zenginleşmiş olan davalıdan talep edebileceği, bu nedenle Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, Mahkemece tarafların delilleri toplanmak suretiyle, yargılamaya devam olunması için dosyanın mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince, İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 02/02/2022 tarihli 2021/722 E. - 2022/59 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Yargılamaya devam olunmak üzere dosyanın, karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-İstinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talebi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderleri olarak; Davacı avansından kullanıldığı anlaşılan; 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile 66,50 TL (posta-teb-müz) masrafının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 6-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 11/03/2024 tarihinde HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.