T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO 2024/159 Esas
KARAR NO: 2024/463 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/117 Esas, 09/11/2023 Tarihli Ara Karar
DAVANIN KONUSU: Hükmen Tescil (Finansal Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 08/03/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ..., İstanbul Ticaret Siciline kayıtlı Türk şirketi olduğunu, filosunda bulunan 5 adet Boeing 747-400 tipi (... Jet) uçak ile uluslar arası hava kargo taşımacılığı faaliyetinde bulunduğunu, kıtalar arası uzun menzilli uçuşa elverişli ve yüksek tonajlı yük taşıma kapasteli uçaklar olduğunu, ... A.Ş, 2011 ve 2012 yıllarında İki adet ... tipi uçağı satın aldığını, ... Limited ile anlaştığını, 07/09/2011 tarihli Beşiktaş ... Noterliği ... yevmiye numaralı \"Uçak Finansal Kiralama Sözleşmeleri\" imzalandığını, Her bir uçak İçin ayrı ayrı imzalanan her iki finansal kiralama sözleşmesi de mülkiyetleri davacıda bulunan uçakların, sözleşme imzası ile davacıya teslim edilerek, belirlenen aylık kira bedellerinin zamanında ve eksiksiz ödenmesi halinde, sözleşme süresinin sonunda uçakların mülkiyetlerinin davacıya devredileceği vaad ve taahhüdü şeklinde sözleşme imzalandığını, İmalatçı seri numarası ... olan ... kargo modeli uçak ile ilgili olarak 01/10/2012 tarihli Beyoğlu .... Noterliği ... yevmiye numaralı Uçak Finansal Kiralama sözleşmesinin imzalandığını, her iki uçağa ilişkin 12/02/2021 tarihli tadilat anlaşmasında davacının kira süresi bitiminde uçakların mülkiyetini devralma hakkı bulunduğunu bu durumun her iki sözleşmede de yer aldığını, sözleşmelerde kiracı olarak yer alan davacının ödenmemiş hiçbir kira borcunun olmaması gerektiğini ve kiracı tarafından temerrüt durumunun doğmaması gerektiği ve kiralayanın yani davalının süre bitiminde uçakların hukuki mülkiyetinin kiracıya devredeceğinin yer aldığı, kiracı yani davacının finansal kiralama sözleşmesinde yazılı bütün yükümlülüklerini eksiksiz ve tam yerine getirdiğini davalının da noter onaylı sözleşmelerde ikrar ettiğini, 15/02/2023 tarihinde sözleşme bitimi davalı şirkete satış senedi ve faturanın gönderilmesi için yazılı olarak bildirildiğini, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranarak temerrüde düştüğünü davalının şirket filosunda bulunan uçakları aktif olarak hala kullandığını uçakların işletilmesi faaliyetinde bulunan şirketin faaliyetlerine devam edebilmesi için dava konusu uçakların, dava sonuna kadar Türk Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nezdinde tescili olarak kalması ve uçaklar üzerinde davalının mülkiyetten doğan haklarının kısıtlanarak üçüncü kişilere devri, kiralanması, ipotek veya başka yollarla teminat gösterilmesinin engellenmesini kapsayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,Yapılacak yargılama sonunda, Üretici seri numaraları ... ve ... olan, TC-ACF ve TC-ACG tescilli iki adet ... tipi iki adet uçağın mülkiyetlerinin müvekkili ... A.Ş adına hükmen tescil edilmesine karar verilmesini, tazminat haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİR KARARI: İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2023 tarih ve 2023/117 Esas sayılı ara kararıyla;\"1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE; 2-HMK'nın 389 ve devamı maddeleri gereğince davacı tarafa takdiren % 15 oranında (1.500.000,00 TL) nakdi teminat veya muteber bir bankanın aynı miktarda kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edildiğinde; dava konusu Üretici Seri numaraları ... ve ... olan, TC-ACF ve TC-ACG tescilli iki adet ... 747-400 tipi iki adet uçağın davalı tarafından 3. Kişilere devri, kiralanması, teminat gösterilmesi, davalının mülkiyetinden doğan tüm haklarının engellenmesi ve Uçakların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nezdinde Türk Sicilinden Terkin edilmesinin engellenmesi bakımından İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA \" karar verilmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZ: Davalı vekili 17/10/2023 tarihli dilekçesi ile; mahkemece 24/02/2023 tarihli ara karar ile dava konusu üretici seri numaraları .. ve ... olan TC-ACF ve TC-ACG tescilli iki adet Boeing 747-400 tipi uçağın davalı şirket tarafından 3.kişilere devri, kiralanması, teminat gösterilmesi, davalının mülkiyetinden doğan tüm hakların engellenmesi ve Uçakların Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü nezdinde Türk sicilinden terkin edilmesinin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verildiğini, 24/02/2023 tarihli tensip tutanağının 9.maddesi uyarınca dava konusu uçakların proforma fatura bedelinin ve ödeme planında toplam kira bedelinin, açılan dava değerinden daha yüksek olduğu görüldüğünden davacı tarafa dava konusu malların dava tarihi itibariyle ikinci el piyasa rayiç değerini açıklamak, gerekirse SPK lisanslı değerlendirme şirketinden alınan ekspertiz incelemesi yaptırmak sureti ile eksik, kalan peşin karar ve ilam harcını hesaplayıp mahkeme veznesine yatırmak üzere davacıya 1 aylık kesin süre verildiğini, eksik harç tamamlanmadan ihtiyati tedbir kararı dahi verilmesinin mümkün olmadığını, somut olayda ise davanın 20/02/2023 tarihinde başlatıldığı, 24/02/2023 tarihinde mahkeme tarafından tensip zaptı düzenlenerek eksik harç olduğu tespit edilerek tamamlanması için kesin süre verildiğini ve bu sürenin dolması ve harcın tamamlanması beklenmeden aynı gün içerisinde ihtiyati tedbire hükmedildiğini, kanunda ve içtihatlarda harç tamamlanmadan davaya devam edilemeyeceği ve dosyanın işlemden kaldırılması düzenlenmişken davacı şirketin eksik harcı yatırmadan mahkemenin ihtiyati tedbir kararı vermesinin usule ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, sonuç olarak dava değeri usulüne uygun olarak alınacak değerleme raporu ile tespit edilmeden, dava harcı hesaplanmadan ve bu harcın tamamı davacı tarafından tamamlanmadan ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olmadığını, mahkeme tarafından 24/02/2023 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararında davacı tarafından %15 teminat yatırılması gerektiğine hükmedildiğini ve %15'lik tutarın 1.500.000,00 TL olarak belirlendiğini, davacı şirketin davayı eksik bedel üzerinden başlattığını ve eksik harcı ödediğini, söz konusu eksik kalan harç tamamlanmamışken mahkemece ihtiyati tedbir kararı verildiğini ve bu sebeple dava değerinin %15'i olarak yatırılacak teminatın davanın gerçek değerinin %15'inden çok daha düşük kaldığını, davacı tarafından sunulan rapora göre 2 uçağın değerinin 220.000.000 TL iken mahkemece sunulan %15'lik kısma denk gelmesi gereken teminatın değerinin 1.500.000 TL olduğunu, eksik harç yatırılmadan ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması sebebiyle kararın yasaya ve usule aykırı olmanın yanı sıra teminat miktarının da düşük yatırılması ve davalı müvekkilinin zarara uğraması halinde bu zararı karşılayamayacak tutarda olması nedeniyle de söz konusu kararın hukuka aykırı olduğunu, dolayısıyla eksik teminatın mahkeme tarafından verilen kesin süre içerisinde tamamlanmaması halinde ihtiyati tedbir kararının kaldırılması gerektiğini, ihtiyati tedbir kararına hükmedilmesi için yaklaşık ispat arandığını, ancak davacının tedbir talebi dilekçesinde davanın esası yönünden haklılığının yaklaşık olarak ispatlayamadığını, verilen ihtiyati tedbir kararının şirketi faaliyetlerini önemli ölçüde sınırladığını, ticari hayatını zorlaştırdığını, şirketin önemli bir gelir kaybına uğradığını ve şirketin faaliyet göstermesini engelleyerek ticari hayat dışına itmez suretiyle mağdur ettiğini, davalı şirketin ciddi zarara uğratacak nitelikte olan bu kararın verilmesi için ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleştiğinin ispatlanmasını ve mahkemenin bu hususları araştırması gerektiğini, şartları oluşmadığı halde verilen bu ihtiyati tedbir kararının şirketi mağdur ettiğini, belirtilen nedenlerle müvekkili şirket nezdinde geri dönülmesi imkansız bir zararın doğmaması adına iş bu itirazın kabulüyle sözleşmeye konu uçaklar üzerindeki tedbirin kaldırılmasını talep ettiklerini, arz ve izah edilen nedenlerle mahkemece resen dikkate alınacak hususlar doğrultusunda itirazlarının kabulüyle sözleşmeye konu olan üretici seri numaraları ... ve ... olan TC-ACF ve TC-ACG tescilli iki adet ... 747-400 tipi uçağın üzerindeki ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiştir.
İHTİYATİ TEDBİRE İTİRAZIN REDDİ KARARI: İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/11/2023 tarih ve 2023/117 Esas sayılı ara kararıyla; \"Öncelikle somut olay yönünden ihtiyati tedbir kararının verilebilme şartı olan yaklaşık ispat, dava dilekçesi ve ekli belgelerle ( noter kayıtları, uçakların tescil sertifikaları, finansal kiralama sözleşmeleri, ödeme belgeleri) sağlanmış olup davalı vekilinin bu husustaki itirazı yerinde görülmemiştir. Davalının teminat miktarına yapmış olduğu itirazın ise; ihtiyati tedbire konu teminat miktarı harca esas değer üzerinden belirlenmemiş olup, mahkememizce %15 olarak belirtilen oran dava dilekçesinde gösterilen değerin %15'ini belirtmek için kullanılmıştır. Aksi durumda mahkememizce dosyaya sunulu proforma faturalarda dava konusu malların yaklaşık değeri tespit edilebilecek olup bu yönde bir kanaati olması halinde daha yüksek teminat miktarı belirleyebilecekken dosyadaki haklılık durumu, ödeme belgeleri vs hususlar dikkate alındığında hükmedilen teminat miktarı takdir edildiğinden davalının teminat miktarına yapmış olduğu itiraz yerinde görülmemiştir. Kaldı ki; davalı tarafça harca esas değerin belirlenmesine ilişkin usule itiraz edilmiş olup mahkememizce bilirkişi atanarak harca esas değerin belirlenmesini talep ettiğinden davacı tarafça sunulan rapora göre teminatın artırılması talebi de kendi içinde çelişkili olduğundan ayrıca yerinde görülmeyerek ihtiyati tedbire yapılan itirazın reddine\" karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Dava Harcının Yatırılmadan İhtiyati Tedbir Kararı Verilmesi Hukuka Aykırı olduğunu, mahkemenin 24/02/2023 tarihli tensip tutanağının 9. hükmü uyarınca; dava konusu uçakların proforma fatura bedelinin ve ödeme planında toplam kira bedelinin, açılan dava değerinden daha yüksek olduğu görüldüğünden, Davacı tarafa dava konusu malların dava tarihi itibariyle ikinci el piyasa rayiç değerini açıklamak, gerekirse SPK lisanslı değerlendirme şirketinden alınan ekspertiz incelemesi yaptırmak sureti ile, eksik kalan peşin karar ve ilam harcını hesaplayıp mahkeme veznesine yatırmak üzere 1 aylık kesin süre verildiğini, eksik harç tamamlanmadan ihtiyati tedbir kararı dahi verilmesi mümkün olmadığını, benzer istinaf mahkemesi kararları sunduklarını,Uyuşmazlığa Konu Olan Uçakların Değerinin Belirlenmesi İçin Davacı’nın Seçtiği Bilirkişi Tarafından Sunulan Değerleme Raporunun Hükme Esas Alınmasının hukuka aykırı olduğunu, mahkeme tarafından bilirkişi atanması gerektiğini,Davacı Tarafından Gösterilen Teminatın İlk Derece Mahkemesinin Kararında Yazdığı Üzere Dava Değerinin %15’ini Karşılamadığını, dava dilekçesinde harca esas değer 10.000.000 TL olarak belirlendiğinden, Davacı tarafından 1.500.000 TL değerinde teminat mektubu sunulduğunu, teminatın davanın gerçek değerinin %15'inden çok daha düşük kaldığını, davacı tarafından sunulan rapora göre 2 uçağın değeri 220.000.000 TL iken, 1.500.000 TL’lik teminat dava değerinin %15’ini karşılamadığını, 24/02/2023 tarihli kararında açıkça, ihtiyati tedbirin %15 tutarında teminat yatırıldıktan sonra konulmasına karar verildiğini, teminatın müvekkili zararlarını karşılamaya yeterli olmayacağını,İhtiyati tedbire ilişkin HMK 389 md deki unsurlar oluşmadığını, Mevcut Durumda Değişim Nedeniyle Hakkın Elde Edilmesinin Zorlaşması Söz Konusu olmadığını, şirket uçaklarının mülkiyetini üçüncü kişilere devretmediğini veya davalı şirketin hakkını ihlal edebilecek nitelikte kötü niyetli herhangi bir işlemde bulunmadığını, Yaklaşık İspat Koşulu Gerçekleşmediğini, tedbir kararının geri dönülmesi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Davacı, finansal kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan borcun ödendiğini; ancak, sözleşmelere konu uçakların mülkiyetinin devredilmediğini iddia ederek hükmen tescil talebinde bulunmuştur.Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık ise; ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin 09.11.2023 Tarihli ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.Somut uyuşmazlıkta; dava, cevap dilekçeleri, sözleşmeler dikkate alındığında mevcut delil durumuna göre bu aşamada yaklaşık ispat koşulları oluştuğundan ihtiyati tedbir kararı verilmesi yerinde olup davalı vekili, harcın ve teminatın eksik olduğunu ileri sürmüş ise de; mahkemece verilen ara karar gereğince harcın tamamlandığı, başkaca eksik harç tespiti halinde ise sonraki itirazların yargılama sırasında mahkemece giderilebileceği, mahkemenin itirazın değerlendirildiği kararında belirtildiği üzere teminatın \"haklılık durumu, ödeme belgeleri vs delillere göre\" dosya kapsamına uygun olduğu dikkate alındığında davalının itirazlarının reddine karar verilmesinde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık görülmemiş, davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 104-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.08/03/2024