T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2023/735 Esas - 2023/654
\tT.C.
\t...
\t14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2023/735 Esas
KARAR NO\t: 2023/654
DAVA\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t: 11/10/2021
KARAR TARİHİ\t: 10/11/2023
KARAR YAZMA TARİHİ\t: 10/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili kooperatifin davalı üstbirliğin üyesi olduğunu, davalı birlik tarafından müvekkiline
... 50.Noterliği 26.02.2021 tarih ve 01779 yevmiye nolu birinci ihtarname, ...
50.Noterliği 31.03.2021 tarih ve 02707 yevmiye nolu ikinci ihtarname çekildiğini, faiz borcunun
yer aldığı birinci ihtarnameye ... 53.Noterliği 11.03.2021 tarih ve 07041 yevmiye numaralı
ihtarname ile itiraz edildiğini, davalının ikinci ihtarnamesine ... 53.Noterliği 29.04.2021 tarih
ve 12121 yevmiye nolu ihtarname ile geri kalan faize itiraz edildiğini,
Davalının ikinci ihtarnamesini müteakip 30 günlük süre içinde faiz borcu olan
14.061,04TL.nin müvekkili tarafından 28.04.2021 tarihinde ödendiğini, ana para borcuna mahsuben
30.04.2021 tarihinde 50.000,00TL. ilk ödemenin yapıldığını
Davalı tarafın ikinci ihtarnameye cevap üzerine ... 50.Noterliği
20.05.2021 tarih ve 03702 yevmiye numaralı ihtarname ile ortaklıktan çıkarıldığının müvekkiline
bildirildiğini, müvekkilinin bu hususa ilişkin genel kurula itiraz yolunu seçerek ... 3.Noterliği
25.06.2021 tarih ve 07545 yevmiye numaralı ihtarname ile davalıya itirazlarının bildirilerek ilk
genel kurulda görüşülmesinin talep edildiğini, Davalı üstbirliğin 30.06.2021 tarihli genel kurulunun 6 nolu kararında
müvekkiline Aralık 2021 ayı sonuna kadar aidat ve gecikme faizine ilişkin borçların ödenmesi şartı
ile ortaklığa devam edilmesine karar verildiğini, müvekkili kooperatifin delegesi Erdoğan Erbaş’ın
bu maddenin altına faize ilişkin zaman aşımı itirazı ve dava açılacağı şerhi düştüğünü,
Müvekkili tarafından bildirilen aidat borcunun kabul edildiği; 30.04.2021
tarihinde 50.000TL. 26.08.2021 tarihinde 100.000TL.24.11.2021 tarihinde 35.000TL. 29.12.2021
tarihinde 29.500 TL. olarak ödenmiş olduğunu,
Faizin zamanaşımına uğradığı ile ilgili olarak ... 14.Asliye Ticaret
Mahkemesinde 2021 yılı ekim ayında dava açıldığını, mahkemece 13.12.2022 tarihinde icra
takibinin faiz yönünden durdurulmasına tedbir kararı verildiğini, davalı birlik tarafından buna
rağmen davalı tarafından 18.01.2023 müvekkili kooperatifin ihracına karar verildiğini,
18.01.2023 tarihli yazıda ek olarak ikini ihtarın 18.03.2021 tarihinde
gönderildiği fakat müvekkili kooperatifin resmi yazışma adresinin birlik yazışma adresi olması
sebebiyle 31.03.2021 tarihinde tekrar ikinci ihtarname gönderildiği, 18.03.2021 tarihli ihtarnamenin
müvekkili kooperatif yetkililerince tebliğ alınmadığını, aksine bu evrakın üstbirlik personeli
tarafından alınmış olduğunu, müvekkili kooperatif personele tebliğ edilmediği sürece tebliğ edilmiş
tebligat olamayacağını, bu nedenle müvekkiline ikinci ihtarnamenin tebliğ tarihinin 31.03.2021
olduğunu, Genel kurulda alınan kararın Yargıtay HGK kararı çerçevesinde müvekkiline
tebliğ edilmiş olması gerektiğini, davalı birlik genel kurulu kararının ihraç kararından vazgeçilerek
süre verilmiş olduğunu, ödenmiş borca dayalı yeniden ihraç kararı alınamayacağını, 18 01.2023
tarihli yazı ile bildirim yapıldığını, ihraç kararı gönderilmediğini,
Müvekkiline gönderilen yazıda;…bu sebepten dolayı bugüne kadar birliğe ait
banka hesaplarına ödenmiş olan 3.090.245,14TL. aidat toplamından ana sözleşmenin amir hükmü
çerçevesinde 49.301,10TL. genel gider payı düşülerek 3.040.944,04TL.nin Halkbank hesabınıza
iade edildiğinin bildirildiğini, 17 yıldır yapılan ödemeler güncellenmeden ödendiğini belirterek;
Davanın kabulü ile 18.01.2023 tarihli yazıda yer alan ihraç kararının iptali
talep ve dava edilmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, davacı kooperatifin tüm ihtarnameler rağmen borcunu ödemediğini, bunun üzerine müvekkili Birlik tarafından davacıya ... 50. Noterliği'nin 20.05.2021 tarih ve 3702 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle gönderilen bildirimle ile kooperatif ortaklığından çıkarıldığının bildirildiğini, davacı kooperatifin, 31.12.2022 tarihine kadar mali yükümlülüklerini yerine getirmediği için de genel kurul kararı yarınca yeniden üyeliğe alınmasının mümkün olmadığını, müvekkili birliğin 25.06.2022 tarihinde yapılan genel kurulunda ise davacı kooperatifin itirazının açıkça reddedildiğini, dolayısıyla davacı kooperatifin dava açma süresinin, 25.06.2022 tarihinde başlamış ve üç aylık hak düşürücü süre sonunda ise sona erdiğini, davacının 25.06.2022 tarihinde başlayan üç aylık dava açma süresi içerisinde üyelikten çıkarılma kararının iptaline ilişkin davasını açmadığını, bu nedenle hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan işbu davanın süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ilk ve ikinci ihtarnamede belirtilen borcunu kabul ettiğini ve ikinci ihtarnameye istinaden 28 Nisan 2021 tarihinde 14.061,04 TL müvekkili Birliğe ödemede bulunduğunu, yapılan bu ödemenin davacının birinci ve ikinci ihtarname ile kendisine gönderilen borç miktarını kabul ettiğinin ispatı niteliğinde olduğunu, davacının 30.06.2021 tarihli ve 25.06.2022 tarihli Genel kurul kararlarında, borçların ödenmesi halinde çıkarılan ortakların geri alınacağına ilişkin kararı hatalı şekilde ihraçtan vazgeçildiği şeklinde yorumladığını ve bu hatalı değerlendirme neticesinde işbu haksız davayı ikame ettiğini, 30.06.2021 tarihli ve 25.06.2022 tarihli Genel kurul kararlarından da anlaşılacağı üzere verilen süreler ortaklıktan çıkarılan üyelerin geri alınması için verilen süreler olup, bunun ortaklığa zımnen geri alındığı anlamı taşımamadığını, zira ortaklıktan çıkarılma ve ortaklığa geri alınma prosedürlerinin Kanun ve Ana sözleşme ile sabit olup, zımnen geri alındığı şeklinde değerlendirilmesinin hiçbir hukuki dayanağı bulunmadığını, davacının isterse, borcunu eksik borç olsa dahi ödeyerek kapatma ve bu şekilde borçlu olmaktan kurtulma yolu bulunduğunu, kaldı ki müvekkili birlik tarafından davacı aleyhine söz konusu faiz borcu dolayısı ile herhangi icra takibinde bulunulmadığını, davacı, aleyhinde bir icra takibi yapılması ihtimalinde zamanaşımı definde bulunarak takibi durdurabilme imkanına her daim sahip olduğunu belirterek müvekkili birlik aleyhine açılan davanın hak düşürücü süre yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte olursa davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK: Davanın; davacının üyesi olduğu davalı kooperatif birliğinden ihracına dair verilen 18.01.2023 tarihli yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkin olduğu görüldü. Mahkememiz yetkisine itiraz edilmemiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davanın süresinde açılıp açılmadığı (hak düşürücü süre), yönetim kurulu kararının usulüne uygun olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği, ortaklıktan çıkarma kararının zımnen geri alınıp alınmamasına ilişkin herhangi bir işlemin yapılıp yapılmadığı hususlarına ilişkin olduğu tespit edildi.
DELİLLER: Davacı tarafça müvekkili kooperatife ait defter ve kayıtlar, davalı tarafça müvekkili kooperatif birliğine ait defter ve kayıtlar dosyaya bildirilmiştir.
Tüm delillerin toplanması akabinde dosyada tefrikine karar verilen dosya ile birlikte tespit edilen uyuşmazlıklar konusunda rapor düzenlenmesi için dosya kooperatifler konusunda nitelikli hesap uzmanı ile kooperatif muhasebesinden anlayan SMMM bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişiler Hamza Bulut ve Hasan Erdoğan 20/09/2023 tarihli raporlarında;
Asıl Dava Yönünden;
Davalı Birlik tarafından düzenlenen ihtarnamelerde bildirilen (214.048,52TL. aidat+ 262.862,87TL. gecikme faizi=)476.911,39TL.nin genel kurul kararlarına dayalı aidat ve
gecikme faizi olduğu ve davacının borçlu olduğu, ancak zamanaşımı itirazının mahkemece kabulü
halinde davacı borcunun (214.048,52TL. asıl alacak +154.995,15TL. gecikme faizi) olmak üzere
toplam borcunun 369.043,67TL. olabileceği,
Birleşen İş Bu Dava yönünden;
Zamanaşımına bağlı olarak talep edilebileceği görüşüne varılması halinde
davacının ihtarlarında ve ihraç kararında bildirilen borç tutarının uygun olmaması nedeniyle
ortaklıktan çıkarma işleminin 1163 sayılı yasa ve davalı birlik ana sözleşmesine uygun
düşmeyebileceği hususunun Sayın mahkemenin takdirinde bulunduğu,
İhraç kararını müteakip yasal sürede yapılan davacı itirazı ile davalı birlik
genel kurul gündemine alınan ve genel kurulda görüşülerek verilen mehil kararın davacı kooperatife
tebliğ edildiğine dair bir delil sunulmamış olmasına göre ihraç işleminin emsal Yargıtay kararlarına
uygun düşmeyebileceği hususunun Sayın mahkemenin takdirinde bulunduğu mütalaa edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Toplanan delillere, alınan gerekçeli bilirkişi raporuna, tarafların beyan ve itirazlarına göre;
Davaya konu edilen yönetim kurulu yazısının 25/06/2021 tarihli çıkarılmaya ilişkin Genel Kurul Kararı ve sonrasındaki safahate ilişkin bildirim niteliğinde olduğu, ihraç kararı niteliğinde bir karar olmadığı sabit olduğundan, ihraç kararı olmayan bildirime ilişkin yazıya yönelik dava açılmasında hukuki yarar mevcut olmadığından, açılan davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;
1-Davanın HMK'nın 114/1-h maddesi ile HMK'nın 115/1-2 maddesi uyarınca hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 269,85 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 89,95 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davalı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilip takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333 ve GAT'nin 5. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvuru yolu açık olmak üzere dosya üzerinden verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2023