T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2021/1421 \t\t (KABUL KALDIRMA)
KARAR NO\t: 2024/108
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t(...)
ÜYE\t\t: ... \t(...)
ÜYE\t\t: ... \t(...)
KATİP\t\t: ... \t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/06/2021
ESAS-KARAR NO\t: 2020/74 E - 2021/393 K
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 19/02/2024
YAZILDIĞI TARİH\t: 13/03/2024
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ\t
Davacı vekili, müvekkilinin 18/04/2018 tarihinde sahibinden.com internet sitesi ilanından tespit etmek suretiyle davalıdan ... plakalı aracı satın aldığını, bu araç satım işlemine Ankara'da ikinci el oto alım satım işi yapan galerici ... isimli şahıs aracılık ettiğini, bu itibarla araç satım bedeli banka kanalıyla galerici ... hesabına gönderildiğini, araç satışı, araç maliki olan davalı ... tarafından 18/04/2018 tarihinde gerçekleştirildiğini, aracın satın alınmasına müteakip bir ay içinde 20.05.2015 tarihinde İzmir’de davacının kullanımındayken araç motorunun arıza yaptığını, servis formu ve tutanağında motor aracın orijinal motoru olmayıp yerine çıkma bir motor eğrelti bir şekilde takılmış olduğu, su devridaim hortumunun ekleme parçalarla tutturulması sonucu hortum kopmuş ve motorun tamir olamayacak durumda olduğu, yeni motor takılması gerektiğinin tespit edildiğini, bunun üzerine davacı tarafından İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2018/111 D. İş dosyası ile delil tespitinde bulunulduğunu, buna göre aracın üzerindeki motorda ruhsatından farklı olarak ... yazılı farklı bir motor numarasının yazılı olduğu, ruhsatta yazan motor numarası ile üzerinde yazan motor numarasının benzeşmediğinin tespit edildiğini, yine kapak açılıp teste tabi tutulup incelendiğinde kapak iç yüzeyinin motora temas ettiği bastığı yüzeyde eğilme tespit edildiği, blokta yapılan inceleme ve teste ise yüzeyde eğilme, silindir gömleklerinde ovalleşme tespit edildiğini, bu nitelikte bir arızada motor bloğunun onarım kabul etmediği ve değiştirilmesi gerekeceğini ve de 42.500,00-TL bedelli araçta 22.400,00-TL sadece onarım maliyeti onarım süresinin 15 gün olacağının belirtildiğini beyanla, araç satış bedeli olan 42.500,00-TL’nin 18.04.2018 tarihinden itibaren, hasar tespit ve çekici bedeli 531,0 TL’nin işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalı vekili, davacının ihbar yükümlülüğünü yasal süresi içerisinde yerine getirmediğini, delil tespitinin kendilerinin yokluğunda yapıldığı ve kabul etmediklerini, yeniden keşif yapılarak yeniden rapor alınması gerektiğini, seçimlik haklarından onarım hakkını kullandığını, araçtan ses geliyor iddiası gerçek dışı olduğunu, araçta teknik bir arıza ve ayıp bulunmadığını, ayıpsız misli ile değişim için şartlar gerçekleşmediğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ
Mahkemece, davacı tarafından internet üzerinden görülen ilan ile davalı ile irtibata geçilerek ... plakalı aracın 18/04/2018 tarihinde satın alındığı, 20/05/2018 tarihinde aracın arıza yaptığı yapılan inceleme sonucu motorun orjinal olmadığı çıkma motor takıldığı, devridaim hortumunun kopuk olduğu ve yeni motor takılmasının gerektiğinin servis tarafından bildirildiği, İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/111 Değişik iş sayılı tespit dosyası ile alınan bilirkişi raporunda aracın motor numarası ile ruhsatındaki numaranın farklı olduğunun tespit edildiği ve maliyetinin 22.400,00-TL olarak belirlendiği gerekçesi ile davacı tarafından aracın ayıpsız hali veya mevcut ayıplı hali arasındaki değer kaybının davalıdan tahsiline ilişkin açılan davada; İzmir 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/111 Değişik iş sayılı tespit raporunda; aracın üzerindeki motorda, ruhsattan farklı bir motor numarasının yer aldığı, ruhsatta yazan motor numarasının ..., motor üzerindeki motor numarasının ise ... olduğunun belirtildiği, 07/06/2018 tarihli arıza tespit tutanağında ise aracın üzerindeki motorun orjinal olmadığı, çıkma motor olduğu, devridaim borularının ise tamir edilemeyecek durumda olduğunun tespit edildiği; araç üzerindeki motorun çıkma motorla değiştirilmesinin normal bir araç muayenesi ile tespit edilebilecek nitelikte bir ayıp olmadığı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesindeki yollama nedeni ile olayda uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nun 223/2 maddesi uyarınca dava konusu ayıp sonradan ortaya çıktığından davacı alıcının bunu hemen davalı satıcıya bildirmesi gerektiği, belirtildiği üzere davacı tarafından 07/06/2018 tarihli arıza tespit tutanağı ve İzmir 1. Sulh Hukuk Mahkemesince düzenlenen 06/07/2018 tarihli tespit raporunu tebliğ aldıktan sonra dava açılma tarihi olan 22/10/2018 tarihine kadar yaklaşık üç ay sonra dava açıldığı, bu durumda yukarıda aktarılan kanun maddeleri uyarınca İzmir 1. Sulh hukuk Mahkemesi tespit raporu ile ayıba muttali olan davacının hemen bildirme yükümlülüğünü yerine getirmediği kaldı ki, Sulh Hukuk Mahkemesi tespit raporunun da tek başına ihbar mahiyetinde olmadığı anlaşılmakla, davacı tarafından ayıp ihbarının süresi içerisinde yapılmadığından, davacının aracı ayıplı olarak kabul etmiş sayılacağı kabulü ile davanın REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ\t\t\t
İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; Davacının motoru değiştirilerek sahtecilik yapılmış bir aracı bu şekliyle kabul ettiğini düşünmenin imkanı olmadığı, hileye dayanan bu ayıbın, her zaman ileri sürülebileceği, aracın ayıplı olduğu anlaşılır anlaşılmaz da karşı tarafa ihbar yükümlülüğünün yerine getirildiği, kaldı ki; hile ile gizlenmiş ayıplar bakımından, sürelerin uygulanmayacağının açık olduğu, davalı hakkında dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesinde ceza davası açıldığı (2019/234 E.). Mahkemece bu yargılamanın sonucunun da beklenmesi gerektiği bildirilmiştir.
\t
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Mahkemece eksik araştırmaya dayalı karar verilip verilmediği uyuşmazlık konusudur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE\t
Dava, ayıp iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davacı İzmir AHM ne vermiş olduğu 22.10.2018 tarihli dilekçesinde dolandırıcılıktan savcılığa suç duyurusunda bulunduğunu belirtilip ayıplı mal satıldığından sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanarak bedelin araç satış bedelinin 42.500,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle tahsilini hasar tespit ve çekici bedeli 531,00 TL'nin davalıdan tahsilini tespit dosyasındaki masraflar ile yargılama gideri vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
18.04.2018 tarihli araç satış sözleşmesinde; ... plakalı hususi, ford marka aracın Etimesgut Ankara adresli davalı- ... tarafından davacı- ... Ltd.Şti.ye satıldığı, satış bedelinin 37.000,00TL olduğu görülmektedir. Sözleşmede motor no ... olduğu; 18.04.2018 tarihli dekontta davacı tarafça ... ... açıklamalı 42.500,00 TL bedel ödemesi yapıldığı görülmüştür.
Yine bu servis tarafından düzenlenen 07.06.2018 tarihli tutanak başlıklı belgede aracın arızalandığı, motorun orijinal motor olmadığı belirtilerek davacı şirket yetkilisi ... ve servis ... tarafından imzalanmıştır.
İzmir 1.Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 2018/111 D.iş. sayılı dosyada davacının 20.06.2018 tarihli dilekçesi üzerine yapılan tespitte alınan bilirkişi raporunda ruhsattan farklı bir motor numarasının yazılı olduğu, araç sahibince 20.05.2018 tarihinde arıza yaptığının bildirildiği belirtilip hasar onarım bedelinin 22.400,00TL olduğu 06.07.2018 tarihli raporda belirtilmiştir.
Belirtilmelidir ki; ayıba ilişkin hukuki düzenleme, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken 6098 sayılı Borçlar Kanununun 219. maddesinde yer almaktadır. Düzenleme “Satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur” şeklindedir.
Öğretide ayıp satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.
Ayıba ilişkin diğer sınıflandırma, ayıbın açık ve gizli olup olmamasına göre yapılmaktadır. Açık ayıp hemen ilk bakışta ya da yüzeysel bir muayene ile tespit edilebilen ayıptır. Durumun gerekli kıldığı, muayene ile anlaşılamayan ayıplar, gizli ayıptır. Alıcı gizli ayıpları araştırmakla yükümlü değilse de ayıp meydana çıkar çıkmaz hemen ihbar etmelidir.
Derhal kavramı, halin icabına uygun fazla vakit geçirmeden bildirim olarak anlamak gerekir. Ancak TTK 23’de malın muayene ve ihbar yükümlülüğü düzenlenmiştir. Eğer alıcı iğfal edilmiş ise yani maldaki ayıp ondan bilerek saklanmış ise Kanunun öngördüğü çözüm satıcı bakımından ağırlaştırılmış bir sorumluluğu gerektirmektedir. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 225. maddesine göre alıcıyı iğfal etmiş olan satıcı, ayıbın kendisine vaktinde ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı gibi 231. maddesine göre 2 yıllık zamanaşımı süresinden de yararlanamayacaktır.
Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde ise alıcı TBK’nın 227. maddesinde düzenlenen seçimlik haklarından birini kullanabilecektir.
Alıcının sözleşmeden dönme seçimlik hakkını kullanması halinde TBK’nın 229. maddesi uyarınca, alıcı satıcıdan, ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi, satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi, ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini isteyebileceği gibi ayrıca satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür.
Somut olayda davacı tarafça davalı hakkında Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesinde 2019/234 Esas sayılı dosya ile dava konusu olayla dolandırıcılık, hile iddiası ile ilgili olarak dava açıldığı bildirildiği, mahkemece Türk Borçlar Kanunu'nun 225. maddesine göre satıcının alıcıyı iğfal etmiş olup olmadığı, ağır kusuru bulunup bulunmadığı ceza mahkemesi dosya içeriği de gözetilip değerlendirilerek davacının talepleri hakkında sonucuna göre karar verilmelidir.
Bu durumda, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde; mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2020/74Esas, 2021/393Karar ve 28/06/2021 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 19/02/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.\t\t\t\t
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"