T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2392 - 2024/213
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2021/2392
KARAR NO\t: 2024/213
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 14/09/2021
NUMARASI\t\t: 2021/113 Esas 2021/534 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ\t: 15/02/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 12/03/2024
\tMahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 22.06.2018 tarihinde, davalılardan ... Sigorta Şirketine Artan Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı, ... ait ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı kazada araçta yolcu olarak bulunan davacının %50 malul kalacak şekilde yaralandığını, davalılara başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını belirterek 100.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili; zamanaşımı, derdestlik ve husumet nedeniyle davanın reddini, kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü ...’ın ... AŞ Genel Müdürlüğü elemanı olup, davanın sürücü ve işverenine ihbar edilmesini, aracın ... Sigorta AŞ tarafından, 3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesiyle Sigortalı olup, 3. şahıslara verilecek zararlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere, herhangi bir teminat limiti ayrımı yapılmaksızın sigorta teminatı altında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, ZMMS teminat limitleri tüketilmeden davalı şirketin meydana geldiği iddia edilen zarardan dolayı sorumluluğunun olmadığını, davadan önce usulününe uygun başvuru yapılmadığını, davanın süresinde açılmadığını savcılık soruşturması aşamasında yada ceza davasında uzlaşma var ise davanın reddi gerektiğini, davada alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleştiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacı tarafın manevi tazminat talebinin çok yüksek olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Davacının davalı şirkete artan mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalı olan ...'ın sevk ve idaresindeki ...'nün işleteni bulunduğu, ... plaka sayılı şehir içi yolcu otobüsünün 22.06.2018 günü karıştığı kazada ağır derecede yaralandığı ve malul kaldığı iddiası ile 100.000,00 TL manevi tazminat alacağının olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talebine ilişkin olduğu, olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumu, davacının yaşı ve özellikle olayın oluş biçimi, davacının şehiriçi yolcu otobüsünde yolcu olduğu, Adli Tıp Raporunda, toplam vücut özür oranının %39 olduğu, bakıcı ihtiyaç süresinin iki ay, tıbbi iyileşme süresinin 6 ay olduğu, yine Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre; sürücü ...'ın olay %100 kusurlu olduğu, dosyaya sunulan davalı ... Sigorta AŞ tarafından düzenlenmiş olan, sigorta poliçe bilgilerinden, sigortalının ... İşletme Müessesi olduğu, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihinin 31.12.2017 ve 31.12.2018 olduğu, sigorta kapsamı bedeni ve maddi zararlarda kaza tek başına limit sigorta bedeli 1.500.000,00 TL olduğu, maddi ve manevi tazminat taleplerinin teminata dahil olduğu belirtilmekle, tarafların sosyal ekonomik durumları, olayın oluş şekli tarafların kusur durumları ve hak ve nasafet kuralları çerçevesinde değerlendirme yapılarak davalıya sigortalı aracın ticari araç olduğu ve davadan önce davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu anlaşılmakla; davalı sigorta şirketi yönünden 04.11.2020 temerrüt tarihinden ve davalı ... yönünden ise 22.06.2018 olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili gerektiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile;18.000,00 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 04.11.2020 temerrüt tarihinden, davalı ... yönünden ise 22.06.2018 olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu kazada hiçbir kusuru bulunmayan davacının Hacettepe Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Raporu’na göre %45 oranında malul kaldığını, ayrıca araçta bir kişi gözlerinin önünde feci şekilde can verdiğinden yıllardır psikolojik tedavi gördüğünü, hem ruhen hem de bedenen sağlığını tümüyle kaybettiğini, hiçbir araca binemediğini, stresten evden çıkamadığını, bu nedenle, karar verilirken bu hususların dikkate alınması gerekirken mahkemece verilen manevi tazminatın günümüz şartlarında çok düşük kaldığını belirterek isitnaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde, davacı tarafından açılan tazminat davası zamanaşımı/hak düşürücü süreye uğramış olup davanın reddi yerine kabulünün hatalı olduğunu, davalı kuruma ait araç kaza tarihi itibariyle davacılar vekili tarafından da belirtildiği gibi ... Sigorta şirketi tarafından “3. Şahıs Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi” ile sigortalı olup, kuruluşa ait araçlar tarafından 3. şahıslara verilecek zararlara karşı maddi, bedeni ve manevi tazminat taleplerini karşılamak üzere ... herhangi bir tazminat limiti ayrımı yapılmaksızın sigorta teminatı altında olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı tarafından talep edilen tüm alacak kalemlerinden diğer davalı sigorta şirketinin tek başına sorumlu olduğunu, davayı kabul manasına gelmemekle birlikte, mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
İstinaf talebinde bulunan davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacının yolcu olarak bulunduğu, davalıların işleteni ve Artan Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada yaralanan davacı için manevi tazminat istemi ile açılan davada, mahkemece manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekili tarafından tazminat miktarının az olmasına, davalı işleten vekili tarafından da zamanaşımı/hakdüşürücü süre, tazminat miktarının yüksek olması ve davalı sigorta şirketinin teminatı kapsamında olduğuna yönelik istinaf sebepleri ileri sürülmüştür.
Davalı ... vekili zamanaşımı, hakdüşürücü süre ve tazminattan davalının sorumlu olmadığını ileri sürmüş ise dava konusu kazanın 22.06.2018 tarihinde bir kişinin ölümü 14 kişinin yaralanması sonucu meydana geldiği, davanın ceza zamanaşımı süresi içinde 19.02.2021 tarihinde açıldığı, kazaya karışan ... plakalı aracın işleteni olan davalı ... Genel Müdürlüğünün davacının zararından davalı sigorta şirketi ile birlikte 2918 Sayılı KTK’nın 88 maddesi gereğince müştereken ve müteselsilen sorumlu olmasına göre davalı idare vekilinin bu yöndeki istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.
Mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarına davacı vekilince yetersiz olduğu, davalı idare vekili tarafından da fazla olduğu gerekçesiyle itiraz edilmiştir.
Davacının tazminat istemi BK 56.maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Davalılardan ... Sigorta Şirketine Artan Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı, ... ait araç sürücüsü dava dışı ...’ın asli ve tam kusuru ile meydana gelen kaza nedeni ile araçta yolcu olarak bulunan ve kusuru olmayan 72 yaşındaki davacının sol tıbıa plato kırığı travma sonrası stres bozukluğu yaşadığı, çeşitli ameliyatlar geçirdiği, yedi gün hastanede yattığı dikkate alınarak, Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik ve ekindeki cetveller esas alınmak kaydıyla bedensel özür oranının %39 olduğu, sürekli olduğu ve sekel halini aldığı kaza nedeniyle kişinin tedavisine başlamasından itibaren tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı ihtiyaç süresinin iki ay, tıbbi iyileşme süresinin 6 ay olduğu, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında ve davacının yaralanmasının boyutu davacının yaşı ile birlikte değerlendirilmesi halinde, takdir olunan manevi tazminat miktarının bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere karar kaldırılmış, davacı lehine 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine dair yeniden hüküm kurulmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince kaldırılmasına, manevi tazminat miktarı artırılıp, davanın kısmen kabulüne dair yeniden karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
I-Davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
II-Davacı vekilinin istinaf başvursunun kabulü ile; ilk derece mahkemesinin kararının KALDIRILMASINA,
HMK'nın 353/1-b-2.maddesi uyarınca ESAS HAKKINDA YENİDEN KARAR VERİLMESİNE,
Buna göre;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile;
40.000 TL manevi tazminatın, davalı ... Sigorta Şirketi ve davalı ... Genel Müdürlüğünden müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
Alacağa davalı sigorta şirketi yönünden 04.11.2020 temerrüt tarihinden, davalı ... yönünden ise 22.06.2018 olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2- Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.732,40 TL harçtan peşin yatırılan 341,55 TL’nin mahsubu ile kalan 2.390,85 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazine’ye gelir yazılmasına,
3-Davacı tarafından yapılan 208,00 TL tebligat ve posta gideri ve 723,00 TL Adli Tıp Grup Başkanlığı kusura ilişkin rapora dair fatura ücretinin toplamı olan 931,00 TL yargılama giderinin kabul oranına göre 372,40 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yapılan 59,30 TL başvurma harcı ile 341,55 TL peşin harç toplamının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı yargılamada vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalılar ... ve ... Sigorta Şirketi yargılamada vekil ile temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 17.900 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
III-İSTİNAF HARÇ VE YARGILAMA GİDERLERİ YÖNÜNDEN:
1-Davacı tarafından yatırılan 59, 30 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
2-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafça yapılan 91,50 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Kanunu gereğince davalıdan alınması gereken 2.732,40 TL istinaf karar harcından peşin alınan 307,40 TL harçtan mahsubu ile bakiye 2.425,00 TL harcın davalı ... tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davalı ... tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı ve davalı ... tarafından yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısım var ise HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırdıkları oranda davacı ve davalıya iadesine,
6-Kararın tebliği, kesinleştirme ve harç iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 15.02.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.