T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1753
KARAR NO\t: 2024/447
KARAR TARİHİ\t: 07/03/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 08/03/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t : GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ASIL DAVA TARİHİ : 19/01/2021
KARŞI DAVA TARİHİ : 18/02/2021
KARAR TARİHİ\t: 20/09/2023
NUMARASI\t\t: 2021/60 Esas -2023/864 Karar
DAVACI-KARŞI DAVALI\t: ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - ...
DAVALI-KARŞI DAVACI \t: ERHA MOBİLYA İNŞAAT MÜHENDİSLİK ENERJİ GIDA SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...- ...
VEKİLİ\t: Av. ... - [16
DAVA\t : İş sahibi tarafından yükleniciye karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemi, karşı ise yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli
\t alacağı istemi
HÜKÜM\t: Kararın kaldırılması- gönderme
İSTİNAF EDEN\t: Davacı-karşı davalı vekili
Taraflar arasındaki ş sahibi tarafından yükleniciye karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemi, karşı dava ise yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli alacağı istemi nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve karşı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ASIL VE KARŞI DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde;
Asıl davada davacı, taraflar arasında davalı şirket tarafından çeşitli pencere ve kapı yapılması konusunda 24 kalem iş halinde 120.000,00-TL bedelde anlaşıldığını, sözleşmede işler süreleri ve ödeme şekilleri detaylı bir şekilde yazıldığını, davalı yanca taahhüt edilen işe başlanılmasına karşın protokolde ayrıntıları belirlenen işlemler eksik ve ayıplı yerine getirildiğini, uğranılan zararın tespiti için tespit yaptırıldığını, tespite göre yapılmayan kapılar 15.400,00-TL, hatalı işler için 8.500,00-TL ve yapılmayan banyo kapıları için 9.900,00-TL olmak üzere toplamda 34.200,00-TL eksik ve hatalı iş bedeli tespit edildiğini, bunun üzerine fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 14.200,00-TL asıl alacak ve 1.806,22-TL geçmiş gün faizi olmak üzere toplamda 16.006,22-TL takibe konulduğunu, davalının icra takibine haksız bir şekilde itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına ve borçlu aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davacı karşı davalı vekili dava ve cevap dilekçesinde;
Birleşen davada davacı, yüklenici tarafından taahhüt edilen ürünlerin montaja hazır olduğu hem şirket yetkilisine hem de şantiye şefi olan ...’e hem şifahen, hem Whatsapp kayıtları hem de Gebze 12. Noterliği 04.11.2019 tarihli ve ... Yevmiye Nolu ile Gebze 5.Noterliği 24 Ocak 2020 tarih ve ... nolu Yevmiye Nolu Noter İhtarları ile defalarca kapıların ve göbeklerin hazır olduğu ve bunların inşaat alanındaki eksikliklerin giderildiğinin tarafımıza bildirilmesi halinde montajının yapılacağı bildirildiği, bu hususun 21 Ocak 2019 tarihinde şirket yetkilisi ...'e bildirildiği, şirket yetkilinin şantiyeyi durdurulduğu şeklinde beyanda bulunduğu, iş sahibi ayıplı ve eksik imalat iddiasının doğru olmadığını, sözleşmeye göre dış doğramalar anlaşma tarihi olan 27.08.2018 tarihinden itibaren 30-45 gün içerisinde takılmaya başlanacağı ve takma işlemi en geç 10 gün içerisinde tamamlanacağı kararlaştırıldığını, ek sözleşmede iç doğramalar hazır hale getirilip yer döşemesi yapıldıktan sonra takılacak kararlaştırıldığı, tespit raporunda yer döşemeleri ve tavanlar söküldüğü, ıslak zeminler bitirilmiş kısman sıvaları yapılmış ve inşaatı devam ettiğinin belirlendiği, sözleşmeler gereği davacı taraf için özel üretilen ve başkaca hiçbir yerde kullanılmayacak olan montajı yapılmamış ürünlerin depoda bekletildiğini, sözleşme kapsamında 2018 yılına göre sözleşme bedeli KDV hariç 120.000,00 TL, KDV dahil 130.800,00 TL olduğunu, 100.000,00 TL ödeme yapıldığını, iş sahibinin sözleşme tarihi itibarı ile 30.800,00 TL borcu olduğunu, yapılıp teslim edilen işler ile ilgili üç adet toplam KDV dahil 94.400,00 TL bedelli fatura düzenlendiğini, davacı tarafa teslim edildiğini, iş sahibinin bu faturaları kendi muhasebe kayıtlarına işlediğini, yüklenici tarafından karşı tarafa yapılan ve bitirilen işler ile alakalı iletilecek eksik kalan KDV dahil 8.387,00 TL fatura olduğunu, bitirilen işlerin toplam fatura miktarı KDV dahil 102.787,00 TL olduğunu, ödemeye göre bakiye bedeli 2.787,00 TL kaldığını, iş sahibinin süresinde ayıp ihbarında bulunmadığını, karşı davanın kabulü ile eksik bakiye iş bedeli olan 30.800,00 TL'nin (KDV Dahil) temerrüt tarihinden itibaren (11.09.2019) ticari temerrüt faizi ile birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; ''asıl dava yönünden; Davanın kısmen kabul-kısmen reddine, davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2020/36868 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 3.270,00.-TL asıl alacak, 386,71.-TL işlemiş faiz üzerinden iptaline, takibin bu miktarlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu asıl alacağın %20'si olan 654,00.-TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, davalının kötüniyet tazminatı isteminin reddine, karşı dava yönünden; Davanın kısmen kabul-kısmen reddine, 28.013,00.-TL alacağın 18/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine'' karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı karşı davalı vekili tarafından istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı karşı davalı vekili istinafa başvuru dilekçesinde özetle;
Yargılama esnasında usul hukukuna aykırı hareket edildiğini, 27.1.2021 tarihli tensip zaptı davalı-karşı davacı Erha Mobilya İnşaat Mühendislik Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti'ye dosyadaki tebliğ mazbatasından da görüldüğünü, 04.02.2021 tarihinde tebliğ edildiğini, tensip tutanağında ise delil ve dilekçelerin sunulması için davalı tarafa 2 haftalık kesin süre verildiğini, karşı tarafça; bu durum fark edildiğini ve duruşmada verilen 2 haftalık kesin süre geçtikten sonra; aynı dilekçelerini adres ekleyerek tekrar 28.04.2021 tarihinde dosyaya sunduklarını, karşı tarafça yasal sürelere uyulmadığını, ticari defterlerin yargılama esnasında delil olarak kullanılmaması gerekmesine karşın dosyadaki bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere ticari defterler de delil olarak kullanıldığını, 12.04.2023 tarihindeki duruşma tutanağında 09.05.2023 günü saat 10:10 'da yani yaklaşık 1 ay sonrasında keşif yapılacağı belirtildiğini, bu durum davalı tarafa da bildirildiğini, 1 ay sonrasında belirtilen adreste keşif yapılacağı belli iken 10 adet kapı ve 26 adet kapı göbeğinin davalı tarafça her koşulda hazır bulundurulacağının da çok bariz olduğunu, 1 ay süresi bulunan bir mobilya imalatçısının belirtilen ürünleri hazır edeceği de bilindiğini, ürünlerin vekil edene teslim edilmesi gereken tarih 2019 olmasına karşın, keşif tarihi ise 09.05.2023 tarihi olduğunu, aradaki zaman dilimi yaklaşık 4 yıl olduğunu, keşif yapıldığını, 4 yıl önce teslim edilmesi gereken bir mal için Mahkeme keşif yaptığını, uzun bir süre sonunda davalı tarafın o ürünleri temin edeceği de belli olduğunu, moloz artıklarının, inşaat tozu ve pisliklerin mevcut olduğunun ifade edildiğini, karşı tarafın gül bahçesi beklentisi tarafça anlaşılamadığını, pencere ve benzeri boşluklarda suların duvar içerisine sızmasını ve bu suların duvar yüzeyinden 3,5–4 cm ileriye damlaması amacı ile denizlik uygulaması yapıldığını, karşı yanın iddia ettiği gibi boyanmadığı için değil denizlik yapılmadığı için pencerelerde şişme meydana geldiğini, karşı tarafın hem eksik ifada bulunduğunu, hem de sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, davalı-karşı davacı tarafın beyanları çelişkili talepleri ise akla ve mantığa aykırı olduğunu, karşı yanca bitirilen işlerin toplam fatura miktarı KDV dahil 102,787 TL olduğunu, 100.000 TL ödeme alınmış olduğundan kalan bakiye bedeli 2.787 TL olduğunu, beyanında bulunulmasına rağmen taraflardan 30.800 TL talep ettiğini, vekil eden Nil Turizm İnşaat Araç Kiralama Ltd. Şti. İle Erha Mobilya İnşaat Mühendislik Enerji Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Arasında 27.08.2018 tarihinde, davalı şirket tarafından çeşitli pencere ve kapı yapılması konusunda 24 kalem iş halinde 120.000,00-TL bedelde anlaşıldığını, ilgili sözleşmede işler süreleri ve ödeme şekilleri detaylı bir şekilde yazıldığını, davalı yanca taahhüt edilen işe başlanılmasına karşın ekli protokolde ayrıntıları belirlenen işlemler eksik ve ayıplı yerine getirildiğini, davalı yan anlaşma şartlarını yerine getirmemesini ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeni ile vekil edence Kartal 23. Noterliği ... Yevmiye Numaralı ihbarnameyle uyarıldığını ve yapılan sözleşmeye sadık kalmaması halinde yasal yollara başvurulacağı kendisine bildirildiğini, yerel mahkeme kararının kaldırılarak karşı davanın tümden reddini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş sahibi tarafından yükleniciye karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemi, karşı dava ise yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli alacağı istemi davası istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK
3. Değerlendirme
Asıl dava, iş sahibi tarafından yükleniciye karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı alacak sebebiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ve takibin devamı istemi, karşı dava ise yüklenici tarafından iş sahibine karşı açılan eser sözleşmesinden kaynaklı bakiye iş bedeli alacağı istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
İlk Derece Mahkemesince, asıl ve karşı dava yönünden davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı-karşı dava davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Asıl davada miktar yönüyle kesin olması sebebiyle davacı-karşı dava davalının istinaf talebi karşı dava yönünden incelenmiştir.
Davacı-karşı dava davalı iş sahibi, davalı-karşı dava davacı yüklenicidir.
Eser sözleşmesi TBK'nın 470 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Eser sözleşmesinde taraflardan biri iş sahibi, diğeri ise yüklenicidir. Eser Sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici yapımını üstlendiği eseri işi, özen borcu gereği fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla yükümlüdür. Eser sözleşmesini diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran en önemli özelliklerinden birisi sonuç sorumluluğudur. Bununla yüklenici tarafların iradeleri doğrultusunda biri sonucun meydana getirilmesi taahhüdü altına girmektedir. Zira eser sözleşmesinde bir eserin yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu taahhüdün altına giren yüklenici işin niteliği gereği sadakat ve özenle yerine getirmek zorundadır. Sadakat borcu, yüklenicinin iş eser sahibinin yararına olacak şeyleri yapması ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınmasıdır.
Taraflar arasında bir kısım mobilya imalalat ve montaj işlerinin yapımına dair götürü bedelli eser sözleşmesi düzenlenmiştir. Asıl sözleşmede sözleşme bedelinin kdv hariç 120.000,00 TL olduğu, faturada çıkacak % 18 lik KDV oranı iki taraf yarı yarıya ödeyeceği, ek sözleşmede imalatın başlayacağı, dış doğramaların 30 ile 45 gün içerisinde takılmaya başlayacağı, 10 gün içinde tamamlanacağı, iç doğramalar hazır hale getirilip yer döşemesi yapıldıktan sonra takılacağı kararlaştırıldığı, davacı tarafından sözleşme bedeli olarak 100.000,00 TL ödemede bulunulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı, davalının edimin ayıplı ve eksik olduğu iddiasıyla fazladan ödediği bedelin iadesi için eldeki davayı açtığı, davalı ise karşı davada sözleşme bedelinin tamamının ödenmediğini, işin eksik kısmının imalatının hazır olmasına rağmen teslim alınmadığını, ayıplı imalat bulunmadığını, bakiye iş bedeli alacağı olduğunu belirterek talepte bulunmuştur. Tacir olan tarafların ticari defterlerine göre hem davalının ve hem de davacının ticari defterlerinde davacının davalıdan 5.600,00 TL alacağı olduğu belirlenmiştir.
Yüklenici tarafından iş sahibine çekilen ihtarnamelerle 10 adet kapı ve 26 adet kapı göbeği inşaattaki yer döşemesi bittiğinde takılacağı, ancak yer döşemelerinin yapılmadığı, 4 adet ahşap göbekli kap, 6 adet banyo sürgülü kapı ve 26 adet kapı göbeğinin istenilen şekilde hazır olduğunu ve muhatapça istenildiği zaman teslime ve montaj şartlarına elverişli hale geldiğinde de montaj etmeye hazır olduklarını ihtaren bildirilmiştir. Sözleşmeye göre kapı ve göbeklerin yerine takılabilmesi için öncelikle davacının yer döşemesini yapması ve hazır etmesi gerektiği, iş sahibi tarafından yükleniciye bu hususta çekilmiş ihtar veya bildirim bulunmadığı, yüklenici tarafından çekilen ihtarlarla kapı ve göbeklerin yerine takılabilmesi için montaj etmeye hazır olduklarını bildirdiğini, bu durumda iş sahibinin edimin ifası noktasında temerrüdüne düştüğü anlaşılmaktadır. Teknik bilirkişi raporunda, montaj yapılmaya hazır 10 adet 1.sınıf Rus çamı üzeri ahşap koruculu (Emprenye'li) kasalar ve özel üretim pervazların yerinde olduğunun tespit edildiği, dava konusu 26 adet mevcut kapıların göbeklerinin özel üretim yapıldığı, 8mm 4x8 mm ham mdf olup ahşap yapıştırıcı ile yapıştırılarak çivi ile çakılıp üzerine ahşap macun çekilmiş şekilde montaja hazır beklediği, iki adet adet kapının kapı göbeklerinin mevcut kapılara takıldığı, keşif sırasında yapılan incelemelerde dava konusu 10 adet kapı ve 26 adet kapı göbeğinin eksiksiz yeni yapılmış özel üretim oldukları, uygulanamaması için hiçbir sebep görülemediği tespit edilmiştir.
Davacı iş sahibi tarafından iş bedelinin tümünü ödememiş olması durumunda, sözleşmenin götürü bedelli sözleşme olduğu dikkate alınarak, davalı yükleniciye fazla ödeme yapılıp yapılmadığı fiziki oran kurularak bulunmalıdır. Götürü bedelli sözleşmede, iş sahibinin fazla ödemesinin bulunup bulunmadığı fiziki oran yöntemi ile başka bir ifadeyle asıl sözleşme kapsamında yapılan işin eksiklikler gözetilerek tüm işe göre fiziki oranı bulunmalı ve bu oran sözleşme bedeline uygulanmalı, yüklenicinin hakkettiği iş bedeli olarak bulunmalı, davacının ödediği bedel iş bedelinden mahsup edilmeli, fazla ödeme varsa iade edilmelidir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yüklenicinin hakkettiği iş bedeli yukarıda belirtilen yöntemle belirlenmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece yapılacak iş, taraflar arasındaki sözleşmede iş kalemleri için sözleşme bedeli götürü bedelli belirlenmiş olduğu da gözetilerek dava konusu işin yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere kapı ve göbeklerin yerine takılmasına ilişkin iş sahibinin edimin ifası noktasında temerrüdüne düştüğü dikkate alınarak kapı ve göbeklerin yerine takılmasına ilişkin iş kaleminin montaj hariç belirlenen iş seviyesi (%) olarak eklenerek davalının gerçekleştirdiği imalatın ayıp ve eksiklikler dikkate alınmak suretiyle fiziki gerçekleşme oranını yüzde (%) olarak belirlenmeli, bu oranı, götürü bedele (120.000,00+taraflar arasında KDV'nin yarı yarıya ödenmesine ilişkin kararlaştırma sebebiyle % 9 KDV TL) uygulanması suretiyle iş bedelinin tespiti, bu şekilde sözleşme kapsamındaki davalının hakediş bedeli ortaya konmalı, davaya konu işin yapıldığı yerde gerektiğinde keşif de yapılmak suretiyle dosyaya rapor sunan bilirkişi heyetinden veya yeni bir bilirkişi kurulundan belirtilen hususları kapsayan gerekçeli ve denetime elverişli belirtilen hususlarda rapor veya ek rapor alınmalı, sözleşme kapsamında yapılan ödemeler de düşürülerek sonucuna göre karşı dava hakkında karar verilmesinden ibarettir. Bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ile karşı davanın kısmen kabulü doğru olmamış, kararın bu nedenle kaldırılması gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davası-karşı dava davalı vekilinin diğer istinaf nedenleri incelenmeksizin mahkemece uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle bu aşamada davacı-karşı dava davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile, HMK nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için yerel mahkeme kararının kaldırılarak dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı-karşı dava davalı vekilinin karşı davaya ilişkin istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereği KABULÜNE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/09/2023 tarih, 2021/60 Esas - 2023/864 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı- karşı dava davalısı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,
4-İstinaf yoluna başvuran tarafın yatırdığı istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesi tarafından kurulacak esasa ilişkin hükümde dikkate alınmasına,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız olarak yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Kararın 6100 sayılı HMK'nun 359/3.maddesi uyarınca Mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6.maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 07/03/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t *\t
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı