T.C. ADANA BAM 15. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/435 - 2024/280
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/435
KARAR NO\t: 2024/280
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 22/10/2021
NUMARASI\t: 2017/... Esas 2021/... Karar
DAVACI\t: ... ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş.
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan )
BİRLEŞEN ADANA 1 ATM 2017/... E SAYILI DOSYASI:
DAVACI \t: ... ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t: İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan )
İstinaf Yoluna Başvuran : Davacı\t: ... ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş.
VEKİLİ\t: Av. ...
İstinaf Yoluna Başvuran : Davalı\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
TALEP KONUSU\t: Mahkeme Kararının Kaldırılması
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 05/03/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: ...
Adana 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 22/10/2021 tarih ve 2017/... Esas 2021/... sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE : Müvekkili tedaş ile davalı arasında ... tesisat nosuna tutulan kaçak elektrik tüketimi bedelinin tahsili amacı ile davalıya karşı Adana ...İcra Müdürlüğü’nün 2017/... E Sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalının yapılan icra takibine karşı itiraz ettiğini takibin durduğunu, davalının itirazının reddine ve takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak olarak yapılan itiraz nedeniyle davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: \"... Müvekkil, ... dava konusu aboneliğin olduğu adreste “Turistik Otel işletmeciliği” yapmaktadır. Müvekkil tüm gerekli belgeler ile Eylül 2009 tarihinde davalı kuruma başvurmuş ve ... elektrik abonesi olmuştur. Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 31/01/2612 tarih 2012/... Esas sayılı kararı ile elektriğin kapanmaması için ihtiyati tedbir(teminat mukabilinde) kararı verilmiş ve anılan dava dosyası önce ticaret mahkemesine geçmiş bilahare lehimize karar verilmiş, kurumun temyizi üzerine Yargıtay incelemesindedir. Yasa gereği Tedbir devam ettiği sürece geçmişe yönelik ihtilaf konusu olan abonelik borçlarından dolayı etektriğin kestirilmemesi gerekir. Davalı kurum yetkilileri “biz yasa filan tanımayız. Mahkeme kararı bizi bağlamaz.” İcra takiplerine istinaden de bu “borç ödenmedikçe elektrik kullanamazsınız” diyerek elektriği kesmişler ve müvekkilinin otel işletmesine ve işletmeye ait malına zarar verildiği, mahkemece “elektriği kesilmemesi konusunda “ihtiyati tedbir karara gereği, davacı kurumun hiç bir işlem yapmadan, normal elektrik sayacından geçen tüketim miktarını fatura ederek istemde bulunması gerekirken, mahkeme kararına aykırı ,sürekli, kaçak , kesme ve benzeri uygulamalar yaparak, bu hukuksuz uygulamadan dolayı icra takibi yapılması, alacak-borç ilişkisinin hukuki dayanağının meşru olmadığı durumun ortaya çıkmasına neden olduğu, ihtiyati tedbirden sonra uygulanan kaçak elektrik tutanaklarının hukuken geçersiz olduğu, geçersiz tutanaklara istinaden icra takibine geçildiği açık olduğundan icra takibine karşı yapmış oldukları itirazların yerinde olduğu, açılan davada hukuki dayanaktan yoksun olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :Davalının, müvekkili kurumun ... tesisat numaralı sayacının kullanıcısı olduğunu, davalının kesilmiş olan sayaçtan açarak herhangi bir abonelik sözleşmesi yapmadan, yükümlülüklerini yerine getirmeden kullanmaya başladığını, herhangi bir sözleşme bağı olmadan kaçak olarak elektrik kullandığını, bu kullanıma dayalı tüketim bedelinin ödenmediğinden kullanıma dayalı borca istinaden müvekkil kurum tarafından borçlu aleyhine Adana 3. İcra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun hiçbir gerekçe göstermeden itiraz etmiş ve takibin durmasını sağladığını, borçlunun itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, davalının aynı şekilde bir başka tutanaktan dolayı açılan icra takibine itirazından dolayı Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası olduğunu, dosyaların birleştirilmesinin usul ekonomisi açısından faydalı olduğunu beyan ederek, Adana 3.icra Müdürlüğünün 2017/... esas sayılı takip dosyasındaki davalı tarafından yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptaline ve takibin devamına, takibin durmasına sebebiyet verdiğinden dolayı davalı aleyhine takip miktarının %20'sinden az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin dava konusu aboneliğin olduğu adreste \"Turistik Otel İşletmeciliği\" yaptıklarını, müvekkilinin Eylül 2009 tarihinde davalı kuruma başvurduğunu ve ... nolu elektrik abonesi olduğunu, Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 31/01/2012 tarih ve 2012/... esas sayılı kararı le elektriğin kapanmaması için ihtiyati tedbir kararı verildiğini, anılan dava dosyasının önce Ticaret Mahkemesine geçmiş bilahare lehlerine karar verildiğini, kurumun temyizi üzerine dosyanın Yargıtay incelemesinde olduğunu, davacı kurumun elektriklerini kesmeleri nedeni ile otel işletmesine ve işletmeye ait malına zarar verdiklerini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :
\"1-) Asıl davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının Adana 5 İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin davalı yönünden 12.164,00 TL asıl alacak, 632,66 TL takip öncesi işlemiş faiz, 113,87 TL KDV olmak üzere takibin takip çıkış miktarı olarak 12.910,53 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %16,80 oranında faiz uygulanmak sureti ile devamına, -Hükmolunan alacak miktarının %20'si oranında 2.582,10 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Fazlaya dair taleplerin reddine, -Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine, 2-) Birleşen Adana 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/...-2018/... EK sayılı davanın KISMEN KABULÜ İLE, Davalının Adana 3 İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin davalı yönünden 3.015,00 TL asıl alacak, 34,46 TL takip öncesi işlemiş faiz, 6,74 TL KDV olmak üzere takibin takip çıkış miktarı olarak 3.056,20 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %16,80 oranında faiz uygulanmak sureti ile devamına, -Hükmolunan alacak miktarının %20'si oranında 611,24 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Fazlaya dair taleplerin reddine, -Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine,\" şeklinde karar verildiği görülmüştür.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... E. Sayılı dava dosyası ile birleşen Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... E. sayılı dava dosyasına konu olan icra takibi Adana 3. İcra Müdürlüğünün 2017/... E. sayılı takip dosyasındaki asıl alacağa dayanak olan tutanağın 12/07/2017 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı olduğu, davalı tarafından müvekkili şirkete ait ... nolu tesisatın bağlı olduğu sayaçtan perakende satış sözleşmesi olmaksızın elektrik tüketimi yapıldığı tespit edilmiş elektrik sayaçtan kesilerek sayaç mühürlendiğini, Mahkeme tarafından verilen kararda bilirkişi tarafından hazırlanan raporun tedbir kararına bağlı olarak yapılan hesaplaması dikkate alınarak hüküm tesis edildiği, Görevsizlik kararı veren Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... E. Sayılı dava dosyasında 18/01/2012 tarihinde tedbir kararı verildiği ve dosyanın Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... E. Sayılı dava dosyasıyla karara bağlandığı, Görevsizlik kararı nihai karar olduğundan bu karar kesinleşene değin tedbir kararı uygulanması devam ettiğini, Görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra tedbir kararı kendiliğinden kalktığını, mahkeme tarafından görevsizlik kararı üzerine görevli mahkemeye giden dosyanın görevli mahkemede kesinleşmesine kadar tedbir kararının devam ettiğinin kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/... E. Sayılı dava dosyası görevsizlik ile Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... E. Numarasını aldığı ve bu dosyada verilen kararın kısmen ret kısmen kabul olup kesinleştiğini, bu aşamada devam eden bir tedbir kararı olmadığı, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/... E. - 2016/... K. sayılı dava dosyası kısmen kabul kısmen ret olduğundan dolayı müvekkili şirket açısından haklı nedene bağlı olarak tutanak tutulduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına ve talepleri doğrultusunda davanın kabulüne, karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davanın, dava açma şartlarının oluşmaması nedeniyle reddi gerekirken aksi yönde hüküm tesis edildiği, mahkemece “elektriği kesilmemesi konusunda “ ihtiyati tedbir karara gereği, davacı kurumun, sözleşmenin feshi vb hiç bir işlem yapmadan, normal elektrik sayacından geçen tüketim miktarını fatura ederek istemde bulunması gerekirken, mahkeme kararına aykırı ,sürekli, kaçak , kesme ve benzeri uygulamalar yaparak, bu hukuksuz uygulamadan dolayı icra takibi yapılması, alacak-borç ilişkisinin hukuki dayanağının meşru olmadığı durumun ortaya çıkmasına neden olduğu, bilirkişilerin, mevzuat gereği, sayaçtan geçen elektrik olması halinde tüketim miktarı ve kaçak elektrik kullanımında miktarı ne kadar olacak şekilde rapor vermesi gerekirken, sadece kaçak elektrik varmış gibi rapor verildiği, ihtiyati tedbirden sonra uygulanan kaçak elektrik tutanaklarının hukuken geçersiz olduğu, geçersiz tutanaklara istinaden icra takibine geçildiğinden icra takibine karşı yapmış oldukları itirazların yerinde olduğunu, hiç kimsenin kendi haksız olarak yaptığı işlem ve fiilinden dolayı karşı taraftan tazminat isteyemeyeceği, mahkemenin, ısrarla yaptıkları ve hukuki dayanağı olan dosya kapsamında bulunan savunmalara itibar edilmediğini, bu nedenlerle Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.10.2021 tarih ,2017/... Esas, 2021/... Karar sayılı, asıl dava ve birleşen Adana 1. Asliye Tic.Mah.'nin 2017/... E, sayılı kararlarının istinafen incelenmesi, kısmen kabul edilen kısmın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Yazılı beyanlar, bilirkişi raporu, tapu kayıtları ve tüm dosya kapsamı.
DEĞERLENDİRME-GEREKÇE:
Dava ve birleşen davanın kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,
İlk derece mahkemesince, asıl davanın ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş bu karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
Asıl dava dosyasına ve birleşen Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... E 2018/...K Sayılı dosyasına ilişkin istinaf isteminin incelenmesinde:
Davanın dayanağının asıl davaya konu Adana 5.İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E sayılı dosyasına konu alacağın 26/12/2016 tarihli kaçak elektrik tutanağına, birleşen dava yönünden Adana 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E sayılı dosyasına konu alacağın ise 12/07/2017 tarihli kaçak elektrik tutanağına ilişkin olduğu görülmüştür.
Dava konusu tutanak tarihi itibariyle 08/05/2014 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan \"Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği\" hükümleri yürürlüktedir. Davacının alacağı bu yönetmelik hükümlerine göre belirlenmelidir.
2014 yılı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nde kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tarifi 26. Maddede yapılmış olup, (c) bendinde dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisinin mücbir sebep halleri dışında yükümlülükler yerine getirilmeden lisans sahibi tüzel kişinin izni dışında açılmasının kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.
Aynı yönetmeliğin 28/4. fıkrasına göre \"26. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplanır.\"
Yönetmeliğin 29. maddesinde kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalamada esas alınacak süre düzenlenmiş 3. Maddesinin (c) bendinde \"26. Maddenin 1. fıkrasının (c) bendi çerçevesinde tespitlerde kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.\" denilmektedir.
Yine kaçak elektrik enerjisinin faturalandırılması başlıklı 30. Maddenin 2. fıkrasında \"Kaçak elektrik enerjisi kullanıldığı tespit edilen tüketicinin 29. madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu abone grubuna, kaçak elektrik enerjisi kullandığı dönemde uygulanmakta olan ve 1. fıkrada kapsamı belirtilen fonsuz tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak kaçak elektrik enerjisi bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.\" 3. fıkrasında \"Yapılan kaçak tüketim hesabı ve kaçak tüketime ek olarak yapılan hesaplamalar dönemi içinde kalan, varsa daha önce yapılmış tüketim miktarları tenzil edilir .4.fıkrasında Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisinin kullanıldığının tespiti durumunda ,kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespit edildiği terihte yürrülüktae olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen fonsuz tarifenin 2 (iki) katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır “ düzenlemesi bulunmaktadır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 28/06/2018 tarihli 2018/4147 E. 2018/7329 K. sayılı ilamında ve benzer içtihatlarında açıklandığı üzere, kural olarak abonelik sözleşmelerinde kullanılan elektrik tüketiminden abone ile birlikte fiili kullanıcı da sorumludur. Abonelik sözleşmesi bulunmayan yerlerde kullanılan kaçak elektrik bedelinden ise ancak kaçak kullanım yapan gerçek ve tüzel kişiler sorumludur.
Davaya konu tutanakların, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir.
İtirazın iptali davalarındaki genel kural birlikte değerlendirildiğinde; ispat yükü, davalının kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden davacı şirkete aittir. (Aynı yönde Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2021/4894 E. Ve 2021/10580 K. Sayılı kararı) Buna göre davalının kaçak tespit tarihlerinde kaçak elektrik kullandığı ispat olunmalıdır.
Somut davada; taraflar arasında görülen menfi tespit davası nedeniyle Adana 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2012/... 2014/...K sayılı ilamı ile görevsizlik kararı sonrası, Adana 2.Ticaret Mahkemesi’nin 2014/... E sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu bu dosya üzerinden 18.01.2012 tarihinde tedbiren elektrik bağlanması yönünde ara karar kurulduğu, 16.03.2016 tarihinde mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın Yargıtay 3.Hukuk Dairesi’nin 29.03.2018 tarih 2016/... E 2018/... K sayılı ilamı üzerine 19.06.2018 tarihinde kesinleştiği, yargılama aşamasında elektriğin bağlanması yönündeki tedbir ara kararının kaldırılmadığı görülmüştür.
Her iki takip dosyasına konu tutanakların 18.01.2012 tarihli tedbir ara kararına ilişkin tedbirin devamına ait dönemlerde tutulduğu, dosya kapsamında tedbir ara kararının kaldırıldığına dair kararın bulunmadığı, mahkemece 28.10.2020 havale tarihli kök rapor, taraf itirazları sonucu 14.06.2021 havale tarihli ek rapor aldırılmış, dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, mahkemesince uzman bilirkişiden rapor alınarak bu bedele hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırı yan olmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince asıl ve birleşen davalar yönünden kısmen kabulüne ilişkin verilen kararlarda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı ve davalı tarafın (asıl ve birleşen dava yönlerinden) istinaf başvurularının HMK.'nun 353/1-b-1 maddeleri uyarınca ayrı ayrı reddine dair aşağıdaki kararın verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Tarafların İstinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(1) maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
Harçlar Bakımından;
2- A) Asıl Dava yönünden; a) Davacı tarafın istinafı reddolunduğundan Harçlar K. Uyarınca alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 259 TL'nin mahsubu ile bakiye 168,60 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
b) Davalı tarafın istinafı reddolunduğundan kabul edilen dava değeri (12.910,53 TL) üzerinden Harçlar K. Uyarınca alınması gereken 881,91 TL istinaf karar harcından peşin alınan 292,43 TL'nin mahsubu ile bakiye 589,48 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
B) Birleşen Dava yönünden; a) Davacı tarafın istinafı reddolunduğundan Harçlar K. Uyarınca alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
b) Davalı tarafın istinafı reddolunduğundan kabul edilen dava değeri (3.056,20 TL) üzerinden Harçlar K. Uyarınca alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına.
3-İstinaf ile ilgili yapılan masrafların istinaf talebinde bulunan üzerinde bırakılmasına,
3-Kararın tebliği, harç ve diğer işlemlerin Hukuk Muhakemeleri Kanunu 359/3 md. uyarınca İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 362/1-b maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/03/2024
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı