T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1185
KARAR NO\t\t: 2024/471
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/03/2021
NUMARASI\t\t: 2018/11 Esas 2021/242 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
DAVA TARİHİ\t: 04.01.2018
KARAR TARİHİ\t: 06.03.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 06.03.2024
\t
\tİzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.03.2021 tarih 2018/11 Esas 2021/242 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tDAVA : Davacı vekili, 19.07.2017 tarihinde ... A.Ş'ne ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın davacı ...'e ait park halindeki ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, tarafların yanlarında kaza tespit tutanağı bulunmadığından ve aceleleri olduğu için kaza tespit tutanağı tanzim etmediklerini, ancak sürücü ...'ün davacı aracına çarptığını beyan eden bir belge imzaladığını, davalı sigorta şirketinin 12.01.2017-12.01.2018 tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi ile 01.01.2017-01.01.2018 tarihlerini kapsayan İMMS poliçesi bulunduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile 6.800,00-Euro maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden temerrüde düştüğü 05.12.2017 tarihinden itibaren yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, davacının bilirkişi ücreti olarak ödediği 814,45-Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerine dahil edilerek davalıdan tahsiline, vekalet ücretinin KDV hariç olarak hükmedilerek yargılama giderleri ile birlikte davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP : Davalı vekili, kaza sonrasında davalı nezdinde hasar dosyası açıldığını, ibraname gönderilebilmesi için davacıdan bir takım evrak göndermesini istediklerini, ancak istenilen evrakın taraflarına gönderilmediğini, bu nedenle başvuru şartı gerçekleşmediğinden davanın usulden reddini, davacı tarafın aracın pert olduğunu iddia etmişse de davacıya ait aracın tam hasara uğrayıp uğramadığının tespitinin gerektiğini, ödenecek zararda hasarın meydana geldiği tarihteki araç piyasa değerini aşmayacağı ve hasarlı bedelinin tenzili gerekeceğinden bilirkişilerce gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini, açıkladığı nedenlerle davanın usulden reddine, aksi halde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, sürücü ... idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile park halinde bulunduğu ... (...) Dinlenme Tesislerinden ayrılmak üzere geri geri manevra yaptığı sırada aynı alan içinde park halinde bulunan ... plaka sayılı aracın ön sağ çamurluk kısımlarına çarpması neticesinde dava konusu trafik kazasının meydana gelmiş olduğu, davalı ... Sigorta A.Ş.’ ne 16.01.2017-16.01.2018 tarihleri arasında geçerli ve 4201700056101 numaralı ZMMS (Trafik) sigorta poliçesi ve Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı ve maliki ... A.Ş. olan ... plaka no.lu aracın sürücüsü dava dışı ...’ ün Terme 2. Asliye Hukuk Mahkemesi Yerel Trafik Bilirkişisi ...’ ın bilirkişi raporuna göre asli ve tam kusurlu (%100) olduğu, diğer park halinde olan ... plakalı aracın kusurunun olmadığı, davacıya ait ... plakalı ...-... marka aracın ön sağ kısım kaporta, mekanik ve elektrik aksamlarında meydana gelen hasarların bahse konu trafik kazası ile uyumlu olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre; trafik kazası neticesinde maddi hasara uğramış olan ... plaka sayılı ...-... marka aracın toplam onarım tutarının yedek parça+işçilik+KDV olarak 8.192,46 EUR. olacağı anlaşılmakla eksper/bilirkişi raporu ekspertizin yapılmış olduğu Almanya işçilik, yedek parça ve otomotiv piyasa şartlarına göre uygun ve makul bulunarak iştirak edildiği,... plakalı ...-... marka otomobilin yedek parça+işçilik +KDV olarak toplam hasar tutarı olan 8.192,46 EUR. nun kaza tarihi itibariyle 2008 model (8 yaşında) ve 265.515 km. de olan ...-... marka aracın 13.700,00 EUR olarak belirlenen piyasa rayiç değerinin %60 na ulaşması sebebiyle Yargıtay kararları uyarınca onarımının ekonomik olmayacağı ve pert-total işlemine tabi tutulması gerektiğinin uygun görüldüğü, davaya konu aracın bilirkişi raporunda belirtilen ve yapılan piyasa araştırması neticesinde elde edilen sovtaj değerinin 6.900,00 TL civarı olarak tespit edildiği, aracın onarım bedelinin hem araç rayiç değerinin % 50’sini geçmesi, hem de onarım bedeli sovtaj değeri ile toplandığında, bu toplamın aracın rayiç değerini aşması üzerine onarımının ekonomik olmayacağı, bu nedenle pert-total ışlemıne tabi tutulması gerektiği, pert-total işlemine tabi tutulduğunda gerçek zararın rayiç değeri (13.700,00 EUR) ile sovtaj değeri (6.900,00 EUR) arasındaki fark olacağı, buna göre gerçek hasar miktarının 13.700,00 EUR – 6.900,00 EUR = 6.800,00 EUR. olarak hesap edildiği “Hasar Ekspertiz Ücreti” için belirlenen ve fatura karşılığı ödenen 814,45 EURO tutarındaki ekspertiz ücretinin o ülke koşullarına göre kadri maruf bulunduğu, davalının dava dışı ... A.Ş.' ye ait ... plakalı aracının 11/01/2017-11/01/2018 tarihleri arasında geçerli ve ZMMS sigorta poliçesi ve 16/01/2017-01/01/2018 tarihleri arasından geçerli“Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi” ile ... Sigorta A.Ş. tarafından sigorta teminat örüntüsüne alındığı, kaza 19/07/2017 tarihinde meydana gelmiş olup teminat süreleri içinde meydana gelmiş olduğu anlaşılmakla, davacının davasının kabulü ile 6.800,00-Euro hasar bedeli tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş.'den (ZMMS poliçe teminatından, teminat limitini aşan miktarın ise İMMS poliçe teminatından karşılanmak üzere) temerrüde düştüğü 05/12/2017 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
\tKarara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ : Davalı vekili, davacı şirketin 19.07.2017 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını belirttiği ... plakalı araç, 11.01.2017 başlangıç – 11.01.2018 bitim tarihleri arasında geçerli olmak üzere 4101700099082 numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ... A.Ş. adına maddi hasarda araç başına kaza tarihi itibarıyla 33.000,00 TL’sine kadar azami sorumluluk hadleri ile davalı şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarının davalı sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, söz konusu aracın ... A.Ş. adına 16.01.2017 başlangıç – 01.01.2018 bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere 4201700056101 numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile davalı şirkete sigorta ettirildiğini, ancak işbu poliçede ihtiyari mali mesuliyet teminatı bulunmamakta olup; kasko sigortasından davacının aracında meydana gelen hasarların talep edilemediğini, zira Trafik Poliçesi Genel Şartlarına göre trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararlar bakımından öncelikle aracın Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) sigorta poliçesi kapsamında zararlar tazmin edilir. Bu nedenle belirlenecek maddi tazminat miktarı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi teminat limitini aşmaz ise davalı sigorta şirketinin kasko sigorta poliçesinden doğan herhangi bir sorumluluğunun olmayacağını, bu hususların cevap dilekçesinde de bildirilmiş olmasına rağmen ilk derece mahkemesince dikkate alınmadığını, ZMMS teminatının limitinin üzerinde kalan kısım için İMMS teminatından ödeme yapılması gerektiği yönünde hüküm kurulduğunu, oysa kazaya karışan ... plakalı aracın şirket nezdinde düzenlenen ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçe bulunmadığını, bu sebeple zmms limitinin üzerinde kalan hasar bedeli bakımından davalı sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin teminat limitinin TL cinsinden olup kaza tarihi itibariyle azami sorumluluğu 33.000 TL olduğunu, davalı şirketin poliçe limitiyle ve ferileriyle sorumlu tutulması gerektiğini, poliçe limitini aşan yüksek bir meblağa ve bu meblağ üzerinden vekalet ücreti, yargılama gideri ve karar ve ilam harcına hükmedilmesi usul ve asaya aykırı olup, bozmayı gerektirdiğini, davacının Euro cinsinden hasar bedelini kaybını talep ettiğini ve ilk derece mahkemesince Euro cinsinden hüküm kurulduğunu, davalı şirketin poliçe teminat limitinin TL cinsinde olduğunu ve kaza tarihi itibariyle 33.000-TL ile sınırlı olduğunu, yargılama aşamasında bilirkişi tarafından kaza tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif satış kuruna göre müvekkil şirketin Euro cinsinden teminat limiti hesaplaması hakkaniyete aykırılık teşkil edeceğini, davalı şirket aleyhine Euro döviz kuru ile hüküm kurulmasının TBK madde 99'a göre aykırı olduğunu, şayet kaza tarihideki kura göre davalı şirketin teminat limiti hesaplandığında ve Euro döviz kuru ile hüküm kurulması durumunda Euro kurunun karar tarihinde ve hatta kararın ilama konulması durumunda ödeme tarihindeki Euro döviz kurunun Türk Lirası karşısında yükselmesi durumunda her halde davalı şirketin Türk Lirası cinsinden belirlenen kaza tarihi itibariyle 33.000-TL olan teminat limitini aşmış olacağını, verilen ilk derece mahkeme kararına göre Euro kuru ile davalı şirketin teminat limitinin kat be kat üzerinde ödemeye hükmedildiğini, sigorta şirketinin harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumluluğunun, poliçe limiti ile orantılı sorumluluk olduğunu, istinafa konu kararda, poliçe teminat limitinin üzerinde asıl alacağa isabet eden harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulmasında yasal isabet bulunmadığını, davalı şirketin sorumlu olduğu poliçe limitini aşan kısmın reddedilip, reddedilen tutar üzerinden lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, dava konusu kararın İzmir 24. İcra Dairesi 2021/5863 E. numarası ile icra dosyasına konu edilmiş olup davalı şirket tarafından kabul edilen 33.000 TL ve ferileri için toplam 60.021,55 TL icraya ödeme yapıldığını, bakiye kısım için ise istinaf incelemesinin sonuna dek tehir-i icra taleplerinin bulunduğunu, kaza tarihinde zmms limitinin aşan kısmı için tamamlayıcı sigorta olan ihtiyari mali mesuliyet poliçesinin şirket nezdinde mevcut olmadığından ve davalı şirketin poliçe teminat limiti TL cinsinden olması sebebiyle kararın 33.000 TL üzerinde kalan kısmına itiraz ederek kararın bu bedeli aşan kısmının kaldırılmasını istemiştir. \t
\tGEREKÇE :Dava, 19.07.2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan hasar bedeline yönelik olarak maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulü ile 6.800,00-Euro hasar bedeli tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş.'den (ZMMS poliçe teminatından, teminat limitini aşan miktarın ise İMMS poliçe teminatından karşılanmak üzere) temerrüde düştüğü 05/12/2017 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\tDavacının Almanya'da ikamet edip, geçici olarak Türkiye'ye getirdiği aracının trafik kazası sonucunda hasara uğradığı, davacının aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağı, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahip olduğu, araç sahibinin bu seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanması durumunda, yurt dışı tamirine dair gerçek hasar bedelinin tespit edilerek bu bedelin Türk Lirası karşılığının tazminine karar verilmesi gerekir. (Yargıtay HGK'nun 24.06.2015 tarih ve 2014/17-28 E. - 2015/1745 K. ) 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.\t( Yargıtay 17. HD'nin 17.05.2018 tarih ve 2015/8003 E. - 2018/5155 K. ) Yabancı para borcuna hangi faizin uygulanacağı 3095 sayılı Kanun'un \"Yabancı para borcunda faiz\" kenar başlıklı 4/a maddesinde düzenlenmiş olup ilgili düzenlemede; “Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.” kuralına yer verilmiştir.
\tYabancı plakalı araçların hasar tazminat talepleri yönünden aracın pert değerlendirilmesi yapılsa dahi, aracın onarım bedeli, aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri ile karşılaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Şöyle ki; eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise, aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebilir.Bu durumda mahkemece, bilirkişiden rapor alınarak aracın Türkiye'deki tamir bedelinin tespiti ile daha önce usulüne uygun olarak tespit edilen, olay tarihinde kayıtlı olduğu ülkedeki ikinci el piyasa rayiç değeri ile karşılaştırılarak hangisi az ise o miktara hükmedilmesi gerekir. (Yargıtay 17. H.D'nin 14.11.2019 tarih 2016/10741E-2019/10657K, 12.04.2017 tarih 2016/9325E-2017/4007K sayılı kararları).\t
\tAncak, istinafa gelen vekili tarafından yerel mahkeme kararının 33.000,00 TL teminat limiti üzerinde kalan hükmünün kaldırılması yönünden istinaf yoluna müracaat edildiği, dosyaya getirtilen ZMMS ve İMMS poliçelerinin incelenmesinde, ZMMS poliçe limitinin 33.000,00 TL ile sınırlı bulunduğu, İMMS poliçesinde ise dava konusu aracın ... A.Ş. adına 16.01.2017 başlangıç – 01.01.2018 bitiş tarihleri arasında geçerli olmak üzere 4201700056101 numaralı \"Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi\" ile davalı şirkete sigorta ettirildiği, ancak bu poliçede ihtiyari mali mesuliyet teminatının bulunmadığı anlaşılmakla İDM tarafından poliçe teminat limitini aşar şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmüştür.
\tÖte yandan davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca kabul edilen dava değerinin poliçe limitini aşması halinde davalıya yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin toplam tazminatın, dava değerinin limite oranı dahilinde hüküm altına alınması gerekir. (Yargıtay 17.HD'nin 14.06.2017 tarih ve 2016/12075 E. - 2017/5498 K. Sayılı ilamı)
\tBu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
\tHÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.03.2021 tarih 2018/11 Esas 2021/242 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t2- Davanın KABULÜ ile, dava konusu davacının aracındaki hasar bedeli yönünden 6.800,00-Euro maddi tazminatın (ZMMS poliçe teminat limiti olan 33.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla) 05/12/2017 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirasının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\t824,08 Euro ekspertiz ücretinin yargılama giderlerine dahiline,
\t492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.109,65 TL karar harcından başlangıçta peşin olarak alınan 527,42 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.582,23 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
\tDavacı vekili tarafından 07.06.2019 tarihinde fazladan yatırılmış olan ve kullanılmayan 314,00-TL keşif harcının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
\tDavacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\tDavacının yapmış olduğu 41,10-TL dava açma ilk gideri, 600,00-TL bilirkişi ücreti, 175,88-TL tebligat ve posta gideri, talimat mahkemesince yapılan 400,00-TL bilirkişi ücreti, 70,00-TL keşif yol ücreti, 19,10-TL tebligat gideri olmak üzere toplam 1.306,08-TL yargılama giderinin peşin yatırılan 527,42-TL harç, 314,00-TL keşif harcı ve 824,08-Euro ekspertiz ücreti (fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak ödenmek üzere) ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
\tDavacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
\t3-İstinaf yoluna başvuranın ödediği istinaf harcının istek halinde istinaf yoluna başvurana iadesine,
\t4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf yoluna başvuru harcı istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 06.03.2024
\t\t\t\t